وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Ug ang ilang propeta miingon kanila, "Sa pagkatinuod, si Allah nagtudlo kang Talut nga mahimong inyong hari." Sila mitubag, "Giunsa man ni Talut pagkuha ang gingharian ibabaw kanamo, nga kami mas adunay katungod sa gingharian kaysa kaniya, ug wala siya gihatagan og daghang bahandi?" (Ang Propeta) mitubag, "Gipili siya ni Allah (nga mahimong hari) alang kaninyo ug gihatagan kamo og labaw nga kahibalo ug pisikal nga mga abilidad." Gihatag ni Allah ang Iyang gingharian ngadto sa bisan kinsa nga Iyang gusto, ug si Allah ang Labing Malukop, Labing Nasayod.
يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).
Siya naghatag og kaalam ngadto sa bisan kinsa nga Iyang gusto. Bisan kinsa nga gihatagan og kaalam gihatagan gayud og daghang kaayohan. Ug walay usa nga makakat-on sa leksyon gawas sa mga tawo nga adunay maayong panghunahuna.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Siya ang nagpadala sa Libro (Al-Qur'an) kanimo (Muhammad). Lakip niini adunay mga bersikulo nga hingpit, nga mao ang mga pangunang punto sa Libro (Al-Qur'an) ug ang uban nga mutasyabihat. Mahitungod niadtong mga tawo nga sa ilang mga kasingkasing nahisalaag, sila nagsunod sa mutashabihat aron mangita og pagbutangbutang ug mangita sa ilang tawil, bisan walay usa nga nahibalo sa ilang tawil gawas kang Allah. Ug kadtong adunay lawom nga kahibalo nag-ingon, "Kami nagtuo niini (ang Qur'an), ang tanan gikan sa among Ginoo." Walay usa nga makakat-on og leksyon gawas sa mga tawo nga nakasabot.
لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ
lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).
Apan kadtong adunay lawom nga kahibalo taliwala kanila, ug kadtong mga mituo, sila mituo sa (Qur'an) nga gipadayag kanimo (Muhammad), ug sa (mga libro) nga gipadayag sa wala pa ikaw, ingon man kadtong mga nag-ampo ug nagbayad ug zakat ug mituo kang Allah ug sa Katapusang Adlaw. Among hatagan sila ug dakong ganti.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Ug sa dihang misulod sila sumala sa sugo sa ilang amahan, (ang ilang pagsulod) wala makasukol sa mando ni Allah bisan gamay, (apan kini) usa lamang ka tinguha ni Jacob nga iyang gitino. Ug sa pagkatinuod siya adunay kahibalo, tungod kay Among gitudloan siya. Apan kadaghanan sa mga tawo wala mahibalo.
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
Ingna (Muhammad), "Tuohi kini (ang Qur'an) o dili kinahanglan nga motuo ka (sama ra kini kang Allah). Sa pagkatinuod, kadtong gihatagan na og nangaging kahibalo, sa dihang (ang Qur'an) gibasa kanila, ilang gipaubos ang ilang mga nawong, mihapa,"
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
ug aron kadtong gihatagan ug kahibalo, motuo nga (ang Qur'an) tinuod gikan sa imong Ginoo, unya motuo sila ug ang ilang mga kasingkasing motuman niini. Ug sa pagkatinuod, si Allah mao ang giya alang niadtong motuo sa tul-id nga dalan.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ عِلْمًاۗ وَقَالَا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa laqad ātainā dāwūda wa sulaimāna ‘ilmā(n), wa qālal-ḥamdu lillāhil-lażī faḍḍalanā ‘alā kaṡīrim min ‘ibādihil-mu'minīn(a).
Ug sa pagkatinuod, Among gihatag ang kahibalo kang David ug Solomon; Ug silang duha miingon, "Dalaygon ang Allah, Kinsa nagpalabi kanamo labaw sa daghan sa Iyang mga alagad nga nagtuo."
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
Usa ka tawo nga adunay kahibalo gikan sa Libro miingon, "Dad-on ko ang trono nganha kanimo sa dili pa mokidlap ang imong mga mata." Busa sa dihang nakita niya (Sulaiman) ang trono sa iyang atubangan, siya miingon, "Kini usa sa mga grasya sa akong Ginoo aron pagsulay kanako, kon ako ba mapasalamaton o molimud (sa Iyang mga panalangin). Bisan kinsa nga mapasalamaton, nan sa pagkatinuod siya mapasalamaton sa iyang kaugalingon (kaayohan), ug bisan kinsa nga dili motuo, nan sa pagkatinuod ang akong Ginoo mao ang Labing Adunahan, Labing Mahimayaon."
