۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Ha yini mi lerisa ku lulama eka van’wana, kasi mi ti rivala, hambi leswi mi hlayaka Buku (Torah)? Xana a wu swi twisisi?

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

Naswona lava va nga swi tiviki va ri, "Ha yini Allah a nga vulavuli na hina kumbe swikombiso (swa matimba ya Yena) swi ta eka hina?" Hilaha ku fanaka lava nga emahlweni ka vona a va vule leswi va swi vuleke. Timbilu ta vona ta fana. Hakunene, Hi hlamuserile swikombiso (swa matimba ya Hina) eka lava pfumelaka.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Va vutise wena (Muhammad) hi byala na ku gembula. Vula, "Eka havumbirhi bya swona ku na xidyoho lexikulu na ku vuyeriwa kun'wana eka vanhu. Kambe xidyoho xi tlula ku vuyeriwa." Naswona va ku vutisa (malunghana na) leswi va (faneleke) swi tirhisa. Vula, “Ku tlula mpimo (ka leswi lavekaka).” Xisweswo Allah u ku hlamusela tindzimana ta Yena leswaku u ehleketa, .

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Xana u kona exikarhi ka n’wina loyi a nga tsakelaka ku va ni ntanga wa mihandzu wa tidati ni madiriva lowu milambu wu khulukaka ehansi ka wona, laha a nga ni mixaka hinkwayo ya mihandzu, ivi ku ta vudyuhari bya yena kasi a ri ni vana lavatsongo? Kutani ntanga lowu wu buluka hi moya wa matimba lowu a wu ri ni ndzilo, kutani wu hisa ndzilo. Xisweswo Allah u ku hlamusela tindzimana ta Yena leswaku u ehleketa hi tona.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمَآ اُنْزِلَتِ التَّوْرٰىةُ وَالْاِنْجِيْلُ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā ahlal-kitābi lima tuḥājjūna fī ibrāhīma wa mā unzilatit-taurātu wal-injīlu illā mim ba‘dih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

N’wina Vanhu va Buku! Ha yini u kanetana hi Abrahama, hambi leswi Torah na Evhangeli swi paluxiweke endzhaku ka yena (Ibrahim)? Xana a wu swi twisisi?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا بِطَانَةً مِّنْ دُوْنِكُمْ لَا يَأْلُوْنَكُمْ خَبَالًاۗ وَدُّوْا مَا عَنِتُّمْۚ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاۤءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۖ وَمَا تُخْفِيْ صُدُوْرُهُمْ اَكْبَرُ ۗ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيٰتِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū biṭānatam min dūnikum lā ya'lūnakum khabālā(n), waddū mā ‘anittum, qad badatil-bagḍā'u min afwāhihim, wa mā tukhfī ṣudūruhum akbar(u), qad bayyannā lakumul-āyāti in kuntum ta‘qilūn(a).

Wena n'wina lava pfumelaka! U nga teki lava nga riki vanghana va wena (va vukhongeri byin’we) lava u va tshembaka, hikuva va tshamela ku ku vangela swiphiqo. Va lava ku lovisiwa ka wena. Hakunene, rivengo ri humelerile emilon’wini ya vona, naswona leswi timbilu ta vona ti swi tumbetaka swi bihe ngopfu. Hakunene, Hi mi veke erivaleni tindzimana (Ti Hina), loko mi twisisa.

اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا

afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).

Kutani xana a va yi tlangeli (dyondza) Koran? Loko (Qur’an) a yi nga humi eka Allah, hakunene a va ta kuma swilo swo tala leswi kanetanaka eka yona.

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Naswona vutomi bya misava leyi i mintlangu ni ku titsakisa ntsena. Hi nkarhi wolowo, tiko ra vutomi bya le ndzhaku ka rifu ra antswa hakunene eka lava chavaka Xikwembu. Xana a wu swi twisisi?

قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).

Vula (O Muhammad), "A ndzi mi byeli leswaku na mina ku na rifuwo ra Allah, naswona a ndzi tivi leswi nga voniwiki, naswona a ndzi mi byeli leswaku ndzi ntsumi. Ndzi landzelela ntsena leswi ndzi hlavuteriweke swona." Vula, "Xana lava feke mahlo ni lava vonaka va ringana? Xana a wu nge anakanyisisi?"

وَحَاۤجَّهٗ قَوْمُهٗ ۗقَالَ اَتُحَاۤجُّوْۤنِّيْ فِى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنِۗ وَلَآ اَخَافُ مَا تُشْرِكُوْنَ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ رَبِّيْ شَيْـًٔا ۗوَسِعَ رَبِّيْ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa ḥājjahū qaumuh(ū), qāla atuḥājjūnnī fillāhi wa qad hadān(i), wa lā akhāfu mā tusyrikūna bihī illā ay yasyā'a rabbī syai'ā(n), wasi‘a rabbī kulla syai'in ‘ilmā(n), afalā tatażakkarūn(a).

Naswona vanhu va yena va swi landzule. Yena (Ibrahim) u te, "Xana u ta kanetana na mina hi Allah, hambi leswi a ndzi kongomiseke hakunene? A ndzi chavi (khombo ku suka eka) leswi u swi hlanganisaka na Allah, handle ka loko Hosi ya mina yi swi lava swo karhi. Vutivi bya Hosi ya mina byi funengeta hinkwaswo. Xana a wu nge dyondzeli dyondzo?"

۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

Vula (Muhammad), "Ndzi pfumeleleni ndzi hlaya leswi Xikwembu xi ku yiriseke swona. U nga tihlanganisi nchumu na xona, u endlela vatswari va wena leswinene, u nga dlayi vana va wena hikuva i swisiwana. Hi hina hi nyikaka swakudya eka wena na vona; u nga tshineli eka swiendlo leswi nyenyetsaka, hambi leswi vonakaka kumbe leswi fihliweke, u nga dlayi vanhu lava yirisiweke hi Allah handle ka swivangelo leswi faneleke. Xisweswo xi ku lerisa leswaku u twisisa."

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Landzelela leswi rhumeriweke eka wena ku suka eka Hosi ya wena, naswona u nga landzeleli munhu un’wana handle ka Yena tanihi murhangeri wa wena. U teka tidyondzo ti nga ri tingani swinene.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

N’wina vatukulu va Adamu! Hakunene, Hi nyikile swiambalo swo funengeta vuhava bya wena na ku ku khavisa. Kambe swiambalo swa vukhongeri, sweswo swa antswa. Leswi hi swin’wana swa swikombiso swa matimba ya Allah, hi tshemba leswaku va ta tsundzuka.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Kutani endzhaku ka vona ku fike xitukulwana lexi tekeke ndzhaka ya Torah ivi xi teka nhundzu ya le hansi ya misava leyi. Kutani va ku: “Hi ta rivaleriwa.” Naswona loko swilo swo fana ni swa misava leyi swi ta eka vona, na vona a va ta swi teka. Xana a va nga bohiwanga hi ntwanano lowu nga ebukwini (Torah) wa leswaku a va nge vuli nchumu hi Allah handle ka ntiyiso, hambileswi va dyondzeke leswi nga eka yona? Vutshamo bya Makumu byi antswa eka lava chavaka Allah. Xana a wu swi twisisi ke?

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Nakona loko a hi swi lavile, a hi ta va hi tlakusile (levhele ya yena) hi (ndzimana) yoleyo, kambe a a voyamele emisaveni naswona a landzelela ku navela ka yena (ka le hansi), kutani xikombiso xa yena xi fana na mbyana, loko u n’wi hlongola u humesa ririmi ra yena naswona loko u n’wi pfumelela u humesa ririmi ra yena (na yena). Xi tano hi xifaniso xa lava va kanetaka tindzimana ta Hina. Kutani vula switori sweswo leswaku u va endla va ehleketa.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Naswona hakunene, Hi ta tata tihele hi tihele, hi xupula vo tala va majini na vanhu. Va na timbilu, kambe a va ti tirhisi ku twisisa (tindzimana ta Allah) naswona va na mahlo (kambe) a va ti tirhisi ku vona (swikombiso swa matimba ya Allah), naswona va na tindleve (kambe) a va ti tirhisi ku twa (tindzimana ta Allah ). Va fana ni swifuwo, va soholotiwile swinene. Hi vona lava nga riki na vuxiyaxiya.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

Naswona xana a va kombisi leswaku munghana wa vona (Muhammad) a nga penga, kambe i mutsundzuxi loyi a nga erivaleni ntsena?

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

Naswona xana a va tekeli enhlokweni mfumo wa matilo ni misava ni hinkwaswo leswi Allah a swi tumbuluxeke, naswona kumbexana nkarhi wa vona (wa ku lovisiwa) wu tshinele? Kutani i mahungu wahi endzhaku ka leswi va nga ta ma pfumela?

فَاِمَّا تَثْقَفَنَّهُمْ فِى الْحَرْبِ فَشَرِّدْ بِهِمْ مَّنْ خَلْفَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

fa immā taṡqafannahum fil-ḥarbi fa syarrid bihim man khalfahum la‘allahum yażżakkarūn(a).

Kutani loko wena (Muhammad) u va hlula enyimpini, kutani hangalasa lava nga endzhaku ka vona hi ku va (herisa), leswaku va dyondza dyondzo.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

Hakunene, Hosi ya wena i Allah Loyi a tumbuluxeke matilo na misava hi malembe ya tsevu, kutani Yi tshama eXiluvelweni ku lawula timhaka hinkwato. A nga kona loyi a nga khongelelaka handle ka mpfumelelo wa Yena. Hi yena Allah, Hosi ya wena, kutani N’wi gandzela. Xana a wu tekanga tidyondzo?

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Hi Yena a voningaka dyambu ni n’weti, naswona hi Yena a vekaka tindhawu eka ku rhendzeleka ka tona, leswaku mi ta tiva nhlayo ya malembe ni ku hlayela (nkarhi). Allah a nga tumbuluxanga hi ndlela yoleyo kambe hi ndlela leyinene. U hlamusela swikombiso (swa vukulu bya Yena) eka lava va tivaka.

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

Vula (O Muhammad), "Loko Allah a a swi lavile, a ndzi ta va ndzi nga ku hlayela yona, naswona a a nga ta ku tivisa hi swona." Ndzi tshamile na n’wina nkarhi wo leha emahlweni ka sweswo (emahlweni ka ku paluxiwa ka Qur’an). Xana a wu swi twisisi?

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

Vula, “Tivoneleni eka leswi nga ematilweni ni le misaveni!” A swi pfuni nchumu eka swikombiso (vukulu bya Allah) na varhumiwa lava nyikaka switsundzuxo eka vanhu lava nga pfumeriki.

۞ مَثَلُ الْفَرِيْقَيْنِ كَالْاَعْمٰى وَالْاَصَمِّ وَالْبَصِيْرِ وَالسَّمِيْعِۗ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ ࣖ

maṡalul-farīqaini kal-a‘mā wal-aṣammi wal-baṣīri was-samī‘(i), hal yastawiyāni maṡalā(n), afalā tażakkarūn(a).

