Q.S Az-Zumar (اَلزُّمَر) - 75 Meyaj ku versículos

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).

Le áanalte'a' (Al-Qur'an) ts'a'ab tumen Allah, le asab noble, le asab sabio.

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ فَاعْبُدِ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَۗ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi fa‘budillāha mukhliṣal lahud-dīn(a).

Jach jaajile', ts'o'ok k túuxtik le áanalte'o' (le Corán) ti' teech (Muhammad) yéetel (taasik) u jaajil. Bey u adorar Allah yéetel sinceridad yéetel sinceridad ti' u religión.

اَلَا لِلّٰهِ الدِّيْنُ الْخَالِصُ ۗوَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۘ مَا نَعْبُدُهُمْ اِلَّا لِيُقَرِّبُوْنَآ اِلَى اللّٰهِ زُلْفٰىۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ فِيْ مَا هُمْ فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ ەۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ كٰذِبٌ كَفَّارٌ

alā lillāhid-dīnul-khāliṣ(u), wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'(a), mā na‘buduhum illā liyuqarribūnā ilallāhi zulfā, innallāha yaḥkumu bainahum fī mā hum fīhi yakhtalifūn(a), innallāha lā yahdī man huwa kāżibun kaffār(un).

K'a'ajsaj! Chéen Allah ku taal ti' le religión chen (ti' le shirk). Yéetel le máaxo'ob tu ch'a'ajo'ob protectores uláak' u leti' (tu ya'alaj), "Ma' k adorar le Ba'ale' (alab óolal) u atraerán k asab naats'il ti' Allah je'el bixake' páajtal." Jach jaajile', Allah yaan u juzgar ichil leti'ob tu yo'olal ba'ax ku ba'atelt'aano'ob. Jach jaajile', Allah ma' u nu'uktik le tuus beya' yéetel le máako'ob jach ma' tu creertiko'obo'.

لَوْ اَرَادَ اللّٰهُ اَنْ يَّتَّخِذَ وَلَدًا لَّاصْطَفٰى مِمَّا يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۙ سُبْحٰنَهٗ ۗهُوَ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

wa lau arādallāhu ay yattakhiża waladal laṣṭafā mimmā yakhluqu mā yasyā'(u), subḥānah(ū), huwallāhul-wāḥidul-qahhār(u).

Wa Allah u k'áat u ch'a' juntúul chan paal, yaan u yéeyik ba'ax u k'áat ti' le ba'ax ts'o'ok u beetiko'. Nojbe'enil ti' leti'. leti'e' Allah Todopoderoso, Todopoderoso.

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۚ يُكَوِّرُ الَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى الَّيْلِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اَلَا هُوَ الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ

khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), yukawwirul-laila ‘alan-nahāri wa yukawwirun nahāra ‘alal-laili wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), alā huwal-‘azīzul-gaffār(u).

tu beetaj le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo' yéetel le derecha (propósito); tu ts'áaj áak'ab yóok'ol k'iin, tu ts'áaj k'iin yóok'ol áak'ab, tu ts'áaj k'iin yéetel luna, cada juntúule' ku yáalkab je'el bix u k'iinil. K'a'ajsaj! leti' le asab noble, le asab perdonador.

خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَاَنْزَلَ لَكُمْ مِّنَ الْاَنْعَامِ ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍ ۗ يَخْلُقُكُمْ فِيْ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ خَلْقًا مِّنْۢ بَعْدِ خَلْقٍ فِيْ ظُلُمٰتٍ ثَلٰثٍۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ فَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

khalaqakum min nafsiw wāḥidatin ṡumma ja‘ala minhā zaujahā wa anzala lakum minal-an‘āmi ṡamāniyata azwāj(in), yakhluqukum fī buṭūni ummahātikum khalqam mim ba‘di khalqin fī ẓulumātin ṡalāṡ(in), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tuṣrafūn(a).

tu beetajech ti' juntúul máak (Adán) ts'o'okole' ti' leti'e' tu beetaj a núup ka tu túuxtaj waxak pares u ba'alche'ob uti'al tech. tu beetajech ichil u nak' a na' ichil óoxp'éel éek'joch'e'enil. Le máax ku beetik lela' leti'e' Allah, a Yuumtsil, Yuumtsil u yuumil le reinoo'. Mina'an uláak' k'uj chéen leti'; túun ba'axten ka sutko'ob paachil?

اِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ ۗوَلَا يَرْضٰى لِعِبَادِهِ الْكُفْرَۚ وَاِنْ تَشْكُرُوْا يَرْضَهُ لَكُمْۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۗ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

in takfurū fa'innallāha ganiyyun ‘ankum, wa lā yarḍā li‘ibādihil-kufr(a), wa in tasykurū yarḍahu lakum, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Wa ma' a creer (a wojel lela') túun jaajile' Allah ma' k'a'abet ti' teech yéetel leti' ma' aproba le incredulidad u sirvientes. wa ka ts'áaik nib óolal, leti'e' ki'imak u yóol yéetel a nib óolal. Le máax ku k'ebantal ma' tu bisik u k'eban u láak'o'ob. Bey túuno' yaan a suut tu yiknal a Yuumtsil ka leti'e' yaan u ya'aliktech ba'ax ts'o'ok a beetik. Jach jaajile', leti'e' u yojel ba'ax yaan ti' (a) pecho.