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Busa ang ilang mga balay nangaguba tungod sa ilang kalapasan. Sa pagkatinuod, niana adunay timaan alang sa mga tawo nga nahibalo.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Ug human siya (Moises) nahingkod ug nahingpit ang iyang salabutan, gihatag namo kaniya ang kaalam (panagna) ug kahibalo. Ug sa ingon niini among gantihan kadtong nagbuhat ug maayo.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).
Apan kadtong mga gihatagan ug kahibalo nag-ingon, "Alaot kamo! Hibaloi nga ang ganti ni Allah mas maayo alang niadtong mga nagtuo ug nagbuhat ug maayong mga buhat, ug nga (dakong ganti) makuha lamang niadtong mga mapailubon."
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).
Ang sambingay sa mga tawo nga mogamit ug mga tigpanalipod gawas kang Allah sama sa usa ka lawalawa nga naghimo ug balay. Ug sa pagkatinuod ang labing huyang nga balay mao ang balay sa mga lawalawa, kon nahibal-an lang nila.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).
Ug kining mga sambingay among gihimo alang sa katawhan; ug walay makasabot niini gawas niadtong adunay kahibalo.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).
Sa tinuod lang, (ang Qur'an) mga bersikulo nga tin-aw sa mga dughan sa mga adunay kahibalo. Ang mga mamumuhat ug dautan lamang ang naglimud sa Among mga bersikulo.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Ug ang kinabuhi niining kalibutana mga komedya ug dula lamang. Ug sa pagkatinuod, ang yuta sa kinabuhing dayon mao ang tinuod nga kinabuhi, kon nahibal-an lang nila.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-baṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).
Ug kadtong gihatagan ug kahibalo ug pagtuo miingon (sa mga dili motuo), "Sa pagkatinuod, kamo nagpabilin (sa lubnganan) sumala sa mando ni Allah, hangtod sa adlaw sa pagkabanhaw. Busa kini ang adlaw sa pagkabanhaw, apan (kaniadto) wala kamo motuo (niini)."
وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ
wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).
Ug kadtong gihatagan ug kahibalo (Mga Tawo sa Libro) nagtuo nga ang (mga pagpadayag) nga gipadala kaninyo (Muhammad) gikan sa inyong Ginoo tinuod ug naggiya (mga tawo) ngadto sa dalan (Allah) ang Labing Gamhanan, ang Labing Dalaygon.
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
(Ikaw ba usa ka politeista nga mas swerte) o usa nga nagsimba sa gabii pinaagi sa paghapa ug pagtindog, tungod kay nahadlok siya sa (silot sa) kinabuhing dayon ug naglaum sa kalooy sa iyang Ginoo? Ingna, "Parehas ba kadtong mga nahibalo ug kadtong wala mahibalo?" Sa tinuod lang, ang mga tawo lamang nga adunay maayong panghuna-huna ang makadawat og mga leksyon.
عَلَّمَهُ الْبَيَانَ
‘allamahul-bayān(a).
nagtudlo kaniya sa kahanas sa pagsulti.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوْا فِى الْمَجٰلِسِ فَافْسَحُوْا يَفْسَحِ اللّٰهُ لَكُمْۚ وَاِذَا قِيْلَ انْشُزُوْا فَانْشُزُوْا يَرْفَعِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۙ وَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ دَرَجٰتٍۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qīla lakum tafassaḥū fil-majālisi fafsaḥū yafsaḥillāhu lakum, wa iżā qīlansyuzū fansyuzū yarfa‘illāhul-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna ūtul-‘ilma darajāt(in), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
O kamong mga nagtuo! Kon sultihan kamo, "Hatagi ug luna ang mga panagtigom," nan, hatagi ug luna, sigurado nga ang Allah mohatag ug luna alang kaninyo. Ug kon sultihan kamo, "Tindog," nan, tindog, sigurado nga ang Allah mopataas (sa lebel) niadtong mga nagtuo kaninyo ug niadtong mga gihatagan ug kahibalo sa pipila ka ang-ang. Ug ang Allah nasayod sa inyong gibuhat.
الَّذِيْ عَلَّمَ بِالْقَلَمِۙ
allażī ‘allama bil-qalam(i).
Kinsa ang nagtudlo (sa mga tawo) gamit ang pluma.