وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).
Kandi ntimukoreshe ubutunzi buri hagati yanyu mu buryo bw’ikinyoma, kandi (ntimukoreshe) igiturire abacamanza n’ubwo butunzi, mufise intumbero yo gushobora gukoresha ubutunzi bumwe bumwe bw’abandi mu buryo bw’icaha, naho mubizi.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
Kandi mugerageze impfuvyi gushika zikuze ngo zirongore. Maze, nimba mu vyiyumviro vyawe ari abanyabwenge (bazi neza kwitwararika ubutunzi), rero ubahe ubutunzi bwabo. Kandi ntimurye (itunga ry’impfuvyi) rirenze urugero rukwiye kandi (ntimu)mwihutire (murihe) imbere y’uko bakura. Uwo wese (mu barinzi) ashoboye, rero yirinde (gufungura itunga ry’impfuvyi) kandi uwo ari we wese ari umukene, rero ashobora kurya itunga nk’uko bikwiye. Hanyuma, iyo ubahaye iyo nzu, utegerezwa gutanga ivyabona. Kandi Allah arahagije nk’umugenzuzi.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ الْيَتٰمٰى ظُلْمًا اِنَّمَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ نَارًا ۗ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيْرًا ࣖ
innal-lażīna ya'kulūna amwālal-yatāmā ẓulman innamā ya'kulūna fī buṭūnihim nārā(n), wa sayaṣlauna sa‘īrā(n).
Nkako, abarya ubutunzi bw’impfuvyi ataco bazira, mu vy’ukuri bamira umuriro mu nda zabo, bazokwinjira mu muriro ugurumana (umuriro w’iteka).
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).
Kandi ntimwegere umutungo w’impfuvyi, kiretse mu buryo bufise akamaro kuruta, gushika ashitse (imyaka) y’ubukure. Kandi mutunganye ingero n’umunzane mu buryo bubereye. Ntituremerera umuntu bivanye n’ubushobozi afise. Iyo uvuga, uvuge ata buryarya, naho yoba ari incuti (yawe) kandi ushitse umuhango wa Allah. Uko ni ko abategeka ngo mwibuke.”
وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا
wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).
Kandi muhe ivyo bakwiye incuti za hafi, hamwe n’abakene n’abari mu rugendo; kandi ntimusesagure (ubutunzi bwanyu) ubusa.
اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا
innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).
Nkako, abasesagura ni benewabo na satani kandi satani ni umuhakanyi w’Umukama wiwe cane.
وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى
wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.
kandi yatanze bike (vy’ivyo yasezeranye) hanyuma arazigama ibindi.
اَعِنْدَهٗ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرٰى
a‘indahū ‘ilmul-gaibi fahuwa yarā.
Mbega afise ubumenyi bw’ibitaboneka kugira ngo ashobore kubibona (bibone)?