مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُوْلَ لِلنَّاسِ كُوْنُوْا عِبَادًا لِّيْ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُوْنُوْا رَبَّانِيّٖنَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُوْنَ الْكِتٰبَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُوْنَ ۙ
mā kāna libasyarin ay yu'tiyahullāhul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata ṡumma yaqūla lin-nāsi kūnū ‘ibādal lī min dūnillāhi wa lākin kūnū rabbāniyyīna bimā kuntum tu‘allimūnal-kitāba wa bimā kuntum tadrusūn(a).
Tikirikubaasika omuntu owaheirwe ekitabo ahari Allah, hamwe n'obwengye n'obunabi, reero agambire abantu ati, "Mube abaramya bangye, mutari baramya ba Allah," kwonka (nagira ati), "Mube abaheereza ba Allah, ahabw'okuba nimushomesa ekitabo kandi ahabw'okuba nimukyega!"
وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۗ اَفَا۟ىِٕنْ مَّاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ ۗ وَمَنْ يَّنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَّضُرَّ اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗوَسَيَجْزِى اللّٰهُ الشّٰكِرِيْنَ
wa mā muḥammadun illā rasūl(un), qad khalat min qablihir-rusul(u), afa'im māta au qutilanqalabtum ‘alā a‘qābikum, wa may yanqalib ‘alā ‘aqibaihi falay yaḍurrallāha syai'ā(n), wa sayajzillāhusy-syākirīn(a).
Kandi Muhammad n’omutumwa wenka; Entumwa nyingi zihingwireho atakamuhikireho. Ku araafe nari yaitwa, noija kugaruka enyima (okuhakana)? Orikugaruka enyima tarikwija kukora kubi Allah na kakye. Allah naija kuha ebihembo abarikusiima.
لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
Buzima, Allah akaha embabazi abaikiriza obu (Allah) yaatuma omutumwa (Muhammad) omuribo kuruga omuribo, owaabashomereire ayaaya ye, akashemeza (emyoyo yaabo), kandi yaabeegyesa ekitabo (Qur’an) n’obwengye (Sunnah), n’obu enyima, baabaire bari omu nshobe erikureebwa.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ
yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
Imwe Bantu b'ekitabo! Otarenga aha bugarukiro omu diini yaawe, kandi otagira eki waagamba ahari Allah okwihaho ekihikire. Buzima, Masiya Yesu mutabani wa Maryam, akaba ari omutumwa wa Allah kandi (owaahangirwe na) ebigambo bye ebi yaabaire ahitsya ahari Maryam, kandi (n’okufuka) omwoyo kuruga ahariwe. Nahabwekyo mwikirize Allah n'entumwa ze kandi mutagira ngu, "(Ruhanga ni) bashatu," murekyere aho (kugamba ekyo). (Ekyo) nikyo kirungi ahariiwe. Buzima, Allah ni Ruhanga ow’obushoboorozi bwona, aine omugisha kuruga omu (nteekateeka ya) okuzaara abaana. Ebiri omu iguru n’ebiri omu nsi n’ebye. Kandi Allah namara nk'omurinzi.
مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ
mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).
Masiya, mutabani wa Mariamu, akaba ari Entumwa yonka. Enyimaho, entumwa nyingi zikaba zihingwireho. Kandi nyina akaba ari omuntu orikuhamira aha mazima. Bombi nibakira kurya eby’okurya. Reeba oku Turikubashoboororera enyuguta (obumanyiso bw’amaani) aharibo (Abantu b’Ekitabo), reero oreebe oku barikuhindurwa (ahabw’ebyetengo byabo) .
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).
Kandi shi nimutangaara ngu okurabura kukaruga ahari Mukama waanyu kurabira omu mushaija kuruga omuriimwe, kubarabura kandi ngu mube abatiina, ngu mutungye embabazi?
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).
