وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).
Man (umbur nen) zum u Se ngohol ityendezwa hen ônov mba Iserael la ser, "De civir nen orgen ga saa di Allah tseegh, shi lu nen mbamaren man tsombor man mbayev mba lun a ngô ga man mbaatsanev doo doo. Shi ôr nen ior akaa a dedoo, eren nen mbamsen shi nan zakat kpaa." Kpa ne gema ne ijime (ne venda), saa di vegher wen u kiriki, man ne lu (hegen) mbahembanato.
بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ
balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).
Ei! Or u nan ne iyol i nan sha ikyev i Allah jimin cii, nan er kwagh u dedoo yô, nana zua a injar i nan hen Ter u nan man mciem ma cian ve ma lu ga shi vea vihi ishima kpaa ga.
۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ
laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).
Ieren i dedoo ka u geman ishigh yough kenger sha ityoughkitaregh man imbusutariyan ga, kpa ieren i dedoo ka (ieren i dedoo) mba ve ne jighjigh a Allah, Iyange i masetyô, mbatyomov mba Shaav, ityakerada, man uprofeti shi ve ne inyaregh ki ve soo la hen tsombor ve, mbayev mba lun a ngô ga, mbaatsanev, ior mba ve lu sha zende (musafir), mbasônon kwagh, mba ve kimbin ior vev la, man mba ve ne ve inyaregh la. uityendezwa zum u uityendezwa, man ior mba ve lu a ishimawan ken ibanave man ican i yan man sha ashighe a ityav yô. Ka ior mba mimi, shi ka mbacivir Aôndo kpaa.
وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Shi vihi nen (inyaregh yen) sha gbenda u Allah, shi de gbe nen (ayol a en) ken mtim sha ave a en ga, shi eren nen akaa a dedoo. Sha mimi yô, mba ve eren akaa a dedoo la doo Allah ishima.
اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).
Talak (u a lu kwagh u i yer ér) la ka i er un kwa har. (Kwagh ne una been yô, nom la una) kôr iyol tsaha tsembelee, shin una de ér kwagh a er un tsembelee. Ka halal u u hide u ngohol kwagh u u ne ve la ga, saa di ve cii (nom man kwase) vea lu a ishimanyian er vea kera fatyo u eren sha atindi a Allah ga. Aluer we (or u nengen sha wan) ishima ngi nyian we er ve cii ve kera fetyô u eren sha atindi a Allah ga yô, ve cii ve mba a ibo sha inyaregh ki (i gbe u) a na (kwase) sha u yiman ayol a ve la ga. Ka tindi u Allah je la, nahan de vihin un ga. Or u nan per atindi a Allah yô, ka mba ve lu mbaaferev je la.
الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ فِى السَّرَّۤاءِ وَالضَّرَّۤاءِ وَالْكٰظِمِيْنَ الْغَيْظَ وَالْعَافِيْنَ عَنِ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَۚ
al-lażīna yunfiqūna fis-sarrā'i waḍ-ḍarrā'i wal-kāẓimīnal gaiẓa wal-‘āfīna ‘anin-nās(i), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
(ka) ior mba ve ne kwagh wuee, sha ashighe a gbilin man sha ashighe a kpuaa cii, man ior mba ve kôron ishimavihin ve shi ve den mbagenev (mbamshi) vev yô. Man mba ve eren akaa a dedoo la doo Allah ishima, .
فَاٰتٰىهُمُ اللّٰهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْاٰخِرَةِ ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
fa ātāhumullāhu ṡawābad-dun-yā wa ḥusna ṡawābil-ākhirah(ti), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Nahan Allah na ve injar ken tar ne man injar i dedoo ken uma u ken hemen. Man mba ve eren akaa a dedoo la doo Allah ishima.
اَلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۖ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظِيْمٌۚ
al-lażīnastajābū lillāhi war-rasūli mim ba‘di mā aṣābahumul-qarḥ(u), lil-lażīna aḥsanū minhum wattaqau ajrun ‘aẓīm(un).
