كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ
kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).
Ta’n obbyr erriu, my ta’n baase cheet gys dooinney erbee nyn mast’ eu, my ta’n dooinney er n’eiyrt rish berchys, dy yannoo testament son e ayraghyn as e chaarjyn dwoaiagh ayns aght mie, (as) obbyr son ny ta pious.
اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).
(Namely) laa ry-hoi. As quoi-erbee ny mast' euish ta ching ny er y raad (as nagh vel eh fastee), eisht (feddyn eh) y laghyn (nagh vel eh fastee) y chur ayns ynnyd laa elley. As son ny deiney t’er n’yannoo eh, t’ad er nyn goyrt gys fidyah, shen-y-fa, dy choyrt beaghey da dooinney bochill. Agh quoi-erbee ta jannoo mie lesh cree arryltagh, t’eh ny share da, as ta’n fastee ny share diuish my row fys eu.
وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
As adsyn ta marroo ny mast’ eu, as ver mraane er-gerrey, lhig daue testament y yannoo son nyn mraane, (eisht) coyrle son sushtal bleïn, fegooish ad y ghoaill magh (veih’n tie). Agh my t’ad goll magh (er nyn son hene), eisht cha vel peccah erbee ort (mychione ny) ta’d jannoo roo hene ayns niart erbee. Ta Allah ooilley niartal, ooilley glen.
لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Ta ooilley ny ta ayns ny neauyn as ny ta er y thalloo ec Allah. As my t’ou soilshaghey magh ny ta ayns dty chree ny ny ta’d follit, nee Allah eh y chur ayns coontey (mychione y ghraih shen) er dty hon. T’eh pardoonaghey dasyn ta echey, as cassey dasyn ta echey. Ta Allah Ooilley-niartal er ooilley ny reddyn.
وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا
wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).
As my ta ry-hoi ry-hoi ry-hoi ry-hoi ry-hoi ry-hoi ry-hoi ry-hoi ry-hoi, eisht cur daue (ny-yeih beggan) jeh’n eiraght as goan mie roo.
وَالّٰتِيْ يَأْتِيْنَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ فَاسْتَشْهِدُوْا عَلَيْهِنَّ اَرْبَعَةً مِّنْكُمْ ۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَاَمْسِكُوْهُنَّ فِى الْبُيُوْتِ حَتّٰى يَتَوَفّٰىهُنَّ الْمَوْتُ اَوْ يَجْعَلَ اللّٰهُ لَهُنَّ سَبِيْلًا
wal-lātī ya'tīnal-fāḥisyata min nisā'ikum fastasyhidū ‘alaihinna arba‘atam minkum, fa in syahidū fa amsikūhunna fil-buyūti ḥattā yatawaffāhunnal-mautu au yaj‘alallāhu lahunna sabīlā(n).
As ny mraane ta jannoo obbraghyn dwoaiagh mastey ny mraane eu, lhig da kiare feanishyn ve oc nyn mast’ eu (ta cur feanish er). As my t’ad er choyrt testimony, lhig daue (ny mraane) y lockey ayns y thie derrey t’ad marroo, ny derrey nee Allah (raad elley) y yannoo daue.
وَالَّذٰنِ يَأْتِيٰنِهَا مِنْكُمْ فَاٰذُوْهُمَا ۚ فَاِنْ تَابَا وَاَصْلَحَا فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا
wal-lażāni ya'tiyānihā minkum fa āżūhumā, fa in tābā wa aṣlaḥā fa a‘riḍū ‘anhumā, innallāha kāna tawwābar raḥīmā(n).
As noi daa ghooinney ta jannoo obbyr ghrogh-chreeagh ny mast’ eu, jean-jee ad ny-neesht y stroie. As my nee’n daa elley ad arrys as feddyn magh ad hene, eisht lhig daue ve. Ta Allah dy firrinagh ny s’greeuney jeh’n aitt, ny s’mishrey.
وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ ۗ وَالَّذِيْنَ عَقَدَتْ اَيْمَانُكُمْ فَاٰتُوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا ࣖ
wa likullin ja‘alnā mawāliya mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wal-lażīna ‘aqadat aimānukum fa ātūhum naṣībahum, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).