Kandi shi nimutangaara ngu okurabura kwabahikireho kuruga ahari Mukama waawe kurabira omu muntu kuruga omuriimwe, kubarabura? Ijuka obu yaabahindura abahunguzi bwanyima y’abantu ba Nuha, kandi akabakunda omu maani n’omu buhangwa. Mbwenu mwijukye ebirungi bya Allah ngu mubone kusingura.
وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Kandi Musa ku yaagarukire omu bantu be, akagira ekiniga n'obusaasi, yaagira ati: "Ni bikorwa ki bibi ebi mwakozire nkiri hare! Nimwenda kuhakanisa eki Mukama waanyu yaaraganiise?" Musa akateera ekipande (Torah) ahansi kandi yakwata omutwe gwa munyaanya (Harun) obwo arikukikurura arikumuhikaho. (Harun) akagira ati, "Ei mutabani wa maama! Abantu aba bantwaire nk'omukye kandi bakaba bari haihi kunita, n'ahabw'ekyo otareetera abazigu baawe kushemererwa ahabw'obusaasi bwangye, kandi otandeetera omuntu otari w'oburingaaniza."
وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ
wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).
Kandi bwanyima y’ekiniga kya Musa kuhwaho, akatwara (akagaruka) ebipande (Torah); Omu bihandiiko bye harimu obuhabuzi n’embabazi z’abo abarikutiina Mukama waabo.
قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).
Gamba (Muhammad) ati: "Tinyine maani g'okureeta omugasho nari okuzibira akabi ahariinye kureka eki Allah arikwenda. Kuri noogira ngu nkaba nimmanya ebitarikureebwa, nkaba ninza kukora ebirungi bingi nk'oku kirikubaasika kandi tihaine kabi akarikunhikaho. Ndi omurabura kwonka, kandi omutwazi w'amakuru marungi ahari abo abarikwikiriza."
عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ
‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).
Allah naakusaasira (Muhammad). Ahabwenki waabahaire orusa (obutaza omu rutaro), kitakamanyirwe gye ahariiwe abaabaire buzima (abaremesiibwe) kandi otakamanyire abarikubeihabeiha?
لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).
Buzima, hariho omutumwa kuruga omu bantu baawe, okubonabona oku orikutunga nikuremeera, (we) buzima naakukunda (okwikiriza n’okujunwa), aine embabazi kandi aine embabazi ahari abo abarikwikiriza.
اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ
akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).
Tikirikutangaaza abantu kushemerire kutangaara ngu Twaha okushururwa omushaija omuribo, "Ha abantu okurabura kandi oshemeze abaikiriza ngu baine omwanya gw'ahaiguru ahari Ruhanga." Abakaafiire bakagira bati: "Omushaija ogu (Muhammad) buzima n'omufumu."
وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ
wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).
Kandi aha bantu ba Aadi (Tukatuma) munyaanyabo, Hudi. Akagira ati: "Imwe bantu bangye! Muramye Allah, tihaine ruhanga owaanyu kureka we. (Obwire obu bwona) mwateekateeka ebintu byonka."
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).
Kandi titukatumire omu maisho gaawe (Muhammad), kureka omushaija ou twahaire okushururwa omu bantu b’ensi. Tibaragyendeire omunsi kureeba ekyahikire ahari abo abaabandize (abahakaniise entumwa). Kandi buzima, ensi y’enyima y’okufa neekirayo oburungi aha barikutiina Ruhanga. Timurikwetegyereza?
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ
wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).
Kandi buzima, tukatuma entumwa nyingi omu maisho gaawe (Muhammad) kandi twabaha abakazi n’oruzaaro. Entumwa teine bugabe bw’okureetaho obuhame (eby’okutangaaza) okwihaho yaaba aine orusa rwa Allah. Ahabwa buri murembe hariho Ekitabo (ekimwe).
۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).