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Le ken u yúuchul jump'éel loobil ti' wíinik, ku k'áatik (áantaj) ti' u Yuumtsil tumen ku suut (u'uyaj t'aan) ti' leti'; ba'ale' ken u ts'áa bendiciones ti' leti'e' tu'ubsik (le loobil) tu yo'olal le ba'ax tu payalchi'itaj ti' Allah ka'ache', ka crea aliados utia'al u Allah u bisik (máako'ob) astray ti' u bejil. A'al, "Divertirte yéetel a incredulidad tumen jump'éel k'iin. Jach jaajile', yaan a yaantal ichil u kajnáalilo'ob le infierno."

اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ

amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

(¿Teech jump'éel politeista ku asab afortunado) wa juntúule' ku adora áak'ab tumen prostrar yéetel wa'atal, tuméen leti'e' sajakil (le castigo) le afterlife yéetel alab óolal ti' le ch'a' óotsilil u Yuumtsil? A'al: "Le máaxo'ob u yojlo'obo' bey le máaxo'ob ma' u yojelo'obo'?" Tu jaajile', chéen máako'ob yaan u na'ato'ob je'el u páajtal u k'amik le xooko'obo'.

قُلْ يٰعِبَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوْا رَبَّكُمْ ۗلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌ ۗاِنَّمَا يُوَفَّى الصّٰبِرُوْنَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

qul yā ‘ibādil-lażīna āmanuttaqū rabbakum, lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa arḍullāhi wāsi‘ah(tun), innamā yuwaffaṣ-ṣābirūna ajrahum bigairi ḥisāb(in).

A'al (Muhammad), "Oh in sirvientes fieles! Ch'aik saajkil ti' a Yuumtsil." Tumen le máaxo'ob ku beetiko'ob ba'ax ma'alob te' yóok'ol kaaba' yaan u k'amiko'ob ba'ax ma'alob. yéetel u lu'umil Allah jach kóom. Chéen le máaxo'ob yaan u paciencia yaan u pitik u recompensas mejoradas xma' límite.

قُلْ اِنِّيْٓ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّيْنَ

qul innī umirtu an a‘budallāha mukhliṣal lahud-dīn(a).

A'al, "Jach jaajile', ts'o'ok in ordenado in adorar Allah yéetel k'iini' obediencia ti' leti'e' ti' (practicar) religión."

وَاُمِرْتُ لِاَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa umirtu li'an akūna awwalal-muslimīn(a).

ka a'ala'abten ka in beet in yáax máax in k'ubik in wíinklil."

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

A'al, "Jach tu jaajil, kin ch'a'ik saajkil ti' le castigo te' nojoch k'iin wa ma' in wu'uyik in Yuumtsil."

قُلِ اللّٰهَ اَعْبُدُ مُخْلِصًا لَّهٗ دِيْنِيْۚ

qulillāha a‘budu mukhliṣal lahū dīnī.

A'al, "Chéen Allah kin adorar yéetel k'iini' obediencia ti' leti'e' ti' (practicar) in religión."

فَاعْبُدُوْا مَا شِئْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖۗ قُلْ اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اَلَا ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

fa‘budū mā syi'tum min dūnih(ī), qul innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

Bey u adorar uláak' u leti' je'el bix a k'áat! (O politeístas). A'al, "Jach tu jaajil, le máaxo'ob ku pe'ertiko'obo' leti'obe' ku beetiko'ob loob ti' leti'ob mismos yéetel u láak'tsilo'ob tu k'iinil u ka'a kuxtal." K'a'ajsaj! Lela' jump'éel jaajil sa'atal.

لَهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ وَمِنْ تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ۗذٰلِكَ يُخَوِّفُ اللّٰهُ بِهٖ عِبَادَهٗ ۗيٰعِبَادِ فَاتَّقُوْنِ

lahum min fauqihim ẓulalum minan-nāri wa min taḥtihim ẓulal(un), żālika yukhawwifullāhu bihī ‘ibādah(ū), yā ‘ibādi fattaqūn(i).

Yóok'ol leti'obe' yaan ka'ach capas k'áak' yéetel yáanal leti'obe' yaan ka'ach capas preparadas utia'al leti'ob. Bey túuno' Allah ku amenazar u sirvientes (yéetel le castigo). "O, in palitsilo'obe', ch'a'ex saajkil ti' teen."

وَالَّذِيْنَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوْتَ اَنْ يَّعْبُدُوْهَا وَاَنَابُوْٓا اِلَى اللّٰهِ لَهُمُ الْبُشْرٰىۚ فَبَشِّرْ عِبَادِۙ

wal-lażīnajtanabuṭ-ṭāgūta ay ya‘budūhā wa anābū ilallāhi lahumul-busyrā, fabasysyir ‘ibād(i).

Yéetel le máaxo'ob ku náachtalo'ob ti' le tagut (i.e.) ma' u adorar ka suuto'ob ti' Allah, ku merecen ma'alo'ob noticia; Le o'olale', k'a'ayte'ex le ma'alob péektsil ti' in palitzilo'obo'

الَّذِيْنَ يَسْتَمِعُوْنَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُوْنَ اَحْسَنَهٗ ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدٰىهُمُ اللّٰهُ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمْ اُولُوا الْاَلْبَابِ

allażīna yastami‘ūnal-qaula fa yattabi‘ūna aḥsanah(ū), ulā'ikal-lażīna hadāhumullāhu wa ulā'ika hum ulul-albāb(i).

(u k'aaba'e') le máaxo'ob ku yu'ubiko'ob t'aano'ob ka tu láak' ku t'u'uchpachtiko'ob ba'ax ma'alob ichilo'ob. leti'obe' le máako'ob ts'o'ok u nu'ukta'alo'ob tumen Allah yéetel leti'obe' le máako'ob yaan ti'ob sentido común.

اَفَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذَابِۗ اَفَاَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِى النَّارِ ۚ

afaman ḥaqqa ‘alaihi kalimatul-‘ażāb(i), afa'anta tunqiżu man fin-nār(i).

Bey u ba'ax (k'áato' k'ex u destino) aquellos ku seguros u muk'yaj castigo? ¿Yaan wáaj a salvar (Muhammad) máako'ob yaan te' k'áak'o'?

لٰكِنِ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ غُرَفٌ مِّنْ فَوْقِهَا غُرَفٌ مَّبْنِيَّةٌ ۙتَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ەۗ وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ الْمِيْعَادَ

lākinil-lażīnattaqau rabbahum lahum gurafum min fauqihā gurafum mabniyyah(tun), tajrī min taḥtihal-anhār(u), wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhul-mī‘ād(a).

Ba'ale' le máaxo'ob ku ch'a'iko'ob saajkil ti' u Yuumtsilo'obo' yaan u yantal u apartamento'ob (te' Paraíso), yóok'ol leti'obe' yaan habitaciones construidas (ti' capas), yáanal le ku fluyen ríos. (Leti') u promesa Allah. Allah mixbik'in ku jatsik u promesa.)

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَلَكَهٗ يَنَابِيْعَ فِى الْاَرْضِ ثُمَّ يُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَجْعَلُهٗ حُطَامًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ ࣖ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'an fasalakahū yanābī‘a fil-arḍi ṡumma yaj‘aluhū ḥuṭāmā(n), ina fī żālika lażikrā li'ulil-albāb(i).

Ma' wáaj a wilik u Allah ku túuxtik ja' te' ka'ano' ka ku beetik u yáalkab bey yáax k'iino'ob te' lu'umo', ku ts'o'okole' ku beetik yéetel leti'e' paak'alo'ob jejeláas u boonilo'ob; ku ts'o'okole' ku tikintalo'ob ka wilik u suuto'ob k'an, ku ts'o'okole' leti'e' ku beetik u k'i'itpajal escombros. Jach jaajile', ti' lelo' yaan jump'éel xook uti'al máako'ob yaan u na'ato'ob.

اَفَمَنْ شَرَحَ اللّٰهُ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِ فَهُوَ عَلٰى نُوْرٍ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗفَوَيْلٌ لِّلْقٰسِيَةِ قُلُوْبُهُمْ مِّنْ ذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

afaman syaraḥallāhu ṣadrahū lil-islāmi fahuwa ‘alā nūrim mir rabbih(ī), fawailul lil-qāsiyati qulūbuhum min żikrillāh(i), ulā'ika fī ḍalālim mubīn(in).

Bey túuno', le máaxo'ob u puksi'ik'alo'ob Allah ts'o'ok u je'ek'abtik ti' le Islam yéetel ku k'amik jump'éel sáasil ti' u Yuumtsil (bey le máaxo'ob u puksi'ik'alo'obo' ku endurecidos)? Bey u óotsil ti' le máaxo'ob u puksi'ik'alo'obo' táan endurecidos utia'al u k'a'ajsik Allah! Táan ti' ba'alo' manifiesto.

اَللّٰهُ نَزَّلَ اَحْسَنَ الْحَدِيْثِ كِتٰبًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَۙ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُوْدُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ۚ ثُمَّ تَلِيْنُ جُلُوْدُهُمْ وَقُلُوْبُهُمْ اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

allāhu nazzala aḥsanal-ḥadīṡi kitābam mutasyābiham maṡāniy(a), taqsya‘irru minhu julūdul-lażīna yakhsyauna rabbahum, ṡumma talīnu julūduhum wa qulūbuhum ilā żikrillāh(i), żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'(u), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Allah ts'o'ok u túuxtik le ma'alo'ob t'aano'obo' (u k'aaba') le k'iino' je'el xano' Corán (u versículos) tu ka'atéen ka tu ka'atéen, temblando tuméen leti' u yoot'el le máaxo'ob ku sajakil u Yuumtsil, túun u yoot'el yéetel puksi'ik'al ku suutikuba'ob calma ken k'a'ajsik Allah. Lelo' u nu'uktaj Allah, yéetel le áanalte'o' ku nu'uktik máax u k'áat. yéetel máax Allah ku cha'ik u sa'atal, mixmáak je'el u páajtal u nu'uktik.

اَفَمَنْ يَّتَّقِيْ بِوَجْهِهٖ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗوَقِيْلَ لِلظّٰلِمِيْنَ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

afamay yattaqī biwajhihī sū'al-‘ażābi yaumal-qiyāmah(ti), wa qīla liẓ-ẓālimīna żūqū mā kuntum taksibūn(a).

Bey u le máako'obo' ku kanáantik u yicho'ob je'el u páajtal u evitar le k'aak'as castigo ti' le k'iin u ka'a kuxtal (le k'iino' je'el xano' bey le creyentes ma' táan sujetos ti' le castigo)? Ku ya'ala'al ti' le máaxo'ob ku beetiko'ob ba'alo'ob k'aaso'obo': "Ts'áa u bo'olal ba'ax ts'o'ok a beetke'ex".

كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

każżabal-lażīna min qablihim fa'atāhumul-‘ażābu mi ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Le máaxo'ob ka'ache' leti'obe' tu negado (le mensajeros), túun le castigo taal ti' leti'ob ti' jump'éel dirección ma' u pa'ta'al.