As son gagh (feer as ben) ta shin er n’eiyrt oighreyn son ny ta e ayr as e voir er n’eiyrt. As adsyn ta’d er n’yannoo ymmyd jeu, cur daue nyn ayrn. Ta Allah, dy firrinagh, Fiannoil er ooilley ny reddyn.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكٰرٰى حَتّٰى تَعْلَمُوْا مَا تَقُوْلُوْنَ وَلَا جُنُبًا اِلَّا عَابِرِيْ سَبِيْلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوْا ۗوَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُوْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqrabuṣ-ṣalāta wa antum sukārā ḥattā ta‘lamū mā taqūlūna wa lā junuban illā ‘ābirī sabīlin ḥattā tagtasilū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum, innnallāha kāna ‘afuwwan gafūrā(n).
O chreestee! Nar jean oo geddyn rish y phadjer tra t’ou uss boght, derrey t’ou er n’yannoo fys jeh’n red t’ou uss gra, as nagh jean oo (gow uss rish y mosque tra t’ou uss) ayns stayd junub agh dy row oo er n’gholl shaghey y raad, roish my t’ou er n’yannoo ushtey (bath junub). As my ta shiu ching ny er y raad ny erreish da ve er nyn stroie ny er n’yannoo rish ben, as cha vel ushtey eu, jean tayammum lesh dust mie (glen); scuirr dty veeal as dty laueyn lesh (dust). Ta Allah ny s’pardoonagh, ny s’pardoonagh.
اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا
illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).
son adsyn ta goaill coadey veih pobble eddyr shiu as ny deiney shen ta conaant (siyr) er ny yannoo ny deiney ta cheet hood as ta nyn greeaghyn feer glen dy chaggey noi oo ny dy chaggey noi nyn pobble. My v’eh er n’yannoo rish Allah, v’eh er choyrt daue pooar dy hroggal seose oo, as myr shen v’ad er choayl oo. Agh my t’ad uss y laghey, as nagh jean ad coayl rhyt, as cur dhyt shee (surrender), eisht cha vel Allah er n’yannoo raad dhyt (dy ghlackey as dy varroo) ad.
سَتَجِدُوْنَ اٰخَرِيْنَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّأْمَنُوْكُمْ وَيَأْمَنُوْا قَوْمَهُمْ ۗ كُلَّ مَا رُدُّوْٓا اِلَى الْفِتْنَةِ اُرْكِسُوْا فِيْهَا ۚ فَاِنْ لَّمْ يَعْتَزِلُوْكُمْ وَيُلْقُوْٓا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ ۗ وَاُولٰۤىِٕكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا ࣖ
satajidūna akharīna yurīdūna ay ya'manūkum wa ya'manū qaumahum, kullamā ruddū ilal-fitnati urkisū fīhā, fa illam ya‘tazilūkum wa yulqū ilaikumus-salama wa yakuffū aidiyahum fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum, wa ulā'ikum ja‘alnā lakum ‘alaihim sulṭānam mubīnā(n).
Ayns y da-eash t’ou uss goaill (groupeyn) elley, ta aggle orroo dy ve s’saual lhiat as s’saual (as) rish nyn pobble. Gagh traa t’ad er nyn goyrt gys slane (shirk), t’ad plung stiagh ayn. As shen-y-fa, mannagh sparroo ad shiu, as mannagh vel ad booiagh dy choyrt shee dhyt, as nagh vel ad jannoo ymmyd jeh nyn laueyn (veih coayl rhyt), eisht gow ad ayns pryssoon as marree ad c’raad erbee dy vod shiu ad y gheddyn, as she adsyn ta shin er choyrt dhyt red soilshey (dy chaggey, dy ghlackey as dy varroo) ad.
فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).
(Agh) son dy row ad er vrishey nyn conaant, hug shin mallaght daue, as ren shin nyn greeaghyn y yannoo cree. Va’d cliaghtey dy chaghlaa yn fockle (dy Allah) veih e ynnyd, as v’ad (goaill stiagh) er divert jeh cuid jeh’n testimonys lesh v’ad er nyn goyrt raad. Ta shiu (O Muhammad) dy bragh goaill rish treishteil veih ad agh glen ghroup beg jeu (nagh vel treishteil), shen-y-fa leih daue as lhig daue ad y lhiettal. Ta Allah graihagh orroosyn ta jannoo mie.
سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ
sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).
