Islaamaa seeni, asi tuqi
Islaama Al-Haq: Qur’aana fi Hadith
(Islaama dhugaa)



Mata duree - Akhlak dan Adab Amalan yang dicintai Allah

Bu’aan barbaacha aayata :
Walumaagalatti aayata : 7
195
Q.S Albaqaraa (2:195)

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Karaa Rabbii irrattis (qabeenya keessan) baasaa, harka keessaniin (of) badiisaatti hin gatin, waan gaarii hojjadhaa. Dhugumatti Rabbiin warra waan gaarii hojjatan ni jaalata.


222
Q.S Albaqaraa (2:222)

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

Akkasumas waa’ee laguu si (yaa Muhammad) si gaafatu. "Xuraa'ummaadha" jedhi. Kanaaf yeroo laguu haadhotii manaa keessan irraa fagaadhaa, hanga isaan qulqullaa'anitti itti hin dhiyaatinaa. Yeroo isaan qulqullaa’an akkuma Rabbiin isin ajajetti isaan waliin wal qunnamaa. Dhugumatti Rabbiin warra towbaa fi warra of qulqulleessan ni jaalata.


146
Q.S Aali Imraan (3:146)

وَكَاَيِّنْ مِّنْ نَّبِيٍّ قٰتَلَۙ مَعَهٗ رِبِّيُّوْنَ كَثِيْرٌۚ فَمَا وَهَنُوْا لِمَآ اَصَابَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَمَا ضَعُفُوْا وَمَا اسْتَكَانُوْا ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الصّٰبِرِيْنَ

wa ka'ayyim min nabiyyin qātal(a), ma‘ahū ribbiyyūna kaṡīr(un), famā wahanū limā aṣābahum fī sabīlillāhi wa mā ḍa‘ufū wa mastakānū, wallāhu yuḥibbuṣ-ṣābirīn(a).

Akkasumas raajiin tokko hordoftoota isaa warra Waaqayyoon sodaatan baay’ee wajjin lola ture. Balaan karaa Rabbii irratti isaan mudateen hin dadhabne, qalbii hin dhabne, harka hin kennine (diinaaf). Rabbiin immoo obsa ni jaalata.


159
Q.S Aali Imraan (3:159)

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ ۚ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيْظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوْا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِيْنَ

fabimā raḥmatim minallāhi linta lahum, wa lau kunta faẓẓan galīẓal-qalbi lanfaḍḍū min ḥaulik(a), fa‘fu ‘anhum wastagfir lahum wa syāwirhum fil-amr(i), fa iżā ‘azamta fa tawakkal ‘alallāh(i), innallāha yuḥibbul-mutawakkilīn(a).

Kanaafuu, galata tola Rabbiitiin ati (Muhammad) isaaniif lallaafaa turte. Yoo cimtee sochootee fi garaa gara jabeessa qabaatte, namoota naannoo kee jiran irraa of fageessuun isaanii hin oolu. Kanaaf dhiifama isaaniif godhaa dhiifama isaaniif kadhadhaa, dhimma kana irrattis isaan waliin mari’adhaa. Ergasii yeroo murtoo kee murteeffatte, sana booda imaanaa kee Rabbiin irratti kaa’i. Dhugumatti Rabbiin warra imaanaa isaanii isatti kaa’an ni jaalata.


42
Q.S Almaa’idaa (5:42)

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Dhuguma oduu sobaa dhagahuu jaallatu, haraama (nyaata) baay'ee nyaatu. Yoo isaan (yahuudonni) sitti dhufan (Muhammad murtii gaafachuuf), sana booda isaan jidduutti murteessii ykn irraa deebi’i, yoo isaan irraa garagalte immoo xiqqoollee si hin miidhan. Garuu yoo (dhimma isaanii) murteessite, sana booda haqaan murteessi. Dhugumatti Rabbiin warra haqa qaban ni jaalata.


4
Q.S Attawbaa (9:4)

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

mushrikoota si waliin walii galtee godhanii (qabiyyee waliigalticha) xiqqoollee hin hir’isne yookaan (akkasumas) nama siif diinummaa qabu hin gargaarre sana malee, sana booda hanga yeroon murtaa’etti waadaa galan isaaniif raawwadhu. Dhugumatti Rabbiin warra Rabbiin sodaatan ni jaalata.


4
Q.S Assaff (61:4)

اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِهٖ صَفًّا كَاَنَّهُمْ بُنْيَانٌ مَّرْصُوْصٌ

innallāha yuḥibbul-lażīna yuqātilūna fī sabīlihī ṣaffan ka'annahum bun-yānum marṣūṣ(un).

Dhugumatti, Rabbiin warra kaayyoo isaa keessatti tarreedhaan lolan, akka waan caasaa jabaa ta’etti ni jaallata.