فَاَذَاقَهُمُ اللّٰهُ الْخِزْيَ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُ ۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

fa ażāqahumullāhul-khizya fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Bey u Allah tu beetaj ti' leti'ob le humillación kuxtal mundana. yéetel jach tu jaajil, le castigo ti' le kuxtal posterior asab nojoch, wa (chéen) u yojelo'ob.

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَۚ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡalil la‘allahum yatażakkarūn(a).

yéetel jach tu jaajil, ts'o'ok k meentik ti' le Corán tuláakal bin yano'ob parábolas uti'al wíinik uti'al u páajtal u kanik.

قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا غَيْرَ ذِيْ عِوَجٍ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

qur'ānan ‘arabiyyan gaira żī ‘iwajil la‘allahum yattaqūn(a).

(Leti'e') le Corán ti' árabe, mina'an mix jump'éel torcedura (ti' leti') utia'al u páajtal u piadosos.

ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلًا فِيْهِ شُرَكَاۤءُ مُتَشٰكِسُوْنَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِّرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيٰنِ مَثَلًا ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

Ḍaraballāhu maṡalar rajulan fīhi syurakā'u mutasyākisūna wa rajulan salamal lirajulin hal yastawiyāni maṡalā(n), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Allah ku beetik jump'éel ejemplo (k'aaba') ti' juntúul máak (palitsil) ku tia'al ya'ab máako'ob ku ti' jump'éel unión ku ti' disputa, yéetel juntúul esclavo ku leti' le propiedad completa ti' jump'éel (chéen) máak. ¿Junp'éelili' wa ba'ax ku yúuchul ti' le ka'atúul palitsilo'obo'? Alabar ti' Allah, ba'ale' óol tuláakal le máasewáalo'obo' leti'obe' ma' u yojelo'ob chan.

اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ ۖ

innaka mayyituw wa innahum mayyitūn(a).

Jach jaajile', tech (Muhammad) yaan u kíimil yéetel leti'obe' yaan u kíimil (xan).

ثُمَّ اِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُوْنَ ࣖ ۔

Ṡumma innakum yaumal-qiyāmati ‘inda rabbikum takhtaṣimūn(a).

Bey túuno', tu k'iinil u ka'apúut kuxtale', yaan a ba'atelt'aan tu táan a Yuumtsil.

۞ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَبَ عَلَى اللّٰهِ وَكَذَّبَ بِالصِّدْقِ اِذْ جَاۤءَهٗۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimman każaba ‘alallāhi wa każżaba biṣ-ṣidqi iż jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

Bey túuno', máax asab injusto ti' máax ku inventar mentiras xu'ullsa'al Allah yéetel niega u jaajil ku taal ti' leti'? ¿Ma' wa le infiernoo' leti' le kúuchil tu'ux kaja'an le máaxo'ob ma' tu yoksaj óolo'obo'?

وَالَّذِيْ جَاۤءَ بِالصِّدْقِ وَصَدَّقَ بِهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

wal-lażī jā'a biṣ-ṣidqi wa ṣaddaqa bihī ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Yéetel le máaxo'ob ku taasik u jaajil (Muhammad) yéetel le máaxo'ob ku confirmar, lelo'oba' ku le máako'obo' piadosas.

لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ ذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَۚ

lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

ku k'amiko'ob ba'ax u k'áato'ob ti' u Yuumtsil. Bey u bo'olil le máaxo'ob ku beetiko'ob ba'alo'ob ma'alobtako'obo'

لِيُكَفِّرَ اللّٰهُ عَنْهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ عَمِلُوْا وَيَجْزِيَهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

liyukaffirallāhu ‘anhum aswa'al-lażī ‘amilū wa yajziyahum ajrahum bi'aḥsanil-lażī kānū ya‘malūn(a).

beyo' Allah yaan u xu'ulsik u k'aas meyajo'ob ts'o'ok u beetiko'ob ka u bo'otik ti'ob yéetel ba'al ma'alob ti' le ba'ax tu beeto'obo'.

اَلَيْسَ اللّٰهُ بِكَافٍ عَبْدَهٗۗ وَيُخَوِّفُوْنَكَ بِالَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍۚ

alaisallāhu bikāfin ‘abdah(ū), wa yukhawwifūnaka bil-lażīna min dūnih(ī), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

¿Ma' wáaj Allah suficiente uti'al u sirvientes? ku sajakkúuntikech yéetel (adoración) uláak' u leti'. máax Allah ku cha'ik u sa'atal, mixmáak je'el u páajtal u nu'uktik.

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّضِلٍّ ۗ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِعَزِيْزٍ ذِى انْتِقَامٍ

wa may yahdillāhu famā lahū min muḍill(in), alaisallāhu bi‘azīzin żintiqām(in).

yéetel máax ku nu'ukta'al tumen Allah, mixmáak je'el u páajtal u bisik ti' le bejo'. ma' wáaj Allah jach yaan u páajtalil yéetel yaan ti' (u páajtalil u) castigar?