Entumwa zaabo zigira ziti: "Hariho okubanganisa ahari Allah, Omuhangi w'eiguru n'ensi? Nakweta (okwikiriza) ngu asaasire ebibi byawe ebimwe kandi ayongyezeho (okubonabonesibwa) kwawe kuhitsya obwire obuteirweho?" Bagira bati: "Ori abantu bonka nkaitwe. Noyenda kutuzibira (okuramya) ebi baishenkuruitwe baabaire nibaramya, mbwenu mutureetere obuhame oburikwetegyerezibwa gye."
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Entumwa zaabo zikabagira ziti: "Itwe turi abantu nkaimwe bonka, kwonka Allah naaha obuhwezi ou arikwenda omu baheereza be. Tikihikire ngu tubareetere obuhame bwona okwihaho Ruhanga aikirize. Kandi Allah wenka niwe abaikiriza bashemerire kutaho obwesigye bwabo."
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
Kandi titukatumire abakubanza (Muhammad), kureka abantu abu twahaire okushururwa; Mbwenu buuza omuntu oine obwengye waba otarikumanya,
اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ
au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).
nari oine enju (ekozirwe) omu zaabu, nari nootemba omu iguru. Kandi titurikwija kwikiriza okutemba kwawe okuhisya obu oratushuumireho ekitabo ngu tushome." Gamba (Muhammad) ati, "Ekitiinisa kibe ahari Mukama wangye, tindi muntu wenka ori omutumwa?"
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا
wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).
Kandi tihaine ekirikuremesa abantu kwikiriza obuhabuzi bwabahikaho, okwihaho okugira ngu "Ahabw'enki Allah yaayohereize omuntu kuba omutumwa?"
قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا
qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).
Gamba (Muhammad) ati: "Ku haraabe hariho baamaraika omu nsi, barikugyendera omu busingye, buzima tukaba nituza kubatumira baamaraika kuruga omu iguru kuba entumwa."
قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ
qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).
Gamba (Muhammad) ati, "Buzima, ndi omuntu wenka nkaiwe, owatungire okushururwa ngu buzima Ruhanga waawe niwe Ruhanga ow'obushoboorozi bwona." Nahabwekyo weena oine amatsiko g'okubugana na Mukama we, akore ebirungi kandi arekye kwekwatanisa n'ekintu kyona omu kuramya Mukama we."
فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى
fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.
N’ahabw’ekyo Musa akahurira obwoba omu mutima gwe.
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
Kandi titukatumire (entumwa) omu maisho gaawe (Muhammad), kureka abashaija abamwe abu twabahaire okushururwa, n’ahabw’ekyo buuza omuntu oine okumanya, waaba otarikumanya.
وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ
wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).
Kandi titukabakozire (entumwa) omubiri ogutarikurya eby’okurya kandi nabo tibarikutuuraho ebiro byoona.
وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ
wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).
Kandi titukahangire omuntu weena amagara agatahwaho otakatandikire (Muhammad); mbwenu ku orafa, baryagumaho?
فَقَالَ الْمَلَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يُرِيْدُ اَنْ يَّتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً ۖمَّا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ ۚ
fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā hāżā illā basyarum miṡlukum, yurīdu ay yatafaḍḍala ‘alaikum, wa lau syā'allāhu la'anzala malā'ikah(tan), mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).
Nahabwekyo abebembezi b'abakaafiri kuruga omu bantu baabo bakagira bati: "Omuntu ogu ti kintu kyona kureka omuntu nkaiwe, orikwenda kuba omuntu ow'ekitiinisa okukira iwe. Kandi kuri Allah yaayenzire, akaabaire naatuma maraika. Titukahuriraga (okweta nk'oku) omu (bwire bwa) baishenkuruitwe."
اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۢ بِهٖ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوْا بِهٖ حَتّٰى حِيْنٍ
in huwa illā rajulum bihī jinnatun fa tarabbaṣū bihī ḥattā ḥīn(in).
N'omushema kwonka, mbwenu rinda (gumisiriza) nawe kuhisya obwire obuteirweho."
وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنٰهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُوْنَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُوْنَ
wa qālal-mala'u min qaumihil-lażīna kafarū wa każżabū biliqā'il-ākhirati wa atrafnāhum fil-ḥayātid-dun-yā, mā hāżā illā basyarum miṡlukum, ya'kulu mimmā ta'kulūna minhu wa yasyrabu mimmā tasyrabūn(a).
Kandi bakagira ngu abeebembezi b'abo abahakaniire kuruga omu bantu baabo kandi abaabaire nibeehakana okubugana kw'ensi n'abo abu twabaire duhaire eby'okweshemeza n'okushemererwa omu magara g'ensi egi bati, "Ogu (omuntu) ti kintu kyona kureka n'omuntu nk'iwe, naarya eki orikurya, kandi naanywa eki orikunywa."
وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ
wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).
Kandi buzima, waayorobera abantu nkaiwe, buzima noija kufeerwa.
فَقَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عٰبِدُوْنَ ۚ
fa qālū anu'minu libasyaraini miṡlinā wa qaumuhumā lanā ‘ābidūn(a).
Nahabwekyo bakagira bati, "Niki (kihikire) itwe kwikiriza abantu babiri nkaitwe, n'obu abantu baabo (Abaana ba Israeli) baraabe bari abo abarikweheereza ahariitwe?"
يٰٓاَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوْا مِنَ الطَّيِّبٰتِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ۗ
yā ayyuhar-rusulu kulū minaṭ-ṭayyibāti wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna ‘alīm(un).
Allah akagira ati: "Imwe batumwa! Murye ebirungi (eby'okurya), kandi mukore ebikorwa birungi. Buzimazima, nyowe nimmanya byona ebi murikukora."
وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ
wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).
Kandi bakagira bati: "Ahabw'enki omutumwa ogu (Muhammad) arikurya eby'okurya kandi akagyendera omu butare? Ahabw'enki maraika atarikumushuumaho (ngu maraika) amurabure nawe,
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔
wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).
Kandi titukatumire entumwa ezirikukubanza (Muhammad), kureka zikaba niziija kurya eby’okurya kandi zigyende omu butare. Kandi bamwe omuriimwe twabahindura okugyezibwa kw'abandi. Mbwenu shi noija kugumisiriza? Kandi Mukama waawe niwe arikureeba byona.
مَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ فَأْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
mā anta illā basyarum miṡlunā, fa'ti bi'āyatin in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
iwe ori abantu bonka nkaitwe; bwanyima oreete eky'okutangaaza ku oraabe ori omwe aha bahikiriire."
وَمَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۚ
wa mā anta illā basyarum miṡlunā wa in naẓunnuka laminal-kāżibīn(a).
Kandi iwe ori abantu bonka nkaitwe, kandi buzima nitwikiriza ngu ori omwe ahari abo abarikubeiha.
وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).
Dan lemparkanlah tongkatmu!” Maka ketika (tongkat itu berubah menjadi ular dan) Musa melihatnya bergerak-gerak seperti ular yang lincah, berlari, ia berbalik tanpa menoleh ke belakang. “Wahai Musa! Jangan takut! Sesungguhnya di hadapan-Ku, para rasul tidak perlu takut,
وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
wa makarū makraw wa makarnā makraw wa hum lā yasy‘urūn(a).
Kandi bakateekateeka, naitwe twateekateeka, obwo batakimanyire.
فَاَصْبَحَ فِى الْمَدِيْنَةِ خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ فَاِذَا الَّذِى اسْتَنْصَرَهٗ بِالْاَمْسِ يَسْتَصْرِخُهٗ ۗقَالَ لَهٗ مُوْسٰٓى اِنَّكَ لَغَوِيٌّ مُّبِيْنٌ
fa'aṣbaḥa fil-madīnati khā'ifay yataraqqabu fa'iżal-lażistanṣarahū bil-amsi yastaṣrikhuh(ū), qāla lahū mūsā innaka lagawiyyum mubīn(un).
