قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Lawv teb hais tias, "Thov kom koj muaj lub yeeb koob, peb tsuas paub txog tej yam uas koj tau qhia peb xwb. Koj yog tus uas paub txhua yam, thiab yog tus uas paub txhua yam."
اِنَّ اللّٰهَ لَا يَخْفٰى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ
innallāha lā yakhfā ‘alaihi syai'un fil-arḍi wa lā fis-samā'(i).
Rau Allah tsis muaj dab tsi zais rau hauv lub ntiaj teb thiab nyob rau hauv lub ntuj ceeb tsheej.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Nws yog tus uas xa Phau Ntawv (Al-Qur'an) los rau koj (Muhammad). Ntawm lawv muaj cov nqe uas tsis muaj qhov kawg, uas yog cov ntsiab lus tseem ceeb ntawm Phau Ntawv (Al-Qur'an) thiab lwm cov uas yog mutasyabihat. Raws li cov neeg uas nyob hauv lawv lub siab nyiam mus yuam kev, lawv ua raws li mutashabihat los nrhiav kev thuam thiab nrhiav lawv cov tawil, txawm tias tsis muaj leej twg paub lawv cov tawil tsuas yog Allah xwb. Thiab cov neeg uas muaj kev paub tob hais tias, "Peb ntseeg nws (Qur'an), txhua yam yog los ntawm peb tus Tswv." Tsis muaj leej twg tuaj yeem kawm tau ib zaj lus qhia tsuas yog cov neeg uas nkag siab xwb.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Koj yog li ntawd! Nej sib cav txog yam nej paub, tiamsis ua cas nej ho sib cav txog yam nej tsis paub? Vajtswv paub thaum nej tsis paub.
وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Thiab leej twg ntawm nej tsis muaj peev xwm yuav ib tug poj niam uas tsis muaj kev ntseeg, ces (nws yog txoj cai rau nws yuav ib tug poj niam uas tsis muaj kev ntseeg los ntawm nej cov qhev. Allah paub nej txoj kev ntseeg. Ib txhia ntawm nej yog los ntawm ib leeg (cov xeeb ntxwv ntawm Adas thiab Eva), yog li ntawd, yuav lawv nrog kev tso cai ntawm lawv cov tswv thiab muab ib qho khoom plig rau lawv, vim lawv yog cov poj niam uas tiv thaiv lawv tus kheej, tsis yog cov neeg deev luag poj luag txiv, lossis (lossis) cov poj niam uas coj lwm tus txiv neej ua lawv cov tsiaj. Yog tias lawv tau sib yuav (nrog txiv) tab sis ua txhaum kev sib deev, ces (kev rau txim) rau lawv yog ib nrab ntawm cov poj niam uas tsis muaj kev ntseeg (uas tsis muaj txiv). (Kev tso cai yuav cov qhev) yog rau cov neeg uas ntshai kev nyuaj siab hauv kev tiv thaiv lawv tus kheej (ntawm kev ua txhaum kev sib deev). Tab sis yog tias nej ua siab ntev, nws zoo dua rau nej. Allah yog tus uas zam txim ntau zaus, tus uas muaj kev hlub tshua.
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا
wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).
Thiab Allah paub zoo dua txog koj cov yeeb ncuab. Allah txaus los ua tus tiv thaiv thiab Allah txaus los ua tus pab (rau koj).
اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Kuv qhia rau nej cov lus ntawm kuv tus Tswv, muab lus qhia rau nej, thiab kuv paub los ntawm Allah txog yam uas nej tsis paub.
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).
Lawv nug koj (Muhammad) txog lub sijhawm, "Thaum twg nws yuav tshwm sim?" Hais tias, "Qhov tseeb, kev paub txog Apocalypse yog nrog kuv tus Tswv; tsis muaj leej twg (leej twg) tuaj yeem piav qhia lub sijhawm ntawm nws tshwm sim tsuas yog Nws. (Qhov Apocalypse) yog qhov hnyav heev (nws qhov kev kub ntxhov rau cov tsiaj txhu) uas nyob rau hauv lub ntuj ceeb tsheej thiab hauv ntiaj teb, yuav tsis tuaj rau koj tsuas yog tam sim ntawd." Lawv nug koj zoo li koj paub. Hais tias (Muhammad), "Qhov tseeb, kev paub txog (Hnub Txiav Txim) yog nrog Allah, tab sis feem ntau ntawm cov neeg tsis paub."
وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).
Thiab ntawm lawv muaj cov neeg uas ntseeg nws (qur'an), thiab ntawm lawv muaj (kuj) cov neeg uas tsis ntseeg nws. Whereas koj tus Tswv paub zoo dua txog cov neeg uas ua kev puas tsuaj.
