۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Ta'n vooinjer nagh vel tushtey oc eddyr deiney gra, "Cre'n red t'er n'yannoo ad (Muslim) veih'n qibla rish v'ad roish (oriented) ad hene?" As dooyrt eh (Muhammad), "Ta'n shiar as y shiar ec Allah; t'eh stiurey quoi erbee ta echey er y raad cheddin."
وَدَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يُضِلُّوْنَكُمْۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ
waddaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi lau yuḍillūnakum, wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).
Ta buill dy Leih y Leih er nyn goyrt gys mraane. Ayns y fa (in fact), cha nel ad mee-chrauee agh ad hene, agh cha nel ad er-fakin.
وَقَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اٰمِنُوْا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوْٓا اٰخِرَهٗ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۚ
wa qālaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi āminū bil-lażī unzila ‘alal-lażīna āmanū wajhan-nahāri wakfurū ākhirahū la‘allahum yarji‘ūn(a).
As dooyrt possan jeh Pobble y Leih, (da'n derrey yeh), "Creid-jee ayns ny va soilshit da ny credjuee ayns toshiaght y laa as gow-jee eh ec y jerrey, dy vod ad chyndaa (dy vee-chredjue."
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تُطِيْعُوْا فَرِيْقًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ يَرُدُّوْكُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ كٰفِرِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū in tuṭī‘ū farīqam minal-lażīna ūtul-kitāba yaruddūkum ba‘da īmānikum kāfirīn(a).
O shiuish ta credjal! Mannagh jean shiu ymmyd jeh sheshaght jeusyn v’er nyn goyrt gys y Leih, nee ad shiu y yannoo reesht dy ve neu-chreeagh erreish diu credjal.
لَنْ يَّضُرُّوْكُمْ اِلَّآ اَذًىۗ وَاِنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ يُوَلُّوْكُمُ الْاَدْبَارَۗ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ
lay yaḍurrūkum illā ażā(n), wa iy yuqātilūkum yuwallūkumul-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).
Cha jean ad drogh-yannoo dhyt, agh son annoyansyn beggey, as my t'ad coayl rhyt, bee ad sure dy row ad er-gerrey (caillt). As er-y-fa shen, cha row ad er gheddyn cooney.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا بِطَانَةً مِّنْ دُوْنِكُمْ لَا يَأْلُوْنَكُمْ خَبَالًاۗ وَدُّوْا مَا عَنِتُّمْۚ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاۤءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۖ وَمَا تُخْفِيْ صُدُوْرُهُمْ اَكْبَرُ ۗ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيٰتِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū biṭānatam min dūnikum lā ya'lūnakum khabālā(n), waddū mā ‘anittum, qad badatil-bagḍā'u min afwāhihim, wa mā tukhfī ṣudūruhum akbar(u), qad bayyannā lakumul-āyāti in kuntum ta‘qilūn(a).
O shiuish ta credjal! Nagh jean oo caraid ta foddey jeh dty chiark (jeh'n un chredjue) myr caraid t'ou uss credjal, (son) cha jean ad staydys dy choyrt trimmid dhyt. T'ad son dty sniaghtey. Dy firrinagh, ta dwoaie er ny hoilshaghey ass nyn meeal, as ta ny ta follit ayns nyn greeaghyn ny s’olkys. Dy firrinagh, ta shin er mraaney dhyt (Nyn) verseyn, my ta fys eu.
۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ
latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).
T’ou dy shickyr er ny threealtym lesh dty argid as oo hene. As son shickyrys nee shiu clashtyn ymmodee reddyn feer ghorjagh veih’n vooinjer va’n Lioar er ny choyrt roish shiu as veih ny polytheistyn. As my ta shiu boggyssagh as pious, eisht ta ny reddyn shen reddyn (dy beagh) prioritized.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).
Nagh vel oo cur tastey da’n vooinjer ta er gheddyn ayrn jeh’n Leih (Torah)? Cheayll ad error as ta’d er nyn goyrt stiagh (deviate) veih’n raad (ceart).
مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا
minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).
(Ta shen) mastey ny Hewnyn, ta caghlaa ny goan veih nyn ynnyd. As dooyrt ad, Chlashtyn shin, agh cha jean shin geill. As (dooyrt ad myrgeddin), "Clasht," tra nagh chlashtyn (shiu Muhammad dy jarroo) nhee erbee. As (ta’d gra), “Raa’ina” t’ee shleaystey e teihll as t’ee shleaystey credjue. My v'ad er ghra, "Ta shin clashtyn as geaishtagh, as clashtyn, as cur tastey da," v'eh shen ny share daue as ny s'coardail, agh hug Allah ad er-gerrey, er-yn-oyr dy row ad er n'eiyrt. Cha vel ad credjal agh beggan.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).
