اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).
Beduino árabekunaqa aswan kallpasapam kanku mana iñiyninkupi hinaspa iskay uya kasqankupi, naturalmi mana yachasqanku kamachikuykunata, chaykunatam Allahpa kachasqanman riqsichirqa. Allahqa Tukuy Yachaqmi, Tukuy Yachayniyoqmi.
وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).
Hinallataq beduino árabekuna ukhupi kanmi pikunachus qhawanku ima gastasqankuta (Allahpa ñanninpi) chinkachiy hina; payqa suyashanmi peligro chayamunanta, paykunan peligrowan hap’ichikunqaku. Allahqa Tukuy uyariqmi, Tukuy yachaqmi.
وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Hinallataq beduin árabekuna ukhupi kanmi pikunachus iñinku Allahpi hinallataq Qhepa P’unchaypi, hinaspa qhawanku ima gastasqankuta (Allahpa ñanninpi) huk ñan hina Allahman asuykunankupaq hinallataq huk ñan hina (tarinankupaq) kachasqaq mañakuyninta. Yachay, cheqaqtapuni, qoyqa huk ñanmi paykunapaq aswan asuykunankupaq (Allahman). Qhepamanmi Allah paykunaman haykunqa khuyapayakuyninman (hanaq pacha); Chiqapmi, Allahqa Pampachakuqmi, Ancha Khuyapayakuqmi.
وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ
wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).
Hinallataq muyuriqniykipi tiyaq beduinokuna ukhupiqa iskay uya runakunan kanku. Medina llaqta runakuna ukhupitaqmi iskay uya runakuna kanku, iskay uya kayninkupi aswan askha. Qamqa (O Muhammad) manam paykunata riqsinkichu, ichaqa Noqaykuqa riqsiyku. Iskay kutita muchuchisaqku, chaymantañataqmi hatun ñak’ariyman kutichisqa kanqaku.
سَيَقُوْلُ لَكَ الْمُخَلَّفُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ شَغَلَتْنَآ اَمْوَالُنَا وَاَهْلُوْنَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا ۚيَقُوْلُوْنَ بِاَلْسِنَتِهِمْ مَّا لَيْسَ فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ بِكُمْ ضَرًّا اَوْ اَرَادَ بِكُمْ نَفْعًا ۗبَلْ كَانَ اللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
sayaqūlu lakal-mukhallafūna minal-a‘rābi syagalatnā amwālunā wa ahlūnā fastagfir lanā, yaqūlūna bi'alsinatihim mā laisa fī qulūbihim, qul famay yamliku lakum minallāhi syai'an in arāda bikum ḍarran au arāda bikum naf‘ā(n), bal kānallāhu bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Qhipaman saqisqa beduinokuna (mana Hudaibiyahman yaykurqankuchu) nisunki: "Qhapaq kayniykuwan aylluykuwan ima ocupasqa karqayku, chayrayku pampachayta mañakuy ñuqaykupaq". Siminkuwanmi rimanku mana sonqonkupi kaqta. Niy: "Chaynaqa, ¿pitaq harkanman Allahpa munayninta sichus pay munanman desgraciata qanpaq otaq sichus munanman beneficiota qanpaq? Cheqaqtapunin, Allahqa Yachan ima ruwasqaykichismanta".
بَلْ ظَنَنْتُمْ اَنْ لَّنْ يَّنْقَلِبَ الرَّسُوْلُ وَالْمُؤْمِنُوْنَ اِلٰٓى اَهْلِيْهِمْ اَبَدًا وَّزُيِّنَ ذٰلِكَ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِۚ وَكُنْتُمْ قَوْمًاۢ بُوْرًا
bal ẓanantum allay yanqalibar-rasūlu wal-mu'minūna ilā ahlīhim abadaw wa zuyyina żālika fī qulūbikum wa ẓanantum ẓannas-sau'(i), wa kuntum qaumam būrā(n).