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Yog li ntawd, nws pib tshawb nrhiav lawv lub hnab ua ntej nws tus tij laug lub hnab, thiab tom qab ntawd nws tau rho lub khob vaj ntxwv tawm ntawm nws tus tij laug lub hnab. Yog li ntawd, peb tau npaj rau Yauxej. Nws tsis tuaj yeem rau txim rau nws tus tij laug raws li txoj cai ntawm vaj ntxwv tsuas yog tias Allah xav tau. Peb tsa tus neeg uas peb xav tau; thiab saum toj ntawm txhua tus neeg paub yog tus uas paub ntau dua.
۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).
Lawv hais tias, "Yog nws nyiag, ces ua ntej ntawd nws tus kwv kuj nyiag thiab." Yog li Yusuf zais (kev chim siab) hauv nws lub siab thiab tsis qhia rau lawv. Nws hais tias (hauv nws lub siab), "Koj qhov teeb meem phem dua. Thiab Allah paub zoo tshaj plaws txog yam koj piav qhia."
فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Yog li ntawd, thaum tus neeg uas coj xov xwm zoo tuaj txog, nws so (lub tsho) ntawm nws lub ntsej muag (Yakhauj), thiab nws tau pom kev. Nws (Yakhauj) hais tias, "Kuv puas tsis tau qhia rau nej tias kuv paub los ntawm Allah yam uas nej tsis paub?"
وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰىكُمْ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ ࣖ
wallāhu khalaqakum ṡumma yatawaffākum wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likai lā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), innallāha ‘alīmun qadīr(un).
Thiab Allah tsim nej, ces muab nej tso tseg, qee tus ntawm nej raug rov qab mus rau hnub nyoog laus (laus), yog li ntawd nws tsis paub dab tsi uas nws tau paub yav dhau los lawm. Tseeb tiag, Allah yog tus paub txhua yam, muaj hwj chim loj kawg nkaus.
وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ
wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).
Thiab ua raws li koj cov lus cog tseg rau Allah thaum koj cog lus thiab tsis txhob ua txhaum cov lus cog tseg, tom qab nws tau cog lus lawm, thaum koj tau ua Allah ua koj tus tim khawv (ntawm cov lus cog tseg ntawd). Tseeb tiag, Allah paub qhov koj ua.
وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Thiab thaum peb hloov ib nqe nrog lwm nqe, thiab Allah paub zoo dua qhov Nws tau qhia, lawv hais tias, "Qhov tseeb, koj (Muhammad) tsuas yog ua kom nws zoo li ntawd xwb." Qhov tseeb, feem ntau ntawm lawv tsis paub.
اُدْعُ اِلٰى سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ
ud‘u ilā sabīli rabbika bil-ḥikmati wal-mau‘iẓatil-ḥasanati wa jādilhum bil-latī hiya aḥsan(u), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlihī wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).
Hu (cov neeg) mus rau txoj kev ntawm koj tus Tswv nrog kev txawj ntse thiab kev qhia zoo, thiab sib cav nrog lawv hauv txoj kev zoo. Tseeb tiag, koj tus Tswv, Nws paub zoo dua leej twg mus yuam kev ntawm Nws txoj kev thiab Nws paub zoo dua leej twg raug coj.
رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا
rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).
Koj tus Vajtswv paub ntau ntxiv txog koj. Yog tias Nws xav tau, Nws yeej yuav hlub koj, thiab yog tias Nws xav tau, Nws yeej yuav rau txim rau koj. Thiab Peb tsis tau xa koj (Muhammad) los ua tus saib xyuas lawv.
وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا
wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).
Thiab koj tus Tswv paub zoo tshaj plaws uas nyob saum ntuj ceeb tsheej thiab hauv ntiaj teb. Thiab qhov tseeb, peb tau muab qee tus yaj saub zoo dua lwm tus.
وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ
wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).
Thiab (nco ntsoov) thaum Peb qhia rau koj tias, "Qhov tseeb, (kev paub txog) koj tus Tswv npog txhua tus tib neeg." Thiab Peb tsis tau ua tus npau suav uas Peb tau qhia rau koj, tab sis ua kev sim rau tib neeg thiab (ib yam li ntawd) tsob ntoo foom phem (zaqqum) hauv Qur'an. Thiab Peb ntshai lawv, tab sis qhov no tsuas yog ua rau lawv tsis mloog lus ntau ntxiv xwb.
قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ
qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).
Hais tias (O Muhammad), "Txhua tus ua raws li nws lub siab nyiam." Yog li koj tus Tswv paub zoo tshaj plaws uas yog qhov yog tshaj plaws hauv txoj kev.
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا
wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).
Thiab lawv nug koj (O Muhammad) txog tus ntsuj plig. Hais tias, "Tus ntsuj plig yog los ntawm kuv tus Tswv hais kom ua, thiab koj tsuas yog tau muab me ntsis kev paub xwb."
وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ
wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).
Thiab peb tau qhia (thiab) Dawud yuav ua li cas ua cov cuab yeej rau koj, los tiv thaiv koj hauv kev sib ntaus sib tua. Koj puas ua tsaug (rau Allah)?