Xifaniso xa mintlawa leyimbirhi (lava nga pfumeriki ni vapfumeri), xi fana ni vanhu lava feke mahlo ni lava feke tindleve ni vanhu lava kotaka ku vona ni ku twa. Xana mintlawa leyimbirhi ya fana? Kutani xana a wu teki dyondzo?

وَيٰقَوْمِ مَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ طَرَدْتُّهُمْ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa yā qaumi may yanṣurunī minallāhi in ṭarattuhum, afalā tażakkarūn(a).

Naswona Wena vanhu va mina! I mani loyi a nga ta ndzi pfuna eka (nxupulo) wa Allah loko ndzi va hlongola? Xana a wu teki tidyondzo?

يٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا ۗاِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى الَّذِيْ فَطَرَنِيْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in ajriya illā ‘alal-lażī faṭaranī, afalā ta‘qilūn(a).

Wena vanhu va mina! A ndzi mi kombeli ku hakeriwa eka leswi (xirhambo xa mina). Hakelo ya mina yi huma ntsena eka Allah loyi a ndzi tumbuluxeke. Xana a wu swi twisisi?”

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Hakunene, Hi yi rhumele ehansi tanihi Qur’an ya Xiarabu leswaku mi ta twisisa.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Naswona a hi rhumanga emahlweni ka wena (Muhammad), kambe munhu loyi hi n’wi nyikeke tinhlavutelo exikarhi ka vanhu va tiko. Xana a va fambanga emisaveni va vona leswi humeleleke eka lava va nga emahlweni ka vona (lava va hembeke muapostola). Naswona hakunene, tiko ra vutomi bya le ndzhaku ka rifu ra antswa eka lava chavaka Xikwembu. Xana a wu swi twisisi?

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

Kutani loyi a tivaka leswaku leswi Xikwembu xi ku hlavuteleke swona i ntiyiso, u fana ni munhu la feke mahlo? I lava nga ni vutlhari ntsena lava nga yingisaka.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Naswona hakunene, Hi rhumele Muxe hi swikombiso swa Hina (swa matimba), (naswona Hi n'wi lerisile), "Humesa vanhu va wena emunyameni va ya eku vonakaleni loku vangamaka u va tsundzuxa masiku ya Allah." Hakunene, hi leswaku ku na swikombiso (swa matimba ya Allah) eka un’wana na un’wana loyi a lehisaka mbilu no tlangela.

هٰذَا بَلٰغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوْا بِهٖ وَلِيَعْلَمُوْٓا اَنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّلِيَذَّكَّرَ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ

hāżā balāgul lin-nāsi wa liyunżarū bihī wa liya‘lamū annamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa liyażżakkara ulul-albāb(i).

Naswona leyi (Qur’an) i nhlamuselo (leyi hetisekeke) eka vanhu, leswaku va ta tsundzuxiwa hi yona, leswaku va ta tiva leswaku hi xona Xikwembu Xin’we, na leswaku vavanuna va ku twisisa va ta tekela enhlokweni.

اَفَمَنْ يَّخْلُقُ كَمَنْ لَّا يَخْلُقُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afamay yakhluqu kamal lā yakhluq(u), afalā tażakkarūn(a).

Kutani xana (Allah) Muvumbi u fana na Loyi a nga kotiki ku tumbuluxa (xin’wana)? Ha yini u nga yingisi?

بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).

(Hi va rhumele) va tisa mahungu (masingita) na tibuku. Naswona Hi rhumele Ad-Dhikr (Qur’an) eka n’wina, leswaku mi ta hlamusela vanhu leswi va hlavuteriweke swona ni leswaku va ehleketa, .

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ يَّتَفَيَّؤُا ظِلٰلُهٗ عَنِ الْيَمِيْنِ وَالشَّمَاۤىِٕلِ سُجَّدًا لِّلّٰهِ وَهُمْ دَاخِرُوْنَ

awalam yarau ilā mā khalaqallāhu min syai'iy yatafayya'u ẓilāluhū ‘anil-yamīni wasy-syamā'ili sujjadal lillāhi wa hum dākhirūn(a).

Naswona xana a va xi xiyi nchumu lowu tumbuluxiweke hi Allah, ndzhuti wa wona wu hundzukela exineneni na le ximatsi, eka xiyimo xo nkhinsama eka Allah, naswona va (endla) hi ku titsongahata.

ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۗ يَخْرُجُ مِنْۢ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ ۖفِيْهِ شِفَاۤءٌ لِّلنَّاسِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

Ṡumma kulī min kulliṡ-ṡamarāti faslukī subula rabbiki żululā(n), yakhruju mim buṭūnihā syarābum mukhtalifun alwānuhū fīhi syifā'ul lin-nās(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

Kutani dyani mihandzu ya mixaka hinkwayo, mi landzela tindlela ta Hosi ya n’wina leti mi olovisiweke. Ku huma ekhwirini ra vona swakunwa swa mihlovo yo hambana-hambana, leswi eka swona ku horisaka vanhu. Hakunene, eka leswi ku ni xikombiso eka vanhu lava anakanyisisaka.

اَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرٰتٍ فِيْ جَوِّ السَّمَاۤءِ ۗمَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا اللّٰهُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau ilaṭ-ṭairi musakhkharātin fī jawwis-samā'(i), mā yumsikuhunna illallāh(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Xana a va swi vonanga swinyenyana leswi hahaka exibakabakeni hi ku olova, ku nga ri na un’we loyi a swi khomaka handle ka Allah? Hakunene, eka leswi ku ni swikombiso eka vanhu lava pfumelaka.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).

