اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
¿Moqa aqeye (aju judiy ex qe okslal) in kyqʼamaʼne qa a Abraham, Ismael, Isaac, Jacob ex qe kyyajil aj Judiy moqa okslal qe? Q´manxa, "¿Mas b´i´n teya moqa a Allah, extzen alkye mas mya b´a´n twitz xjal n-chi kub´ tewin t-xim at te Allah?" A Allah mya mya b´i´n twitz ti n-b´inchena.
كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ
kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Ilti´j tu´n t-xi´ya q´ojin, maske mya b´a´n teya. Pero b'alo nya b'a'n toj twitza jun ti', exla qa b'a'n te te'y, ex b'a'n tu'n t-xi tka'yi'n jun ti', exla qa nya b'a'n te te'y. A Allah b´i´n, extzen aye mya b´i´n kye.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
extzen qa ma tz´el kypa´n ky-xu´jila, atzun kye ma chi pon toj ky-yol, exttzen mya n-chi tzaj ky-q´o´n amb´il kye tu´n ky-moje´ (juntl maj) tuk´e ky-chmil tzul, qa ma tz´ok ky-b´inchen ky-b´inchb´en toj jun tb´anil tten. Atzun n-xi q´ma´n kye aye kyxole aye n-okslan ti´j Allah extzen ti´j q´ij te mankb´il. Mas saq teya ex mas saq. extzen a Allah b´i´n, extzen aye mya b´i´n kye.
فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ
fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).
Qa n-xob´a (ti´j nya b´a´n), na´n Diosa akux n-b´eta moqa aj t-xi´ya toj kar. Exttzen aj t-xi´ t-xilen, tzaj tna´na Allah (na´n Dios), qu´n o tzaj t-xnaq´tza´n teya aju´ mya b´i´n tu´na.
اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ
allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).
A Allah, myia juntl dios noq o´kx te. Aju at nim tipumal, aju kukx in xqʼuqin tiʼj (tbʼinchbʼen), mintiʼ in kubʼ tan ex mintiʼ in kubʼ tan. Te te tkyaqilju at twitz kyaʼj ex tkyaqilju at twitz txʼotxʼ. Mix a´l jun n-ku tz´onin toj t-ximlal qa mya tzaj tq´o´n amb´il te. Ojtzqiʼn tuʼn alkye at kywitz ex alkye at kyxeʼ, ex mintiʼ ojtzqiʼn jun tiʼ kyuʼn tiʼj tojtzqibʼil, noq oʼkx aju tajbʼil. Aju tk'ukbil in cub t-xmoxin cya'j ex twitz tx'otx'. Ex mintiʼ kwest in nela toj twitz tuʼn tok tqʼoʼn twitz kyiʼj kykabʼil, ex atzun Nimxix Toklen, aju Nimxix Toklen.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Atzunte tzaj t-sama´n u´j (Al-Qur'an) teya (Muhammad). Kyxol qe jlu at junjun versículos aqeju tzʼaqli qe, aqeju tnejel xnaqʼtzbʼil tiʼj uʼj (Al-Qurʼan) ex junjuntl qeju mutasyabihat. Aye xjal toj ky-k´u´j n-chi b´et kyi´j ky-b´e, n-chi b´et kyi´j mutashabihat tun ky-jyon kyi´j nya b´a´n yol ex tun ky-jyon kyi´j ky-tawil, maske myia jun xjal b´i´n ky-tawil noq o´kx te Allah. extzen aye at nim ky-nab´l n-chi kyq´ama´n, "n-qo okslan ti´j (aju Qur'an), tkyaqil tzajni te q-Ajaw." Mi a'l jun jacu tz'el tk'o'n jun xnak'tzbil, nok o'cx ke xjal nne'l cynic' ti'j.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
¡Iktzun tten teya! Nche q'ojine' ti'ju' b'i'n kyu'ne', ¿tiqu'ntzun nche q'ojin ti'ju' min b'i'n kyu'ne'? A Allah b´i´n twitz extzen aye mya b´i´n kye.
وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ
wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).
extzen (ax ikx n-ku q-kastiw) qu´n n-chi kyq´ama´n, "Ax tok, ma tz´ok q-b´yo´n a Mesías, a Jesús, tky´a María, a Apóstol te Allah," maske mya n-chi kub´ kyb´yo´n extzen mya (ni) n-chi kub´ ky-q´o´n twitz crus, noqtzun a (aju n-chi kub´ kyb´yo´n) jun xjal n-chi kub´ q´o´n te Jesús. Ax tok, aqeju mintiʼ in che bʼin tiʼj (tbʼiybʼil) Jesús, kukx in che ximen tiʼj alkye kubʼ bʼyoʼn. Ax tok mintiʼtoq bʼiʼn kyuʼn (alkyexix kubʼ bʼyoʼn), noqtzun tuʼnj, noq tuʼnju kubʼ kyximen, tuʼntzunju mintiʼtoq bʼiʼn kyuʼn qa otoq kubʼ bʼyoʼn kyuʼn.
۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ
yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).
(Na´ntza) aju q´ij tej t-xi tchmo´n Allah qe t-apóstol, extzun xi tqanin (kye), "¿Ti tzaq´web´il tzaj tq´o´n (tnam) ti´j t-xjelb´itza?" Aye (qe apóstoles) xi kytzaq´we´n: "Minti´ b´i´n qu´n (ti´j jlu). Ax tok, aya ojtzqi´n tkyaqil tu´na ti´j tkyaqil aju mya q´ancha´l."
وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يُّنَزِّلَ اٰيَةً وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālū lau lā nuzzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha qādirun ‘alā ay yunazzila āyataw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).
extzen aye (politeistas) n-chi kyq´ama´n, "tiqu´n mya jun milagr tzaj yek´un te (Muhammad) tu´n t-Ajaw?" Q´manxa, "Ax tok, a Allah b´a´n tu´n t-xi t-sama´n jun milagr, noqtzun aye ch´ixme kykyaqil mya b´i´n kye."
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).
N-chi qaninte teya (Muhammad) ti´j amb´il, "¿Jtoj k-xel b´inchen?" Q´manxa, "Ax tok, aju ojtzqib´il ti´j Apocalipsis at tuk´e n-Ajaw; myia jun (alkyexku) jaku tzaj tchik´b´a´n amb´il te t-xilen noq o´kx te. (Aju Apocalipsis) nimxix t-xilen (t-xilen kye b´inchb´en) aju toj kya´j ex twitz tx´otx´, mlay tzul teya noq jun rat." N-chi qaninte teya tze´nku b´i´n teya. Q´manxa (Muhammad), "Ax tok aju ojtzqib´il ti´j (q´ij te xjelb´itz) at tuk´e Allah, noqtzun aye xjal mya b´i´n kye."
وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Ex aju aj Egipto aju tzaj laq'onte xi tq'ma'n te t-xu'jil: "Q'onxa jun tb'anil najb'il te (ex jun tb'anil aq'untl), b'alo jaku tz'onin qi'j moqa jaku tz'ok qq'o'ne te qk'wa'le". Ex iktzun tten xi qqʼoʼne jun tbʼanel toklen te José toj txʼotxʼ (te Egipto), ex xi qqʼoʼne xnaqʼtzbʼil te tiʼj t-xilen twitzikʼ. extzen a Allah at nim tipumal ti´j t-xim, noqtzun aye xjal mya n-el kynik´ ti´j.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
extzen tej t-xi´ ky-okx tza´n t-xilen ky-tatey, (ky-okx) mya b´ant tu´n t-xi´ ky-q´ojin ti´j t-xim Allah, (pero atzun) noq jun tajb´il Jacob aju´ otoq kub´ t-ximan. Ex ax tok attoq tojtzqibʼil, tuʼnju otoq txi qqʼoʼne xnaqʼtzbʼil te. Pero chʼixme kykyaqil xjal mintiʼ ojtzqiʼn kyuʼn.
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Kyja´tzun, tzaj tzyet tu´n (t-xi tka´yin) ky-saco na´mxtoq (t-xi tka´yin) t-saco te ttzik, yajxitl etz ti´n (t-copa te rey) toj t-saco terman. Iktzun tten n-ku b´inchet (planes) te Yusuf. Mya b´a´n tu´n t-xi tq´o´n tkastiw t-xu´jil tza´n t-xilen tley ajkawil, qa mya tajb´il Alá. In che jaw qnimsaʼn qeju qajbʼil; ex tibʼaj tkyaqil xjal at tojtzqibʼil at jun mas ojtzqiʼn tuʼn
وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُۗ بَلٰى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
wa aqsamū billāhi jahda aimānihim, lā yab‘aṡullāhu may yamūt(u), balā wa‘dan ‘alaihi ḥaqqaw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
extzen n-chi ky-yolin ti´j (tb´i) Allah tuk´e jun t-xilen t-xilen, "A Allah mya n-chi jaw anq´in kyimni." Mya ikyjo (ax tok k-jaw anq´in tu´n Allah), ikyjo tze´n jun axix tok tziyb´il tzaj tq´o´n te, noqtzun aye xjal mya b´i´n kye,
وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَۙ
wal-lażīna hājarū fillāhi mim ba‘di mā ẓulimū lanubawwi'annahum fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa la'ajrul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
extzen aye n-chi b´et toj juntl tnam noq tu´n ky-b´i´n te Allah t-xe´l t-xi b´inchet jun mya b´a´n kyi´j, ax tok kxel qq´o´n jun tb´anil najb´il kye twitz tx´otx´. Ex aju chojb'il ktzajel q'o'n kye xjal tuj juntl tx'otx' ax tok mas nim, noqwit b'i'n kyu'n,
فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
falā taḍribū lillāhil-amṡāl(a), innallāha ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
kyja´tzun mya b´a´n tu´n t-xi kyb´inchen ky-mojb´ab´il tuk´e Allah. Ax tok, a Allah ojtzqilte, atzun kyeye mya b´i´n kye.
وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
extzen aj t-xi q-ch´expu´n jun versículo tuk´e juntl, extzen a Allah mas b´i´n titzen tzaj tqona, n-chi kyq´ama´n, "Ax tok, aya (Muhammad) noq n-b´inchena." Ax tok, chʼixme kykyaqil mintiʼ ojtzqiʼn kyuʼn.
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا
wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).
extzen n-chi qaninte teya (Muhammad) ti´j qanmi. Q´manxa, "A xewb´aj jun tiyjil n-tate, atzun teya noq ch´in t-xnaq´tzb´il tzaj q´o´n teya."
مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا
mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).
Mintiʼ ojtzqiʼn kyuʼn tiʼj jlu, ax ikx mintiʼ ojtzqiʼn kyuʼn kyman. Puro mya ba'n ju yol nne'tz tuj cytzi'; minti' juntl yol in che yolin, nok o'cx nic'aj yol.
يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا
ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).
Ate (Allah) b´i´n titzen t-xe ky-witz (aju n-chi b´aj) extzen ti´ t-xe ky-witz (aju otaq b´aj), extzen aye ky-nab´l mya n-ku tz´okx toj t-xnaq´tzb´il.
لَقَدْ وُعِدْنَا نَحْنُ وَاٰبَاۤؤُنَا هٰذَا مِنْ قَبْلُ اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
laqad wu‘idnā naḥnu wa ābā'unā hāżā min qablu in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Ax tok, o tzaj ttziyan jlu qe ex kye qxeʼchel, noq jun txʼolbʼabʼil jlu kye xjal ojtxi!».
اِنَّ الَّذِيْنَ يُحِبُّوْنَ اَنْ تَشِيْعَ الْفَاحِشَةُ فِى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
innal-lażīna yuḥibbūna an tasyī‘al-fāḥisyatu fil-lażīna āmanū lahum ‘ażābun alīm(un), fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Ax tok, aqeju kyaj tuʼn t-xi kyqʼoʼn ambʼil tuʼn t-xi laqʼeʼ qe nya bʼaʼn bʼinchbʼen lu (nya ax tok tqanil) kyxol okslal, ok ktzajel jun nya bʼaʼn kyiʼj twitz txʼotxʼ ex toj juntl ambʼil. extzen a Allah b´i´n, extzen aye mya b´i´n kye.
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
¿Myape a (Allah) a b´inchante tx´otx´ te najb´il, a kub´ tq´o´n nima´ toj tmij, a kub´ tq´o´n witz tun t-xi tq´o´n tipumal, ex a kub´ tq´o´n jun tpa´n kyxol kab´e mar? ¿Atpe juntl dios twitz Allah? Chʼixme kykyaqil mintiʼ ojtzqiʼn kyuʼn.
قُلْ لَّا يَعْلَمُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الْغَيْبَ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ
qul lā ya‘lamu man fis-samāwāti wal-arḍil gaiba illallāh(u), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).
Q´manxa (Muhammad), "Mya jun xjal toj kya´j ex twitz tx´otx´ b´i´n twitz ti´j mya n-ka´yit, noq o´kx a Allah. Ex mya b´i´n kye jtoj k-jaw anq´in."
بَلِ ادّٰرَكَ عِلْمُهُمْ فِى الْاٰخِرَةِۗ بَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْهَاۗ بَلْ هُمْ مِّنْهَا عَمُوْنَ ࣖ
balid dāraka ‘ilmuhum fil-ākhirah(ti), bal hum fī syakkim minhā, bal hum minhā ‘amūn(a).
Axpe ikx aju ky-nab´l ti´j chwinqlal t-xe´chil mya n-pon (atzun). Axpe ikx kye at kab´e ky-xim ti´j (aju chwinqlal t-xe´chil). Axpe ikx kye moẍ qe tiʼj jlu.
حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْ قَالَ اَكَذَّبْتُمْ بِاٰيٰتِيْ وَلَمْ تُحِيْطُوْا بِهَا عِلْمًا اَمَّاذَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ
Ḥattā iżā jā'ū qāla akażżabtum bi'āyātī wa lam tuḥīṭū bihā ‘ilman ammāżā kuntum ta‘malūn(a).
