ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Nyuma yabo, twohereje Musa hamwe n'ibimenyetso byacu kuri Farawo n'abayobozi b'umuryango we, ariko bahakana ibimenyetso. Nuko rero mwitondere ibiba ku bakora ibibi.
وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ
wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).
Musa aravuga ati: “Yewe Farawo! Mu by’ukuri, ndi intumwa iturutse kuri Nyagasani w’isi yose,
حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).
Ntegetswe kuvuga ukuri kuri Allah. Mu by'ukuri, naje iwanyu mfite ibimenyetso bisobanutse biturutse ku Mwami wanyu, bityo reka abana ba Isirayeli bajyane nanjye."
قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).
(Farawo) aramusubiza ati: "Niba ari ukuri ko uzanye ibimenyetso, garagaza ko uri umwe mu bantu b'ukuri."
فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ
fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).
Hanyuma (Mose) ajugunya inkoni ye, maze ako kanya inkoni ihinduka inzoka nini cyane.
وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ
wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).
Akuramo ikiganza cye, gihita cyera (kirabagirana) ku babibonye.
قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ
qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).
Abayobozi b'Abafarawo baravuze bati “Uyu mugabo ni umupfumu w'umuhanga koko,
يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ
yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).
ushaka kubamenesha mu gihugu cyanyu." (Farawo aravuga), "None se uragira ngo iki?"
قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ
qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).
(Abatware) barasubiza bati: "Mumufatire (igihe gito) we na murumuna we, mwohereze abantu mu mijyi bakusanye (abapfumu),
يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ
ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).
kugira ngo bakuzanire abapfumu bose b'abahanga.
وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ
wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).
Abapfumu baraza kwa Farawo, baramubaza bati “Ese tuzabona igihembo nidutsinda?”
۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ
wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).
Kandi twahishuriye Mose tuti: “Tana inkoni yawe hasi!” Nuko ahita amira ibinyoma byabo byose.
قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ
qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).
Farawo aravuga ati: “Kuki mumwizera mbere yuko mbaha uburenganzira? Mu by’ukuri, ubu ni uburiganya mwateguye muri uyu mujyi, bwo kwirukana abaturage bawo. Nyuma muzamenya (ingaruka z’ibikorwa byanyu)
قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ
qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).
Musa yabwiye abantu be ati: "Musabe ubufasha kuri Allah kandi mwihangane. Mu by'ukuri (iyi si) ni iya Allah; azayiragwa uwo ashaka mu bagaragu be. Kandi iherezo ryiza ni iry'abakiranutsi."
قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ
qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).
Bo (abantu ba Musa) baravuze bati: “Twarakandamijwe (na Farawo) mbere yuko utugeraho na nyuma yuko uza.” (Musa) baramusubiza bati: “Nizeye ko Nyagasani wawe azarimbura abanzi bawe akakugira khalifa ku isi; hanyuma azareba uko ubigenza.”
وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ
wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).
Musa aravuga ati: “Yemwe bantu banjye! Niba mwemera Imana, nimuyizere niba koko muri Abayisilamu (muyoboke).”
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
Jya kwa Farawo kuko yarenze umupaka koko.
اِذْهَبْ اَنْتَ وَاَخُوْكَ بِاٰيٰتِيْ وَلَا تَنِيَا فِيْ ذِكْرِيْۚ
iżhab anta wa akhūka bi'āyātī wa lā taniyā fī żikrī.
Genda wowe na murumuna wawe mutwaye ibimenyetso byanjye (by'imbaraga), kandi ntimukirengagize kunyibuka mwembi;
اِذْهَبَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۚ
iżhabā ilā fir‘auna innahū ṭagā.
Nimugende mwembi kwa Farawo, kuko yarenze imipaka;
فَقُوْلَا لَهٗ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهٗ يَتَذَكَّرُ اَوْ يَخْشٰى
fa qūlā lahū qaulal layyinal la‘allahū yatażakkaru au yakhsyā.
Bityo rero mubwire (Farawo) amagambo yoroheje, wenda azaba abizi cyangwa afite ubwoba.
قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى
qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.
Bombi baravuze bati: “Mwami wacu, mu by’ukuri, dutinya ko azaduhana vuba cyangwa ko azarushaho kwiyongera.”
قَالَ لَا تَخَافَآ اِنَّنِيْ مَعَكُمَآ اَسْمَعُ وَاَرٰى
qāla lā takhāfā innanī ma‘akumā asma‘u wa arā.