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗ قُلْ اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَنِيَ اللّٰهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كٰشِفٰتُ ضُرِّهٖٓ اَوْ اَرَادَنِيْ بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكٰتُ رَحْمَتِهٖۗ قُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ ۗعَلَيْهِ يَتَوَكَّلُ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa layaqūlunnallāh(u), qul afara'aitum mā tad‘ūna min dūnillāhi in arādaniyallāhu biḍurrin hal hunna kāsyifātu ḍurrihī au arādanī biraḥmatin hal hunna mumsikātu raḥmatih(ī), qul ḥasbiyallāh(u), ‘alaihi yatawakkalul-mutawakkilūn(a).

yéetel jach tu jaajil, wa ka k'áatik ti' leti'ob, "Máax beet le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo'?" jach tu jaajil yaan u núukiko'ob, "Allah." A'al, "Bey túuno' a wojel ba'ax ka adorar Beyxan ti' kaambalilo'ob Allah, wa Allah taak u taasik desastre ti' teen, yaan capaces u luk'ul Teeche' le desastre, wa wa Allah taak u ts'áaik teen ch'a' óotsilil, je'el u páajtal u Jech u ch'a' óotsilil?" A'al, "Allah jach suficiente uti'al teen. Ti' leti' le máaxo'ob ku ts'áabal u confianza someten."

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌ ۚفَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ

qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a).

A'al (Muhammad), "Oh in kaajal! Beet bin a posición, xan in beetik (bey). Chúunk'in yaan a wojéeltik,

مَنْ يَّأْتِيْهِ عَذَابٌ يُّخْزِيْهِ وَيَحِلُّ عَلَيْهِ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

may ya'tīhi ‘ażābuy yukhzīhi wa yaḥillu ‘alaihi ‘ażābum muqīm(un).

máax kun k'amik jump'éel castigo humillante yéetel castigo eterno yaan u lúubul yóok'ol leti'."

اِنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ لِلنَّاسِ بِالْحَقِّۚ فَمَنِ اهْتَدٰى فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ ࣖ

innā anzalnā ‘alaikal-kitāba lin-nāsi bil-ḥaqq(i), fa manihtadā fa linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Jach jaajile', ts'o'ok k túuxtik ti' teech le áanalte'o' (le Corán) ku taasik u jaajil ti' wíinik; Máax ku k'amik náakake' u yaak'il túun (le náakake' u yaak'il) leti' utia'al leti', ka máax ku sa'atal túun verdaderamente le ba'alo' leti' utia'al leti', ka ma' teech le máax responsable ti' leti'ob.

اَللّٰهُ يَتَوَفَّى الْاَنْفُسَ حِيْنَ مَوْتِهَا وَالَّتِيْ لَمْ تَمُتْ فِيْ مَنَامِهَا ۚ فَيُمْسِكُ الَّتِيْ قَضٰى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْاُخْرٰىٓ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

allāhu yatawaffal-anfusa ḥīna mautihā wal-latī lam tamut fī manāmihā, fayumsikul-latī qaḍā ‘alaihal-mauta wa yursilul-ukhrā ilā ajalim musammā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

Allah ku p'atik u kuxtal (juntúul máak) tu k'iinil u kíimil yéetel u kuxtal (juntúul máak) ma' ts'o'ok u kíimil ka'alikil táan u wenel; Bey u leti'e' conserva u kuxtal (máako'ob) cuyo kíimile' ts'o'ok u ordenado yéetel libera u kuxtal u láak'o'ob tak le k'iin señalado. Jach jaajile', ti' lelo' yaan le señales (ti' le nojochil) u Allah uti'al jump'éel kaaj ku tuukul.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُفَعَاۤءَۗ قُلْ اَوَلَوْ كَانُوْا لَا يَمْلِكُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَعْقِلُوْنَ

amittakhażū min dūnillāhi syufa‘ā'(a), qul awalau kānū lā yamlikūna syai'aw wa lā ya‘qilūn(a).

wáaj ku ch'a'iko'ob juntúul áantaj ma' Allah? A'al, "¿Ta ch'a'ajo'ob xan) kex mina'an mixba'al ti'ob yéetel ma' tu na'ato'ob?"

قُلْ لِّلّٰهِ الشَّفَاعَةُ جَمِيْعًا ۗ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

qul lillāhisy-syafā‘atu jamī‘ā(n), lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

A'al, "le áantajo' chéen ti' Allah. Leti'e' u yuumil u reino le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo'. Túun ti' leti'e' yaan a suut."

وَاِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَحْدَهُ اشْمَـَٔزَّتْ قُلُوْبُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِۚ وَاِذَا ذُكِرَ الَّذِيْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā żukirallāhu waḥdahusyma'azzat qulūbul-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirah(ti), wa iżā żukiral-lażīna min dūnihī iżā hum yastabsyirūn(a).

Wa chéen u k'aaba' Allah ku ya'ala'ale', u puksi'ik'al le máaxo'ob ma' tu creertiko'ob le kuxtal ku taal u kíimlo'obo' yaan u jach chi'ichnaktalo'ob. Ba'ale', ken u ya'ala'al u k'aaba' uláak' k'ujo'ob ma' Allahe', tu séeba'anil ku ki'imaktal u yóolo'ob.

قُلِ اللّٰهُمَّ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ عٰلِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ اَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيْ مَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

qulillāhumma fāṭiras-samāwāti wal-arḍi ‘ālimal-gaibi wasy-syahādati anta taḥkumu baina ‘ibādika fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

A'al, "Oh Allah, Creador le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo', máax u yojel tuláakal le ma' wilmaj yéetel le xíimbal tumen, leti' teech ku decide ichil a sirvientes ba'ax Mantats' disputan yóok'ol."

وَلَوْ اَنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ مِنْ سُوْۤءِ الْعَذَابِ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ وَبَدَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مَا لَمْ يَكُوْنُوْا يَحْتَسِبُوْنَ

wa lau anna lil-lażīna ẓalamū mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bihī min sū'il-‘ażābi yaumal-qiyāmah(ti), wa badā lahum minallāhi mā lam yakūnū yaḥtasibūn(a).

