اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِحَقٍّۖ وَّيَقْتُلُوْنَ الَّذِيْنَ يَأْمُرُوْنَ بِالْقِسْطِ مِنَ النَّاسِۙ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍ
innal-lażīna yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan nabiyyīna bigairi ḥaqq(in), wa yaqtulūnal-lażīna ya'murūna bil-qisṭi minan-nās(i), fabasysyirhum bi‘ażābin alīm(in).
E dina sara, o ira era cakitaka na tikina nei Allah ka vakamatei ira na parofita ka sega ni dodonu (just cause) ka vakamatea na tamata era tukuna vei ira na tamata me ra cakava na lewa dodonu, vakadewataka vei ira na itukutuku vinaka, ka sa dua na itotogi mosimosi.
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).
O koya gona kevaka era lasu vei iko (Muhammad), sa qai (kila ni) na iapositolo ni bera o iko era a lasu talega vei iko (vakakina), era kauta mai na cakamana dina, Zubur kei na iVola ka solia e dua na ivakamacala uasivi.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khużhu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
Kemuni na Turaga (Muhamadi)! Kakua ni rarawa baleta ni ra sa veisisivi tiko ena nodra tawavakabauta. O ira (dau veivakaisini) era kaya ena gusudra, "Keimami sa vakabauta," e dina ga ni se bera ni vakabauta na lomadra, ka vakakina o ira na Jiu era taleitaka dina me ra rogoca (itukutuku) lasu ka ra taleitaka dina me ra rogoca (na nodra vosa) na tamata tale eso era se bera vakadua ni lako mai vei iko. Era sa veisautaka na vosa (Torah) mai na kenai balebale dina. Era kaya, "Kevaka oqo na ka e soli vei iko (ka sa veisautaki) ciqoma, ka kevaka e soli vei iko e dua na ka e sega ni oqo, mo qai qarauna." O koya e vinakata o Allah me vakatara me lako sese, o na sega ni rawa ni cakitaka e dua na ka mai vei Allah (me vukei koya) ena dua na ka lailai. Era sa tamata sa sega tale ni vinakata na Kalou me vakasavasavataka na lomadra. Ena vuravura oqo era na vakamaduataki kina ka ena bula e tarava era na sotava na itotogi levu.
وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ
wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).
ka vakatulewataka na veika ena kedra maliwa me vaka na ka sa vakatakila mai o Allah, ka kakua ni muria na nodra gagadre. Ka qarauni ira, de ra vakacalai iko ena dua na tiki ni ka sa vakatakila vei iko o Allah. Kevaka era sa vuki tani (mai na lawa sa vakatakila mai o Allah), mo qai kila ni sa nakita o Allah me kauta mai vei ira na leqa ena vuku ni so na nodra ivalavala ca. Ka dina sara, e levu na tamata era tamata ca.
لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ
laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).
E dina sara, Keimami sa taura na veiyalayalati mai vei ira na Luvei Isireli, ka Keimami tala vei ira na italai. Ia na iapositolo yadua e lako mai vei ira kei na dua na ka e sega ni salavata kei na nodra gagadre, (o koya gona) eso (na iapositolo) era lasutaka ka so tale era vakamatea.
وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ
wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).
Era sa qai lako mai ka kauta mai na nodra i sulu (sa vakasinaiti tu ena) dra lasu. E kaya o koya (Jekope), "Na kena dina, o iko duadua ga e raica na veika vinaka e ca; o koya gona na vosota ga e vinaka duadua (vei au). Ka kerea vei Allah na Nona veivuke ena ka o tukuna tiko."
قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ
qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).
E kaya o koya (na wati Al-Aziz), "Oqori na tamata o beitaki au kina ena (noqu taleitaki) koya, ka dina sara, au a temaki koya me vakamalumalumutaki koya vei au, ia e sega ni vakadonuya. Kevaka e sega ni cakava na ka au vakarota vua, ena vesu, ka na dua na ka vakamadua."
قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ
qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).
E kaya o Josefa, "Kemuni na noqu Turaga! E taleitaki vakalevu cake vei au na valeniveivesu mai na noqu sauma na nodra veisureti. Kevaka o ni sega ni vakasukai au mai na nodra i tuvatuva, au na vakanamata vakaidina ki na (vakayacora na nodra gagadre) ka na tiko ena kedra maliwa na lecaika."
وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ
wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).
Ka sa kaya o koya (Yusuf) vua na tamata e kila ni na taqomaki ena kedrau maliwa na rua oqo, "Vakamacalataka na noqu ituvaki vua na nomu turaga." E mani vakavuna kina o Setani me guilecava me vakamacalataka (na ituvaki nei Josefa) vua na nona turaga. Ena vuku ni ka oqo e a tiko kina o koya (Yusuf) e valeniveivesu me vica na yabaki.
وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ
wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).
A sa kaya na tui, “Kauti koya mai vei au.” Ni sa lako mai vua na italai, sa qai kaya o koya (Yusuf), "Mo lesu tale vua na nomu turaga ka tarogi koya se cava e yaco vei ira na marama era a vakamavoataka na ligana. E dina sara, na noqu Turaga e kila na nodra veivakacalai."
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
E kaya o koya (Jekope), "Na kena dina, o iko duadua ga e raica na veika vinaka (ca). O koya gona (noqu vosota) sa vosota vinaka. Nuitaka ni na kauti ira kece mai vei au o Allah. E dina sara, o Koya na Dauveikilai, na Vuku Duadua."
حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
O koya gona ni sa sega tale na nodra inuinui na iapositolo (me baleta na nodra vakabauta na nodra tamata) ka ra vakabauta ni ra sa lasutaki, era sa qai lako mai (na iapositolo) ki na Noda veivuke, sa na qai vakabulai ira mai vei ira Keitou vinakata. Na Noda itotogi e sega ni rawa ni cakitaki mai vei ira na tamata ivalavala ca .
وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ
wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).
Ka dina sara, eso vei ira na italai e liu vei iko (Muhammad) era a vakalialiai, au sa qai solia vei ira na tawavakabauta e dua na gauna, au qai vakarusai ira. Sa vakakina na levu ni Noqu veivakararawataki!
وَمَا لَنَآ اَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنَا سُبُلَنَاۗ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلٰى مَآ اٰذَيْتُمُوْنَاۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ ࣖ
wa mā lanā allā natawakkala ‘alallāhi wa qad hadānā subulanā, wa lanaṣbiranna ‘alā mā āżaitumūnā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).
Na cava eda na sega ni biuta kina na noda vakararavi vei Allah, ni sa vakaraitaka vei keda o Koya na sala, ka da sa dina sara, ena vosota tikoga na veivakacacani o cakava vei keda. Ka vei Allah duadua ga era sa soli ira kina o ira era biuta na nodra vakanuinui."
نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا
naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).
Eda kila vinaka na nodra dau vakarorogo ni ra vakarorogo vei iko (O Muhammad), kei na gauna era vosavosa kina (ena vosavosa), ni ra kaya na dau cala, "O sa muria ga e dua na tamata sa vakatevoro."
اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا
unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).
Raica na nodra cakava na ivakaraitaki vei iko (O Muhamadi); era sa lako sese kina ka sega ni kunea rawa na sala (dodonu).
وَلَوْلَآ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَيْهِمْ شَيْـًٔا قَلِيْلًا ۙ
wa lau lā an ṡabbatnāka laqad kitta tarkanu ilaihim syai'an qalīlā(n).
Ia kevaka Keitou a sega ni vakaukauwataka na nomu (lomamu), o na voleka ni vakararavi vei ira.
قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا
qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).
E kaya o koya (Mosese), "Kevaka e vinakata na Kalou, o na kunei au me'u tamata dau vosota, ka'u na sega ni saqati iko ena dua na ka."
وَلَقَدْ اَرَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَاَبٰى
wa laqad araināhu āyātinā kullahā fa każżaba wa abā.
Ka dina sara, Keitou a vakaraitaka vua (Fero) na Neitou ivakatakilakila kece (ni cecere), ia e a vuki me lasu ka sa lomalomarua (me ciqoma na dina).
فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوْبِهَا ۚوَمِنْ اٰنَاۤئِ الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَاَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضٰى
faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qabla gurūbihā, wa min ānā'il-laili fa sabbiḥ wa aṭrāfan-nahāri la‘allaka tarḍā.
Mo vosota gona na ka era tukuna, ka vakalagilagi iko ena nomu vakacaucautaka na nomu Turaga, ni bera ni cadra na matanisiga kei na kena dromu; ka masu (vakakina) ena lomaloma ni bogi kei na icavacava ni siga, mo vakila kina na vakacegu.
فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ
fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).
Keimami sa qai sauma (nona masu), oti Keimami sa qai kauta laivi na mate e tiko vua ka Keimami vakasuka na nona matavuvale vua, ka (Keimami vakalevutaka na nodra iwiliwili) me loloma mai vei Keimami, ka me ivakasala vei ira kece era sokalou vei Keimami.
وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ
wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).
Na (nanuma na italanoa) Isimeli, Idrisi kei Zulkifli. Era tamata vosota kece.
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔
wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).
Ka Keitou a sega ni talai ira na italai e liu vei iko (Muhammad), ia era na kana kakana ka lako voli ena veimakete. Ka Keimami sa cakava eso vei kemuni me ra veivakatovolei vei ira na tani. O na vosota beka? Na nomu Turaga e Raica na ka kecega.
فَسَقٰى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلّٰىٓ اِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ اِنِّيْ لِمَآ اَنْزَلْتَ اِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيْرٌ
fasaqā lahumā ṡumma tawallā ilaẓ-ẓilli faqāla rabbi innī limā anzalta ilayya min khairin faqīr(un).
Sa qai solia kina o koya (Mosese) na wai vei rau na marama (bulumakau), oti sa qai lesu tale ki na dua na vanua malumu ka masu, "Kemuni na noqu Turaga, au sa gadreva dina e dua na ka vinaka (kakana) o ni sa tala sobu mai vei au."
لَوْلَآ اَنْ تَدٰرَكَهٗ نِعْمَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ لَنُبِذَ بِالْعَرَاۤءِ وَهُوَ مَذْمُوْمٌ
lau lā an tadārakahū ni‘matum mir rabbihī lanubiża bil-‘arā'i wa huwa mażmūm(un).
Kevaka e sega ni rawata sara na veivakalougatataki mai vua na nona Turaga, ena biu vakaidina o koya ki na vanua dravuisiga ena dua na ituvaki ni veivakalolomataki.