Ahabw’ekyo, we (Musa) akagira obwoba obwo ari omu rurembo obwo arikutegyereza (ebirugire omu bikorwa bye), ahonaaho abantu abaabaire bashabire obuhwezi nyomwebazyo bakateera akaari ngu bamuhwere. Musa yaamugira ati: Buzimazima ori omuhakanisa.
قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ
qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).
Musa berkata, “Ya Tuhanku, sesungguhnya aku telah membunuh salah seorang dari mereka, sehingga aku takut mereka akan membunuhku.
اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ ۖ
innaka mayyituw wa innahum mayyitūn(a).
Buzima, iwe (Muhammad) noija kufa kandi nabo nibaija kufa (nabo).
قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ
qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).
Gamba (Muhammad) ati, "Nyowe ndi omuntu wenka nkaiwe, kikanshururirwa ngu Ruhanga waawe ni Ruhanga ow'obushoboorozi bwona, n'ahabw'ekyo nogumizamu (omuramya) kandi omushaba okusaasirwa. Kandi akabi ahari abo abarikukwatanisa na (We) .
۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ
wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).
Kandi tikihikire omuntu ngu Allah amugambire okwihaho kurabira omu kushururwa nari kuruga enyima y’ekitambaara nari okutuma omutumwa (maraika) reero akamushururira n’orusa rwe eki arikwenda. Buzima, niwe Rukiraboona, Ow’obwengye.
اِنْ هُوَ اِلَّا عَبْدٌ اَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنٰهُ مَثَلًا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
in huwa illā ‘abdun an‘amnā ‘alaihi wa ja‘alnāhu maṡalal libanī isrā'īl(a).
We (Isa) akaba ataine kindi kureka omuheereza ou twamuhaire embabazi (obunabi) kandi twamuhindura eky’okureeberaho ky’eishomo aha Baana ba Israeli.
بَلْ عَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا شَيْءٌ عَجِيْبٌ ۚ
bal ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum faqālal-kāfirūna hāżā syai'un ‘ajīb(un).
(Tibarakikiriize) omu mazima bakatangaara ahabwokuba okurabura akabaizire kuruga (omuri) bo, n'ahabw'ekyo abakaafiire bakagira bati: "Eki n'ekintu ky'okutangaaza munonga."
فَقَالُوْٓا اَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍ
fa qālū abasyaram minnā wāḥidan nattabi‘uh(ū), innā iżal lafī ḍalāliw wa su‘ur(in).
Mbwenu bakagira bati: "Nituza tuta kukuratira omuntu (owa buriijo) omuriitwe? Buzima, obwo buzima twahaba kandi turi abashema."
هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
Niwe yaatumire Omutumwa aha bantu abatarikumanya kushoma kuruga omuribo, akabashomera enyuguta ze, akashemeza (emyoyo) yaabo kandi akabashomesa ekitabo n’obwengye (Sunnah), n’obu enyima, baabaire bari omu nshobi erikureebwa.
ذٰلِكَ بِاَنَّهٗ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالُوْٓا اَبَشَرٌ يَّهْدُوْنَنَاۖ فَكَفَرُوْا وَتَوَلَّوْا وَّاسْتَغْنَى اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
Żālika bi'annahū kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fa qālū abasyaruy yahdūnanā, fa kafarū wa tawallau wastagnallāh(u), wallāhu ganiyyun ḥamīd(un).
Eki n'ahabw'okuba entumwa ku zaizire aharibo (bareetsire) amakuru, bakagira bati, "Niki (kihikire) abantu kutuhabura?" Bwanyima baayehakana, baahinduka; n’obu Allah araabe atarikwetenga (bo). Kandi Allah niwe mugaiga munonga, kandi niwe arikusiimwa munonga.