Yuyarqankichismi Kachamuqpas, iñiqkunapas manaña hayk’aqpas ayllunkuman kutimunankuta, chay hina kaqtaq sonqoykichispi sumaqyachisqa karqankichis, mana allin yuyaytataq hap’irqankichis, chaymi chinkachisqa llaqtaman tukupurqankichis.
سَيَقُوْلُ الْمُخَلَّفُوْنَ اِذَا انْطَلَقْتُمْ اِلٰى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوْهَا ذَرُوْنَا نَتَّبِعْكُمْ ۚ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّبَدِّلُوْا كَلٰمَ اللّٰهِ ۗ قُلْ لَّنْ تَتَّبِعُوْنَا كَذٰلِكُمْ قَالَ اللّٰهُ مِنْ قَبْلُ ۖفَسَيَقُوْلُوْنَ بَلْ تَحْسُدُوْنَنَا ۗ بَلْ كَانُوْا لَا يَفْقَهُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا
sayaqūlul-mukhallafūna iżanṭalaqtum ilā magānima lita'khużūhā żarūnā nattabi‘kum, yurīdūna ay yubaddilū kalāmallāh(i), qul lan tattabi‘ūnā każālikum qālallāhu min qabl(u), fasayaqūlūna bal taḥsudūnanā, bal kānū lā yafqahūna illā qalīlā(n).
Saqueokunata apanaykipaq ripuqtiykiqa, qhepapi kaq beduinokunan ninqaku: “Qatisunchis”, nispa. Paykunaqa Diospa promesankunata cambiayta munanku. Niy: "Manan hayk'aqpas qatiwaykuchu. Kaytan Allah qallariymantapacha kamachirqan". Chaymantataq ninqaku: “Cheqaqtapunin envidiawankichis”, nispa. Manaña entiendenkuchu chaypas ichaqa pisillatan.
قُلْ لِّلْمُخَلَّفِيْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ اِلٰى قَوْمٍ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ تُقَاتِلُوْنَهُمْ اَوْ يُسْلِمُوْنَ ۚ فَاِنْ تُطِيْعُوْا يُؤْتِكُمُ اللّٰهُ اَجْرًا حَسَنًا ۚ وَاِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِّنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
qul lil-mukhallafīna minal-a‘rābi satud‘auna ilā qaumin ulī ba'sin syadīdin tuqātilūnahum au yuslimūn(a), fa'in tuṭī‘ū yu'tikumullāhu ajran ḥasanā(n), wa in tatawallau kamā tawallaitum min qablu yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n).
Qhipaman saqisqa beduinokunaman niy: "Qankunaqa mink'asqa kankichis (maqanakunaykipaq) hatun kallpayoq llaqtawan, paykunawan maqanakunaykichismi mana entregakuqtinku. Sichus (invitacionta) kasukunkichis chayqa, Allahmi allin premiota qosunkichis, ichaqa ñawpaqpi hina kutirinkichis chayqa, nanaq muchuchiywanmi muchuchisunkichis".
۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Beduino árabe runakunan nirqanku: “Ñoqaykuqa iñiyku”, nispa. Niy (paykunaman), "Manaraqmi iñinkichischu, ichaqa ninkichismi '(Islamman) k'umuykukurqayku', imaraykuchus iñiyqa manaraqmi sonqoykichisman haykurqanchu. Hinallataq sichus Allahta kachasqantawan kasukunkichis chayqa, manan pisiyachinqachu pisillatapas (premio) ruwasqaykichismanta. Cheqaqtapunin, Allahqa Ancha pampachaqmi, Ancha khuyapayakuqmi".
يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).
Paykunaqa sientenku islamninkuwan yanapasusqaykita. Niy: "Ama sienteychu islamniykiwan ima favortapas ruwawasqaykita, cheqaqta rimaspaqa Allahmi saminchakunata qosurqanki iñinaykipaq rikuchispa, sichus cheqaq runa kanki chayqa".