اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ
iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).
(Nco ntsoov), thaum Yusuf hais rau nws txiv tias, "Au kuv txiv! Tseeb tiag, kuv (npau suav) pom kaum ib lub hnub qub, lub hnub thiab lub hli; kuv pom lawv txhua tus pe hawm kuv."
قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).
Nws (nws txiv) hais tias, "Au kuv tus tub! Tsis txhob qhia koj tej kev npau suav rau koj cov kwv tij, lawv yuav npaj (ua kom puas tsuaj) koj. Tseeb tiag, Xatas yog ib tug yeeb ncuab rau tib neeg."
وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ
wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).
Yog li ntawd, Vajtswv tau xaiv koj (los ua ib tug Yaj Saub) thiab qhia koj qee qhov kev txhais lus ntawm kev npau suav thiab ua kom tiav (Nws txoj kev hlub) rau koj thiab tsev neeg Yakhauj, ib yam li Nws tau ua kom tiav Nws txoj kev hlub rau koj ob tug yawg koob ua ntej ntawd, (uas yog) Aplahas thiab Yiha. Tseeb tiag, koj tus Tswv yog tus paub txhua yam, tus paub txhua yam.
اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).
Thaum lawv hais tias, "Muaj tseeb tiag, Yusuf thiab nws tus kwv (Bunyamin) tau hlub lawv txiv ntau dua li peb, txawm tias peb yog ib pawg (muaj zog). Muaj tseeb tiag, peb txiv tau ua yuam kev tiag tiag."
ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ
uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).
Tua Yusuf los yog muab nws pov rau qhov twg kom koj txiv lub siab xav txog koj, thiab tom qab ntawd koj yuav dhau los ua ib tug neeg zoo.
قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ
qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).
Ib tug ntawm lawv hais tias, "Tsis txhob tua Yusuf, tab sis muab nws pov rau hauv qab lub qhov dej kom cov neeg taug kev qee tus thiaj li tuaj yeem khaws nws, yog tias koj xav ua li ntawd."
وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ
wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).
Thiab ib pawg neeg taug kev tuaj thiab lawv tau xa xov mus rau tus neeg nqa dej. Ces nws txo lub thoob. Nws hais tias, "Auj, qhov kev xyiv fab, ntawm no yog ib tug tub hluas!" Ces lawv muab zais ua khoom lag luam. Thiab Allah yog tus paub txhua yam ntawm yam lawv ua.
وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ
wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).
Thiab lawv muag nws (Yauxej) rau tus nqi qis, uas yog ob peb dirhams xwb, vim lawv tsis xav tau nws.
وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Thiab tus neeg Iyiv uas yuav nws hais rau nws tus poj niam hais tias, "Muab ib qho chaw zoo (thiab kev pabcuam rau nws), tej zaum nws yuav pab tau peb lossis peb yuav saws nws ua ib tug tub." Thiab yog li ntawd peb tau muab Yauxej ib txoj haujlwm zoo hauv thaj av (ntawm Iyiv), thiab kom peb qhia nws txog kev txhais lus ntawm kev npau suav. Thiab Allah muaj hwj chim loj tshaj plaws rau Nws tej teeb meem, tab sis feem ntau cov neeg tsis nkag siab.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Thiab thaum nws loj hlob txaus, peb tau muab hwj chim thiab kev paub rau nws. Yog li ntawd, peb thiaj li muab nqi zog rau cov neeg uas ua zoo.
وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ
wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).
Thiab tus poj niam uas nws (Yusuf) nyob hauv nws lub tsev tau ntxias nws. Thiab nws kaw lub qhov rooj, thiab hais tias, "Los ze kuv." Yusuf hais tias, "Kuv nrhiav kev tiv thaiv hauv Allah, qhov tseeb, kuv tus tswv tau kho kuv zoo." Tseeb tiag, tus neeg tsis ncaj ncees yuav tsis muaj hmoo.
وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ
wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).
Thiab tseeb tiag, tus poj niam ntawd tau xav kom nws (Yusuf). Thiab Yusuf kuj xav kom nws, yog tias nws tsis pom ib qho cim (los ntawm) nws tus Tswv. Yog li ntawd, Peb tau tig ntawm nws qhov kev phem thiab kev qias neeg. Tseeb tiag, nws (Yusuf) yog ib tug ntawm peb cov tub qhe xaiv.
وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).
Thiab lawv ob leeg khiav mus rau lub qhov rooj, thiab tus poj niam rub nws (Yusuf) lub tsho los ntawm tom qab kom txog thaum nws dua, thiab lawv ob leeg pom nws tus txiv ntawm lub qhov rooj. Nws (tus poj niam) hais tias, "Tus uas xav ua phem rau koj tus poj niam yuav tau txais txiaj ntsig dab tsi, tsuas yog raug kaw lossis (raug nplua) nrog kev txom nyem mob?"
قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ
qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).
Nws (Yusuf) hais tias, "Nws yog tus uas dag kuv thiab ntxias kuv." Ib tug tim khawv los ntawm tsev neeg ntawm tus poj niam tau ua tim khawv tias, "Yog tias nws lub tsho raug dua rau pem hauv ntej, ces tus poj niam hais qhov tseeb, thiab nws (Yusuf) yog ib tug neeg dag.
وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).
Thiab yog tias nws lub tsho raug dua tom qab, ces tus poj niam ntawd yog tus dag, thiab nws (Yusuf) yog ib tug ntawm cov neeg tseeb.
فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ
falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).
Yog li ntawd, thaum nws (tus poj niam tus txiv) pom tias nws (Yusuf) lub tsho raug dua tom qab, nws hais tias, "Qhov no yog koj qhov kev dag ntxias. Koj qhov kev dag ntxias zoo kawg nkaus."
يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ
yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).
Au Yauxej! "Tsis txhob xav li no, thiab (kuv tus poj niam) thov kev zam txim rau koj tej kev txhaum, vim koj yog ib tug neeg uas muaj txim."
وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).
Thiab nrog nws ob tug tub hluas mus rau hauv tsev lojcuj. Ib tug ntawm lawv hais tias, "Kuv yeej npau suav txog kev nias txiv hmab," thiab lwm tus hais tias, "Kuv npau suav tias kuv nqa mov ci rau ntawm kuv lub taub hau, qee qhov uas noog noj." Muab lub takwil rau peb. Tseeb tiag, peb suav tias koj yog ib tug ntawm cov neeg ua zoo.
قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ
qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).
Nws (Yusuf) hais tias, "Txhua yam khoom noj uas yuav muab rau nej ob leeg, kuv tau piav qhia txog takwil, ua ntej (cov khoom noj) mus txog nej. Qhov ntawd yog ib feem ntawm yam uas Vajtswv qhia kuv. Qhov tseeb, kuv tau tso tseg kev ntseeg ntawm cov neeg uas tsis ntseeg Allah, qhov tseeb lawv tsis ntseeg lub neej tom ntej."
وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
Thiab kuv ua raws li kev ntseeg ntawm kuv cov poj koob yawm txwv: Aplahas, Yiha thiab Yakhauj. Nws tsis tsim nyog rau peb (cov yaj saub) los txuas ib yam dab tsi nrog Allah. Nws yog los ntawm Allah txoj kev hlub tshua rau peb thiab rau tib neeg (txhua tus); tab sis feem ntau cov neeg tsis ua tsaug.
يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ
yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).
Au ob tug neeg raug kaw hauv tsev loj cuj! Qhov twg zoo, cov vajtswv sib txawv lossis Vajtswv uas muaj hwjchim loj kawg nkaus, Vajtswv uas muaj hwjchim loj kawg nkaus?
مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Tej uas nej pe hawm tsis yog Nws tsuas yog nej lub npe uas nej tau tsim los xwb, nej tus kheej thiab nej cov poj koob yawm txwv. Allah tsis tau xa ib lub hwj chim los hais txog lawv. Kev txiav txim yog rau Allah ib leeg xwb. Nws tau hais kom nej tsis pe hawm Nws ib leeg xwb. Qhov ntawd yog kev ntseeg zoo, tab sis feem ntau ntawm cov neeg tsis paub.
يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ
yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).
Au ob tug neeg raug kaw hauv tsev lojcuj, "Ib tug ntawm nej yuav yog tus saib xyuas kev muab cawv rau nws tus tswv. Rau lwm tus, nws yuav raug ntsia saum ntoo khaub lig, thiab noog yuav noj ib feem ntawm nws lub taub hau. Qhov teeb meem uas nej nug kuv txog twb teb lawm."
وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ
wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).
Thiab nws (Yusuf) hais rau tus neeg uas nws paub tias yuav nyob nruab nrab ntawm ob tug ntawd, "Piav qhia kuv qhov teeb meem rau koj tus tswv." Yog li ntawd Xatas ua rau nws tsis nco qab piav qhia (Yauxej tus mob) rau nws tus tswv. Vim li no nws (Yusuf) nyob hauv tsev loj cuj tau ntau xyoo.
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
Thiab tus vaj ntxwv hais rau (rau cov thawj coj ntawm nws cov neeg), "Muaj tseeb tiag, kuv npau suav tias kuv pom xya tus nyuj rog raug xya tus nyuj nyias noj; xya tus ceg (ntawm cov nplej) uas yog ntsuab thiab lwm tus (xya tus ceg) uas yog qhuav. O cov neeg tseem ceeb! Piav qhia rau kuv txog kev txhais lus ntawm kuv tus npau suav yog tias koj tuaj yeem txhais cov npau suav."
قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ
qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).
Lawv teb hais tias, "(Cov ntawd yog) cov npau suav tsis muaj dab tsi thiab peb tsis muaj peev xwm txhais tau lawv."
وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ
wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).
Thiab tus uas muaj sia nyob nruab nrab ntawm ob tug ntawm lawv tau hais thiab nco qab (rau Yusuf) tom qab ib ntus, "Kuv yuav qhia koj txog (tus neeg uas zoo ntawm) txhais npau suav, yog li xa kuv (mus rau nws)."
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
"Yusuf, Au tus neeg uas ntseeg siab tau! Piav qhia rau peb (txhais npau suav) txog xya tus nyuj rog uas xya tus nyuj poj niam rog noj, xya tus ceg nplej ntsuab thiab lwm tus ceg qhuav kom kuv thiaj li rov qab mus rau cov neeg ntawd, kom lawv paub."
قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ
qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).
Nws (Yauxej) hais tias, "Nej yuav tsum ua liaj ua teb xya xyoo (ua ib xyoos ib zaug) li niaj zaus; ces txhua yam uas nej sau nej yuav tsum tseg rau ntawm nws cov ceg tsuas yog me ntsis rau nej noj xwb."
ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ
Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).
Ces tom qab ntawd yuav los txog xya (xyoo) ntawm kev txom nyem loj, uas yuav noj qhov koj tau khaws cia rau lawv, tsuas yog me ntsis ntawm qhov koj tau khaws cia.
ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ
Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).
Tom qab ntawd yuav muaj ib xyoos uas tibneeg yuav tau txais nag (ntau txaus) thiab lawv yuav nias (txiv hmab).”
وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ
wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).
Thiab Yauxej cov kwv tij tuaj txog (rau tebchaws Iziv) thiab lawv nkag mus rau hauv (nws qhov chaw). Yog li ntawd nws (Yusuf) paub lawv, thaum lawv tsis paub nws (ntxiv lawm).
وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).
Thiab thaum nws (Yauxej) npaj zaub mov rau lawv, nws hais tias, "Coj koj tus kwv tij uas yog tib leej txiv li koj (Benjamin), koj puas tsis pom tias kuv muab tag nrho thiab yog tus zoo tshaj plaws ntawm cov tswv cuab?"
فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ
fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).
Yog li ntawd, yog koj tsis coj los rau kuv, ces koj yuav tsis tau txais (nplej) ntawm kuv ntxiv lawm thiab tsis txhob los ze kuv.
قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ
qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).
Lawv hais tias, "Peb yuav yaum nws txiv (kom coj nws mus) thiab peb yeej yuav ua li ntawd."
وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).
Thiab nws (Yusuf) hais rau nws cov tub qhe tias, "Muab lawv cov khoom (khoom pauv) tso rau hauv lawv cov hnab, kom lawv thiaj paub tias thaum lawv rov qab mus rau lawv tsev neeg, vam tias lawv yuav rov qab los dua."
فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Yog li ntawd, thaum lawv rov qab mus rau lawv txiv (Yakhauj), lawv hais tias, "Au peb txiv! Peb yuav tsis tau txais ntxiv lawm (yog tias peb coj peb tus kwv tij nrog peb mus), yog li cia peb tus kwv tij nrog peb mus kom peb tau txais qee yam, thiab peb yuav tiv thaiv nws."
قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).
Nws (Yakhauj) hais tias, "Kuv yuav muab nws (Bunyamin) rau koj li cas, ib yam li kuv tau muab nws tus kwv tij (Yusuf) rau koj ua ntej lawm?" Yog li Allah yog tus saib xyuas zoo tshaj plaws thiab Nws yog tus uas muaj kev hlub tshua tshaj plaws ntawm cov neeg uas muaj kev hlub tshua.
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).
Thiab thaum lawv qhib lawv cov khoom, lawv pom lawv cov khoom (kev pauv) rov qab los rau lawv. Lawv hais tias, "Au peb txiv! Peb xav tau dab tsi ntxiv? Cov no yog peb cov khoom rov qab los rau peb, thiab peb yuav muaj peev xwm pub peb tsev neeg noj, thiab peb yuav saib xyuas peb cov txheeb ze, thiab peb yuav muaj zaub mov ntxiv (cov nplej) hnyav npaum li lub nra hnyav ntawm tus ntxhuav. Qhov ntawd yog ib qho yooj yim (rau tus vaj ntxwv ntawm Iyiv)."
قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ
qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).
Nws (Yakhauj) hais tias, "Kuv yuav tsis xa nws mus nrog koj mus txog thaum koj cog lus rau kuv ntawm Allah tias koj yuav coj nws rov qab los rau kuv tsuas yog tias koj raug puag ncig." Thaum lawv cog lus tas, nws (Yakhauj) hais tias, "Allah yog tus tim khawv rau qhov peb hais."
وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ
wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).
Thiab nws (Yakhauj) hais tias, "Au kuv cov menyuam! Nej tsis txhob nkag los ntawm ib lub rooj vag, thiab nkag los ntawm ntau lub rooj vag; txawm li cas los xij, kuv tsis tuaj yeem tiv thaiv nej ntawm Allah (txoj hmoov). Qhov kev txiav txim siab ntawd yog rau Allah ib leeg xwb. Kuv tso siab rau Nws thiab cov uas tso siab rau Nws kuj tso siab rau Nws thiab."
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Thiab thaum lawv nkag mus raws li lawv txiv hais, (lawv nkag mus) tsis tuaj yeem tiv taus qhov kev txiav txim ntawm Allah, (tab sis nws tsuas yog) lub siab xav hauv Yakhauj uas nws tau txiav txim siab. Thiab qhov tseeb nws muaj kev paub, vim Peb tau qhia nws. Tab sis feem ntau cov neeg tsis paub.
قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ
qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).
Nws (Yauxej) hais tias, "Koj puas paub koj tau ua li cas rau Yauxej thiab nws tus kwv vim koj tsis paub txog qhov tshwm sim ntawm koj tej kev ua?"
قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Lawv hais tias, "Koj puas yog Yauxej tiag?" Nws (Yusuf) teb tias, "Kuv yog Yusuf thiab no yog kuv tus kwv tij. Tseeb tiag, Allah tau muab Nws txoj kev hlub tshua rau peb. Tseeb tiag, leej twg ua siab dawb siab zoo thiab ua siab ntev, ces Allah yuav tsis nkim qhov khoom plig ntawm cov neeg ua zoo."
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Thiab nws tsa nws niam nws txiv mus rau lub zwm txwv. Thiab lawv (txhua tus) pe hawm nws (Yusuf). Thiab nws (Yusuf) hais tias, "Au kuv txiv! Qhov no yog kev txhais lus ntawm kuv txoj kev npau suav yav dhau los. Thiab qhov tseeb kuv tus Tswv tau ua kom nws muaj tseeb. Tseeb tiag, kuv tus Tswv tau ua zoo rau kuv, thaum Nws tso kuv tawm hauv tsev lojcuj thiab thaum Nws coj koj tawm hauv lub zos, tom qab Xatas rhuav tshem (kev sib raug zoo) ntawm kuv thiab kuv cov kwv tij. Tseeb tiag, kuv tus Tswv yog tus siab mos siab muag rau qhov Nws xav tau. Tseeb tiag, Nws yog tus Paub Txhua Yam, tus Paub Txhua Yam."