Hakunene, Allah u lerisa (wena) ku endla hi vululami no endla mintirho leyinene, ku nyika mpfuneto eka maxaka, naswona U yirisa (ku endla) swiendlo swo biha, swo biha na vulala. Wa ku dyondzisa leswaku u ta kota ku dyondza.

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

Hakunene, Hi mi rhumele Buku (Qur’an) leyi eka yona ku nga na xilemukiso eka n’wina. Kutani a wu swi twisisi ke?

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

Naswona xana lava nga pfumeriki a va swi tivi leswaku matilo ni misava a swi ri swa xiphemu xin’we, kutani Hi swi hambanile, kutani Hi endla xivumbiwa xin’wana ni xin’wana lexi hanyaka hi mati; xana a va nge pfumeli ke?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

Khombo eka n’wina na leswi mi swi gandzelaka handle ka Allah! Xana a wu swi twisisi?”

اَفَلَمْ يَدَّبَّرُوا الْقَوْلَ اَمْ جَاۤءَهُمْ مَّا لَمْ يَأْتِ اٰبَاۤءَهُمُ الْاَوَّلِيْنَ ۖ

afalam yaddabbarul-qaula am jā'ahum mā lam ya'ti ābā'ahumul-awwalīn(a).

Kutani xana a va hanyi hi rito ra (Allah), kumbe xana ku fike swin’wana eka vona leswi nga si tshamaka swi fika eka vakokwa wa vona?

سَيَقُوْلُوْنَ لِلّٰهِ ۗقُلْ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

sayaqūlūna lillāh(i), qul afalā tażakkarūn(a).

Va ta ku, “I ya Allah.” Vula, “Kutani xana a wu nge tsundzuki?”

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُزْجِيْ سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهٗ ثُمَّ يَجْعَلُهٗ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ جِبَالٍ فِيْهَا مِنْۢ بَرَدٍ فَيُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَصْرِفُهٗ عَنْ مَّنْ يَّشَاۤءُۗ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهٖ يَذْهَبُ بِالْاَبْصَارِ ۗ

alam tara annallāha yuzjī saḥāban ṡumma yu'allifu bainahū ṡumma yaj‘aluhū rukāman fa taral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), wa yunazzilu minas-samā'i min jibālin fīhā mim baradin fa yuṣību bihī may yasyā'u wa yaṣrifuhū ‘am may yasyā'(u), yakādu sanā barqihī yażhabu bil-abṣār(i).

Xana a wu voni leswaku Allah u endla leswaku mapapa ma famba hi ku nonoka, ivi a ma hlengeleta, kutani a ma endla ma hlengeletana, kutani u vona mpfula yi huma eka swivandla naswona Yena (naswona) a rhumela ehansi (mavele ya) ayisi ku suka empfhukeni, (hileswaku) ku suka eka (mintlawa ya mapapa yo fana na) tintshava, kutani a ma lahlela (mavele ya ayisi) eka loyi a lavaka naswona U ma hlayisa ekule na loyi a n’wi lavaka tiwili. Ku hatima ka rihati ku lava ku endla leswaku swi nga koteki ku vona.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ

awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).

Naswona xana a va languti misava, i mimpatswa yingani leyinene leyi Hi yi endlaka yi kula eka yona?

اَمَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ حَدَاۤىِٕقَ ذَاتَ بَهْجَةٍۚ مَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُنْۢبِتُوْا شَجَرَهَاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ يَّعْدِلُوْنَ ۗ

am man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa ambatnā bihī ḥadā'iqa żāta bahjah(tin), mā kāna lakum an tumbitū syajarahā, a'ilāhum ma‘allāh(i), bal hum qaumuy ya‘dilūn(a).

Xana a hi Yena (Allah) Loyi a tumbuluxeke matilo na misava naswona Loyi a mi rhumelaka mati ku suka empfhukeni, naswona hi ndlela yoleyo Hi endla leswaku ku byala swirhapa swa ku saseka ko saseka? A wu nge swi koti ku byala mirhi ya yona. Xana ku ni xikwembu xin’wana handle ka Allah? Ematshan’wini ya sweswo, hi vona lava hambukaka (entiyisweni).

اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ

am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Xana a hi Yena (Allah) loyi a endleke misava yi va ndhawu yo tshama eka yona, loyi a vekeke milambu exikarhi ka yona, loyi a vekeke tintshava ku yi tiyisa, naswona a endleke ku hambana exikarhi ka malwandle mambirhi? Xana ku ni xikwembu xin’wana handle ka Allah? Vunyingi bya vona a va swi tivi.

اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ

am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Xana a hi Yena (Allah) loyi a amukelaka (xikhongelo xa) vanhu lava nga ekhombyeni loko va n’wi khongela, ivi a susa ku karhateka ni ku mi endla (vanhu) vakhalifa (varhangeri) emisaveni? Xana ku na xikwembu (xin’wana) handle ka Allah? U tsundzuka switsongo swinene (eka tintswalo ta Allah).

اَمَّنْ يَّهْدِيْكُمْ فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَمَنْ يُّرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am may yahdīkum fī ẓulumātil-barri wal-baḥri wa may yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), a'ilāhum ma‘allāh(i), ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Xana a hi Yena (Allah) loyi a ku kongomisaka emunyameni emisaveni ni le lwandle naswona a rhumelaka moya tanihi mahungu lamanene emahlweni ka (ku fika ka) tintswalo ta Yena? Xana ku na xikwembu (xin’wana) handle ka Allah? Allah u tlakukile hikwalaho ka leswi va swi hlanganisaka.

اَمَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَمَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

Xana a hi Yena (Allah) Loyi a tumbuluxeke (swivumbiwa) ku sukela eku sunguleni, ivi a swi phindha (kambe) naswona a ku nyikaka swakudya leswi humaka etilweni ni le misaveni? Xana ku na xikwembu (xin’wana) handle ka Allah? Vula, “Nyika vumbhoni bya ntiyiso wa wena, loko u ri ntiyiso.”

اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Xana a va swi voni leswaku Hi va endlile vusiku leswaku va wisa eka byona, ni siku ri va ku vonakala? Hakunene, eka sweswo ku ni swikombiso eka vanhu lava pfumelaka.

وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَزِيْنَتُهَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa mā ūtītum min syai'in famatā‘ul-ḥayātid-dun-yā wa zīnatuhā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā, afalā ta‘qilūn(a).

Naswona xin’wana ni xin’wana (rifuwo, xikhundlha, vana) lexi u nyikiweke xona, i ku tsakisa ka vutomi bya misava ni swikhaviso swa byona; kasi leswi nga na Allah swi antswa naswona swi nga heriki. Xana a wu swi twisisi?

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ جَعَلَ اللّٰهُ عَلَيْكُمُ الَّيْلَ سَرْمَدًا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِضِيَاۤءٍ ۗ اَفَلَا تَسْمَعُوْنَ

qul ara'aitum in ja‘alallāhu ‘alaikumul-laila sarmadan ilā yaumil-qiyāmati man ilāhun gairullāhi ya'tīkum biḍiyā'(in), afalā tasma‘ūn(a).

Vula (O Muhammad), "Xana u nga ehleketa yini loko Allah a endla leswaku vusiku byi ya emahlweni eka wena ku fikela hi Siku ra ku Pfuka? I mani handle ka Allah loyi a nga ta ku tisela ku vonakala? Xana a wu nge swi twi?"

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ جَعَلَ اللّٰهُ عَلَيْكُمُ النَّهَارَ سَرْمَدًا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُوْنَ فِيْهِ ۗ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

qul ara'aitum in ja‘alallāhu ‘alaikumun-nahāra sarmadan ilā yaumil-qiyāmati man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bilailin taskunūna fīh(i), afalā tubṣirūn(a).

Vula (O Muhammad), "Xana u nga ehleketa yini loko Allah a endla leswaku siku ri ya emahlweni eka wena ku fikela hi Siku ra ku Pfuka? I mani handle ka Allah loyi a nga ta ku tisela vusiku tanihi nkarhi wo wisa? Xana a wu nge swi voni?"

اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ۗاِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

awalam yarau kaifa yubdi'ullāhul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Naswona xana a va yi voni ndlela leyi Allah a sungulaka ku tumbuluxa ha yona, ivi a ku phindha-phindha? Hakunene, sweswo swa olova eka Allah.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Vula, "Fambani emisaveni, kutani u vona ndlela leyi (Allah) a sungulaka ku tumbuluxiwa (ka swivumbiwa), kutani Allah a tisa xiendlakalo xo hetelela. Hakunene, Allah i wa Matimba Hinkwawo ehenhla ka swilo hinkwaswo."

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

Naswona ha yini va nga anakanyisisi hi vona vini? Allah a nga tumbuluxanga matilo ni misava ni hinkwaswo leswi nga exikarhi ka swona handle ka ntiyiso ni hi nkarhi lowu vekiweke. Naswona hakunene, vunyingi bya vanhu va kaneta ku hlangana na Hosi ya vona.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Naswona exikarhi ka swikombiso swa Yena (swa vukulu bya Yena) hi leswaku U ku tumbuluxe vanghana va vukati ku suka eka muxaka wa wena, leswaku u ta va na mboyamelo no titwa u ntshunxekile eka vona, naswona u tumbuluxe exikarhi ka n’wina mintlhaveko ya rirhandzu na rirhandzu. Hakunene, hi leswaku hakunene ku na swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka vanhu lava ehleketaka.

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

U mi endlela swifaniso hi n’wina. Xana (u tiyimisela loko) un’wana wa malandza lawa u nga na wona, a va vatirhisani eka n’wina eka (ku va na) swakudya leswi Hi mi nyikeke swona, leswaku mi ringana na vona emhakeni leyi, kutani u va chava tani hi leswi u chavaka muakelani wa wena. Xisweswo Hi hlamusela tindzimana eka vanhu lava twisisaka.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

Vula (Muhammad), "Fambana emisaveni u vona leswaku makumu ya vanhu va khale a ma ri njhani. Vunyingi bya vona a ku ri vanhu lava a va hlanganisa vatirhisani na (Allah)."

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kutani xiya swikombiso swa tintswalo ta Allah, ndlela leyi A pfuxaka misava ha yona endzhaku ka rifu ra yona. Hakunene, sweswo swi vula leswaku hakunene wa swi kota ku pfuxa vafi. Naswona I wa Matimba Hinkwawo ehenhla ka swilo hinkwaswo.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۖ كُلٌّ يَّجْرِيْٓ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّاَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

alam tara annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī ilā ajalim musammaw wa annallāha bimā ta‘malūna khabīr(un).

Xana a wu swi voni leswaku Allah u hlanganisa vusiku ni nhlikanhi ivi a hlanganisa siku ni vusiku, naswona u veke dyambu ni n’weti ehansi, xin’wana ni xin’wana xi tsutsuma ndlela ya xona ku fikela eka nkarhi lowu vekiweke? Hakunene, Allah u tolovelane na leswi u swi endlaka.

اَوَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍۗ اَفَلَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lahum kam ahlaknā min qablihim minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyāt(in), afalā yasma‘ūn(a).