(ka) mba yange ve ungwa (akaawan a) Allah man Ortyom la zum u ve zua a avav (ken Ityav mbi Uhud) la. Mba ve eren akaa a dedoo shi ve lu mbacivir Aôndo ken a ve yô, ka ve zua a injar i vesen.
وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا
wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).
Man ka an nan lu a kwaghaôndo u hemban doon a or u nan we iyol i nan sha ikyev i Allah sha mimi, kpa nan lu eren akaa a dedoo, shi nan dondo kwaghaôndo u Aberaham u jighilii laa? Man Allah tsua Aberaham er a lu (Na) u doon un ishima.
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Shi aluer kwase ngu a ishimanyian ér nom na una lu or u eren kwagh sha inja ga shin una lu a kwagh ave ga yô, ve uhar cii vea zua a bem u mimi, man bem la una hemba doon (sha ci ve) shin er nom la a lu or u eren kwagh sha inja ga nahan kpaa. Man aluer u sôr (mlu wou vea kwase wou) shi u kura iyol you (sha nusyuz man mlu u lun a mciem iyol ga la) yô, mimi je, Allah ngu nengen sha kwagh u u eren la.
فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ
fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).
Nahan Allah na ve injar sha mkaanem ma ve ôr la, (ka) paradiso u uifi ve lu shin inya la, vea lu ker gbem sha won. Man ka injar (i) mba ve eren akaa a dedoo je la.
لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Isholibo ngi hen mba ve ne jighjigh shi ve eren akaa a dedoo sha kwagh u kwagh u ve ye la ga (ken ayange a karen la), aluer ve mba mbacivir Aôndo shi ve na jighjigh, shi ve er akaa a dedoo yô, ve za hemen u civir Aôndo shi ve na jighjigh, nahan ve (lu) a mcivir Aôndo shi ve eren akaa a dedoo her. Man mba ve eren akaa a dedoo la doo Allah ishima.
وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).
Shi de vihin tar sha shighe u i (gba u) tsembelee kera la ga. Er msen hen Na a mciem man ishimaverenkeghen. Sha mimi yô, mhôônom ma zungwen ma Allah ma ikyua ikyua a mba ve eren akaa a dedoo la kpishi.
وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ
wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).
Man (umbur nen), zum u i kaa a ve (Ônov mba Iserael) er, "Tema nen ken tar ne (Baitulmaqdis) man ya nen (akaa a u dugh ker) hanma ijiir i ne soo cii." Shi kaa wer, "Yima se sha asorabo ase man nyôr sha hunda shighe u u lu guren inya la, nahan Se de u asorabo ou." Ken hemen Se seer (injar) sha mba ve eren akaa a dedoo la.
لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ
laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Isholibo ngi ga (sha u zan ityav ga) sha ci u mba ve taver ga, mba ve lu uange la man mba ve zough a kwagh u vea vihi ga la, aluer ve mba a ishima i môm hen Allah man Ortyom Na yô. Ityôkyaa ngi i se na ior mba ve eren akaa a dedoo ibo ga. Man Allah ngu or u den kwaghbo, u zungwen mhôônom kpaa, .
وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ
was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).
Man mba yange ve hii u (geman ken kwaghaôndo u Islam) ken Muhajirin man Ansar man mba ve dondo ve tsembelee la, Allah doo ve ishima shi ve kpa doo Allah ishima. Allah wa ve ishule i uifi ve lu shin inya yô. Vea lu ker gbem sha won. Kwagh la ka mhembe u vesen.
مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Ka kwagh u vough ga u ior mba ken Medina man Mbaarabia mba Bedouin mba ve lu hen ijiir ve la, vea za vea Ortyom u Allah (u zan ityav) ga shi ka kwagh u vough ga (shi) u ve soo ayol a ve hemba (dooshima) u ve lu a mi la kpaa ga. Kwagh ne ka sha ci u imula man iyol kpen shin ijen hemba ve sha gbenda u Allah ga, shi (shi) ve henda sha ijiir i i ne mba ve ne jighjigh ga la ishimavihin ga, shi ve va a kwaghbo sha orihyom ga, saa di (akaa ne cii) a nger sha ci ve ér ka kwagh u dedoo. Sha mimi yô, Aôndo vihi injar i mba ve eren akaa a dedoo la ga, .
۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).
Mba ve eren akaa a dedoo yô, ka injar i hemban doon cii (Paradiso) man kwagh u hemban cii (iember i nengen a Allah). Shi ishigh vev ki cir sha ihyundu i nyian ga, shi ve mba ken kunya kpaa ga. Ka ve ve lu mba ve tem sha ye, vea lu ker gbem sha won.
وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
waṣbir fa innallāha lā yaḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Shi wa ishima, gadia mimi je, Aôndo vihi injar i mba ve eren akaa a dedoo la ga.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Shighe u a bee iyol la Se na un agee man mfe. Kape Se ne mba ve eren akaa a dedoo la injar je la.
قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).
Ve kaa er: "We Al-Aziz! Ngu a ter u beenyol, nahan tôô môm ken a vese sha ityough nagh, mimi je se nenge er u lu môm ken mba ve eren akaa a dedoo yô."
قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Ve kaa ér: “Ka we mimi je u lu Yosev yee?” Un (Yosev) kaa er, "Mo m ngu Yosev, man ka anngôm je ne, mimi je, Allah na se mrumun u sha mhôôn Na, mimi je, or u nan cian Allah shi nan lu a ishimawan yô, mimi je, Allah Una vihi injar i mba ve eren akaa a dedoo la ga."
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).
Sha mimi yô, Allah kaa ér (ne) u er kwagh sha mimi shi u er akaa a dedoo, u na tsombor wou iwasen, shi A venda (u eren) akaa a vihin tu, iferkwagh man ihyom. A tese u sha er u fatyô u henen kwagh yô.
اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔
innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).
Sha mimi yô, Aôndo ngu vea mba ve civir Aôndo man mba ve eren akaa a dedoo la.
اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا
in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).
Aluer u er kwagh u dedoo (inja na yô) u er kwagh u dedoo sha ci wou. Man aluer u er ifer yô, (mlu u ifer) ka sha ci wou. Shighe u mtsaha u sha uhar (iferkwagh) a va la, (Se kende mbaihyomov ou sha) sha u nan we kunya yô ve nyôr ken mosque (Aqsa Mosque), er shighe u ve nyôr ker kwa u hiihii la nahan ve vihi hanma kwagh u ve lu a tahav sha mi cii.
لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ
lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).
Inyam (i inyam i i ne nagh sha mi la) man awambe a i la ia za ar hen Allah mayange ga, kpa kwagh u a za ar hen Na yo ka mcivir wou. Ka nahan A ver u sha ikyev you sha er u na Allah icivir sha kwaghwan u A ne u la ye. Shi pase mba ve eren akaa a dedoo la loho u dedoo.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Man kwase u Fir'aun kaa er, "(Un) ka ishimasurun hen ishima yam man hen we kpaa. De wuan un ga, ishimaverenkeghen ngi ér una lu se a iwasen shin se tôô un er ka wanye nahan," kpa ve fa kwagh ne ga.
وَابْتَغِ فِيْمَآ اٰتٰىكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيْبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِى الْاَرْضِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wabtagi fīmā ātākallāhud-dāral-ākhirata wa lā tansa naṣībaka minad-dun-yā wa aḥsin kama aḥsanallāhu ilaika wa lā tabgil-fasāda fil-arḍ(i), innallāha lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
Kaa a nan wer (Muhammad) kaa wer, "Ka nyi u hen wer, aluer Allah er iyange sha ci wou gbem sha won zan zan iyange i mnder u shin ku yô. Ka an nan lu aôndo ugen, saa di Allah, u nana va a tugh hen a we er ka shighe u memen wou? U ver ishima ga?"
وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).
Man uma u tar ne ka di anumbe man anumbe tseegh. Man sha mimi yô, tar u uma u ken hemen la ka uma u mimi, aluer yange vea fa yô.
