اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ
allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).
Аллах вӗсенчен мӑшкӑлласа кулӗ те йӑнӑш ҫул ҫине тухӗ.
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ
maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).
Вӗсен тӗслӗхӗ вут чӗртекенсем пекех, анчах вӑл хӑйсен тавралӑхне ҫутатнӑ хыҫҫӑн Аллах вӗсен ҫутине туртса илет те вӗсене тӗттӗмре, курма пултараймасӑр хӑварать.
اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ
au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).
Е тӳперен ҫумӑр пек, тӗттӗмпе, аслатипе тата ҫиҫӗмпе пӗрле. Вӗсем хӑлхисене пӳрнисемпе питӗреҫҫӗ, аслати сассинчен пӑрӑнаҫҫӗ, мӗншӗн тесен вилесрен хӑраҫҫӗ. Аллах шутне ӗненменнисем кӗреҫҫӗ.
يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ
yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Ҫиҫӗм вӗсене кӗҫех кураймарӗ. Кирек хӑҫан та (молния) ҫутатсан, вӗсем ун айӗпе ҫӳреҫҫӗ, вӗсем ҫине тӗттӗм ӳксен, чарӑнса тӑраҫҫӗ. Аллах ирӗк панӑ пулсан, вӗсен илтӗвне те, куҫне те туртса илнӗ пулӗччӗ. Чӑнах та, Аллах пурне те тытса тӑрать.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(Вӑл) сирӗншӗн ҫӗре ҫывӑрмалли вырӑн, тӳпене ҫурт тӑрри тунӑ, тӳперен шыв (ҫумӑр) янӑ, унтан Вӑл сирӗншӗн ҫимӗҫ (ҫумӑр) туса кӑларнӑ. Ҫавӑнпа та эсир пӗлнӗ чухнех Аллаха хирӗҫ тӑракансем ан уйӑрӑр.
۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Санран (Мухаммедран) ҫурла уйӑхӗ ҫинчен ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Ҫакӑ ҫынсем валли тата хадж ҫулҫӳревӗн вӑхӑчӗн (кӑтартӑвӗ)». Ҫурта ҫӳлтен кӗни вара ырӑ ӗҫ мар, ырӑ ӗҫ вӑл — турра ӗненекенсен (ырӑ ӗҫӗ). Ҫуртсене вӗсен алӑкӗсенчен кӗрӗр, Аллахран хӑрӑр, вара эсир ӑнӑҫлӑ пулӑр.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).
Вӗсем санран (Мухаммедран) мӗн чухлӗ тӑкакламаллине ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Эсир мӗнле пуянлӑх парсан, вӑл ашшӗ-амӑшне, тӑванӗсене, тӑлӑхсене, чухӑнсене тата ҫулҫӳреври ҫынсене уйӑрмалла». Эсир мӗнле ырӑ ӗҫ тӑватӑр, чӑнах та, Аллах пурне те пӗлет.
۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ
yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).
Сирӗнтен (Мухаммадран) эрех-сӑра тата азарт вӑййи ҫинчен ыйтрӗҫ. Калӑр: «Иккӗшӗнче те пысӑк ҫылӑх пур, ҫынсемшӗн мӗнле те пулин усӑ пур. Анчах ҫылӑх усӑран пысӑкрах». Вӗсем вара сирӗнтен мӗн чухлӗ тӑкакламаллине ыйтаҫҫӗ. «(Мӗн кирлине) ытлашши» тесе калӑр. Ҫапла вара, Аллах сире Хӑйӗн сӑввисене ӑнлантарса парать, эсир ҫапла шухӑшлатӑр:
فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).
