وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
U profetae' tu ya'alaj ti'ob: "Jach tu jaajil Allah ts'o'ok u ts'áaik Talut uti'al u beetik u ajawil." Leti'obe' tu núukajo'ob: "Bix úuchik u k'uchul Talut u ajawil yóok'ol to'on, kex to'on asab yaan k derecho ti' le ajawo' ti' leti', yéetel ma' ts'a'ab ya'ab ayik'alil ti' leti'?" (Le profeta) tu núukaj, "Allah ts'o'ok u yéeyik (utia'al u beetik u ajawil) uti'al tech ka ts'o'ok u ts'áaik ti' teech k'ajóolil superior yéetel capacidades físicas." Allah ku ts'áaik u reino ti' máax u k'áat, yéetel Allah jach tuláakal-ampliador, tuláakal-k'ajóol.
شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَاُولُوا الْعِلْمِ قَاۤىِٕمًاۢ بِالْقِسْطِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
syahidallāhu annahū lā ilāha illā huw(a), wal-malā'ikatu wa ulul-‘ilmi qā'imam bil-qisṭ(i), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).
Allah ku ya'alik mina'an uláak' k'uj chéen leti'; (bey xan) angelo'ob yéetel máako'ob yaan u k'ajóolil ku ts'áaiko'ob justicia, mina'an mix jump'éel k'uj chéen leti', le Todopoderoso, le Todo-sabio.
وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا
wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).
Wa ku k'uchul ti' leti'ob jump'éel péektsil yo'osal seguridad wa saajkil, leti'obe' (tu séeba'anil) ku ts'áaiko'ob ojéeltbil. (U jaajile') wa ku k'u'ubul ti' le Rasul yéetel Ulil Amri ichil leti'obe', seguramente máako'ob taak u yojéeltiko'ob u jaajile' (sería capaz u) averiguar (oficialmente) ti' leti'ob (Rasul yéetel Ulil Amri). Wa ma' u yutsil yéetel u ch'a' óotsilil Allah ti' teech, je'el u páajtal a bin Satanás, excepto jump'éel chan meyaj ku (ichil te'ex).
لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ
lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).
Ba'axten u clérigo'ob yéetel u sacerdote'obe' ma' tu prohibirtiko'ob u t'aano'ob ma' jaaji' yéetel u jaantiko'ob ba'alo'ob haram? jach, jach k'aas ba'ax tu beeto'ob.
وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).
Bey túuno' k tsolik k versículos tu ka'atéen utia'al u le politeístas dirían, "Tech ts'o'ok u kanik le versículos (ti' le máako'obo' le áanalte'o')," ka utia'al u páajtal k tsolik le Corán ti' le máaxo'ob u yojelo'ob chan.
وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).
Ka (k'a'ajesik) ka jump'éel kaaj ichil leti'ob tu ya'alaj, "Ba'axten tech aconseja jump'éel kaaj ku yaan u destruido wa castigado tumen Allah yéetel juntúul castigo jach k'aas?" Leti'obe' tu núukajo'ob, "Utia'al u páajtal k yaantal jump'éel excusa (libre ti' responsabilidad) ti' a Yuumtsil, ka utia'al u leti'ob serán piadosos."
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
Wa'al (Muhammad), "Creer ti' leti' (le Corán) wa ma' k'a'abéet creer (leti' le k'iino' je'el xano' utia'al Allah). Jach jaajile', aquellos ku séen sido dados k'ajóolil anterior, ken (le Corán) ku recita ti' leti'ob, ku Éens u yicho'ob, prostran u leti'ob mismos,"
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
Ma' t túuxtaj (apóstoles) táanil ti' teech (Muhammad), ba'ale' yaan máako'ob ti' máax k ts'áaj revelaciones ti' leti'ob, bey u k'áatik ti' máax yaan ti' k'ajóolil, wa ma' a wojel.
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
yéetel uti'al u le máaxo'ob ts'o'ok u ts'a'abal k'ajóolil ti'obo', ku creertiko'ob (le Corán) jach jaaj ti' a Yuumtsil, túun ku creertiko'ob yéetel u puksi'ik'alo'ob ku someten ti' leti'. yéetel tu jaajile', Allah leti' le náakake' u yaak'il uti'al le máaxo'ob ku creertiko'ob le bejo' toj.