هُدًى وَّرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِيْنَۙ
hudaw wa raḥmatal lil-muḥsinīn(a).
Man sha mimi yô, Se pase uumache hanma inja injakwagh cii ken Kur’an ne. Man aluer u va a ivur hen a ve yô, mimi je mba ve ne jighjigh ga la vea kaa er: Ne mba ior mba eren akaa a aiegh tseegh.
۞ وَمَنْ يُّسْلِمْ وَجْهَهٗٓ اِلَى اللّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰىۗ وَاِلَى اللّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ
wa may yuslim wajhahū ilallāhi wa huwa muḥsinun faqadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, wa ilallāhi ‘āqibatul-umūr(i).
We wan wam! Er msen man tindi (uumache) wer ve er kwagh u vough shi yange (ve) u eren kwaghbo shi wa ishima sha kwagh u a er we la, sha mimi yô kwagh ne ka kwagh u vesen.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Man sha mimi yô, Noa yange er msen hen Se, nahan sha mimi yô, Se mba mba hemban ngohol msen cii.
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Ter wam, nam (wan) u a lu ken mbacivir Aôndo yô.”
كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
każālika najzil-muḥsinīn(a).
sha mimi yô, u ôr kwagh u mnyam mara.” Sha mimi yô, kape Se ne mba ve eren akaa a dedoo la injar je ne.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
man Se wase ve, sha er vea hemba yô.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
(Ka) Allah ka Ter wou man Ter u uter ou mba tsuaa mbara kpa?”
قُلْ يٰعِبَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوْا رَبَّكُمْ ۗلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌ ۗاِنَّمَا يُوَفَّى الصّٰبِرُوْنَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ
qul yā ‘ibādil-lażīna āmanuttaqū rabbakum, lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa arḍullāhi wāsi‘ah(tun), innamā yuwaffaṣ-ṣābirūna ajrahum bigairi ḥisāb(in).
A gba sha man tar sha inja (awashima); A hemba tugh sha atetan, shi A hemba atetan sha tugh, shi A gema iyange man uwer, hanma kwagh yô, lu yevese sha shighe u i ver la. Umbur! Ka Un a hembe lun a icivir cii ye, shi a hembe den mbagenev asorabo kpaa.
لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ ذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَۚ
lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).
Allah er ikyav (ka) i or (ortom) u ior kpishi mba ve lu ken mzough u ve lu a anyiman la ve lu a mi la, man wanakiriki u a lu kwagh u or môm (tseegh) jimin cii yô. Mbatomov mba uhar mban mba ken mlu môm kpa? Iwuese i lu sha Allah, kpa ve kpishi ve fa ga.
وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰٓى اِمَامًا وَّرَحْمَةً ۗوَهٰذَا كِتٰبٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۖوَبُشْرٰى لِلْمُحْسِنِيْنَ
wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), wa hāżā kitābum muṣaddiqul lisānan ‘arabiyyal liyunżiral-lażīna ẓalamū, wa busyrā lil-muḥsinīn(a).
Man zum u i ôr ve avur ase a wang la yô, mba ve ne jighjigh ga la kaa er zum u mimi va hen a ve la er, "Ka kwagh u ahir a mimi je ne."
اٰخِذِيْنَ مَآ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَۗ
Ākhiżīna mā ātāhum rabbuhum, innahum kānū qabla żālika muḥsinīn(a).
(ka) mba ve lu ken m-ban u fan kwagh man m-ban u kwaghfan la, .
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.
Man er mbatyomov mba shaav ve lu kpishi nahan kpa, msen ve (iwasen) ngu a inja ga saa di shighe u Allah A ne ian (man ka un tseegh) sha ci u or u A soo shi A doo nan ishima la.
هَلْ جَزَاۤءُ الْاِحْسَانِ اِلَّا الْاِحْسَانُۚ
hal jazā'ul-iḥsāni illal-iḥsān(u).
Nahan ka mrumun u Ter wou u nyi nahan u venda?
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Nahan aluer u ngu a atseregh yô, er kwagh shon (atseregh) sha a Mo.