Nagh dug shiu tastey da’n vooinjer v’er nyn goyrt stiagh ayns y Leih (Torah)? Chred ad ayns Jibt as taghut, as dooyrt ad rish ny anchreedee (polytheistee Mecca), dy row ad ny s'kiart ayns nyn raad na ny credjuee.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khużhu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
O Rasul (Muhammad)! Na bee-jee trimshagh son dy vel ad jannoo co-chaslys ayns nyn mee-chredjue. Ta shen dy ghra, adsyn (hypocrites) ta gra lesh nyn ghing, "Ta shin er chredjal," agh cha vel nyn greeaghyn credjal foast, as myrgeddin ny Iudeeyn ta dy jarroo graihagh er clashtyn (news) baghey as dy jarroo graihagh er clashtyn (goan) deiney elley nagh vel rieau er jeet hiu. Va’d er chaghlaa ny goan (Torah) veih’n ghrinney. As dooyrt ad, "Marish shoh t'er ny choyrt dhyt (ta er ny chaghlaa) gow eh, as my t'eh er ny choyrt dhyt red erbee nagh vel shoh, eisht bee uss cooie." As quoi-erbee ta Allah aggindagh dy leih da dy gholl er-shaghryn, cha vod oo nhee erbee y disobey veih Allah (dy chur cooney da) ayns y chooid smoo. Ta ad nyn lught-thie nagh vel Jee er nyn goyrt dy ghlenney nyn greeaghyn. Ayns y theihll shoh bee ad er nyn stroie as ayns y vea er-dy-henney bee ad er nyn stroie mooar.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
O shiuish ta credjal! Nar jean dty ard-gheiney ny deiney ta jannoo dty chredjue ny obbyr jeh scansh as cloie, (eisht) mastey adsyn v’er nyn goyrt rish y lioar roish oo as ny neu-chredjuee (polytheists). As bee-jee aggle roish Allah, my she credjuee shiu.
وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ
wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).
As my t’ou uss goaill (roo) dy (yannoo) padjer, t’ad jannoo jeh obbyr s’goanney as s’goanney. Ta shen er-yn-oyr dy vel ad nyn lught-thie nagh vel tushtey oc.
وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
As dooyrt ny Hewnyn, “Ta laueyn Yee kianlt.” Ayns y fa, she nyn laueyn t’er nyn stroie as she adsyn ta er nyn stroie er-yn-oyr jeh’n red t’ad er ghra, agh ta’n daa laue jeh Allah foshlit; T’eh cur beaghey myr ta’n Chiarn dy yeearree. As (y Qur’an) v’er ny choyrt sheese hood’s veih dty Hiarn, nee eh dy shickyr cur rish y vee-chraueeaght as y vee-chredjue jeh’n chooid smoo jeu. As hug shin caggey as caggey eddyr ad gys Laa yn Arrey. Gagh tra v’ad er n’eiyrt aile cogaidh, v’eh er n’eiyrt magh lesh Allah. As t’ad feddyn (dy yannoo) sniaghtey er y thalloo. As cha vel Allah graihagh er ny ta jannoo dagh red.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ نُهُوْا عَنِ النَّجْوٰى ثُمَّ يَعُوْدُوْنَ لِمَا نُهُوْا عَنْهُ وَيَتَنٰجَوْنَ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُوْلِۖ وَاِذَا جَاۤءُوْكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللّٰهُ ۙوَيَقُوْلُوْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللّٰهُ بِمَا نَقُوْلُۗ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُۚ يَصْلَوْنَهَاۚ فَبِئْسَ الْمَصِيْرُ
alam tara ilal-lażīna nuhū ‘anin-najwā ṡummā ya‘ūdūna limā nuhū ‘anhu wa yatanājauna bil-iṡmi wal-‘udwāni wa ma‘ṣiyatir-rasūl(i), wa iżā jā'ūka ḥayyauka bimā lam yuḥayyika bihillāh(u), wa yaqūlūna fī anfusihim lau lā yu‘ażżibunallāhu bimā naqūl(u), ḥasbuhum jahannam(u), yaṣlaunahā, fa bi'sal-maṣīr(u).
Nagh vel shiu er n’yannoo attention dy vel ny deiney v’er nyn goyrt fo’n chiarail dy yannoo co-choardail secret, eisht dy vel ad ry-heet reesht gys (goaill stiagh) y cho-chowrey as dy vel ad jannoo co-choardail secretagh dy yannoo peccah, nagh row ad er nyn stroie as dy row ad er nyn goyrt fo’n obbyr rish y Phadeyr. As tra t’ad cheet hood (Muhammad), t’ad cur arrane dhyt ayns aght nagh vel shen ta Allah er n’oardaghey dhyt. As dooyrt ad roo hene, “Cre’n-fa nagh vel Allah nyn stroie son ny loayr shin?” Doghan daue yn ifrin t’ad dy gholl stiagh. So iffrey y raad sloo dy row.