Тӗнче тата леш тӗнче ҫинчен. Санран (Мухаммедран) тӑлӑхсем ҫинчен ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Вӗсен лару-тӑрӑвне лайӑхлатни лайӑх!» Эсӗ вӗсемпе хутшӑнатӑн пулсан, вӗсем санӑн тӑванусем пулаҫҫӗ. Аллах усал тӑвакансене те, ырӑ тӑвакансене те пӗлет. Аллах ирӗк пулсан, Вӑл сире йывӑрлӑхсем кӳрӗ. Чӑнах та, Аллах пурне те пултаракан, пурне те ӑслӑ.
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ
wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).
Тата санран (Мухаммедран) менструаци пирки ыйтаҫҫӗ. «Ку темле вараланчӑк япала», — те. Ҫавӑнпа та менструаци вӑхӑтӗнче арӑмран пӑрӑнӑр; вӗсем таса пуличчен вӗсем патне ан ҫывхарӑр. Вӗсем таса пулсан, вӗсемпе Аллах хушнӑ тӑрӑх хутшӑнӑр. Чӑнах та, Аллах ӳкӗнекенсене юратать, хӑйсене тасатакансене юратать.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Вӗсем санран (Мухаммедран) ыйтаҫҫӗ: «Вӗсемшӗн мӗн саккунлӑ?» Калӑр: «Сирӗншӗн юрӑхлӑ апат-ҫимӗҫ тата тытнӑ кайӑк, эсир сунара вӗрентнӗ чӗрчунсене тытнӑ чухне, вӗсене эсир Аллах вӗрентнӗ пек вӗрентнӗ. Ҫавӑнпа та вӑл хӑвӑршӑн мӗн тытнине ҫийӗр, Аллах ятне асӑнӑр (ӑна ирӗке кӑларнӑ чухне). Аллахран хӑрӑр, чӑнах та, Аллах Хӑйӗн шутне питӗ хӑвӑрт тӑвать».
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).
Санран (Мухаммедран) сехет пирки ыйтаҫҫӗ: «Хӑҫан пулать?» Калӑр: «Чӑнах та, Апокалипсис ҫинчен пӗлни манӑн Ҫӳлхуҫамра; унсӑр пуҫне никам та (кам та пулин) унӑн вӑхӑтне ӑнлантарса пама пултараймасть. Пӗлнӗ пекех ыйтаҫҫӗ. Калӑр (Мухаммед): «Чӑнах та, (Суд кунӗн) пӗлӗвӗ Аллах патӗнче, анчах ҫынсенчен нумайӑшӗ пӗлмест».
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَنْفَالِۗ قُلِ الْاَنْفَالُ لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَصْلِحُوْا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ۖوَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yas'alūnaka ‘anil-anfāl(i), qulil-anfālu lillāhi war-rasūl(i), fattaqullāha wa aṣliḥū żāta bainikum, wa aṭī‘ullāha wa rasūlahū in kuntum mu'minīn(a).
Вӗсем санран (Мухаммедран) вӑрҫӑ тупӑшӗ ҫинчен ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Вӑрҫӑ тупӑшӗ Аллахпа Унӑн Элчӗн (Аллахпа Унӑн Элчӗн йӗркипе), ҫавӑнпа та Аллахран хӑраса пурӑнӑр, кӳршӗсем хушшинчи хутшӑнусене лайӑхлатӑр, ӗненекенсем пулсан, Аллахпа Унӑн Элчине пӑхӑнӑр».
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا
wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).
Тата санран (Мухаммедран) чун ҫинчен ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Сывлӑш — манӑн Ҫӳлхуҫа ӗҫӗ, сире вара пӗчӗк пӗлӳ ҫеҫ панӑ».
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ
wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).
Вӗсем санран (Мухаммедран) Зулкарнаин ҫинчен ыйтрӗҫ. Калӑр: «Эпӗ сире калава вуласа парӑп».
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ
wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).
Санран (Мухаммедран) тусем ҫинчен ыйтаҫҫӗ, ҫавӑнпа та кала: «Манӑн Ҫӳлхуҫам вӗсене (Чӗрӗлӳ кунӗнче) май килнӗ таран пӗтӗмпех пӗтерӗ;