وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ
wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).
و (ما) سلیمان را تابع کردیم که باد بسیار شدیدی را که به فرمان او به سرزمینی که ما به او نعمت داده بودیم وزید. و ما همه چیز را آگاه هستیم.
وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ
wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).
و (ما همچنان به سلیمان تسلیم کردیم) یک گروه شیاطین که برای او (در بحر) شیرجه زدند و آنها کار دیگری غیر از آن انجام دادند؛ و ما کسانی هستیم که از آنها مراقبت میکنیم.
وَوَرِثَ سُلَيْمٰنُ دَاوٗدَ وَقَالَ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَاُوْتِيْنَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍۗ اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِيْنُ
wa wariṡa sulaimānu dāwūda wa qāla yā ayyuhan-nāsu ‘ullimnā manṭiqaṭ-ṭairi wa ūtīnā min kulli syai'(in), inna hāżā lahuwal-faḍlul-mubīn(u).
و سلیمان داوود را به ارث برده بود، و او (سلیمان) گفت: "ای مردم! به ما زبان پرندگان را آموخته اند و همه چیز به ما داده شده است، به راستی که (همه) این یک هدیه واقعی است."
وَحُشِرَ لِسُلَيْمٰنَ جُنُوْدُهٗ مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ
wa ḥusyira lisulaimāna junūduhū minal-jinni wal-insi waṭ-ṭairi fahum yūza‘ūn(a).
و برای سلیمان لشکر او از جن و انسان و پرندگان جمع شد، سپس به شکل منظم لشکر کشیدند.
حَتّٰىٓ اِذَآ اَتَوْا عَلٰى وَادِ النَّمْلِۙ قَالَتْ نَمْلَةٌ يّٰٓاَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوْا مَسٰكِنَكُمْۚ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰنُ وَجُنُوْدُهٗۙ وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
Ḥattā iżā atau ‘alā wādin-naml(i), qālat namlatuy yā ayyuhan-namludkhulū masākinakum, lā yaḥṭimannakum sulaimānu wa junūduhū wa hum lā yasy‘urūn(a).
تا اینکه به وادی مورچه‌ها رسیدند، مورچه‌ای گفت: ای مورچه‌ها بروید داخل لانه‌تان، تا سلیمان و لشکرش پا گذاشته نشوید، در حالی که آگاه نیستند».
وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَآ اَرَى الْهُدْهُدَۖ اَمْ كَانَ مِنَ الْغَاۤىِٕبِيْنَ
wa tafaqqadaṭ-ṭaira fa qāla mā liya lā aral-hudhud(a), am kāna minal-gā'ibīn(a).
و پرندگان را بررسی کرد و گفت: «چرا من هود هود را نمی‌بینم، آیا او جز کسانی است که غایب است؟
لَاُعَذِّبَنَّهٗ عَذَابًا شَدِيْدًا اَوْ لَاَا۟ذْبَحَنَّهٗٓ اَوْ لَيَأْتِيَنِّيْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
la'u‘ażżibannahū ‘ażāban syadīdan au la'ażbaḥannahū au laya'tiyannī bisulṭānim mubīn(in).
من قطعاً او را با مجازات شدید مجازات خواهم کرد و یا او را ذبح خواهم کرد، مگر اینکه به دلیل مشخصی نزد من بیاید."
فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيْدٍ فَقَالَ اَحَطْتُّ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَاٍ ۢبِنَبَاٍ يَّقِيْنٍ
famakaṡa gaira ba‘īdin faqāla aḥaṭtu bimā lam tuḥiṭ bihī wa ji'tuka min saba'im binaba'iy yaqīn(in).
از اینرو اندکی بعد (هود هود آمد)، بعد او گفت، "من چیزی را یافتم که شما هنوز نمیدانید. من از سرزمین سبع نزد شما آمده ام و خبر قانع کننده آورده ام.
اِنِّيْ وَجَدْتُّ امْرَاَةً تَمْلِكُهُمْ وَاُوْتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَّلَهَا عَرْشٌ عَظِيْمٌ
innī wajattumra'atan tamlikuhum wa ūtiyat min kulli syai'iw wa lahā ‘arsyun ‘aẓīm(un).
به راستی دریافتم که زنی بر آنان حکومت می‌کرد، و او با همه چیز برکت یافته و تخت بزرگی داشت.
فَلَمَّا جَاۤءَ سُلَيْمٰنَ قَالَ اَتُمِدُّوْنَنِ بِمَالٍ فَمَآ اٰتٰىنِ َۧ اللّٰهُ خَيْرٌ مِّمَّآ اٰتٰىكُمْۚ بَلْ اَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُوْنَ
falammā jā'a sulaimāna qāla atumiddūnani bimālin famā ātāniyallāhu khairum mimmā ātākum, bal antum bihadiyyatikum tafraḥūn(a).
پس هنگامی که (فرستاده‌ها) نزد سلیمان رسیدند، او (سلیمان) گفت: «آیا می‌خواهی به من مال بدهی، آنچه که الله به من داده، بهتر از آن است که الله به تو داده است؛ اما تو به هدیه خود احساس افتخار می‌کنی».
اِرْجِعْ اِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ بِجُنُوْدٍ لَّا قِبَلَ لَهُمْ بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُمْ مِّنْهَآ اَذِلَّةً وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ
irji‘ ilaihim falana'tiyannahum bijunūdil lā qibala lahum bihā wa lanukhrijannahum minhā ażillataw wa hum ṣāgirūn(a).