Wa le k'asa'an máako'obo' yaan ka'ach ti'ob tuláakal yóok'ol kaab asab ya'ab asab, seguramente u redimirían yéetel leti' ti' le k'aak'as castigo ti' le k'iin u ka'a kuxtal. Ka tu chíikpajal ti' leti'ob jump'éel castigo ti' Allah ba'ax Ma'atech u anticiparon ka'ache'.

وَبَدَا لَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa badā lahum sayyi'ātu mā kasabū wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

ka'aj chíikpaj ti'ob ba'ax k'aas tu beeto'ob ka tu p'u'ujulo'ob tumen ba'ax mantats' tu p'a'astajo'ob.

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَاۖ ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّاۙ قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ ۗبَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa'iżā massal-insāna ḍurrun da‘ānā ṡumma iżā khawwalnāhu ni‘matam minnā, qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilm(in), bal hiya fitnatuw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Bey u ken u yúuchul jump'éel loob ti' juntúul máak ku t'anik to'on, túun ken k ts'áaik k bendiciones ti' leti'e' ku ya'alik, "Jach jaajile', tin ts'áaj le bendición chéen tuméen in na'at." U jaajile', leti' jump'éel prueba, ba'ale' óol tuláakal le máasewáalo'obo' leti'obe' ma' u yojelo'ob.

قَدْ قَالَهَا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

qad qālahal-lażīna min qablihim famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

Jach jaajile', le máaxo'ob táanil ti' leti'ob ts'o'ok u ya'aliko'ob lela', yaan u p'áatal ma' yaan u biilal ti' leti'ob ba'ax ku beetiko'ob ka'ache'.

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا ۗوَالَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ سَيُصِيْبُهُمْ سَيِّاٰتُ مَا كَسَبُوْا ۙوَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

fa'aṣābahum sayyi'ātu mā kasabū, wal-lażīna ẓalamū min hā'ulā'i sayuṣībuhum sayyi'ātu mā kasabū, wa mā hum bimu‘jizīn(a).

Ka'aj ts'o'oke' leti'obe' bino'ob golpeados (desastre) tumen le k'aak'as consecuencias ti' le ba'ax tu beeto'ob. Yéetel le máaxo'ob ku beetiko'ob k'aas ichil leti'obe' yaan xan u loobilta'alo'ob (desastre) ti' le k'aak'as consecuencias ti' le ba'ax ku beetiko'ob yéetel ma' yaan u páajtal u púuts'lo'ob.

اَوَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam ya‘lamū annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

yéetel ma' u yojlo'ob wa Allah ku kóochkinsik u sustento uti'al máax u k'áat yéetel ku limita (uti'al máax u k'áat)? Jach jaajile', ti' lela' yaan chíikulo'ob (u páajtalil Allah) uti'al jump'éel kaaj ku creertik.

۞ قُلْ يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اَسْرَفُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوْا مِنْ رَّحْمَةِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوْبَ جَمِيْعًا ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qul yā ‘ibādiyal-lażīna asrafū ‘alā anfusihim lā taqnaṭū mir raḥmatillāh(i), innallāha yagfiruż-żunūba jamī‘ā(n), innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

A'al, "Oh in sirvientes ku máan asab te'elo' u límites u leti'ob mismos! Ma' desesperar u ch'a' óotsilil Allah. Jach jaajile', Allah perdona tuláakal le k'eban. Jach jaajile', leti' le asab perdonador, le asab ch'a' óotsilil.

وَاَنِيْبُوْٓا اِلٰى رَبِّكُمْ وَاَسْلِمُوْا لَهٗ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ ثُمَّ لَا تُنْصَرُوْنَ

wa anībū ilā rabbikum wa aslimū lahū min qabli ay ya'tiyakumul-‘ażābu ṡumma lā tunṣarūn(a).

Ka suut ti' a Yuumtsil, ka k'ubik ti' leti' bey ma' u taal le castigo ti' teech, túun ma' yaan u yáanta'al.

وَاتَّبِعُوْٓا اَحْسَنَ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ الْعَذَابُ بَغْتَةً وَّاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ ۙ

wattabi‘ū aḥsana mā unzila ilaikum mir rabbikum min qabli ay ya'tiyakumul ‘ażābu bagtataw wa antum lā tasy‘urūn(a).

yéetel t'u'uchpachtik je'el bixake' páajtal ba'ax ts'o'ok u túuxta'al ti' teech (le Corán) tumen a Yuumtsil bey ma' le castigo ku taal yóok'ol tech repentinamente, ka' jo'op' u ma' táan consciente ti' leti'.

اَنْ تَقُوْلَ نَفْسٌ يّٰحَسْرَتٰى عَلٰى مَا فَرَّطْتُّ فِيْ جَنْۢبِ اللّٰهِ وَاِنْ كُنْتُ لَمِنَ السّٰخِرِيْنَۙ

an taqūla yā ḥasratā ‘alā mā farraṭṭu fī jambillāhi wa in kuntu laminas-sākhirīn(a).

bey u mixmáak u ya'alik, 'Buka'aj nojoch in arrepentimiento tumen in negligencia ti' (cumplir in obligaciones) ti' Allah, ka tu jaajile' teen juntúul ti' le ku burlan (u religión u Allah),'.

