وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).
Va U Odamga hamma narsaning nomlarini o'rgatdi, keyin farishtalarga ko'rsatib: «Agar rostgo'y bo'lsangiz, Menga ularning nomlarini ayting», dedi.
قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Ular: «Sening pokliging! Biz faqat Sen o'rgatganingni bilamiz. Albatta Sen Biluvchi, Hikmatli Zotsan», dedilar.
قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ
qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).
U: «Ey Odam! Ularga nomlarini ayt», dedi. U aytgach: «Men sizlarga osmonlar va yerning g'aybini bilaman va ochiq-oydin aytganingiz va yashirganingizni bilaman, demaganmidim?» dedi.
وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).
Va farishtalarga: «Odamga sajdah qiling», dedik. Iblisdan boshqalari sajdah qildilar. U rad etdi va takabbur qildi, kafirlardan bo'ldi.
وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ
wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).
Va albatta Biz sizlarni yaratdik, keyin suratingizni to'g'riladik, so'ng farishtalarga: 'Odamga sajda qiling' dedik, ular sajda qildilar, faqat Iblis sajda qiluvchilardan bo'lmadi.
قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ
qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).
U dedi: 'Senga buyurganimda seni sajda qilishdan nima to'xtatdi?' U dedi: 'Men undan yaxshiroqman, meni o'tdan yaratding, uni loydan yaratding.'
قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ
qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).
U dedi: 'Undan tush, unda kibr qilishing senga loyiq emas, chiq! Sen haqiqatan pastlardan bo'lding.'
قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ
qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).
U dedi: 'Meni qiyomat kunigacha qoldir.'
قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ
qāla innaka minal-munẓarīn(a).
U dedi: 'Sen qoldirilganlardan bo'lasan.'
قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ
qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).
U dedi: 'Meni adashganing uchun, men ham ularga Sening to'g'ri yo'lingni to'sib qo'yaman.'
ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ
Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).
Keyin ularga oldlaridan, orqalaridan, o'nglaridan va chaplaridan kelaman va ko'pchiligini shukr qiluvchilardan topmaysan.
قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ
qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).
U dedi: 'Undan chiq, mazammat va madh etilgan holda! Ulardan kim senga ergashsa, albatta Jahannamni sizlar bilan to'ldiraman.'
وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ
wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).
Va ey Odam va hotining, jannatga kiring, undan xohlagan joyingizdan yeyavering, lekin bu daraxtga yaqinlashmang, aks holda zalimlardan bo'lasiz.
فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ
fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).
Shayton ularga vasvasa soldi, ularning yashirin joylarini ko'rsatish uchun va dedi: 'Robbingiz sizlarni bu daraxtdan faqat farishta bo'lishingiz yoki abadiy qolishingiz uchun man qildi.'
وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ
wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).
Va ularga qasam ichdi: 'Men sizlarga chin maslahatchilardanman.'
فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).
Ular bilan aldab, daraxtni totib ko'rganlarida, auratlari ochildi va jannat barglari bilan yopishga tushdilar. Robblari ularga nido qildi: 'Men sizlarni bu daraxtdan man qilmaganmidim va shayton sizlarga ochiq dushman ekanini aytmaganmidim?'
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ
qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).
Ular dedilar: 'Ey Robbimiz, biz o'zimizga zulm qildik, agar Sen bizni mag'firat qilmasang va rahm qilmasang, albatta ziyonga uchraganlardan bo'lamiz.'
قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
U dedi: 'Bir-biringizga dushman bo'lib tushing! Yer sizlar uchun makon va foydalanish joyi bo'ladi muddatgacha.'
قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ
qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).
U dedi: 'Unda yashaysiz, unda o'lasiz va undan chiqarilasiz.'
وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍۚ
wa laqad khalaqnal-insāna min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
Va albatta Biz insonga qora loydan, shakllangan quruq loydan yaratdik.
وَالْجَاۤنَّ خَلَقْنٰهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نَّارِ السَّمُوْمِ
wal-jānna khalaqnāhu min qablu min nāris-samūm(i).