Naswona xana a hi xikombiso eka vona, leswaku i vanhu vangani emahlweni ka vona lava hi va loviseke, loko vona hi voxe va famba etindhawini ta vona to tshama eka tona. Hakunene, hi leswaku ku na swikombiso (swa matimba ya Allah). Xana a va yingisi (ku nyikela nyingiso)?

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَسُوْقُ الْمَاۤءَ اِلَى الْاَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ اَنْعَامُهُمْ وَاَنْفُسُهُمْۗ اَفَلَا يُبْصِرُوْنَ

awalam yarau annā nasūqul-mā'a ilal-arḍil juruzi fanukhriju bihī zar‘an ta'kulu minhu an‘āmuhum wa anfushum, afalā yubṣirūn(a).

Xana a va swi voni leswaku Hi kongomisa (mapapa lama nga na) mati etikweni leri nga riki na nchumu, kutani Hi humesa (na rona) swibyariwa leswaku swifuwo swa vona na vona hi voxe va ta dya eka rona? Kutani xana a va swi voni?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَاۤءَتْكُمْ جُنُوْدٌ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا وَّجُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرًاۚ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż jā'atkum junūdun fa'arsalnā ‘alaihim rīḥaw wa junūdal lam tarauhā, wa kānallāhu bimā ta‘malūna baṣīrā(n).

Wena n'wina lava pfumelaka! Tsundzukani tintswalo ta Allah eka n’wina loko mavuthu ma ta ku hlasela naswona Hi rhumele xidzedze ni mavuthu lawa a mi nga ma voni. Allah i Muvoni Hinkwawo wa leswi u swi endlaka.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

Kutani xana a va yingiseli matilo ni misava leswi nga emahlweni ni le ndzhaku ka vona? Loko a hi swi rhandza, a hi ta va hi va lahlile emisaveni kutani Hi ta va hi rhumele swiphemu leswi humaka empfhukeni ehenhla ka vona. Hakunene, hi leswaku hakunene ku na xikombiso (xa matimba ya Allah) eka nandza un’wana na un’wana loyi a tlhelelaka (eka Yena).

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْۗ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللّٰهِ يَرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۖ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

yā ayyuhan-nāsużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum, hal min khāliqin gairullāhi yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

N’wina vanhu! Tsundzukani tintswalo ta Allah eka n’wina. Xana u kona muvumbi un’wana handle ka Allah loyi a nga ku nyikaka swakudya leswi humaka etilweni ni le misaveni? A ku na xikwembu handle ka Xona; kutani ha yini u fularhele (eka vukhongeri bya Xikwembu xin’we)?

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).

Xana a wu swi voni leswaku Allah u rhumela mati ehansi ku suka empfhukeni naswona hi wona Hi humesa mihandzu ya mihlovo yo hambana-hambana? Naswona exikarhi ka tintshava ku ni swirhendzevutana swo basa ni swo tshwuka swa mihlovo yo hambana-hambana, naswona swin’wana swa ntima swinene.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَكَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُعْجِزَهٗ مِنْ شَيْءٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ عَلِيْمًا قَدِيْرًا

awalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim wa kānū asyadda minhum quwwah(tan), wa mā kānallāhu liyu‘jizahū min syai'in fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), innahū kāna ‘alīman qadīrā(n).

Naswona xana a va fambanga emisaveni va vona leswi humeleleke eka lava va nga emahlweni ka vona (lava landzuleke muapostola), hambi leswi vanhu volavo a va ri vakulu hi matimba ku va tlula? Naswona a ku na nchumu lowu nga tsanisaka Allah hambi ku ri etilweni kumbe emisaveni. Hakunene, I Mutivi Hinkwaswo, Wa Matimba Hinkwawo.

وَلَقَدْ اَضَلَّ مِنْكُمْ جِبِلًّا كَثِيْرًا ۗاَفَلَمْ تَكُوْنُوْا تَعْقِلُوْنَ

wa laqad aḍalla minkum jibillan kaṡīrā(n), afalam takūnū ta‘qilūn(a).

Naswona hakunene, yena (diyavulosi) u hambukisile vo tala va n’wina. Xana a wu nge swi twisisi ke?

وَمَنْ نُّعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِى الْخَلْقِۗ اَفَلَا يَعْقِلُوْنَ

wa man nu‘ammirhu nunakkishu fil-khalq(i), afalā ya‘qilūn(a).

Naswona loyi Hi nga lehisa vutomi bya yena, Hi ta n’wi tlherisela eku sunguleni ka vukona bya (vukona bya yena). Kutani ha yini va nga swi twisisi?

وَلَهُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

wa lahum fīhā manāfi‘u wa masyārib(u), afalā yasykurūn(a).

Naswona va kuma mimpfuno yo hambana-hambana ni swakunwa eka yona. Kutani ha yini va nga nkhensi?

اَوَلَمْ يَرَ الْاِنْسَانُ اَنَّا خَلَقْنٰهُ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

awalam yaral-insānu annā khalaqnāhu min nuṭfatin fa'iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

Naswona xana munhu a nga swi voni leswaku Hi n’wi tumbuluxe hi thonsi ra mbewu ya vununa, naswona u hundzuka nala loyi a nga erivaleni!

فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَۙ

fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

Kutani yingisa makumu ya lava va tsundzuxiweke, .

وَبِالَّيْلِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa bil-lail(i), afalā ta‘qilūn(a).

ni nivusiku. Kutani ha yini u nga swi twisisi?

اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَۚ

afalā tażakkarūn(a).

Kutani ha yini u nga ehleketi hi swona?

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِى الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ ࣖ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'an fasalakahū yanābī‘a fil-arḍi ṡumma yaj‘aluhū ḥuṭāmā(n), ina fī żālika lażikrā li'ulil-albāb(i).

