وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).
Kandi (mwibuke) igihe twasezeranyaga Musa amajoro mirongo ine. Hanyuma (abana ba Isirayeli) mwakoze (igishushanyo) cy'inyana (nk'igitambo) nyuma yo kugenda kwe, maze muba abagizi ba nabi.
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).
Kandi (mwibuke) igihe Musa yabwiraga abantu be ati: "Yemwe bantu banjye! Mu by'ukuri mwikoshereje ubwanyu mu gukora (ishusho y') inyana (nk'igitambo), bityo mwicuze ku Muremyi wanyu kandi mwiyice. Ni byiza kuri mwe ku Muremyi wanyu. Azakwemera kwicuza kwanyu. Mu by'ukuri, ni We wemera kwicuza cyane, Nyir'impuhwe nyinshi."
۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).
Kandi koko, Musa yaje aho muri afite ibimenyetso by'ukuri, hanyuma mufata (ishusho) y'inyana (nk'igitambo) nyuma yo kugenda kwayo, muba abagizi ba nabi.
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).
Kandi (wibuke) igihe twasezeranaga isezerano ryanyu maze tugashyira umusozi (Sinayi) hejuru yanyu (tuvuga tuti: "Mukomere ku byo twabahaye kandi mutege amatwi!" Baramusubiza bati: "Twumvise ariko ntitwumviye." Inyana yinjiye mu mitima yabo (gukunda gusenga amashusho) kubera ubutemera bwabo. Bavuge bati: "Ni bibi cyane ibyo ukwemera kwanyu kubategeka gukora niba muri abemera!"
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Abantu b'igitabo) baragusaba (Muhammadi) ko wabamanurira igitabo kiva mu ijuru. Mu by'ukuri, basabye Musa ikintu kiruta icyo. Baravuga bati: “Twereke Imana mu by'ukuri.” Nuko inkuba irabagirana kubera ubugome bwabo. Hanyuma baramya inyana, bamaze kubona ibimenyetso bisobanutse, nyamara twarababariye, kandi twahaye Musa ububasha nyakuri.
وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ
wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).
Kandi abantu ba Musa, nyuma yo kuva ku musozi wa Sinayi, bakoze imitako (izahabu) inyana ifite umubiri n'ijwi rirenga. Ese ntibari bazi ko inyana idashobora kuvugana na bo cyangwa ngo ibereke inzira? Bayifashe (nk'ikigirwamana). Bari abagizi ba nabi.
وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Mose amaze gusubira mu muryango we, yararakaye cyane arababara maze aravuga ati “Ni ibihe bikorwa bibi mwakoze ubwo nari ndi kure! Murashaka kunyuranya n’isezerano ry’Umwami wanyu?” Mose yajugunye hasi ikibaho (Torah) afata umutwe wa murumuna we (Harun) awumurerekezaho. (Harun) aravuga ati “Yewe mwana wa mama! Aba bantu bambonye nk’umunyantege nke kandi bari hafi kunyica, bityo ntugatume abanzi bawe bishima ku byago byanjye, kandi ntunkore umuntu mubi.”
اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ
innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).
Mu by’ukuri, abakora (igishushanyo) cy’inyana (nk’ugusenga kwabo), umunsi umwe bazabona uburakari buturutse ku Mwami wabo n’isoni mu buzima bwabo muri iyi si. Uko ni ko duhemba abavuga ibinyoma.
قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْۢ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ
qāla fa innā qad fatannā qaumaka mim ba‘dika wa aḍallahumus-sāmiriyy(u).
(Allah) yaravuze ati: "Mu by'ukuri, twagerageje abantu bawe nyuma yuko uvuyeyo, kandi bayobejwe n'Abasamiri."
قَالُوْا مَآ اَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلٰكِنَّا حُمِّلْنَآ اَوْزَارًا مِّنْ زِيْنَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنٰهَا فَكَذٰلِكَ اَلْقَى السَّامِرِيُّ ۙ
qālū mā akhlafnā mau‘idaka bimalkinā wa lākinnā ḥummilnā auzāram min zīnatil-qaumi fa qażafnāhā fa każālika alqas-sāmiriyy(u).
Baravuze bati: “Ntabwo twishe isezerano ryawe ku bushake bwacu, ahubwo twagombaga kwikorera umutwaro uremereye w’imitako y’abantu (ba Farawo), hanyuma tuyijugunya (mu muriro), kandi muri ubwo buryo Samiri yayijugunye,
فَاَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌ فَقَالُوْا هٰذَآ اِلٰهُكُمْ وَاِلٰهُ مُوْسٰى ەۙ فَنَسِيَ ۗ
fa akhraja lahum ‘ijlan jasadal lahū khuwārun fa qālū hāżā ilāhukum wa ilāhu mūsā, fa nasiy(a).
hanyuma (mu mwobo w'umuriro) (Samiri) azana (igishushanyo cy'inyana) ifite umubiri n'ijwi kuri bo, nuko bavuga bati “Uyu ni Imana yanyu n'Imana ya Mose, ariko we (Mose) yibagiwe.”
اَفَلَا يَرَوْنَ اَلَّا يَرْجِعُ اِلَيْهِمْ قَوْلًا ەۙ وَّلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ࣖ
afalā yarauna allā yarji‘u ilaihim qaulā(n), wa lā yamliku lahum ḍarraw wa lā naf‘ā(n).
None se ntibabonye ko (igishushanyo cy'inyana) kitashoboraga kubaha igisubizo, kandi kitashoboraga kwirinda kubagirira nabi cyangwa ngo kibagirire akamaro?
قَالُوْا لَنْ نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عٰكِفِيْنَ حَتّٰى يَرْجِعَ اِلَيْنَا مُوْسٰى
qālū lan nabraḥa ‘alaihi ‘ākifīna ḥattā yarji‘a ilainā mūsā.
Basubije bati: "Ntituzahava (kandi) tuzakomeza kuharamya (igishushanyo cy'inyana) kugeza igihe Mose azatugarukira."
قَالَ يٰهٰرُوْنُ مَا مَنَعَكَ اِذْ رَاَيْتَهُمْ ضَلُّوْٓا ۙ
qāla yā hārūnu mā mana‘aka iż ra'aitahum ḍallū.
(Musa) aravuga ati: “Yewe Harun! Ni iki kikubuza kubona bayobye,