۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ
innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).
Чӑн та, Сафа тата Марва — Аллахӑн сиярӗн (тӗнӗн) пайӗ. Ҫапла вара, кам та кам Аллах Ҫуртне хадж тӑвать е Умра тӑвать, унӑн ҫылӑх ҫук, вӑл иккӗшӗ хушшинче Саи тӑвать. Кам хӑйӗн ирӗкӗпе ырӑ ӗҫсем тӑвать, ҫавӑ Аллах пурне те пархатарлӑ, пурне те пӗлекен.
۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Санран (Мухаммедран) ҫурла уйӑхӗ ҫинчен ыйтаҫҫӗ. Калӑр: «Ҫакӑ ҫынсем валли тата хадж ҫулҫӳревӗн вӑхӑчӗн (кӑтартӑвӗ)». Ҫурта ҫӳлтен кӗни вара ырӑ ӗҫ мар, ырӑ ӗҫ вӑл — турра ӗненекенсен (ырӑ ӗҫӗ). Ҫуртсене вӗсен алӑкӗсенчен кӗрӗр, Аллахран хӑрӑр, вара эсир ӑнӑҫлӑ пулӑр.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ
wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Тата Аллахшӑн хадж тата умра туса пӗтерӗр. Анчах та сире (тӑшмансем) хупӑрласа илнӗ пулсан, ҫӑмӑллӑн тупӑнакан хадюна (вӗсе пӑрахӑр), пуҫӑра ан хырӑр, хадю пусмалли вырӑна ҫитиччен. Сирӗнтен кам та пулин чирлӗ пулсан е унӑн пуҫӗнче мӗнле те пулин йывӑрлӑх пур пулсан (вӑл хырӑнать пулсан), вара вӑл фидья тума тивӗҫлӗ, урӑхла каласан, типӗ тытма, ыркӑмӑллӑх пама е парне кӳме. Эсир хӑрушсӑрлӑхра пулсан, кам хадж умӗн умра тӑвать, вӑл ҫӑмӑллӑнах тупма пултаракан хадю (пусаймалла). Анчах та вӑл ӑна илмесен, вӑл хадж вӑхӑтӗнче виҫӗ кун, эсир таврӑннӑ хыҫҫӑн ҫичӗ кун типӗ тытмалла. Ку вӑл пурӗ вунӑ (кун). Ҫавӑн пекех ҫемйисем Аслӑ мечӗт ҫывӑхӗнче пурӑнман ҫынсем валли те. Аллахран хӑрӑр, пӗлӗр: Аллах питӗ хаяр наказани парать.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ
wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Тата Аллахшӑн хадж тата умра туса пӗтерӗр. Анчах та сире (тӑшмансем) хупӑрласа илнӗ пулсан, ҫӑмӑллӑн тупӑнакан хадюна (вӗсе пӑрахӑр), пуҫӑра ан хырӑр, хадю пусмалли вырӑна ҫитиччен. Сирӗнтен кам та пулин чирлӗ пулсан е унӑн пуҫӗнче мӗнле те пулин йывӑрлӑх пур пулсан (вӑл хырӑнать пулсан), вара вӑл фидья тума тивӗҫлӗ, урӑхла каласан, типӗ тытма, ыркӑмӑллӑх пама е парне кӳме. Эсир хӑрушсӑрлӑхра пулсан, кам хадж умӗн умра тӑвать, вӑл ҫӑмӑллӑнах тупма пултаракан хадю (пусаймалла). Анчах та вӑл ӑна илмесен, вӑл хадж вӑхӑтӗнче виҫӗ кун, эсир таврӑннӑ хыҫҫӑн ҫичӗ кун типӗ тытмалла. Ку вӑл пурӗ вунӑ (кун). Ҫавӑн пекех ҫемйисем Аслӑ мечӗт ҫывӑхӗнче пурӑнман ҫынсем валли те. Аллахран хӑрӑр, пӗлӗр: Аллах питӗ хаяр наказани парать.
اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ
al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).
Хадж (сезон) — ҫирӗплетнӗ уйӑхсем. Кам ҫав (уйӑхсенче) хадж тӑвать, вӑл хадж вӑхӑтӗнче ирсӗр сӑмахсем (рафатсем) ан калаҫтӑр, аскӑн ӗҫсем тумалла мар, харкашмалла мар. Эсир мӗнле ырӑ ӗҫ тӑватӑр, ҫавна Аллах пӗлет. Апат-ҫимӗҫ илсе килӗр, мӗншӗн тесен чи лайӑх апат-ҫимӗҫ вӑл — турра ӗненни. Эй ӑслӑ ҫынсем, Манран хӑрӑр!
