وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

Муса үҙенең хеҙмәтсеһенә: «Мин ике диңгеҙ осрашҡансы йөрөүҙән туҡтамайым, йәки оҙаҡ йылдар йөрөйәсәкмен», — тигән.

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

Шулай итеп, ике диңгеҙҙең осрашыуына килгәс, балыҡты онотҡандар, шуға күрә (балыҡ) һикереп, диңгеҙгә юл тотҡан.

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

Шул урындан үткәс, Муса хеҙмәтсеһенә: «Беҙҙең ризыҡты бында килтер, беҙ юлдан арыныҡ», — тине.

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

Ул (ярҙамсы) яуап бирҙе: «Беләһеңме, беҙ ҡаяла һыйыныу урыны эҙләгәндә, мин балыҡты оноттом һәм шайтандан башҡа бер нәмә лә иҫкә төшөрөргә мәжбүр итмәне, һәм (балыҡ) диңгеҙгә бик сәйер юл алды».

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

Ул (Муса): «Беҙ эҙләгән (урын) шул», — тигән. Шунан икеһе лә үҙҙәренең тәүге эҙҙәре буйлап ҡайтып китте.

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

Шунан һуң улар икеһе лә ҡолдарыбыҙ араһынан бер ҡол менән осраштылар, уға Беҙ уға Үҙебеҙҙең яҡтан рәхмәт бирҙек һәм уға Үҙебеҙҙең яҡтан ғилем өйрәттек.

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

Муса уға: «Һин миңә өйрәткән ғилемде өйрәтһен өсөн, һиңә эйәрергә мөмкинме?»

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ул яуап бирҙе: “Ысынлап та, һин .

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

Ә нимәгәлер нисек түҙерһең, был хаҡта белемең етмәгәс?”

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

Ул (Муса): «Аллаһ бирһә, һин мине сабыр кеше итеп табырһың, һәм мин һиңә бер ниндәй ҙә ҡаршылыҡ күрһәтмәйәсәкмен», — тигән.

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

Ул: «Әгәр һин миңә эйәрһәң, мин һиңә аңлатҡансы, бер нәмә тураһында ла һорама.

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

Шулай итеп, улар икеһе лә атланы, тик икеһе лә кәмәгә ултырғас, ул унда соҡор яһаны. Ул (Муса): «Ниңә һеҙ кәмәгә тишек эшләнегеҙ, пассажирҙарҙы батырырға?» Ысынлап та, һин ҙур хата яһаның.

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ул: «Мин һиңә, ысынлап та, миңә түҙә алмаҫһың, тип әйтмәнемме?»

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

Ул (Муса): «Мине онотҡаным өсөн язалама һәм эштәремдә бер ниндәй ҙә ауырлыҡтар йөкмәтмә», — тигән.

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

Шулай итеп, икеһе лә атланы; икеһе бер егет менән осрашҡансы, ул уны үлтергән. Ул (Муса): «Ниңә һин саф йәнде үлтерәһең, ә ул икенсе кешене үлтергән өсөн түгел?

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ул: «Миңә ҡарата түҙә алмаҫһың, тип әйтмәнемме ни?»

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

Ул (Муса) әйтте: «Әгәр ҙә мин һеҙҙән был хәлдән һуң нимәлер тураһында һораһам, тимәк, миңә һеҙҙең менән бергә йөрөргә рөхсәт итмәгеҙ, ысынында һеҙгә минең һылтауҙарымды ҡабул итергә етерлек (сабырлыҡ) булды».

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

Шулай итеп, икеһе лә юлға сыҡты; шулай итеп, икеһе лә бер ил халҡы янына килгәндә, икеһе лә халыҡтың ҡунаҡ итеүен һораған, әммә улар (ул ил халҡы) уларҙы ҡунаҡ итергә теләмәгән, шунан икеһе лә емерелергә яҙған йорттар диуарҙарын тапҡан (ул илдә), шунан ул уларҙы тура килтергән. Ул (Муса): «Әгәр теләһәгеҙ, уның өсөн әжер һорай алаһығыҙ», — тигән.

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ул: «Минең менән һеҙҙең аралағы айырылышыу ошо була, мин һеҙгә күтәрә алмаған эшегеҙҙе аңлатырмын.

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

Кәмәгә килгәндә, ул диңгеҙҙә эшләгән ярлыларҙыҡы ине; Мин уны юҡ итергә ниәтләнем, сөнки уларҙан алда һәр кәмәне баҫып алырлыҡ батша бар ине.

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

Ә егеткә (кафырға) килгәндә, уның ата-әсәһе мөьминдәр ине, уларҙы аҙаштырыуға һәм кәферлеккә мәжбүр итеүенән ҡурҡтыҡ.

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

Шунан һуң беҙ Раббыһы уны унан да сафлығы менән яҡшыраҡ һәм (ата-әсәһенә) шәфҡәтлерәк икенсе берәүҙе алмаштырыуын теләнек.

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ә диуарға килгәндә, ул ҡалалағы ике етем малайҙыҡы ине, уның аҫтында уларға ҡараған хазина, уларҙың аталары тәҡүә кеше ине. Шулай булғас, Раббың уларҙың өлгөрөүҙәренә ирешеүҙәрен һәм Раббыңдан рәхмәт итеп үҙ хазиналарын сығарыуҙарын теләне. Минең был эшем үҙ теләгемдән түгел ине. Һеҙ күтәрә алмаған ғәмәлдәрҙең аңлатмаһы шулдыр».