اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ
am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).
Же силерден мурункулардын башына келген сыяктуу (сыноо) силерге келе электе бейишке киребиз деп ойлойсуңарбы? Алар жакырчылыкка, азапка жана (ар кандай) сыноолорго кабылышкан, а түгүл пайгамбар жана аны менен бирге ыйман келтиргендер: "Аллахтын жардамы качан келет?" - деп сурашканга чейин. Албетте, Аллахтын жардамы жакын.
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
Аялдар, балдар, алтын-күмүш үймөктөрү, эң сонун аттар, малдар жана эгин талаалары эркектердин көз алдында каалаган нерсеге болгон сүйүү кооз көрсөтүлөт. Булар жер жүзүндөгү жашоонун ырахаты жана Аллахтын алдында эң жакшы кайтып баруучу жай бар.
وَلَىِٕنْ قُتِلْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَوْ مُتُّمْ لَمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَحْمَةٌ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ
wa la'in qutiltum fī sabīlillāhi au muttum lamagfiratum minallāhi wa raḥmatun khairum mimmā yajma‘ūn(a).
Чындыгында, эгер силер Аллахтын жолунда кулап түшсөңөр же өлсөңөр, анда Аллахтын кечирими жана ырайымы алар чогулткан олжодон (силер үчүн) жакшыраак болот.
كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَاِنَّمَا تُوَفَّوْنَ اُجُوْرَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ فَمَنْ زُحْزِحَ عَنِ النَّارِ وَاُدْخِلَ الْجَنَّةَ فَقَدْ فَازَ ۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ
kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa innamā tuwaffauna ujūrakum yaumal-qiyāmah(ti), faman zuḥziḥa ‘anin-nāri wa udkhilal-jannata faqad fāz(a), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).
Ар бир тирүү жан өлүмдүн даамын татат. Жана сизге толук сыйлыгыңыз Кыямат күнү гана берилет. Ким тозоктон алыстатылса жана бейишке киргизилсе, ал чындыгында жеңишке жетет. Дүйнөлүк жашоо – бул жөн гана алдамчы ырахат.
مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۗ ثُمَّ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ
matā‘un qalīl(un), ṡumma ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).
Бул жөн гана убактылуу ырахат, анан алардын кайтып баруучу жери тозок. (Жаханнам) жашоо үчүн жаман жер сыяктуу эле жаман.
۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا
falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).
Ошондуктан, дүйнө жашоосун акыретке саткандар Аллах жолунда согушсун. Ким Аллах жолунда согушуп, жеңилсе же жеңишке жетсе, Биз ага чоң сыйлык беребиз.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا
alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).
Аларга: "Колдоруңарды (согушуудан) тарткыла, намаз окугула жана зекет бергиле!" - деп айтылган адамдарга көңүл бурбайсыңарбы? Алар согушууга милдеттүү болгондо, алардын айрымдары (эки жүздүүлөр) адамдардан (душмандардан) Аллахтан корккондой, андан да (андан да) коркуп калышты. Алар: "Оо, Эгебиз, эмне үчүн бизге согушууну милдеттендирдиң? Эмне үчүн бизге (согушууну) бир азга чейин кечиктирбедиң?" - дешти. Айткын: "Бул дүйнөдө ырахаттар аз, акырет жашоосу такыбалар үчүн жакшыраак жана силерге эч кандай зулумдук кылынбайт".
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Эй, ыйман келтиргендер! Эгер силер Аллах жолунда согушка чыксаңар, анда этият болгула (маалымат издегиле) жана силерге "салам" деген адамга дүйнө байлыгын издөө ниетинде: "Сен ыймандуу эмессиң" деп айтпагыла (андан кийин аны өлтүрөсүңөр). Аллахтын жанында көптөгөн казыналар бар. Мурда силер ушундай элеңер, андан кийин Аллах силерге Өзүнүн ырайымын берген, андыктан этият болгула. Чындыгында, Аллах силердин эмне кылып жатканыңарга абдан көңүл бурат.
وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).
Бул дүйнө жашоосу жөн гана оюн-зоок жана көңүл ачуу. Ошол эле учурда акырет чындыгында такыбалар үчүн жакшыраак. Түшүнбөйсүңөрбү?
يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ
yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).
Эй жиндер жана адамдар тобу! Силерге өз араңардан элчилер келбеди беле, алар силерге Менин аяттарымды жеткирип, силерди ушул күнкү жолугушуу жөнүндө эскертишти беле? Алар: "Ооба, биз өзүбүзгө күбөбүз", - дешти. Бирок, аларды бул дүйнө жашоосу алдап, өздөрүнө өздөрү каршы, каапыр экендиктерине күбө болушту.
الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
(Атап айтканда) динин оюн-тамашага айландыргандар жана дүйнө жашоосуна алдангандар. Ошондуктан, бүгүн (Кыямат күнү), бүгүнкү жолугушууну унуткандары сыяктуу жана Биздин аяттарыбызды жалганга чыгаргандары үчүн, Биз аларды унутабыз.
فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).
Анан алардан кийин Тооратты мураска алып, бул дүйнөнүн арзан нерселерин алган муун келди. Анан алар: "Биз кечирилебиз" дешти. Эгер аларга ушул дүйнө сыяктуу нерсе келсе, алар да аны алышмак. Алар Китептеги (Тоораттагы) убадага баш ийишпеди беле, эгерде андагы нерселерди үйрөнүшсө да, Аллах жөнүндө чындыктан башка эч нерсе айтпоо керек болчу? Акырет жайы Аллахтан корккондор үчүн жакшыраак. Андай болсо түшүнбөйсүңөрбү?
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Эгер Биз кааласак, ошол (аят) менен анын даражасын көтөрмөкпүз, бирок ал дүйнөгө жакын болуп, өзүнүн (төмөнкү) каалоолорун ээрчиген, анда анын мисалы ит сыяктуу, эгер аны кууп чыксаң, тилин чыгарасың, эгер аны коё берсең, ал да тилин чыгарат. Биздин аяттарыбызды жалганга чыгаргандардын мисалы ушундай. Ошондуктан, аларга ой жүгүртүү үчүн ошол окуяларды айтып бер.
مَاكَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗٓ اَسْرٰى حَتّٰى يُثْخِنَ فِى الْاَرْضِۗ تُرِيْدُوْنَ عَرَضَ الدُّنْيَاۖ وَاللّٰهُ يُرِيْدُ الْاٰخِرَةَۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌحَكِيْمٌ
mā kāna linabiyyin ay yakūna lahū asrā ḥattā yuṡkhina fil-arḍ(i), turīdūna ‘araḍad-dun-yā, wallāhu yurīdul-ākhirah(ta), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
Жер жүзүндөгү душмандарын майып кылмайынча туткундарды кармоо пайгамбарга жарашпайт. Силер дүйнө байлыктарын эңсейсиңер, ал эми Аллах акыретте (силерге сыйлыктарды) каалайт. Аллах кудуреттүү жана акылман.
قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ
qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).
(Мухаммед) айткын: "Аллахтын ырайымы жана ырайымы менен кубанышсын. Бул алар чогулткан нерселерден жакшыраак".
مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا نُوَفِّ اِلَيْهِمْ اَعْمَالَهُمْ فِيْهَا وَهُمْ فِيْهَا لَا يُبْخَسُوْنَ
man kāna yurīdul-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā nuwaffi ilaihim a‘mālahum fīhā wa hum fīhā lā yubkhasūn(a).
Ким бул дүйнө жашоосун жана анын кооздуктарын кааласа, Биз алардын кылган иштерине бул дүйнөдө толук сыйлык беребиз жана алар бул дүйнөдө зулумдукка кабылышпайт.
كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَا ۗ اَلَا بُعْدًا لِّمَدْيَنَ كَمَا بَعِدَتْ ثَمُوْدُ ࣖ
ka allam yagnau fīhā, alā bu‘dal limadyana kamā ba‘idat ṡamūd(u).
алар ал жерде эч качан жашабагандай. Эсиңерде болсун, Мадян эли да Самуд эли сыяктуу эле жок болот.
اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ
allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).
Аллах каалаган адамына ырыскыны кеңейтет жана (каалаган адамына) чектейт. Алар бул дүйнө жашоосуна кубанышат, бирок ал акырет жашоосуна салыштырмалуу (кыска) бир ырахат.
فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ
fa iżā qara'tal-qur'āna fasta‘iż billāhi minasy-syaiṭānir-rajīm(i).
Эгер сен (Мухаммед) Куран окугуң келсе, каргышка калган шайтандан коргоо сурагын.
ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ
Żālika bi'annahumustaḥabbul-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirah(ti), wa annallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
Анткени алар бул дүйнө жашоосун акыреттен да артык көрүшөт жана Аллах каапырларды туура жолго салбайт.
مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۖوَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
matā‘un qalīl(un), wa lahum ‘ażābun alīm(un).