اَوْ تَقُوْلَ لَوْ اَنَّ اللّٰهَ هَدٰىنِيْ لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ ۙ

au taqūla lau annallāha hadānī lakuntu minal-muttaqīn(a).

wa (uti'al ma') je'el máaxake' ku ya'alik, 'wa Allah ka'ach u guiado teen habría sido juntúul le máako'obo' piadosas,'

اَوْ تَقُوْلَ حِيْنَ تَرَى الْعَذَابَ لَوْ اَنَّ لِيْ كَرَّةً فَاَكُوْنَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

au taqūla ḥīna taral-‘ażāba lau anna lī karratan fa akūna minal-muḥsinīn(a).

wa (ma' u) je'el máaxake' ku ya'alik ken u yil le castigo, 'Wa chéen je'el in suut (ti' le yóok'ol kaaba'), Ba'axten supuesto teen juntúul ti' le ku beetiko'ob ma'alob.'

بَلٰى قَدْ جَاۤءَتْكَ اٰيٰتِيْ فَكَذَّبْتَ بِهَا وَاسْتَكْبَرْتَ وَكُنْتَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

balā qad jā'atka āyātī fa każżabta bihā wastakbarta wa kunta minal-kāfirīn(a).

Jach jaajile', in a'almaj t'aan ts'o'ok u k'uchul ta wiknal, ba'ale' ka negar, tu kúuchilo'ob ka nojba'alkúunsik a wóol yéetel táan ichil le ma' creyentes."

وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ تَرَى الَّذِيْنَ كَذَبُوْا عَلَى اللّٰهِ وُجُوْهُهُمْ مُّسْوَدَّةٌ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْمُتَكَبِّرِيْنَ

wa yaumal-qiyāmati taral-lażīna każabū ‘alallāhi wujūhuhum muswaddah(tun), alaisa fī jahannama maṡwal lil-mutakabbirīn(a).

yéetel tu k'iinil u ka'apúut kuxtale' yaan a wilik le máaxo'ob tuus tu contra Allah, u yicho'ob boox. ¿ma' wa le infierno jump'éel kúuchil uti'al máako'ob ku nojba'alkúuntko'ob u kuxtalo'ob?

وَيُنَجِّى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا بِمَفَازَتِهِمْۖ لَا يَمَسُّهُمُ السُّوْۤءُ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa yunajjillāhul-lażīnattaqau bimafāzatihim, lā yamassuhumus-sū'u wa lā hum yaḥzanūn(a).

yéetel Allah ku tokik le piadosos tumen u victoria. Ma' tu péeksa'alo'ob tumen le tormento yéetel ma' tu yaatal u yóolo'ob.

اَللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ۙوَّهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

allāhu khāliqu kulli syai'(in), wa huwa ‘alā kulli syai'iw wakīl(un).

Allah leti' le creador tuláakal ba'alo'ob yéetel leti' le sostenedor tuláakal ba'alo'ob.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Ti' leti'e' yaan u claves (tesoros) le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo'. yéetel le máaxo'ob ma' tu creertiko'ob u versículos Allah, leti'obe' ku sa'atal.

قُلْ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَأْمُرُوْۤنِّيْٓ اَعْبُدُ اَيُّهَا الْجٰهِلُوْنَ

qul afagairallāhi ta'murūnnī a‘budu ayyuhal-jāhilūn(a).

A'al ti' (Muhammad), "¿Táan a wa'alikten ka in adorar uláak' ba'al ti' Allah, O máako'ob ma' u yojelo'ob ba'alo'ob?"

وَلَقَدْ اُوْحِيَ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۚ لَىِٕنْ اَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa laqad ūḥiya ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), la'in asyrakta layaḥbaṭanna ‘amaluka wa latakūnanna minal-khāsirīn(a).

Bey xan, ts'o'ok u ts'a'abal ojéeltbil ti' teech yéetel ti' (le profeta'ob) táanil ti' teech, "Jach jaajile', wa ka asociar socios yéetel (Allah), a meyajo'ob seguramente yaan u borrados yéetel tech yaan ciertamente juntúul u le perdedores."

بَلِ اللّٰهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

balillāha fa‘bud wa kum minasy-syākirīn(a).

Le o'olale', cha'a u chéen Allah u beel le máax ku adorar yéetel cha' u beel juntúul ti' le ku agradecidos."

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۖ وَالْاَرْضُ جَمِيْعًا قَبْضَتُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَالسَّمٰوٰتُ مَطْوِيّٰتٌۢ بِيَمِيْنِهٖ ۗسُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), wal-arḍu jamī‘an qabḍatuhū yaumal-qiyāmati was-samāwātu maṭwiyyātum biyamīnih(ī), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Ma' tu nojbe'enkúuntiko'ob Allah je'el bix unaj u beetiko'obe', kex tuláakal le yóok'ol kaaba' yaan tu k'ab tu k'iinil u ka'a kuxtal yéetel le ka'ano'obo' ku t'óochpajal tumen u x-no'oj k'ab. Nojbe'enil ti' leti' ka exaltado leti' yóok'ol ba'ax ku asocian yéetel u láak'o'ob.

وَنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَصَعِقَ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ اِلَّا مَنْ شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ ثُمَّ نُفِخَ فِيْهِ اُخْرٰى فَاِذَا هُمْ قِيَامٌ يَّنْظُرُوْنَ

wa nufikha fiṣ-ṣūri faṣa‘iqa man fis-samāwāti wa man fil-arḍi illā man syā'allāh(u), ṡumma nufikha fīhi ukhrā fa'iżā hum qiyāmuy yanẓurūn(a).