Xana a wu swi voni leswaku Allah u rhumela mati ehansi empfhukeni ivi a ma khuluka tanihi swihlovo emisaveni, kutani a humesa na wona swibyariwa swa mihlovo yo hambana-hambana; kutani ti oma u vona ti hundzuka to tshwuka; kutani Xi va endla swilo leswi hangalakeke. Hakunene, eka leswi ku ni dyondzo eka vavanuna lava twisisaka.

اَللّٰهُ يَتَوَفَّى الْاَنْفُسَ حِيْنَ مَوْتِهَا وَالَّتِيْ لَمْ تَمُتْ فِيْ مَنَامِهَا ۚ فَيُمْسِكُ الَّتِيْ قَضٰى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْاُخْرٰىٓ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

allāhu yatawaffal-anfusa ḥīna mautihā wal-latī lam tamut fī manāmihā, fayumsikul-latī qaḍā ‘alaihal-mauta wa yursilul-ukhrā ilā ajalim musammā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Allah u teka mimoya ya (vanhu) hi nkarhi wa rifu ra vona na mimoya ya (vanhu) lava nga fiki loko va etlele; hikwalaho U hlayisa mimoya ya (vanhu) lava A va leriseke rifu naswona U ntshunxa van’wana ku ringana nkarhi lowu vekiweke. Hakunene, eka leswi ku na swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka vanhu lava nyikaka miehleketo.

اِنَّا جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَۚ

innā ja‘alnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Hi endle Quran hi Xiarabu leswaku mi ta twisisa.

وَفِيْ خَلْقِكُمْ وَمَا يَبُثُّ مِنْ دَاۤبَّةٍ اٰيٰتٌ لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَۙ

wa fī khalqikum wa mā yabuṡṡu min dābbatin āyātul liqaumiy yūqinūn(a).

Naswona eku tumbuluxiweni ka wena ni le ka swivumbiwa leswi hanyaka leswi famba-fambaka leswi hangalakeke (emisaveni) ku ni swikombiso (swa vukulu bya Allah) eka vanhu lava pfumelaka, .

هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

hāżā baṣā'iru lin-nāsi wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yūqinūn(a).

(Qur’an) i nkongomiso eka vanhu, nkongomiso na tintswalo eka lava pfumelaka.

اَفَرَءَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ اِلٰهَهٗ هَوٰىهُ وَاَضَلَّهُ اللّٰهُ عَلٰى عِلْمٍ وَّخَتَمَ عَلٰى سَمْعِهٖ وَقَلْبِهٖ وَجَعَلَ عَلٰى بَصَرِهٖ غِشٰوَةًۗ فَمَنْ يَّهْدِيْهِ مِنْۢ بَعْدِ اللّٰهِ ۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afa ra'aita manittakhaża ilāhahū hawāhu wa aḍallahullāhu ‘alā ‘ilmiw wa khatama ‘alā sam‘ihī wa qalbihī wa ja‘ala ‘alā baṣarihī gisyāwah(tan), famay yahdīhi mim ba‘dillāh(i), afalā tażakkarūn(a).

Xana u n’wi vonile loyi a tekeke ku navela ka yena tanihi xikwembu xa yena, naswona Allah a n’wi hambukisile hi ku tiva, a funghile ku twa ka yena ni mbilu ya yena, a veka xifunengeto ehenhla ka mahlo ya yena? Kutani i mani loyi a kotaka ku n’wi kongomisa endzhaku ka loko Allah (a n’wi hambukisile?) Xana a wu nge tivoneli ke?

اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ اَمْ عَلٰى قُلُوْبٍ اَقْفَالُهَا

afalā yatadabbarūnal-qur'āna am ‘alā qulūbin aqfāluhā.

Kutani xana a va yi tlangeli Qur’an kumbe timbilu ta vona ti pfaleriwile?

وَفِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

wa fī anfusikum, afalā tubṣirūn(a).

naswona (naswona) eka n’wina. Kutani xana a wu nge swi voni?

اَمْ خَلَقُوا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ بَلْ لَّا يُوْقِنُوْنَۗ

am khalaqus-samāwāti wal-arḍ(a), bal lā yūqinūn(a).

Kumbe xana va tumbuluxe matilo ni misava? Kambe a va pfumeli (eka leswi va swi vulaka).

وَلَقَدْ تَّرَكْنٰهَآ اٰيَةً فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqat taraknāhā āyatan fahal mim muddakir(in).

Naswona hakunene, Hi endlile xikepe xexo xikombiso (dyondzo). Kutani xana u kona loyi a tiyimiseleke ku teka tidyondzo?

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Naswona hakunene, Hi endlile Qur’an yi olova ku tsundzuxa, kutani xana ku na munhu loyi a lavaka ku tekela enhlokweni?

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ ࣖ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Naswona hakunene, Hi endlile Qur’an yi olova ku tsundzuxa, kutani xana ku na munhu loyi a lavaka ku tekela enhlokweni?

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Naswona hakunene, Hi endlile Qur’an yi olova ku tsundzuxa, kutani xana ku na munhu loyi a lavaka ku tekela enhlokweni?

وَلَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْاٰنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُّدَّكِرٍ ࣖ

wa laqad yassarnal-qur'āna liż-żikri fahal mim muddakir(in).

Naswona hakunene, Hi endlile Qur’an yi olova ku tsundzuxa, kutani xana ku na munhu loyi a lavaka ku tekela enhlokweni?

اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تُمْنُوْنَۗ

afa ra'aitum mā tumnūn(a).

Kutani xana u nyikela nyingiso eka (mbewu ya munhu) leyi u yi humesaka?