(Allah) aravuga ati: “Ntimugire ubwoba, mu by’ukuri ndi kumwe namwe mwembi, numva kandi ndabona.
فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى
fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.
Nuko mwembi mugende mumusange (Farawo) mumubwire muti: "Mu by'ukuri, twembi turi intumwa z'Umwami wawe, reka abana ba Isirayeli bajyane natwe kandi ntubabare nabi. Mu by'ukuri, twaje iwawe dufite ikimenyetso (cy'uko turi intumwa) kivuye ku Mwami wawe. Kandi agakiza gahabwa abakurikiza amabwiriza."
قَالَ فَمَنْ رَّبُّكُمَا يٰمُوْسٰى
qāla famar rabbukumā yā mūsā.
(Farawo) aravuga ati: “Ni nde Nyagasani wanyu mwembi, yewe Musa?”
قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى
qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.
(Musa) aramusubiza ati: "Umwami wacu ni we (Imana) wahaye ikintu cyose ishusho y'ikintu, hanyuma akakiyobora."
قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُوْنِ الْاُوْلٰى
qāla famā bālul-qurūnil-ūlā.
(Farawo) aravuga ati: "None se abantu ba kera bari bameze bate?"
ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى وَاَخَاهُ هٰرُوْنَ ەۙ بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
Ṡumma arsalnā mūsā wa akhāhu hārūn(a), bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
Hanyuma twohereje Musa na murumuna we Harun hamwe n'ibimenyetso byacu n'ibimenyetso bisobanutse,
وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ
wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Kandi (wibuke) igihe Umwami wawe yahamagaraga Musa (avuga ati): "Ngwino ku bantu b'abagome,
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
(Musa) yaravuze ati: “Nyagasani, mu by’ukuri, ndatinya ko bazambeshya,
فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ
fa'tiyā fir‘auna faqūlā innā rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).
Nuko nimuze mwembi kwa Farawo mubabwire muti: "Mu by'ukuri, turi intumwa z'Umwami w'isi yose,
اَنْ اَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
an arsil ma‘anā banī isrā'īl(a).
Reka Abana ba Isirayeli (bajyane) natwe."
وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ اَنْ عَبَّدْتَّ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
wa tilka ni‘matun tamunnuhā ‘alayya an ‘abbatta banī isrā'īl(a).
Kandi iyo ni yo neza wampaye, (mu gihe) wakoreshaga abana ba Isirayeli nk'abacakara."
نَتْلُوْا عَلَيْكَ مِنْ نَّبَاِ مُوْسٰى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
natlū ‘alaika min naba'i mūsā wa fir‘auna bil-ḥaqqi liqaumiy yu'minūn(a).
Turagusomera inkuru zimwe na zimwe za Musa na Farawo mu by'ukuri ku bantu bemera.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَقَالَ اِنِّيْ رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa qāla innī rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).
Kandi koko, twohereje Musa hamwe n'ibitangaza byacu kuri Farawo n'abayobozi b'umuryango we. Nuko (Musa) aravuga ati: "Mu by'ukuri ndi intumwa iturutse kuri Nyagasani w'isi yose."
اَنْ اَدُّوْٓا اِلَيَّ عِبَادَ اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌۙ
an addū ilayya ‘ibādallāh(i), innī lakum rasūlun amīn(un).
(mu kuvuga), "Nimunsigire abagaragu ba Allah (Abana ba Isirayeli). Mu by'ukuri, ndi intumwa (ya Allah) mushobora kwizera,
وَفِيْ مُوْسٰىٓ اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰى فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
wa fī mūsā iż arsalnāhu ilā fir‘auna bisulṭānim mubīn(in).
Kandi muri Musa (hari ibimenyetso by'ububasha bwa Allah) ubwo twamwoherezaga kwa Farawo n'ibitangaza nyabyo.
اِنَّآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْكُمْ رَسُوْلًا ەۙ شَاهِدًا عَلَيْكُمْ كَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ رَسُوْلًا ۗ
innā arsalnā ilaikum rasūlā(n), syāhidan ‘alaikum kamā arsalnā ilā fir‘auna rasūlā(n).
Mu by’ukuri, twaboherereje Intumwa (Muhammadi), ikaba umuhamya kuri mwe, nk’uko twaboherereje Intumwa kuri Farawo.
اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ
iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.
jya kwa Farawo! Mu by'ukuri, yarenze urugero,