Va jinlarni undan oldin issiq olovdan yaratdik.
وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ خَالِقٌۢ بَشَرًا مِّنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍۚ
wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī khāliqum basyaram min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
Va eslang, Parvardigoringiz farishtalarga: «Men qora loydan, shakllangan quruq loydan odam yaratmoqchiman,» dedi.
فَاِذَا سَوَّيْتُهٗ وَنَفَخْتُ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِيْ فَقَعُوْا لَهٗ سٰجِدِيْنَ
fa iżā sawwaituhū wa nafakhtu fīhi mir rūḥī fa qa‘ū lahū sājidīn(a).
Bas, uni to'liq shakllantirib, unga o'zimdan ruh puflaganimda, unga sajda qilib yiqilinglar.
فَسَجَدَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ كُلُّهُمْ اَجْمَعُوْنَۙ
fa sajadal-malā'ikatu kulluhum ajma‘ūn(a).
Bas, farishtalar hammasi birgalikda sajda qildilar.
اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰىٓ اَنْ يَّكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ
illā iblīs(a), abā ay yakūna ma‘as-sājidīn(a).
Mag'ar Iblis, u sajda qiluvchilar bilan birga bo'lishdan bosh tortdi.
قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا لَكَ اَلَّا تَكُوْنَ مَعَ السّٰجِدِيْنَ
qāla yā iblīsu mā laka allā takūna ma‘as-sājidīn(a).
U dedi: «Ey Iblis! Senga nima bo'ldiki, sajda qiluvchilar bilan birga bo'lmading?»
قَالَ لَمْ اَكُنْ لِّاَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهٗ مِنْ صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَاٍ مَّسْنُوْنٍ
qāla lam akul li'asjuda libasyarin khalaqtahū min ṣalṣālim min ḥama'im masnūn(in).
U dedi: «Men loydan yaratgan odamga sajda qilmayman.»
قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَاِنَّكَ رَجِيْمٌۙ
qāla fakhruj minhā fa innaka rajīm(un).
U dedi: «Unda undan chiq, chunki sen la'natlangansan.
وَّاِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ اِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ
wa inna ‘alaikal-la‘nata ilā yaumid-dīn(i).
Va albatta la'nat senga Qiyomat kunigacha tegishlidir.»
قَالَ رَبِّ فَاَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ
qāla rabbi fa anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).
U dedi: «Robbim, meni qayta tiriltiriladigan kungacha kechiktir.»
قَالَ فَاِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَۙ
qāla fa innaka minal-munẓarīn(a).
U dedi: «Bas, albatta sen kechiktirilganlardan bo'lasan.
اِلٰى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوْمِ
ilā yaumil-waqtil-ma‘lūm(i).
Ma'lum vaqtgacha.»
قَالَ رَبِّ بِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِى الْاَرْضِ وَلَاُغْوِيَنَّهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ
qāla rabbi bimā agwaitanī la'uzayyinanna lahum fil-arḍi wa la'ugwiyannahum ajma‘īn(a).
U dedi: «Robbim, meni yo'ldan ozdirganing uchun, men ham ularga yer yuzida (gunohni) chiroyli qilib ko'rsataman va ularning hammasini yo'ldan ozdiraman,
اِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِيْنَ
illā ‘ibādaka minhumul-mukhlaṣīn(a).
mag'ar ulardan sodiq bandalaringni.»
قَالَ هٰذَا صِرَاطٌ عَلَيَّ مُسْتَقِيْمٌ
qāla hāżā ṣirāṭun ‘alayya mustaqīm(un).
U dedi: «Bu Menga to'g'ri yo'ldir.
اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌ اِلَّا مَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْغَاوِيْنَ
inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭānun illā manittaba‘aka minal-gāwīn(a).
Albatta Mening bandalarimga sening ustingda hokimiyating yo'q, mag'ar senga ergashgan yo'ldan ozganlar ustida.»
وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ
wa inna jahannama lamau‘iduhum ajma‘īn(a).
Va albatta Jahannam ularning hammasi uchun va'da qilingan joydir.
لَهَا سَبْعَةُ اَبْوَابٍۗ لِكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُوْمٌ ࣖ
lahā sab‘atu abwāb(in), likulli bābim minhum juz'um maqsūm(un).
Uning yetti eshigi bor, har bir eshik uchun ulardan ma'lum qism ajratilgan.
وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ
wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).
Biz Odamdan oldin ahd oldik, lekin u unutdi, Biz unda qat'iylik topmadik.
وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَ اَبٰى ۗ
wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīsa abā.
Farishtalarga: «Odamga sajdaga tushinglar», dedik, ular sajdaga tushdilar, faqat Iblis rad etdi.
فَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اِنَّ هٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقٰى
fa qulnā yā ādamu inna hāżā ‘aduwwul laka wa lizaujika falā yukhrijannakumā minal-jannati fa tasyqā.
Biz dedik: «Ey Odam, u senga dushman, u seni jannatdan chiqarib, baxtsiz qilmasin».
اِنَّ لَكَ اَلَّا تَجُوْعَ فِيْهَا وَلَا تَعْرٰى ۙ
inna laka allā tajū‘a fīhā wa lā ta‘rā.
Senga unda och qolmaslik va yalang‘och bo‘lmaslik bor.
وَاَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا فِيْهَا وَلَا تَضْحٰى
wa annaka lā taẓma'u fīhā wa lā taḍḥā.
Senga unda chanqamaslik va quyoshda kuymaslik bor.
فَوَسْوَسَ اِلَيْهِ الشَّيْطٰنُ قَالَ يٰٓاٰدَمُ هَلْ اَدُلُّكَ عَلٰى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلٰى
fa waswasa ilaihisy-syaiṭānu qāla yā ādamu hal adulluka ‘alā syajaratil-khuldi wa mulkil lā yablā.
Shayton unga vasvasa qildi: «Ey Odam, senga abadiy hayot va buzilmas mulk daraxtini ko‘rsataymi?»
فَاَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۚ وَعَصٰىٓ اٰدَمُ رَبَّهٗ فَغَوٰى ۖ
fa akalā minhā fa badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa ‘aṣā ādamu rabbahū fa gawā.
Ular undan yedilar, avratlari ochildi, jannat barglari bilan o‘zlarini yopishdi. Odam Robbiga osiy bo‘ldi, adashdi.
ثُمَّ اجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدٰى
Ṡummajtabāhu rabbuhū fa tāba ‘alaihi wa hadā.
Keyin Robbi uni tanladi, tavbasini qabul qildi va hidoyat qildi.
قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى
qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.
(Alloh) dedi: «Ikkingiz bir-biringizga dushman holda undan tushing, agar Menda sizga hidoyat kelsa, kim mening hidoyatimdan yuz o‘girsa, u qiyin hayot kechiradi va Qiyomatda ko‘r holda tiriltiramiz».
اِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ خَالِقٌۢ بَشَرًا مِّنْ طِيْنٍ
iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī khāliqum basyaram min ṭīn(in).
Eslang, Robbingingiz farishtalarga dedi: «Men loydan odam yarataman».
فَاِذَا سَوَّيْتُهٗ وَنَفَخْتُ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِيْ فَقَعُوْا لَهٗ سٰجِدِيْنَ
fa'iżā sawwaituhū wa nafakhtu fīhi mir rūḥī faqa‘ū lahū sājidīn(a).
Keyin uni to‘g‘rilab, unga ruhimdan puflaganimda, unga sujud qilinglar.
فَسَجَدَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ كُلُّهُمْ اَجْمَعُوْنَۙ
fasajadal-malā'ikatu kulluhum ajma‘ūn(a).
Farishtalar hammasi sujud qildilar.