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْاَةَ الْاُوْلٰى فَلَوْلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa laqad ‘alimtumun-nasy'atal-ūlā falau lā tażakkarūn(a).

Nakona hakunene, se wa swi tiva xivumbiwa xo sungula, hikokwalaho ka yini u nga teki dyondzo?

اَفَرَءَيْتُمُ الْمَاۤءَ الَّذِيْ تَشْرَبُوْنَۗ

afa ra'aitumul-mā'al-lażī tasyrabūn(a).

Xana u tshame u nyikela nyingiso eka mati lawa u ma nwaka?

هُوَ الَّذِيْٓ اَخْرَجَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِاَوَّلِ الْحَشْرِۗ مَا ظَنَنْتُمْ اَنْ يَّخْرُجُوْا وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مَّانِعَتُهُمْ حُصُوْنُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَاَتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوْا وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُوْنَ بُيُوْتَهُمْ بِاَيْدِيْهِمْ وَاَيْدِى الْمُؤْمِنِيْنَۙ فَاعْتَبِرُوْا يٰٓاُولِى الْاَبْصَارِ

huwal-lażī akhrajal-lażīna kafarū min ahlil-kitābi min diyārihim li'awwalil-ḥasyr(i), mā ẓanantum ay yakhrujū wa ẓannū annahum māni‘atuhum ḥuṣūnuhum minallāhi fa atāhumullāhu min ḥaiṡu lam yaḥtasibū wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba yukhribūna buyūtahum bi'aidīhim wa aidil-mu'minīn(a), fa‘tabirū yā ulil-abṣār(i).

Hi Yena loyi a hlongoleke vapfumeri exikarhi ka Vanhu va Buku emakaya ya vona hi nkarhi wa ku hlongoriwa ka vona ro sungula. A wu ehleketa leswaku va ta huma, naswona a va tiyiseka leswaku makhokholo ya vona ma ta va sirhelela eka Allah. Kambe Allah u swi tise ehenhla ka vona ku suka laha a va nga swi langutelanga. Naswona Allah u hoxe ku chava etimbilwini ta vona, kutani va onha makaya ya vona hi mavoko ya vona ni mavoko ya vapfumeri. Kutani teka leswi tanihi dyondzo, Wena la nga ni ku twisisa!

لَوْ اَنْزَلْنَا هٰذَا الْقُرْاٰنَ عَلٰى جَبَلٍ لَّرَاَيْتَهٗ خَاشِعًا مُّتَصَدِّعًا مِّنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

lau anzalnā hāżal-qur'āna ‘alā jabalil lara'aitahū khāsyi‘am mutaṣaddi‘am min khasy-yatillāh(i), wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nāsi la‘allahum yatafakkarūn(a).

Loko Hi rhumela Qur’an leyi ehansi entshaveni, hakunene a wu ta yi vona yi nkhinsamile naswona yi avanyisiwile hi ku chava Allah. Naswona Hi tumbuluxele vanhu swifaniso leswi leswaku va ta kota ku ehleketa.

الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ طِبَاقًاۗ مَا تَرٰى فِيْ خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفٰوُتٍۗ فَارْجِعِ الْبَصَرَۙ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُوْرٍ

allażī khalaqa sab‘a samāwātin ṭibāqā(n), mā tarā fī khalqir-raḥmāni min tafāwut(in), farji‘il-baṣara hal tarā min fuṭūr(in).

Loyi a tumbuluxeke matilo ya nkombo hi swiphemu-phemu. A wu nge voni nchumu lowu nga ringaniki eku tumbuluxiweni ka Xikwembu xa Tintswalo-nkulu. Kutani languta nakambe, xana u vona nchumu lowu hoxeke?

ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ اِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَّهُوَ حَسِيْرٌ

Ṡummarji‘il-baṣara karrataini yanqalib ilaikal-baṣaru khāsi'aw wa huwa ḥasīr(un).

Kutani phindha ku languta (ka wena) kan’we nakambe (na) kan’we nakambe, hakunene ku languta ka wena ku ta tlhelela eka wena handle ko kuma swihoxo naswona rona (ku languta ka wena) ri ri eka xiyimo xo karhala.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صٰۤفّٰتٍ وَّيَقْبِضْنَۘ مَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا الرَّحْمٰنُۗ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍۢ بَصِيْرٌ

awalam yarau ilaṭ-ṭairi fauqahum ṣāffātiw wa yaqbiḍn(a), mā yumsikuhunna illar-raḥmān(u), innahū bikulli syai'im baṣīr(un).

Xana a va swi voni swinyenyana leswi nga ehenhla ka swona, swi andlala timpapa ta swona, swi swi pfala? A nga kona loyi a va khomaka (emoyeni) handle ka Musa wa Tintswalo. Hakunene, I Muvoni Hinkwawo wa swilo hinkwaswo.

فَلْيَنْظُرِ الْاِنْسَانُ اِلٰى طَعَامِهٖٓ ۙ

falyanẓuril-insānu ilā ṭa‘āmih(ī).

Kutani vanhu va fanele va nyikela nyingiso eka swakudya swa vona.

فَلْيَنْظُرِ الْاِنْسَانُ مِمَّ خُلِقَ

falyanẓuril-insānu mimma khuliq(a).

Kutani vanhu a va nyike nyingiso eka leswi va vumbiweke hi swona.

اَفَلَا يَنْظُرُوْنَ اِلَى الْاِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْۗ

afalā yanẓurūna ilal-ibili kaifa khuliqat.

Kutani xana a va languti kamela, ndlela leyi yi tumbuluxiweke ha yona?