اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
Iyo utamutabara (Muhammadi), mu by’ukuri Allah yari kumufasha (ni ukuvuga) igihe abahakanyi bamwirukanaga (muri Maka); ubwo yari umwe mu bantu babiri ubwo bombi bari mu buvumo, icyo gihe yabwiye mugenzi we ati: "Ntugatinye, mu by’ukuri Allah ari kumwe natwe." Nuko Allah amumanurira amahoro (Muhammadi) amufasha n’ingabo (abamarayika) utabonye, maze atuma abahakanyi bagabanuka. Kandi ijambo ry’Imana ni ryo riri hejuru. Allah ni we ushobora byose, ni we ufite ubwenge bwose.
وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Kandi abafite amahirwe n'amahirwe muri mwe ntibakarahire ko (bataza) gufasha (abavandimwe babo), abakene n'abimukira mu nzira ya Allah, kandi nibababarire kandi bihangane. Ntimwishimira ko Allah abababarira? Kandi Allah ni Nyir'imbabazi, Nyir'impuhwe.
وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ اِحْسَانًا ۗحَمَلَتْهُ اُمُّهٗ كُرْهًا وَّوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۗوَحَمْلُهٗ وَفِصٰلُهٗ ثَلٰثُوْنَ شَهْرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَبَلَغَ اَرْبَعِيْنَ سَنَةًۙ قَالَ رَبِّ اَوْزِعْنِيْٓ اَنْ اَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلٰى وَالِدَيَّ وَاَنْ اَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضٰىهُ وَاَصْلِحْ لِيْ فِيْ ذُرِّيَّتِيْۗ اِنِّيْ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاِنِّيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ
wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi iḥsānā(n), ḥamalathu ummuhū kurhaw wa waḍa‘athu kurhā(n), wa ḥamluhū wa fiṣāluhū ṡalāṡūna syahrā(n), ḥattā iżā balaga asyuddahū wa balaga arba‘īna sanah(tan), qāla rabbi auzi‘nī an asykura ni‘matakal-latī an‘amta ‘alayya wa ‘alā wālidayya wa an a‘mala ṣāliḥan tarḍāhu wa aṣliḥ lī fī żurriyyatī, innī tubtu ilaika wa innī minal-muslimīn(a).
Kandi twategetse abantu kugirira neza ababyeyi babo. Nyina yari yaramutwite bimugoye, kandi yamubyaye bimugoye (nabyo). Igihe cyo gutwita kugeza igihe cyo gucutsa ni amezi mirongo itatu, ku buryo iyo (umwana) amaze kuba mukuru akagera ku myaka mirongo ine asenga agira ati: "Nyagasani, mpa ubuyobozi kugira ngo nshimire imigisha yawe wampaye njye n'ababyeyi banjye kandi nkore ibikorwa byiza ushima; kandi umpe ibyiza bizagera ku bana banjye n'abuzukuru banjye. Mu by'ukuri, ndicuza kuri wowe kandi mu by'ukuri, ndi umwe mu Bayisilamu."
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).
Yemwe abemera! Ntimuzamure ijwi ryanyu hejuru y'ijwi ry'Intumwa, kandi ntimukavugane na yo mu ijwi riranguruye nk'uko bamwe muri mwe babivuga ku bandi, hanyuma (ibihembo) by'ibikorwa byanyu byose bishobora gusibangana mu gihe mutabizi.
لَا تَجِدُ قَوْمًا يُّؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ يُوَاۤدُّوْنَ مَنْ حَاۤدَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَلَوْ كَانُوْٓا اٰبَاۤءَهُمْ اَوْ اَبْنَاۤءَهُمْ اَوْ اِخْوَانَهُمْ اَوْ عَشِيْرَتَهُمْۗ اُولٰۤىِٕكَ كَتَبَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْاِيْمَانَ وَاَيَّدَهُمْ بِرُوْحٍ مِّنْهُ ۗوَيُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُۗ اُولٰۤىِٕكَ حِزْبُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ
lā tajidu qaumay yu'minūna billāhi wal-yaumil ākhiri yuwāddūna man ḥāddallāha wa rasūlahū wa lau kānū ābā'ahum au abnā'ahum au ikhwānahum au ‘asyīratahum, ulā'ika kataba fī qulūbihimul-īmāna wa ayyadahum birūḥim minh(u), wa yudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), ulā'ika ḥizbullāh(i), alā inna ḥizballāhi humul-mufliḥūn(a).
Ntabwo wowe (Muhammadi) uzasanga abantu bemera Imana n'imperuka kugira ngo bagire urukundo ku barwanya Allah n'Intumwa ye, nubwo abo bantu baba ari se, umwana wabo, umuvandimwe wabo cyangwa umuryango wabo. Abo ni bo bantu Allah yashyize mu mitima yabo ukwemera kandi Allah akabakomeza akoresheje ubufasha buturuka kuri We. Hanyuma abashyira mu busitani munsi y'imigezi, aho bazatura iteka ryose. Allah arabishimira kandi banyuzwe n'imbabazi ze (ubwinshi bw'imbabazi). Ni itsinda ry'Imana. Wibuke ko koko itsinda rya Allah ari ryo rifite amahirwe.
وَسَيُجَنَّبُهَا الْاَتْقَىۙ
wa sayujannabuhal-atqā.
Kandi umukiranutsi muri we azarindwa kure yabyo (ikuzimu),
الَّذِيْ يُؤْتِيْ مَالَهٗ يَتَزَكّٰىۚ
allażī yu'tī mālahū yatazakkā.
utanga ubutunzi bwe (mu nzira ya Allah) kugira ngo yisukure,
وَمَا لِاَحَدٍ عِنْدَهٗ مِنْ نِّعْمَةٍ تُجْزٰىٓۙ
wa mā li'aḥadin ‘indahū min ni‘matin tujzā.
kandi nta muntu n'umwe wamuhaye ubuntu agomba kumwitura,
اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِ الْاَعْلٰىۚ
illabtigā'a wajhi rabbihil-a‘lā.
ariko (yabitanze gusa) kuko yashakaga gushimisha Imana ye Isumbabyose.
وَلَسَوْفَ يَرْضٰى ࣖ
wa lasaufa yarḍā.
Kandi nta gushidikanya ko mu gihe kizaza azabona ibyishimo (bitunganye).