Ka u juum le trompeta, ka tuláakal le máaxo'ob yaan te' ka'ano'ob yéetel le lu'umo' ku kíimil excepto aquellos ku Allah voluntad. ku ts'o'okole' ku t'óochpajal tu ka'atéen, ku líik'lo'ob, táan u páa'tiko'ob (u p'is óolal Allah).

وَاَشْرَقَتِ الْاَرْضُ بِنُوْرِ رَبِّهَا وَوُضِعَ الْكِتٰبُ وَجِايْۤءَ بِالنَّبِيّٖنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa asyraqatil-arḍu binūri rabbihā wa wuḍi‘al-kitābu wa jī'a bin-nabiyyīna wasy-syuhadā'i wa quḍiya bainahum bil-ḥaqqi wa hum lā yuẓlamūn(a).

yéetel le lu'uma' (u táax lu'umil Mahsyar) ku p'áatal sáasil yéetel u sáasil u Yuumtsil; yéetel le áanalte'obo' (ti' u tsikbalo'ob) ku ts'aik (ti' Amal máak), yéetel le profetas yéetel le testigos ku bisik, ka juicio ku ts'aik ichil leti'ob yéetel justicia, ka ma' u injustificados.

وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُوَ اَعْلَمُ بِمَا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

wa wuffiyat kullu nafsim mā ‘amilat wa huwa a‘lamu bimā yaf‘alūn(a).

yéetel tuláakal pixan yaan u bo'ota'al tu chúuka'anil tumen ba'ax ts'o'ok u náajaltik, yéetel leti'e' u yojel ma'alob ba'ax ku beetiko'ob.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى جَهَنَّمَ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا فُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَآ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَتْلُوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِ رَبِّكُمْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَا ۗقَالُوْا بَلٰى وَلٰكِنْ حَقَّتْ كَلِمَةُ الْعَذَابِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wasīqal-lażīna kafarū ilā jahannama zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā alam ya'tikum rusulum minkum yatlūna ‘alaikum āyāti rabbikum wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū balā wa lākin ḥaqqat kalimatul-‘ażābi ‘alal-kāfirīn(a).

Le máaxo'ob ma' tu creerto'obo' yaan u bisa'alo'ob te' infierno tu múuch'ilo'ob. Tak ken k'uchuk te'elo', u jool najo'obe' yaan u je'ebel, le máaxo'ob kanáantiko'obo' yaan u ya'aliko'ob ti' leti'ob, "¿Ma' wa taal ti' te'ex mensajeros ichile'ex, ku ya'aliko'ob u versículos a Yuumtsil yéetel ku ya'aliko'ob ti' le múuch'tambal ti' le k'iino'oba'?" tu núukajo'ob, "je'el, yaan," ba'ale' le decreto castigo definitivamente ku aplica ti' le incrédulos.

قِيْلَ ادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

qīladkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa bi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

Ku ya'ala'al (ti' leti'ob), "Ooken tu jool le infierno, (tech) yaan u p'áatal te'elo' utia'al mina'an u xuul." Bey u (infierno) leti' le kúuchil asab k'aas uti'al u kajtal le máaxo'ob ku nojba'alkúuntko'obo'.

وَسِيْقَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ اِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءُوْهَا وَفُتِحَتْ اَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوْهَا خٰلِدِيْنَ

wasīqal-lażīnattaqau rabbahum ilal-jannati zumarā(n), ḥattā iżā jā'ūhā wa futiḥat abwābuhā wa qāla lahum khazanatuhā salāmun ‘alaikum ṭibtum fadkhulūhā khālidīn(a).

Yéetel le máaxo'ob ku ch'a'iko'ob saajkil ti' u Yuumtsilo'obo' ku bisa'alo'ob te' ka'an tu múuch'ilo'ob. Bey u ka k'ucho'ob ti' leti' (ka'an) yéetel u joolnajo'ob habían sido abiertas, le guardian tu ya'alaj ti' leti'ob, "Prosperidad (be bestowed) yóok'ol te'ex, bendecidos! Bey u ko'oten, yaan a permanecer ti' leti'e' eternamente."

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ صَدَقَنَا وَعْدَهٗ وَاَوْرَثَنَا الْاَرْضَ نَتَبَوَّاُ مِنَ الْجَنَّةِ حَيْثُ نَشَاۤءُ ۚفَنِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَ

wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī ṣadaqanā wa‘dahū wa auraṡanal-arḍa natabawwa'u minal-jannati ḥaiṡu nasyā'(u), fani‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

Ka tu ya'alajo'ob, "Ki'imak óolal ti' Allah máax ts'o'ok u beetik u promesa to'on yéetel ts'o'ok u ts'áaik to'on le kúuchila' mientras k (permitido) ocupar le paraíso je'el tu'ux k k'áat." Bey túuno' (le ka'ano' leti') le utsil bo'ol uti'al le máaxo'ob ku beetiko'ob ma'alob meyajo'obo'.

وَتَرَى الْمَلٰۤىِٕكَةَ حَاۤفِّيْنَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيْلَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa taral-malā'ikata ḥāffīna min ḥaulil-‘arsyi yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim, wa quḍiya bainahum bil-ḥaqqi wa qīlal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

yéetel tech (Muhammad) yaan u yilik ángelo'ob rodeados mentik kex le 'Arsh, glorificando mientras u alabanza u Yuumtsil; túun jump'éel k'alt'aan ts'a'ab ichil leti'ob (u palitsilo'ob K'uj) justamente ka tu ya'alaj, "Alaba ti' Allah, Yuumtsil tuláakal le mundos."