هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
Hi Yena (Allah) loyi a ku tumbuluxeleke hinkwaswo emisaveni, kutani a ya ematilweni, kutani a ma hetisisa ku va matilo ya nkombo. Naswona I Mutivi Hinkwaswo swa hinkwaswo.
اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ
alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).
Xana a va swi xiyanga leswaku i tinxaka tingani leti nga emahlweni ka vona leti hi ti loviseke, hambi leswi (switukulwana sweswo) hi simekeke xiyimo xa tona emisaveni, ku nga ku tiya loku hi nga si tshamaka hi ku nyika kona. Hi va chululele mpfula ya matimba hi endla milambu yi khuluka ehansi ka vona, kutani Hi va lovisa hikwalaho ka swidyoho swa vona, naswona Hi tumbuluxe rixaka rin’wana endzhaku ka rixaka ra vona.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
Naswona exikarhi ka swifuwo ku ni swin’wana swo rhwala mindzhwalo kasi swin’wana swo dlaya. Dyana swakudya leswi Allah a mi nyikeke swona, naswona u nga landzeleli mikondzo ya Sathana. Hakunene, Sathana i nala lowu nga erivaleni eka wena.
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Naswona tsundzukani loko A mi endle vakhalifa endzhaku ka vanhu va ‘Ad a mi veka emisaveni. Etindhawini leti nga ni swiphepherhele u aka swigodlho naswona eswitsungeni u swi vatla swi va tindlu. Kutani tsundzuka mikateko ya Allah naswona u nga vangi vubihi emisaveni.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Nakona U hangalasile misava a endla tintshava na milambu eka yona. Naswona eka yena U endle mihandzu hinkwayo hi vambirhi-mbirhi; U hundzula vusiku byi va nhlikanhi. Hakunene, hi leswaku ku na swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka lava va ehleketaka.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Naswona emisaveni ku ni swiphemu leswi nga ekusuhi, masimu ya vhinya ni swirhapa, ni micindzu ya date, leyi nga ni marhavi ni leyi nga riki na marhavi, leyi cheletiwaka hi mati lama fanaka, kambe Hi tsakela yin’wana ku tlula yin’wana hi ku nandziha ka yona. Hakunene, eka leswi ku ni swikombiso eka vanhu lava twisisaka.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
I Allah loyi a tumbuluxeke matilo na misava a tlhela a rhelela mati (mpfula) ku suka empfhukeni, kutani hi (mati wa mpfula) wolawo a humesa mihandzu yo hambana hambana tani hi swakudya eka n’wina; naswona Xi mi vekile swikepe leswaku mi famba emalwandle hi ku ya hi ku rhandza ka xona, xi mi vekela milambu ehansi.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Nakona Hi hangalasile misava hi byala eka yona tintshava naswona Hi byarile kona hinkwaswo kuya hi vukulu bya yona.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Naswona Hi endlile eka tona swihlovo swa vutomi eka swilaveko swa wena, na (Hi tlhela hi tumbuluxa) swivumbiwa leswi u nga riki swakudya swa swona.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Nakona Hi rhumela mimoya ku tswala naswona Hi rhumela mpfula ku suka empfhukeni, kutani Hi mi nyika mati na yona, naswona a hi n’wina mi ma hlayisaka.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
naswona (U tlhela a lawula) leswi Xi mi tumbuluxeleke swona emisaveni leyi hi tinxaka to hambana-hambana ni mihlovo. Hakunene, eka leswi hakunene ku na xikombiso (xa vukulu bya Allah) eka vanhu lava tekaka tidyondzo.
وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ
wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Naswona U veke tintshava emisaveni yi tiya leswaku yi nga tsekatseka na n’wina, (naswona U endlile) milambu ni magondzo leswaku mi ta kongomisiwa, .
وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ
wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).
Naswona Allah u rhumele mati (mpfula) ku suka empfhukeni naswona hi mati wolawo u nyike misava leyi a yi file khale. Hakunene, hi leswaku hakunene ku na swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka lava va yingisaka (tidyondzo).
وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa min ṡamarātin nakhīli wal-a‘nābi tattakhiżūna minhu sakaraw wa rizqan ḥasanā(n), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘qilūn(a).
Naswona hi ti dates na madiriva u endla swakunwa leswi dakwaka na nkateko. Hakunene, hi leswaku hakunene ku na swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka lava va twisisaka.
وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ
wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).
Naswona Hosi ya wena yi hlohlotele tinyoxi, "Endla swisaka etintshaveni, emirhini, ni le tindhawini leti endliweke hi vanhu, .
ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۗ يَخْرُجُ مِنْۢ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ ۖفِيْهِ شِفَاۤءٌ لِّلنَّاسِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
Ṡumma kulī min kulliṡ-ṡamarāti faslukī subula rabbiki żululā(n), yakhruju mim buṭūnihā syarābum mukhtalifun alwānuhū fīhi syifā'ul lin-nās(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).