فِيْهِ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ مَّقَامُ اِبْرٰهِيْمَ ەۚ وَمَنْ دَخَلَهٗ كَانَ اٰمِنًا ۗ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَبِيْلًا ۗ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ
fīhi āyātum bayyinātum maqāmu ibrāhīm(a), wa man dakhalahū kāna āminā(n), wa lillāhi ‘alan-nāsi ḥijjul-baiti manistaṭā‘a ilaihi sabīlā(n), wa man kafara fa innallāha ganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).
Унта уҫӑмлӑ паллӑсем пур, (вӗсен хушшинче) Ибрагим станцийӗ. Кам унта (Байтуллах) кӗрет, ҫавӑ хӑрушсӑр пулать. Аллах умӗнчи этемӗн тивӗҫӗсенчен пӗри — Байтуллах патне ҫитме пултаракансем валли ҫул ҫӳресси. Кам (хадж тивӗҫне) сирсе ярать, ҫавӑн чухне пӗлӗр: Аллах пур тӗнчерен те Пуян (нимӗн те кирлӗ мар).
فِيْهِ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ مَّقَامُ اِبْرٰهِيْمَ ەۚ وَمَنْ دَخَلَهٗ كَانَ اٰمِنًا ۗ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَبِيْلًا ۗ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ
fīhi āyātum bayyinātum maqāmu ibrāhīm(a), wa man dakhalahū kāna āminā(n), wa lillāhi ‘alan-nāsi ḥijjul-baiti manistaṭā‘a ilaihi sabīlā(n), wa man kafara fa innallāha ganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).
Унта уҫӑмлӑ паллӑсем пур, (вӗсен хушшинче) Ибрагим станцийӗ. Кам унта (Байтуллах) кӗрет, ҫавӑ хӑрушсӑр пулать. Аллах умӗнчи этемӗн тивӗҫӗсенчен пӗри — Байтуллах патне ҫитме пултаракансем валли ҫул ҫӳресси. Кам (хадж тивӗҫне) сирсе ярать, ҫавӑн чухне пӗлӗр: Аллах пур тӗнчерен те Пуян (нимӗн те кирлӗ мар).
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Эй ӗненекенсем! Аллахӑн таса принципӗсене ан пӑсӑр, тата харам уйӑхӗсен чысне ан пӑсӑр, хадю (парне чӗрчунӗсем) тата калаид (палӑртнӑ парне чӗрчунӗсем) ан пӑсӑр, Байтулхарама ҫӳрекен ҫынсене те ан пӑсӑр; вӗсем хӑйсен Ҫӳлхуҫин ырӑлӑхне тата кӑмӑлне шыраҫҫӗ. Анчах та эсир ихрам туса пӗтернӗ пулсан, сунара кайма пултаратӑр. Халӑха курайманни, мӗншӗн тесен вӑл сире Сӑваплӑ Мечӗтрен тухма чӑрмантарать, сире хӑвӑрӑн чикӗрен тухма (вӗсем патнелле) хавхалантарма ан парӑр. Сире тӳрӗлӗхпе турра ӗненме пулӑшӑр, ҫылӑхсемпе тӑшманлӑхсем тума ан пулӑшӑр. Аллахран хӑрӑр, чӑнах та, Аллах питӗ хаяр наказани парать.
۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
Аллах Каабана ҫынсем пухӑнакан сӑваплӑ ҫурт туса хунӑ. Ҫавӑн пекех харам уйӑхӗсем, хадю тата калаид. Ҫакна эсир Аллах пӗлӗтре мӗн пуррине, ҫӗр ҫинче мӗн пуррине пӗлнине, Аллах пурне те пӗлекеннине пӗлтӗр тесе тунӑ.
وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).
Аслӑ хадж кунӗнче Аллахпа Унӑн Элчӗ этемлӗхе пӗлтернӗ: чӑнах та, Аллахпа Унӑн Элчи мушриксенчен хӑтӑлнӑ. Вара эсир (мушриксем) ӳкӗнсен, сирӗншӗн лайӑхрах, енчен те эсир пӑрӑнсан, вара пӗлӗр: эсир Аллаха хавшатма пултараймастӑр. Ӗненменнисене асаплӑ асап илесси ҫинчен ырӑ хыпар пӗлтер,
وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ
wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).
Ҫынсене хадж тума чӗнӗр, вӗсем сирӗн пата ҫуран килӗҫ, е кашни ырхан тӗве ҫине утланса пырӗҫ, вӗсем пур инҫетри кӗтессенчен те килӗҫ.
وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ
wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).
Ҫынсене хадж тума чӗнӗр, вӗсем сирӗн пата ҫуран килӗҫ, е кашни ырхан тӗве ҫине утланса пырӗҫ, вӗсем пур инҫетри кӗтессенчен те килӗҫ.