اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Nkako, mu kurema ijuru n’isi, n’uguhinduka kw’ijoro n’umutaga, n’ubwato bugenda mu kiyaga bufise ivyo bifasha abantu, n’amazi Allah amanukana avuye mw’ijuru, akazura isi na yo inyuma y’urupfu rwayo, akayishiramwo ubwoko bwose bw’ibikoko, n’uguhinduka kw’ibicu hagati y’ibicu. n’isi—hariho vy’ukuri ibimenyetso vy’abantu bafise ugutahura.
هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ
huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).
Ni Imana yatumye ushobora kugenda ku butaka, (no kugendera mu bwato) ku kiyaga. Ku buryo iyo uri mu bwato, na bwo (ubwato) bukanyerera bubatwaye (abantu bari muri bwo) n’umuyaga mwiza uhuhuta, bagahimbarwa kubera bwo; bukwi na bukwi igihuhusi kiraza, imiraba irabatera ivuye mu mfuruka zose, biyumvira ko bakikujwe (akaga), rero basenga Allah wenyene ata buryarya. (Avuga ati: «Niwadukiza iki (akaga), tuzoba ata gukeka mu bashima».
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
Ni Allah yaremye ijuru n’isi, akamanura amazi (imvura) ava mw’ijuru, hanyuma n’ayo (amazi y’imvura) akazana ivyamwa bitandukanye ngo bibe ivyo kubafungura; kandi yaguhaye ubwato bwo kugendera mu biyaga nk’uko ashaka, kandi yaguhaye inzuzi.
وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَاۚ وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa huwal-lażī sakhkharal-baḥra lita'kulū minhu laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijū minhu ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka mawākhira fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Kandi ni We yashize ikiyaga (ku bwanyu), kugira ngo mukirye inyama (amafi) nshasha, kandi (muri co) mukuremwo ivyiza mwambara. Ubona (nawe) ubwato bugenda muri yo, kandi kugira ngo urondere ubuntu bwiwe, kandi kugira ngo ushime.
رَبُّكُمُ الَّذِيْ يُزْجِيْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
rabbukumul-lażī yuzjī lakumul-fulka fil-baḥri litabtagū min faḍlih(ī), innahū kāna bikum raḥīmā(n).
Umukama wawe ni we akugendera ubwato mu kiyaga, kugira ngo urondere ubuntu bwiwe. Nkako, ni we Munyambabazi kuri mwebwe.
۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ
wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).
Kandi vy’ukuri, twaraninahaje abana n’abuzukuru ba Adamu, turabatwara ku butaka no mu kiyaga, turabaha ivyo barya biva ku vyiza kandi turabahitamwo kuruta ibiremwa vyinshi twaremye bifise inyungu zitunganye.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).
Mbega ntimwabonye ko Allah yabashize mu minwe yanyu (abantu) ibiri kw’isi n’ubwato bugenda ku kiyaga ku itegeko ryiwe. Kandi irabuza (ibintu vyo) mw’ijuru kugwa kw’isi, kiretse iyo yemereye? Nkako, Allah ni Umunyabuntu, ni Umunyambabazi ku bantu.
وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ ࣖ
wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).
kuri ryo (ibitungwa) no ku mato mutwara.
وَهُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).
Kandi ni we atanga ubuzima n’urupfu, kandi ni we (atunganya) uguhinduka kw’ijoro n’umurango. Mbega ntimubitahura?
وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Kandi mu bimenyetso vyiwe (vy’ubukuru bwiwe) ni uko arungika umuyaga nk’uwutwara inkuru nziza kandi kugira ngo wumve bimwe mu buntu bwiwe kandi kugira ngo ubwato bushobore kugenda ku itegeko ryiwe kandi (navyo) kugira ngo urondere bimwe mu buntu bwiwe, kandi kugira ngo ushime.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ الْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِنِعْمَتِ اللّٰهِ لِيُرِيَكُمْ مِّنْ اٰيٰتِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ
alam tara annal-fulka tajrī fil-baḥri bini‘matillāhi liyuriyakum min āyātih(ī), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).
Mbega ntimwabonye ko mu vy’ukuri ubwato buriko buragenda mu kiyaga bufise ubutoni bwa Allah, kugira ngo akwereke bimwe mu bimenyetso vyiwe (ubukuru). Nkako, muri ivyo hariho ibimenyetso (vy’ubukuru bwiwe) ku muntu wese yihangana cane kandi ashimira.
وَمَا يَسْتَوِى الْبَحْرٰنِۖ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَاۤىِٕغٌ شَرَابُهٗ وَهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۗ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُوْنَ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْنَ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَا ۚوَتَرَى الْفُلْكَ فِيْهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mā yastawil-baḥrān(i), hāżā ‘ażbun furātun sā'igun syarābuhū wa hāżā milḥun ujāj(un), wa min kullin ta'kulūna laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijūna ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka fīhi mawākhira litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Kandi si kimwe (hagati) y’ibiyaga bibiri; iyi ni umunyu, irashasha, iraryoshe kunywa iyindi na yo irafise umunyu kandi irasharira. Kandi muri (kiyaga cose) urashobora kurya inyama nshasha kandi ushobora gukuraho amabuye y’agaciro wambara, kandi ng’aho ubona ubwato bujabuka ikiyaga kugira ngo urondere ubuntu bwiwe kandi kugira ngo ushime.
وَاٰيَةٌ لَّهُمْ اَنَّا حَمَلْنَا ذُرِّيَّتَهُمْ فِى الْفُلْكِ الْمَشْحُوْنِۙ
wa āyatul lahum annā ḥamalnā żurriyyatahum fil-fulkil-masyḥūn(i).
Kandi ikimenyetso (c’ubukuru bwa Allah) kuri bo cari uko twatwara abakomotse kuri bo mu mato yuzuye imizigo,
وَمِنْ اٰيٰتِهِ الْجَوَارِ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِ ۗ
wa min āyātihil-jawāri fil-baḥri kal-a‘lām(i).
Kandi mu bimenyetso vyiwe (vy’ubukuru bwiwe) harimwo ubwato (bugenda) ku kiyaga nk’imisozi.
وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ
wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).
Kandi ni We yaremye vyose bibiri bibiri, akabaremera ubwato n’amatungo mugenderako.
۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ لِتَجْرِيَ الْفُلْكُ فِيْهِ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَۚ
allāhul-lażī sakhkhara lakumul-baḥra litajriyal-fulku fīhi bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Ni Allah yabashize mu minwe y’ikiyaga kugira ngo ubwato bugende kuri co ku itegeko ryiwe, kandi ngo urondere ubuntu bwiwe kandi ushime.
فَالْجٰرِيٰتِ يُسْرًاۙ
fal-jāriyāti yusrā(n).
na (ubwato) bugenda bitagoranye, .
وَلَهُ الْجَوَارِ الْمُنْشَاٰتُ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِۚ
wa lahul-jawāril-munsya'ātu fil-baḥri kal-a‘lām(i).
Ni we afise ubwato bugenda mu biyaga nk’imisozi.