وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).
Раббыңдың фәрештәләргә: «Мин Ер йөҙөндә хәлифә яһаясаҡмын», – тигәнен иҫкә төшөр. Улар: «Беҙ Һине маҡтап, исемеңде изгеләндереп, боҙоҡлоҡ тыуҙырыр, ҡан ҡойор кешене унда урынлаштырырға уйлайһыңмы?» Ул: «Ысынлап та, һеҙ белмәгәнде Мин беләм», – тине.
فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
Шунан һуң шайтан уларҙы йәннәттән икеһен дә ылыҡтыра, һәм улар унда булғанда уҡ унан ҡыуыла. Беҙ: «Төшөгөҙ! Ҡайһы берәүҙәрегеҙ икенселәрегеҙгә дошман, ерҙә һеҙгә бер аҙ ваҡытҡа йәшәү урындары һәм ләззәттәр булыр», - тинек.
يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا
yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).
Аллаһы Тәғәлә һеҙгә еңеллек бирергә теләй, сөнки кешеләр (тәбиғәт) көсһөҙ итеп яратылған.
وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا
wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).
Һәм һәр кемгә (ир һәм ҡатынға) ата-әсәһенең һәм туғандарының ҡалдырған нәмәләренә вариҫтар билдәләнек. Кемдәргә тоғролоҡ биргәнһегеҙ, уларға үҙ өлөшөн бирегеҙ. Ысынлап та, Аллаһ һәр нәмәгә шаһит!
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Ә ҡатын-ҡыҙ иремдең тупаҫ йәки битараф булыр тип борсола икән, тимәк, улар икеһе лә ысын татыулыҡ урынлаштыра ала, ә был татыулыҡ яҡшыраҡ (улар өсөн) хатта ир тәбиғәте менән ҡомһоҙ булһа ла. Әгәр ҙә һеҙ (ҡатынығыҙ менән мөнәсәбәттәрегеҙҙе) яҡшыртһағыҙ һәм үҙегеҙҙе (нуҫыҙҙан һәм битарафлыҡтан) һаҡлаһағыҙ, тимәк, ысынлап та, Аллаһ һеҙҙең эштәрегеҙгә һаҡсыл.
وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا
wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).
Ә кеше (йыш ҡына) яҡшылыҡҡа доға ҡылған кеүек, яуызлыҡҡа ла доға ҡыла. Һәм, ысынлап та, кеше ашығыс.
وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ
wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).
Ысынлап та, Беҙ Әҙәмгә элек тә бойорҙоҡ, ләкин ул онотто, һәм Беҙ унда көслө ихтыяр тапманыҡ.
فَاَمَّا الْاِنْسَانُ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ رَبُّهٗ فَاَكْرَمَهٗ وَنَعَّمَهٗۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَكْرَمَنِۗ
fa ammal-insānu iżā mabtalāhu rabbuhū fa akramahū wa na‘‘amah(ū), fa yaqūlu rabbī akraman(i).
Шулай итеп, кешегә килгәндә, ҡасан Алла уны һынай, һуңынан уны данлай һәм уға ләззәт бирә, һуңынан ул әйтә: «Минең Аллам мине данланы».
وَاَمَّآ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهٗ ەۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَهَانَنِۚ
wa ammā iżā mabtalāhu fa qadara ‘alaihi rizqah(ū), fa yaqūlu rabbī ahānan(i).
Әгәр ҙә Алла уны һынап, ризығын сикләһә, ул: «Аллам мине кәмһетте», — ти.