وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).
E lê (o Yusuf) o l'à dito a-i seu servitoî: «Mette e seu mercançie (de scangio) inti seu sacchi, coscì che saian che quande son tornæ a-e seu famigge, speransa che tornan torna».
فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Coscì, quande son tornæ da-o seu poæ (Giacòbbe) an dito: "O nòstro poæ! No gh'avemmo unn'atra parte (de gran) (se no portemmo o nòstro fræ), donca lasciemmo che o nòstro fræ o vagghe con niatri coscì che pòscimo avei unna parte, e gh'avemmo da fâ pe in davei."
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).
E quande an averto e seu mercançie, an attrovou che e seu mercançie (scangio) ghe son tornæ. Dixan: "O nòstro poæ! Cossa voemmo de ciù. Sti nòstri ben son tornæ à niatri, e saiemmo boin à dâ da mangiâ a-e nòstre famigge, e s'occupiemmo di nòstri parenti, e aviemmo de raçioin in ciù (de gran) pesante comme un carrego de cammelli. Quella a l'ea unna cösa façile (pe-o re d'Egitto)."
وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).
E quande son intræ into Giuseppe, o l’à misso o seu fræ (Benjamin) a-o seu pòsto, e lê (Giuseppe) o l’à dito: «De fæto, son o teu fræ; no ti fâ do mâ pe quello ch’an fæto».
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ
falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).
Coscì, quande o mangiâ o l’ea stæto preparou pe loiatri, o (Giuseppe) o l’à misso a coppa into sacco de seu fræ. Dapeu quarchedun o l'à tiou sciù: "O caravana! De seguo ti l'é di laddronissi."
قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ
qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).
An respòsto: «Ammò perso a coppa do re, e chi â restituisce o reçeivan (o mangiâ ch'o peisa) un carrego de cammello, e ô garantisco».
قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ
qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).
Dixan: «Ma quæ o l’é o castiggo se ti mentî?»
قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ
qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).
An respòsto: "O castiggo o l'é pe chi ô treuva into seu sacco; lê mæximo o reçeivan o seu castiggo. Coscì castighemmo i tortoî."
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Coscì o l’à comensou (controllâ) i seu sacchi avanti de (controllâ) o sacco de seu mæximo fræ, dapeu o l’à tiou (a coppa do re) feua da-o sacco de seu fræ. Coscì Noi emmo organizzou (progetti) pe-o Yusuf. O no peu castigâ seu fræ segondo a lezze do re, feua che Allah o no veu. Elevemmo quelli che voemmo; e in çimma à tutte e persoñe conoscente gh'é quarchedun ch'o conosce de ciù .
۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).
Dixan: «Se o l’arröba, aloa primma de quello o l’à arröbou anche seu fræ». Coscì o Yusuf o l’à ascoso (fastidio) into seu cheu e o no ghe l’à mostrou. O l'à dito (into seu cheu), "A vòstra poxiçion a l'é in veitæ ciù brutta. E Allah o sa megio quello che spieghi."
قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ
qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).
Lê (o Yusuf) o l'à dito: "Domando à Allah a proteçion da-o arrestâ (quæ se segge persoña), feua che a persoña co-a quæ emmo attrovou a nòstra propietæ, se (femmo) quello, veu dî che semmo di fäsci."
فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ
falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).
Coscì, quande se son despiaxæ (a deçixon do Giuseppe) ean da soli (tanto che deliberavan) à barlugâ. O ciù vegio de loiatri o l'à dito: "No sai che to poæ o t'à piggiou unna promissa co-o (nomme de) Allah e avanti de quello t'æ abbandonou o Yusuf? Pe quello no lasciò sta tæra (l'Egitto), fintanto che mæ poæ o no permette (de tornâ), ò Allah o no deçidde contra de mi. E O l'é o megio giudiçe."
اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ
irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).
Torna da-o to poæ e dighe: "O nòstro poæ! De fæto, o to figgio o l'à arröbou e emmo visto solo quello che semmo e no semmo cöse gh'é derê".
وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).
E domandâ (a-i abitanti de) a tæra donde semmo, e a caravana ch’a l’é vegnua con niatri. E semmo e persoñe giuste.»