اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ
asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).
Sitaane nakuraganisa obworo kandi nakuragiira kukora ebihagaro (obushema), obwo Allah arikukuraganisa okusaasirwa n’obugabi bwe. Kandi Allah niwe orikumanya byona.
وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ ۗ سَيُطَوَّقُوْنَ مَا بَخِلُوْا بِهٖ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa lā yaḥsabannal-lażīna yabkhalūna bimā ātāhumullāhu min faḍlihī huwa khairal lahum, bal huwa syarrul lahum, sayuṭawwaqūna mā bakhilū bihī yaumal-qiyāmah(ti), wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Kandi abo abaine obushema aha bi Allah abahaire kuruga omu mbabazi ze tibashemerire kuteekateeka ngu (omunyabwengye) ni kirungi aharibo, n’obu (omunyabwengye) araabe ari mubi aharibo. Ebi (eby’obutungi) barikuteekateekaho nibiija kuhanikwa (omu bitsya byabo) aha kiro ky’okuzooka. Obuhunguzi (ekiriho) omu iguru n’omu nsi ni obwa Allah. Allah nayegyendesereza omu bi murikukora.
ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ
al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).
(nikwo kugira ngu) omuntu oine obushema, kandi akaragiira abandi kuba abashema, kandi akashereka ekiconco eki Allah amuhaire. Tutebeekanisiize abahakani ekifubiro ekirikuhemurana.
اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ
al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).
Abanyabishuba, abashaija n’abakazi, ni (bamwe) ahari buri omwe, nibaragiira (kukora) ebibi kandi bazibira (kukora) ebirungi kandi nibakwatanisa emikono (abashema). Beebirwe Allah, n'ahabw'ekyo Allah akabayebwa (nabo). Buzima, endyarya nibo babi.
فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ
falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).
Allah ku yaabaire abaha aha bugabe bwe, bakaba bagira obushema kandi bahinduka, kandi bakaba bari abagomi obwire bwona.
وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا
wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).
Kandi otakora emikono yaawe ekwatsirwe omu bitsya kandi ota (na) kugigorora munonga (omugabi munonga) nari shi noija kukwatwa enshoni kandi oyefuuze.
قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ
qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).
Gamba (Muhammad) ati, "Ku waakuba oine obushoboorozi aha ibiikiro ry'embabazi za Mukama wangye, okaabaire nooribiika (eibiikiro), ahabw'okutiina kurikoresa." Kandi abantu baine amaryo munonga.
وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا
wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).
Kandi (obariiremu n’abaheereza ba Ruhanga ow’embabazi) abo aba, ku barikukoresa (eby’obugaiga), batarikurenga, kandi (nabo) tibaine nshonga, byombi nibihikaana n’enshonga, .
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۙقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنُطْعِمُ مَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ اَطْعَمَهٗٓ ۖاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
wa iżā qīla lahum anfiqū mimmā razaqakumullāh(u), qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū anuṭ‘imu mal lau yasyā'ullāhu aṭ‘amah(ū), in antum illā fī ḍalālim mubīn(in).
Kandi ku barikubagambirwa ngu: "Mukorese bimwe aha by'okurya ebi Allah yaabahaire," abo abahakani nibagira abo abaikiriza bati: "Nikihikaana n'okuriisa abo abu Allah yaabaire naayenda akaba naija kubariisa? Buzima muri omu nshobi erikureebwa gye."
اِنْ يَّسْـَٔلْكُمُوْهَا فَيُحْفِكُمْ تَبْخَلُوْا وَيُخْرِجْ اَضْغَانَكُمْ
iy yas'alkumūhā fa yuḥfikum tabkhalū wa yukhrij aḍgānakum.
Ku araabe yaakushabire eby’obugaiga reero akakugyema (okubiha byona) buzima nooba ori omunyabwengye kandi naija kworeka eitima ryawe.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِۚ فَمِنْكُمْ مَّنْ يَّبْخَلُ ۚوَمَنْ يَّبْخَلْ فَاِنَّمَا يَبْخَلُ عَنْ نَّفْسِهٖ ۗوَاللّٰهُ الْغَنِيُّ وَاَنْتُمُ الْفُقَرَاۤءُ ۗوَاِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۙ ثُمَّ لَا يَكُوْنُوْٓا اَمْثَالَكُمْ ࣖ
hā antum hā'ulā'i tud‘auna litunfiqū fī sabīlillāh(i), fa minkum may yabkhal(u), wa may yabkhal fa innamā yabkhalu ‘an nafsih(ī), wallāhul-ganiyyu wa antumul-fuqarā'(u), wa in tatawallau yastabdil qauman gairakum, ṡumma lā yakūnū amṡālakum.