(Ал) аз гана ырахат жана алар үчүн оор азап бар.
وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ
wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).
Жана Биз анын үстүндөгүлөрдү (дагы) куураган жана кургак жерге айландырабыз.
وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا
waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).
Аларга (адамдарга) бул дүйнө жашоосун асмандан түшүргөн суу (жамгыр) сыяктуу мисал келтир, ал жердеги өсүмдүктөрдү семиртип, анан (өсүмдүктөр) шамал учуруп кеткендей куурап калат. Аллах бардык нерсеге кудуреттүү.
قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ
qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.
Алар (сыйкырчылар) айтышты: "Бизге келген ачык далилдер жана бизди жараткан (Аллах) жөнүндө биз сага баш ийбейбиз. Андыктан эмнени чечкиңер келсе, ошону чеч. Чындыгында, сен бул дүйнөдөгү жашоону гана чече аласың."
وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى
wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.
Алардын айрым тайпаларына дүйнө жашоосунун гүлү катары берген ырахаттарыбызга көзүңдү бурба, аларды ошол (ырахат) менен сыноо үчүн. Сенин Кудайыңдын ырайымы андан да жакшы жана түбөлүктүү.
وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ
wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).
Алар сенден (Мухаммед) азапты тездетүүнү суранышат, эгерде Аллах Өз убадасын бузбаса да. Чындыгында, сенин Эгеңдин алдындагы бир күн силер эсептеген миң жыл сыяктуу.
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ
qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).
Ал (Худ): «Оо, Жараткан, мага жардам бер, анткени алар мага калп айтып жатышат», – деп дуба кылды.
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَّلَا بَنُوْنَ ۙ
yauma lā yanfa‘u māluw wa lā banūn(a).
(б.а.) байлык жана балдар пайдасыз болгон күнү,
اَفَرَءَيْتَ اِنْ مَّتَّعْنٰهُمْ سِنِيْنَ ۙ
afa ra'aita im matta‘nāhum sinīn(a).
Эгер Биз аларга бир нече жыл жашоонун ырахатын берсек, эмне деп ойлойсуңар?
مَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يُمَتَّعُوْنَ ۗ
mā agnā ‘anhum mā kānū yumatta‘ūn(a).
албетте, алар сезип жаткан ырахаттын аларга эч кандай пайдасы жок.
وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَزِيْنَتُهَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ
wa mā ūtītum min syai'in famatā‘ul-ḥayātid-dun-yā wa zīnatuhā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā, afalā ta‘qilūn(a).
Силерге берилген нерсе (байлык, мансап, тукум) – бул дүйнө жашоосунун ырахаты жана кооздуктары; ал эми Аллахтын алдындагы нерсе – андан да жакшы жана түбөлүктүү. Түшүнбөйсүңөрбү?
اَفَمَنْ وَّعَدْنٰهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيْهِ كَمَنْ مَّتَّعْنٰهُ مَتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مِنَ الْمُحْضَرِيْنَ
afamaw wa‘adnāhu wa‘dan ḥasanan fahuwa lāqīhi kamam matta‘nāhu matā‘al-ḥayātid-dun-yā ṡumma huwa yaumal-qiyāmati minal-muḥḍarīn(a).
Андай болсо, Биз ага жакшы убада (бейиш) берген жана ал аны алган адам менен бирге, Биз ага дүйнө жашоосунун ырахатын берген адам менен бирдейби? Анан Кыямат күнү ал (тозокко) сүйрөлүүчүлөрдүн катарында болобу?
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Бул дүйнө жашоосу тамаша жана оюн гана. Чындыгында, акырет – бул чыныгы жашоо, эгер алар билишсе.
وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ
wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).
Ал эми (Кыямат) болгондо, күнөөкөрлөр (мүрзөдө) бир азга гана калабыз деп ант ичишет. Алар (чындыктан) ушинтип бурулушчу.
فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ
famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).
Силерге берилген нерсе – бул дүйнөдөгү жашоонун ырахаты. Ал эми Аллахтын алдындагы ырахаттар – ыйман келтирип, бир гана Аллахка тобокел кылгандар үчүн жакшыраак жана түбөлүктүүрөөк.
اَهُمْ يَقْسِمُوْنَ رَحْمَتَ رَبِّكَۗ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَّعِيْشَتَهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا ۗوَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ
ahum yaqsimūna raḥmata rabbik(a), naḥnu qasamnā bainahum ma‘īsyatahum fil-ḥayātid-dun-yā, wa rafa‘nā ba‘ḍahum fauqa ba‘ḍin darajātil liyattakhiża ba‘ḍuhum ba‘ḍan sukhriyyā(n), wa raḥmatu rabbika khairum mimmā yajma‘ūn(a).