Kutani dyani mihandzu ya mixaka hinkwayo, mi landzela tindlela ta Hosi ya n’wina leti mi olovisiweke. Ku huma ekhwirini ra vona swakunwa swa mihlovo yo hambana-hambana, leswi eka swona ku horisaka vanhu. Hakunene, eka leswi ku ni xikombiso eka vanhu lava anakanyisisaka.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
(Xikwembu) Lexi xi mi endleke misava yi va ndhawu yo wisela eka yona, xi mi endlela tindlela eka yona, xi nisa mati (mpfula) ku suka empfhukeni.” Kutani Hi endla leswaku ku mila na yona (mati ya mpfula) tinxaka to hambana-hambana ta swimilana.
لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ
lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).
Nyama (ya xiharhi xa gandzelo) na ngati ya xona a swi nge pfuki swi fikile eka Allah, kambe lexi fikaka eka Yena i ku chava Xikwembu. Xisweswo xi yi veke ehansi ka n’wina leswaku mi ta dzunisa Allah hikwalaho ka nkongomiso lowu a mi nyikeke wona. Naswona hundzisela mahungu lamanene eka lava endlaka leswinene.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).
Xana a wu swi xiyanga leswaku Allah u veke ehansi ka n’wina (vanhu) leswi nga emisaveni ni swikepe leswi fambaka elwandle hi xileriso xa Yena. Naswona U sivela (swilo swa) matilo ku wela emisaveni, handle ka mpfumelelo wa Yena? Hakunene, Allah u ni Tintswalo swinene, u ni Tintswalo swinene eka vanhu.
وَهُوَ الَّذِيْ ذَرَاَكُمْ فِى الْاَرْضِ وَاِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
bal qālū miṡla mā qālal-awwalūn(a).
Naswona hi Yena loyi a ku tumbuluxeke a ku hangalasa emisaveni, naswona u ta hlengeletiwa eka Yena.
وَهُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).
Naswona Hi Yena Loyi a nyikaka vutomi ni ku vanga rifu, naswona Hi Yena Loyi a lawulaka ku cincana ka vusiku ni nhlikanhi. Xana a wu swi twisisi?
اَمَدَّكُمْ بِاَنْعَامٍ وَّبَنِيْنَۙ
amaddakum bi'an‘āmiw wa banīn(a).
Yena (Allah) u mi nyikile tihomu ni vana, .
قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ
qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).
Va hlamula va ku: “Swi fana na hina hambi mi nyika xitsundzuxo kumbe mi nga nyikeli xitsundzuxo, .
اَلَمْ تَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَاَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهٗ ظَاهِرَةً وَّبَاطِنَةً ۗوَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ
alam tarau annallāha sakhkhara lakum mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa asbaga ‘alaikum ni‘amahū ẓāhirataw wa bāṭinah(tan), wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).
Xana a wu swi xiyanga leswaku Allah u hlurile leswi nga ematilweni ni leswi nga emisaveni leswaku swi ta ku pfuna (ku vuyeriwa) ni ku ku hetisisa mikateko ya Yena emirini ni le mianakanyweni. Kambe exikarhi ka vanhu ku na lava kanetaka (vun’we) bya Allah handle ka vutivi kumbe nkongomiso naswona va nga ri na Buku leyi nyikaka ku voningeriwa.
وَمَا يَسْتَوِى الْبَحْرٰنِۖ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَاۤىِٕغٌ شَرَابُهٗ وَهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۗ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُوْنَ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْنَ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَا ۚوَتَرَى الْفُلْكَ فِيْهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mā yastawil-baḥrān(i), hāżā ‘ażbun furātun sā'igun syarābuhū wa hāżā milḥun ujāj(un), wa min kullin ta'kulūna laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijūna ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka fīhi mawākhira litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Naswona malwandle lawa mambirhi a ma fani: rin’wana ri ri leri tengeke, ri nandziha ku nwa, kasi lerin’wana ri ni munyu naswona ri bava. Eka yin’wana na yin’wana u dya nyama yo basa no humesa swikhaviso leswaku u swi ambala, naswona u vona swikepe swi famba hi yona leswaku u ta lava ku tala ka Yena na leswaku u ta tlangela.
وَذَلَّلْنٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوْبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُوْنَ
wa żallalnāhā lahum fa minhā rakūbuhum wa minhā ya'kulūn(a).
Naswona Hi va vekile (swiharhi) ehansi ka vona; tin’wana ta tona i ta ku khandziya ka tona kasi tin’wana ta tona i ta swakudya swa tona.
ۨالَّذِيْ جَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الشَّجَرِ الْاَخْضَرِ نَارًاۙ فَاِذَآ اَنْتُمْ مِّنْهُ تُوْقِدُوْنَ
allażī ja‘ala lakum minasy-syajaril-akhḍari nārā(n), fa'iżā antum minhu tūqidūn(a).
Hi yena (Allah) loyi a mi endlelaka ndzilo hi tihunyi ta rihlaza, kutani u lumeka (ndzilo) eka wona.”
وَسَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا مِّنْهُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa sakhkhara lakum mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi jamī‘am minh(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Naswona xi veke ehansi ka wena hinkwaswo leswi nga ematilweni ni hinkwaswo leswi nga emisaveni (tanihi tintswalo) leswi humaka eka Yena. Hakunene, eka leswi ku ni swikombiso eka vanhu lava anakanyisisaka.
وَالَّذِيْٓ اَخْرَجَ الْمَرْعٰىۖ
wal-lażī akhrajal-mar‘ā.
ni Loyi a kurisaka byanyi, .