Ijuka, nimwe abo abarikwetwa kukozesa (eby’obugaiga byanyu) omu muhanda gwa Allah. Reero omuriimwe harimu abarikweyendeza, kandi orikushekyerera buzima naaba ayeshekyereire. Kandi Allah niwe Mugaiga munonga kandi iwe orikwetenga (embabazi ze). Kandi ku muraahindukye (omu muhanda oguhikire) naija kuhindura (imwe) abantu abandi, kandi tibarikwija kuba (abagomi) nkaimwe (aba).
وَاَعْطٰى قَلِيْلًا وَّاَكْدٰى
wa a‘ṭā qalīlaw wa akdā.
kandi akahayo kakye (aha byaraganisiibwe) reero ebisigaire yaabiika.
ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ ۗوَمَنْ يَّتَوَلَّ فَاِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ
allażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhl(i), wa may yatawalla fa'innallāha huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
nikwo kugira ngu abantu abaine obushema kandi baragira abantu abandi kuba abashema. Omuntu weena orikuhinduka (kuruga omu biragiro bya Allah), buzima Allah, niwe Mugaiga munonga, orikukirayo kusiimwa.
وَالَّذِيْنَ تَبَوَّءُو الدَّارَ وَالْاِيْمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ يُحِبُّوْنَ مَنْ هَاجَرَ اِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُوْنَ فِيْ صُدُوْرِهِمْ حَاجَةً مِّمَّآ اُوْتُوْا وَيُؤْثِرُوْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ ۗوَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَۚ
wal-lażīna tabawwa'ud-dāra wal-īmāna min qablihim yuḥibbūna man hājara ilaihim wa lā yajidūna fī ṣudūrihim ḥājatam mimmā ūtū wa yu'ṡirūna ‘alā anfusihim wa lau kāna bihim khaṣāṣah(tun), wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Kandi abantu (Ansar) ababaire batwire omu rurembo rwa Madiina kandi ababaire baikiriize (okuhika kwa) bo (Muhajirin) batakaizire, bakaba nibakunda abo abafurukiire omu mwanya gwabo. Kandi tibarataire okwetenga omu mitima yaabo ahabw’ebi babahaire (Muhajirin); kandi nibeebembeza (Muhajirin), ahaiguru yaabo, n’obu nabo baraabe bari omu bwetaago. Kandi orikwerinda obushema, obwo nibo bantu b'omugisha.
فَاتَّقُوا اللّٰهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوْا وَاَطِيْعُوْا وَاَنْفِقُوْا خَيْرًا لِّاَنْفُسِكُمْۗ وَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ
fattaqullāha mastaṭa‘tum wasma‘ū wa aṭī‘ū wa anfiqū khairal li'anfusikum, wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Mbwenu mutiine Allah nk’oku murikubaasa kandi muhurikize kandi mworobere; kandi oyeteho eby’obugaiga birungi. Kandi orikwerinda obushaarizi, abo nibo baine omugisha.
اَنْ لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِّسْكِيْنٌۙ
allā yadkhulannahal-yauma ‘alaikum miskīn(un).
Aha izooba eri, otaikiriza omworo weena kutaaha omu musiri gwawe.
وَّاِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوْعًاۙ
wa iżā massahul-khairu manū‘ā(n).
kandi ku arikutunga ebirungi (eby’obugaiga) aba omunyabwengye, .
كَلَّا بَلْ لَّا تُكْرِمُوْنَ الْيَتِيْمَۙ
kallā bal lā tukrimūnal-yatīm(a).
Otafayo! Nangwa n'efuuzi timuzihimbisa;
وَلَا تَحٰۤضُّوْنَ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۙ
wa lā taḥāḍḍūna ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
kandi timurikwetana kuriisa abooro, .
وَاَمَّا مَنْۢ بَخِلَ وَاسْتَغْنٰىۙ
wa ammā man bakhila wastagnā.
kandi abantu abarikwehurira ngu nibamara (tibarikwetaaga obuhwezi bwa Ruhanga), .
وَلَا يَحُضُّ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۗ
wa lā yaḥuḍḍu ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
kandi tarikuhiga abooro kuriisa.