Ta’n aght oc dy chlashtyn brynnagh, t’ad ymmyrkey mooar haram (bio). Mannagh jig ad (ny Iudeeyn) hood (Muhammad dy ghoaill breearrey), eisht jean breearrey eddyr ad ny gow ersooyl veih ad, as mannagh gow oo ersooyl veih ad eisht cha jean ad drogh-yannoo dhyt ny sloo. Agh my t'ou uss dy ghra (nyn cass), eisht dy ghra coardail. Ta Allah graihagh er ny ta cairagh.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلَى الْقِتَالِۗ اِنْ يَّكُنْ مِّنْكُمْ عِشْرُوْنَ صٰبِرُوْنَ يَغْلِبُوْا مِائَتَيْنِۚ وَاِنْ يَّكُنْ مِّنْكُمْ مِّائَةٌ يَّغْلِبُوْٓا اَلْفًا مِّنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ
yā ayyuhan-nabiyyu ḥarriḍil-mu'minīna ‘alal-qitāl(i), iy yakum minkum ‘isyrūna ṣabirūna yaglibū mi'atain(i), wa iy yakum minkum mi'atuy yaglibū alfam minal-lażīna kafarū bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).
O Phadeyr (Muhammed)! Inflame spiorad ny credjuee dy chaggey. Mannagh vel fifteen dooinney sheelt ny mast’ eu, bee ad dy shickyr ry-hoi y stroie daa cheud nagh row. As my ta keead (pacientyn) ny mast’ eu, bee ad er nyn goyrt fo’n villey jeh’n lught-thie, son ta’n lught-thie pobble nagh vel tushtey oc.
اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالَّذِيْنَ اٰوَوْا وَّنَصَرُوْٓا اُولٰۤىِٕكَ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَمْ يُهَاجِرُوْا مَا لَكُمْ مِّنْ وَّلَايَتِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ حَتّٰى يُهَاجِرُوْاۚ وَاِنِ اسْتَنْصَرُوْكُمْ فِى الدِّيْنِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ اِلَّا عَلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
innal-lażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wal-lażīna āwaw wa naṣarū ulā'ika ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wal-lażīna āmanū wa lam yuhājirū mā lakum miw walāyatihim min syai'in ḥattā yuhājirū, wa inistanṣarūkum fid-dīni fa ‘alaikumun naṣru illā ‘alā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāq(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).
Ta shen dy firrinagh, adsyn ta credjal as emigrate as streeu lesh nyn sheeanyn as nyn anmeenyn ayns raad Allah as adsyn ta cur shee as cur cooney (da'n Muhajirin), t'ad coadey yn derrey yeh. As (son) adsyn ta credjal agh nagh vel er n’eiyrt, cha vel obbyr erbee erriu dy choadey ad, derrey t’ad er n’eiyrt. (Agh) my t’ad gobbraghey rhyt son cooney ayns (dione) credjue, eisht ta’n obbyr ayd dy choyrt cooney, agh da’n phobble ta er n’yannoo conaant eddyr oo as ad. As ta Allah ooilley-fakin ny ta shiu jannoo.
لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاۤءُ مِنْۢ بَعْدُ وَلَآ اَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ اَزْوَاجٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ اِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ رَّقِيْبًا ࣖ
lā yaḥillu lakan-nisā'u mim ba‘du wa lā an tabaddala bihinna min azwājiw wa lau a‘jabaka ḥusnuhunna illā mā malakat yamīnuk(a), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'ir raqībā(n).
Cha nel eh lowal dhyt (O Muhammad) dy phoosey mraane (elley) erreish da shen, ny dy chur ad ayns nyn steat lesh mraane (elley), agh my ta’n ghlennid oc uss y t’er n’yannoo, agh ny (slane) ta dty laueyn yesh er nyn goyrt. As ta Allah Ooilley-niartal jeh ooilley ny reddyn.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا نَاجَيْتُمُ الرَّسُوْلَ فَقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيْ نَجْوٰىكُمْ صَدَقَةً ۗذٰلِكَ خَيْرٌ لَّكُمْ وَاَطْهَرُۗ فَاِنْ لَّمْ تَجِدُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā nājaitumur-rasūla fa qaddimū baina yaday najwākum ṣadaqah(tan), żālika khairul lakum wa aṭhar(u), fa'illam tajidū fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
O shiuish ta credjal! Nush ta cowrey s'special ayd rish y Phadeyr, shegin dhyt alms (da'n vooinjer vooar) y choyrt roish (goaill) cowrey. Ta shen ny share dhyt as ny s’glenney. Agh mannagh vel shiu er gheddyn (ny ta dy ve er ny choyrt ayns charity) eisht, dy firrinagh, ta Allah Pardoonagh, Mooar.