ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَ ۗوَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يُلْقُوْنَ اَقْلَامَهُمْ اَيُّهُمْ يَكْفُلُ مَرْيَمَۖ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ يَخْتَصِمُوْنَ
Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż yulqūna aqlāmahum ayyuhum yakfulu maryam(a), wa mā kunta ladaihim iż yakhtaṣimūn(a).
Quella a l’é quarcheduña de neuve invixibile che t’emmo revelou (Muhammad), ascì ben che no ti l’ea con loiatri quande an cacciou e seu penne (pe tiâ a sorte) in sce quæ de loiatri o l’avieiva tegnuo a Maryam. E no t'ea con loiatri quande se sciortivan.
اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ
al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
(Saieiva à dî) quelli che van apreuvo a-o Messaggê, o Profeta ch’o l’é ummi (o no peu leze e scrive) che o seu (nomme) trovan scrito inta Torah e into Vangelo ch’an, ch’o ghe comanda de fâ quello ch’o l’é giusto e o proibisce quello ch’o l’é sbaliou, e ch’o ghe permette tutto quello ch’o l’é bon pe loiatri e o ghe proibisce tutto quello ch’o l’é bon pe loiatri e o ghe proibisce tutto quello ch’o l’é pe loiatri, e o ghe proibisce tutto quello ch’o l’é pe loiatri. liatri. Pe quello ch’o l’à da fâ con quelli che creddan inte lê, ô glorifican, ô aggiuttan e van apreuvo a-a luxe sciortia ch’a gh’é stæta revelâ (o Coran), son o pòpolo affortunou.
قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ
qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).
Di (Muhammad), "O pòpolo! De fæto, son o messaggê de Allah pe tutti voscià, Ch'o possede o regno di çê e da tæra; no gh'é nisciun dê (ch'o l'à o drito d'ëse venerou) feua de Lê, ch'o dà vitta e o provoca a mòrte, coscì che creddete inte Allah e o Seu Messaggê de Allahs, o Seu Messaggê de Allahs, paròlle (I seu libbri).
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
E quande i Nòstri versci ghe vegnivan reçitæ ciæamente, quelli che no s’aspëtavan de incontrâne an dito: «Portâ un libbro despægio da sto Coran ò sostituîlo». Di (Muhammad): "No l’é appropiou pe mi cangiâlo de mæ mæximo. Vago apreuvo solo à quello ch’o m’é revelou. Ò pe in davei poia do castiggo do grande giorno (Giorno do Judiçio) se no obedisco a-o mæ Segnô."
قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).
Di (Muhammad): «Se Allah o voeiva, no t’avieiva lezzuo e Allah o no t’avieiva (ascì) informou». Viveivo con ti quarche tempo avanti (avanti da revelaçion do Coran). No ti capisci?
ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْقُرٰى نَقُصُّهٗ عَلَيْكَ مِنْهَا قَاۤىِٕمٌ وَّحَصِيْدٌ
Żālika min ambā'il-qurā naquṣṣuhū ‘alaika minhā qā'imuw wa ḥaṣīd(un).
Ste chì son quarcheduña de novitæ in scî paixi (ch’en stæti destruti) che Noi gh’emmo dito (Muhammad). Çertidun de sti paixi gh'an ancon de tracce e çertidun son stæti destruti.
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ
naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).
Ti emmo contou (Muhammad) a megio stöia con revelâte sto Coran, e de fæto ti l’ea avanti de quello un de quelli che no o saveivan.
ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ
Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).
Quella a l’é quarcheduña de novitæ invixibile che t’emmo revelou (Mahomed); anche se no ti l’ea da-a rente à loiatri, quande an açettou de organizzâ unna russa (pe mette o Giuseppe into pòsso).
وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ اِنَّمَا يُعَلِّمُهٗ بَشَرٌۗ لِسَانُ الَّذِيْ يُلْحِدُوْنَ اِلَيْهِ اَعْجَمِيٌّ وَّهٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِيْنٌ
wa laqad na‘lamu annahum yaqūlūna innamā yu‘allimuhū basyar(un), lisānul-lażī yulḥidūna ilaihi a‘jamiyyuw wa hāżā lisānun ‘arabiyyum mubīn(un).
E de fæto semmo che an dito: «De fæto, o Coran o gh’é stæto mostrou solo che da un òmmo». A lengua do pòpolo ch’o l’accusavan (che o Muhammad o l’aiva studiou) de lê a l’ea a lengua de l’Ajam, ascì ben che questo (o Coran) o l’ea in arabo ciæo.
وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِيِّ اِذْ قَضَيْنَآ اِلٰى مُوْسَى الْاَمْرَ وَمَا كُنْتَ مِنَ الشّٰهِدِيْنَ ۙ
wa mā kunta bijānibil-garbiyyi iż qaḍainā ilā mūsal-amra wa mā kunta minasy-syāhidīn(a).
E ti (Mahomed) no l’ea à ponente (da vallâ sacra de Tuwa) quande Noi l’emmo trasmisso o comando a-o Mosè, e no l’ea (anche) tra o pòpolo ch’o l’à assistio (quell’evento).
وَلٰكِنَّآ اَنْشَأْنَا قُرُوْنًا فَتَطَاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۚ وَمَا كُنْتَ ثَاوِيًا فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۙ وَلٰكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِيْنَ
wa lākinnā ansya'nā qurūnan fataṭāwala ‘alaihimul-‘umur(u), wa mā kunta ṡāwiyan fī ahli madyana tatlū ‘alaihim āyātinā, wa lākinnā kunnā mursilīn(a).
Ma Noi emmo creou quarche persoña, e l’é passou ben ben de tempo in sce de loiatre, e ti (Mahomed) no t’é arrestou co-o pòpolo de Madyan à reçitâghe i Nòstri versci, ma Noi emmo mandou di messaggê.
وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ
wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).
E ti (Muhammad) no l’ea vexin à Tur (montagna) quande l’emmo ciammou (Mosè), ma (l’emmo mandou) comme misericordia da-o to Segnô, pe poei avvertî o pòpolo (Quraish) ch’o no l’ea stæto vixitou da-i avvertitoî avanti de ti pe poei imprende unna leçion.
وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ
wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).
E ti (Mahomed) no t’æ mai lezzuo un libbro avanti (o Coran) e no t’æ (mai) scrito un libbro co-a man drita; Se (ti l'avesci lezzuo e scrito), a gente a l'avieiva dubitou.
مَا كَانَ لِيَ مِنْ عِلْمٍۢ بِالْمَلَاِ الْاَعْلٰٓى اِذْ يَخْتَصِمُوْنَ
mā kāna liya min ‘ilmim bil-mala'il-a‘lā iż yakhtaṣimūn(a).
No gh'aiva a picciña conoscensa in scî al-mala'ul a'la (angeli) quande se discutteivan.
هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
O l’é stæto Lê ch’o l’à mandou un Messaggê à un pòpolo analfabeto da tra de loiatri mæximi, ch’o gh’à reçitou i seu versci, o gh’à purificou (anime) e o gh’à mostrou o Libbro e a Saviessa (Sunnah), sciben che primma, ean inte un errô òvvio.