Алар сенин Эгеңдин ырайымын бөлүштүрүп жатышабы? Биз алардын бул дүйнө жашоосундагы ырыскысын аныктайбыз жана кээ бирлери башкаларынан пайда алышы үчүн, кээ бирлерин башкаларынан жогору даражаларга көтөрдүк. Эгеңдин ырайымы алардын чогулткандарынан жакшыраак.
وَزُخْرُفًاۗ وَاِنْ كُلُّ ذٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَالْاٰخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ
wa zukhrufā(n), wa in kullu żālika lammā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wal-ākhiratu ‘inda rabbika lil-muttaqīn(a).
жана (Биз) алтындан зер буюмдарын жасайбыз. Мунун баары дүйнө жашоосунун ырахаты гана, ал эми акырет жашоосу Эгеңдин алдында такыбалар үчүн.
فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ اُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَّهُمْ ۗ كَاَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوْعَدُوْنَۙ لَمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنْ نَّهَارٍ ۗ بَلٰغٌ ۚفَهَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الْفٰسِقُوْنَ ࣖ
faṣbir kamā ṣabara ulul-‘azmi minar-rusuli wa lā tasta‘jil lahum, ka'annahum yauma yarauna mā yū‘adūn(a), lam yalbaṡū illā sā‘atam min nahār(in), balāg(un), fahal yuhlaku illal-qaumul-fāsiqūn(a).
Ошондуктан, (Эй, Мухаммед), туруктуу элчилер сабыр кылгандай сабыр кыл жана аларга азаптын тез келишин суранба. Алар убада кылынган азапты көргөн күнү (бул дүйнөдө) бир аз гана убакытка калгандай болушат. Сенин милдетиң - жеткирүү гана. Ошондуктан, баш ийбегендерден башка эч ким жок болбойт.
اِنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا يُؤْتِكُمْ اُجُوْرَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ اَمْوَالَكُمْ
innamal-ḥayātud-dun-yā la‘ibuw wa lahw(un), wa in tu'minū wa tattaqū yu'tikum ujūrakum wa lā yas'alkum amwālakum.
Чындыгында, дүйнө жашоосу жөн гана оюн-зоок жана көңүл ачуу. Эгер силер ыйман келтирип, такыба болсоңор, Аллах силерге сыйлык берет жана мал-мүлкүңөрдү сурабайт.
اِعْلَمُوْٓا اَنَّمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ وَّزِيْنَةٌ وَّتَفَاخُرٌۢ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِۗ كَمَثَلِ غَيْثٍ اَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهٗ ثُمَّ يَهِيْجُ فَتَرٰىهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُوْنُ حُطَامًاۗ وَفِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيْدٌۙ وَّمَغْفِرَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٌ ۗوَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا مَتَاعُ الْغُرُوْرِ
i‘lamū annamal-ḥayātud-dun-yā la‘ibuw wa lahwuw wa zīnatuw wa tafākhurum bainakum wa takāṡurun fil-amwāli wal-aulād(i), kamaṡali gaiṡin a‘jabal-kuffāra nabātuhū ṡumma yahīju fatarāhu muṣfarran ṡumma yakūnu ḥuṭāmā(n), wa fil-ākhirati ‘ażābun syadīd(un), wa magfiratum minallāhi wa riḍwān(un), wa mal-ḥayātud-dun-yā illā matā‘ul-gurūr(i).
Билгиле, бул дүйнө жашоосу оюн-зоок, кооздук, өз ара мактануу жана байлык жана балдарды көбөйтүүдөгү атаандаштык гана. Ал жамгыр сыяктуу, анын түшүмү дыйкандарды кубандырат, анан ал куурап, саргайып, андан кийин чаңга айланат. Акыретте болсо катуу азап, Аллахтан кечирим жана Анын ыраазылыгы бар. Бул дүйнө жашоосу жалаң гана алдамчы ырахат.
وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ
wal-ākhiratu khairuw wa abqā.
акырет жакшыраак жана түбөлүктүү болсо да.
وَلَلْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْاُوْلٰىۗ
wa lal-ākhiratu khairul laka minal-ūlā.
жана чындыгында, экинчиси сен үчүн биринчисинен жакшыраак.