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
Juntúul máax yaan ka'ach u k'ajóolil ti' le áanalte'o' tu ya'alaj, "Yaan in taasik le trono ti' teech bey ma' u parpadear a wicho'ob." Bey u ka leti' (Sulaiman) tu yilaj le trono tu táan leti', tu ya'alaj, "Lela' ichil le gracia in Yuumtsil utia'al u probar teen, wa táan in agradecido wa negar (u bendiciones). Máax ku agradecido, túun jach leti'e' agradecido tumen u leti'ob (ma'alobil), ka máax ma' cree, túun jach in Yuumtsil jach Most Glorious."
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Bey túuno' leti' u yotocho'ob lúub tu yo'olal u tiranía. Jach jaajile', tumen jach yaan chíikulo'ob (u páajtalil Allah) uti'al le máaxo'ob u yojelo'ob.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Ka' leti' (Moisés) madurado yéetel perfeccionado u intelecto, k ts'áaj ti' leti' na'at (profecía) yéetel k'ajóolil. Bey túuno' k bo'otik le máaxo'ob ku beetiko'ob ma'alob.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).
Ba'ale' le máaxo'ob ts'a'an u k'ajóolil ku ya'aliko'ob, "¡Óotsil ti' teech! K'ajóolt u bo'ol Allah asab ma'alo'ob uti'al le máaxo'ob ku creertiko'ob yéetel ku beetiko'ob ma'alob meyajo'ob, yéetel lelo' (nojoch bo'ol) chéen ku k'amik le máaxo'ob ku k'oja'ano'obo'."
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).
U tsikbalil le máaxo'ob ku ch'a'iko'ob protectores uláak' u Allah bey jump'éel araña ku beetik jump'éel naj. yéetel jach tu jaajil le naj asab t'ona'ano' leti' u yotoch le araña'obo', wa chéen u yojelo'ob ka'ach.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).
yéetel le tsikbalo'oba' t beetaj uti'al wíinik; mix máak kun na'atik, chéen le máaxo'ob yaan u yojéelo'obo'.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).
U jaajile', (le Corán) ku versículos ku chika'an ti' u pechos le máaxo'ob yaan ti'ob k'ajóolil. Chéen le máaxo'ob k'asa'ano'obo' ku p'atiko'ob k versículo'ob.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
yéetel u kuxtal le yóok'ol kaaba' chéen chistes yéetel juegos. yéetel jach tu jaajil, u lu'umil le kuxtal yaan ka'ache' leti' le jaajil kuxtalo', wa chéen u yojelo'ob ka'ach.
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ
wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).
Bey xan (xan) ichil wíinik, ba'alche'ob kuxa'ano'ob ku péek yéetel ba'alche'ob yaan jejeláas boonilo'ob (yéetel u jejeláasil). ichil le máaxo'ob ku meyajo'ob ti' Allah ku ch'a'iko'ob saajkil ti' leti'e', chéen le ulama'obo'. Jach jaajile', Allah jach yaan u páajtalil, jach ku perdonar.
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
(¿Teech jump'éel politeista ku asab afortunado) wa juntúule' ku adora áak'ab tumen prostrar yéetel wa'atal, tuméen leti'e' sajakil (le castigo) le afterlife yéetel alab óolal ti' le ch'a' óotsilil u Yuumtsil? A'al: "Le máaxo'ob u yojlo'obo' bey le máaxo'ob ma' u yojelo'obo'?" Tu jaajile', chéen máako'ob yaan u na'ato'ob je'el u páajtal u k'amik le xooko'obo'.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوْا فِى الْمَجٰلِسِ فَافْسَحُوْا يَفْسَحِ اللّٰهُ لَكُمْۚ وَاِذَا قِيْلَ انْشُزُوْا فَانْشُزُوْا يَرْفَعِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۙ وَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ دَرَجٰتٍۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qīla lakum tafassaḥū fil-majālisi fafsaḥū yafsaḥillāhu lakum, wa iżā qīlansyuzū fansyuzū yarfa‘illāhul-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna ūtul-‘ilma darajāt(in), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
¡Te'ex máaxo'ob ocsaj óolte'ex! Wa ku ya'ala'al ti' teech, "Ts'áa kúuchil ti' le asambleas," túun meentik kúuchil, seguramente Allah yaan u mentik kúuchil utia'al tech. Le ken u ya'ala'al, "wa'atal," túun wa'alakbal, seguramente Allah elevará (le grado ti') le máaxo'ob creen ichil te'ex yéetel le máaxo'ob ku séen sido dados k'ajóolil ti' jump'éel pocos grados. yéetel Allah u yojel ba'ax ka beetik.