به آنها برگردید! به راستی ما قطعا با لشکری به سراغ آنان خواهیم آمد که آنها توانایی مقاومت در برابر آن را نخواهند داشت و آنها را با رسوایی از آن سرزمین (سبع) بیرون خواهیم کرد و آنها با رسوایی (اسیر) خواهند شد».
قَالَ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اَيُّكُمْ يَأْتِيْنِيْ بِعَرْشِهَا قَبْلَ اَنْ يَّأْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ
qāla yā ayyuhal-mala'u ayyukum ya'tīnī bi‘arsyihā qabla ay ya'tūnī muslimīn(a).
او (سلیمان) گفت: ای شاهزادگان، چه کسی از شما قادر است که پیش از این که نزد من بیایند و خود را تسلیم کنند، عرش خود را نزد من بیاورند؟
قَالَ عِفْرِيْتٌ مِّنَ الْجِنِّ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ تَقُوْمَ مِنْ مَّقَامِكَۚ وَاِنِّيْ عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ اَمِيْنٌ
qāla ‘ifrītum minal-jinni ana atīka bihī qabla an taqūma mim maqāmik(a), wa innī ‘alaihi laqawiyyun amīn(un).
عفریت از جن گفت: قبل از اینکه از چوکی خود برخاستی، من آن را برای تو خواهم آورد؛ و به راستی که من به اندازه کافی قوی هستم که این کار را انجام دهم و می توان به من اعتماد کرد.
قِيْلَ لَهَا ادْخُلِى الصَّرْحَۚ فَلَمَّا رَاَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَّكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَاۗ قَالَ اِنَّهٗ صَرْحٌ مُّمَرَّدٌ مِّنْ قَوَارِيْرَ ەۗ قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ ظَلَمْتُ نَفْسِيْ وَاَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمٰنَ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ
qīla lahadkhuliṣ-ṣarḥ(a), falammā ra'athu ḥasibathu lujjataw wa kasyafat ‘an sāqaihā, qāla innahū ṣarḥum mumarradum min qawārīr(a), qālat rabbi innī ẓalamtu nafsī wa aslamtu ma‘a sulaimāna lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).
به او (بلقیس) گفته شد: «به قصر داخل شو». از اینرو وقتی او (بلقیس) آنرا دید، فکر کرد که این یک حوض بزرگ آب است، و او پاهای خود را برداشت. او (سلیمان) گفت، "این فقط یک کف است که با شیشه پوشانده شده است. " او (بلقیس) گفت: ای پروردگارم، به راستی که من بر خود ظلم کردم، من با سلیمان تسلیم الله پروردگار همه جهانیان می‌شوم.
وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ
wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).
و باد را برای سلیمان (مطیع) کردیم که سفرش در صبح برابر با سفر یک ماه و سفرش در بعد از ظهر برابر با سفر یک ماه (همچنان) بود و برای او مس مایع را جاری کردیم. و برخی از جن‌ها هستند که قبل از او (تحت سیطره او) به اذن پروردگارشان کار می‌کنند. و هرکس از آنها از دستور ما منحرف شود، ما او را به عذاب آتش سوزان جهنم متحمل خواهیم کرد.
يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ
ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).
آنها (جن ها) برای سلیمان نظر به چیزی که او میخواست کار میکردند، بشمول (ساختن) تعمیرات بلند، مجسمه ها، بشقاب های که (به اندازه حوض ها و دیگ های که (روی اجاق) باقی مانده بودند (بزرگ) بودند. ای خانواده داوود کار کنید تا (الله) را شکر کنید. و تعداد کمی از بندگان من سپاسگزار هستند.
اِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصّٰفِنٰتُ الْجِيَادُۙ
iż ‘uriḍa ‘alaihi bil-‘asyiyyiṣ-ṣāfinātul-jiyād(u).
(به یاد داشته باشید) زمانیکه یک بعد از ظهر به او (اسپ ها) نشان داده شد که رام بودند، (مگر) خیلی سریع میدویدند،
قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَهَبْ لِيْ مُلْكًا لَّا يَنْۢبَغِيْ لِاَحَدٍ مِّنْۢ بَعْدِيْۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ
qāla rabbigfir lī wa hab lī mulkal lā yambagī li'aḥadim mim ba‘dī, innaka antal-wahhāb(u).
گفت: پروردگارا مرا ببخش و پادشاهی را به من نصیب کن که پس از من کسی ندارد، به راستی که تو بخشنده هستی».
فَسَخَّرْنَا لَهُ الرِّيْحَ تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖ رُخَاۤءً حَيْثُ اَصَابَۙ
fasakhkharnā lahur-rīḥa tajrī bi'amrihī rukhā'an ḥaiṡu aṣāb(a).
سپس ما بادی را که نظر به دستور او هر جا که او میخواست خوب میوزید، تابع او کردیم،
وَالشَّيٰطِيْنَ كُلَّ بَنَّاۤءٍ وَّغَوَّاصٍۙ
wasy-syayāṭīna kulla bannā'iw wa gawwāṣ(in).
و (ما نیز به او تسلیم شدیم) شیاطین، همه سازندگان و غواصان،
وَّاٰخَرِيْنَ مُقَرَّنِيْنَ فِى الْاَصْفَادِ
wa ākharīna muqarranīna fil-aṣfād(i).
و دیگر (شیاطین) که در زنجیر بسته شده اند.