Kyja´tzun, tej ky-pon, tzaj tq´ama´n te (Allah): "¿Tiqu´n ma tz´el ky-k´u´na kyi´j n-xjelb´itze, exttzen mya b´i´n kye kyi´j, ex ti´j ti´chaq ma b´ant kyu´ne?"
فَرَدَدْنٰهُ اِلٰٓى اُمِّهٖ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
faradadnāhu ilā ummihī kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzana wa lita‘lama anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).
Kyja´tzun, xi qq´o´ne juntl majl (Moisés) te ttxu´, tun t-xi tzalaj tanmi ex tun mya tzaj b´is, ex tun t-xi t-b´i´n qa ax tok aju tzaj ttziyen Allah, noqtzun aye´ nimxix kye mya b´i´n kye.
وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
(Atzun) t-xilen Allah. A Allah mya n-chi kub´ t-ximan t-xilen, noqtzun aye xjal mya b´i´n kye.
يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ
ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).
Ojtzqiʼn kyuʼn tiʼ in nul itzʼj (in kubʼ tyekʼin tibʼ) tiʼj chwinqlal twitz txʼotxʼ; atzun ti´j (a) chwinqlal te t-xe´l kyimni mya b´a´n ky-xim.
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ
balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).
Atzun ke xjal mya tz'aklxix in che oc lpe' ti'j ju cyajbil ex minti' ba'n cyu'n; ¿Alkyetzun n-chi b´ant t-xnaq´tza´n kye xjal aye o tz´el t-xo´n Allah? Ex nti'taq jun onil kye.
اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ
innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).
Ax tok, ma txi qqʼoʼne jun tqanil kye kyaʼj, te txʼotxʼ ex kye witz; naqtzun aju’ kykyaqil xjal mya kyajb’il tu’n t-xi’ kyi’n aju’ kawb’il ex in che b’isun tu’n mi’n txi’ kyb’incha’n (nimxix), tu’ntzunju’ aju’ kawb’il xi’ q’i’n kyu’n xjal. Ax tok, mya tzʼaqlxix qe xjal ex mintiʼ kynabʼl,
وَقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ الرَّحْمٰنُ مَا عَبَدْنٰهُمْ ۗمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ اِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَۗ
wa qālū lau syā'ar-raḥmānu mā ‘abadnāhum, mā lahum biżālika min ‘ilm(in), in hum illā yakhruṣūn(a).
extzen tzaj ky-q´ama´n, "Qa (Allah) a nimxix q´aq´b´il tk´u´j, mya b´a´n tu´n t-xi q-k´ulune kye (anjel)." Minti' ch'in cynabl ti'j jlu. Mya juntl tiyjil kye noq o´kx n-chi ximen.
وَقَالُوْا مَا هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا نَمُوْتُ وَنَحْيَا وَمَا يُهْلِكُنَآ اِلَّا الدَّهْرُۚ وَمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍۚ اِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ
wa qālū mā hiya illā ḥayātunad-dun-yā namūtu wa naḥyā wa mā yuhlikunā illad-dahr(u), wa mā lahum biżālika min ‘ilmin in hum illā yaẓunnūn(a).
extzen n-chi kyq´ama´n, "A chwinqlal lu mya juntl ti´x, noq o´kx chwinqlal twitz tx´otx´, n-qo kyim ex n-qo anq´in, extzen myia jun tiy n-chi kub´ t-xiten noq o´kx amb´il". Pero mintiʼ ojtzqibʼil at kye tiʼj jlu, noq in che ximen tiʼj.
فِيْمَ اَنْتَ مِنْ ذِكْرٰىهَاۗ
fīma anta min żikrāhā.
¿Tiquʼn il tiʼj tuʼn t-xi tqʼamaʼna (aju ambʼil)?
فَاَمَّا الْاِنْسَانُ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ رَبُّهٗ فَاَكْرَمَهٗ وَنَعَّمَهٗۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَكْرَمَنِۗ
fa ammal-insānu iżā mabtalāhu rabbuhū fa akramahū wa na‘‘amah(ū), fa yaqūlu rabbī akraman(i).
Ikytzi'n te xjal, aj tok toj joyb'il ti'j tu'n Dios ex yajxi'tl nxi' tnimsa'n ex nxi' tq'o'n tzalajb'il te, atzunte' ntma'n: Ma chin jaw tnimsa'n Dyos, chij.
وَاَمَّآ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهٗ ەۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَهَانَنِۚ
wa ammā iżā mabtalāhu fa qadara ‘alaihi rizqah(ū), fa yaqūlu rabbī ahānan(i).
Pero ka ma tz'oc tk'o'n Dios tuj joybil ti'j ex ka ma tz'oc tmojtza'n twa, atzun in tma'n cyja': Ma chin el ic'une tu'n Ndiose.