وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ
wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).
Вӑл (Юсуф) хӑйӗн тарҫисене каланӑ: «Вӗсен (улӑштармалли) япалисене миххисене чикӗр, вӗсем хӑйсен ҫемйисем патне таврӑнсан, каллех таврӑнасса пӗлччӗр», — тенӗ.
فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Ҫавӑнпа та вӗсем хӑйсен ашшӗ патне (Иаков) таврӑнсан: «Эй, аттемӗр!
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).
Вӗсем хӑйсен таварӗсене уҫсан, хӑйсен таварӗсене (улӑштарнине) хӑйсем патне тавӑрса панӑ. Вӗсем каланӑ: «Эй, аттемӗр! Пирӗн тата мӗн кирлӗ-ши? Ку пирӗн пурлӑх пире тавӑрса панӑ, эпир хамӑрӑн ҫемьене тӑрантарма пултарӑпӑр, хамӑрӑн тӑвансене пӑхӑпӑр, пирӗн тӗве йӑтмалли тырӑ хушма пулӗ. Ку вӑл (Египет патшишӗн) ҫӑмӑл япала».
وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).
Вӗсем Юсуфа кӗрсен, вӑл хӑйӗн шӑллӗне (Буньямина) хӑйӗн вырӑнне лартнӑ, вӑл (Юсуф) каланӑ: «Чӑнах та, эпӗ санӑн пиччӳ, вӗсем мӗн тунӑшӑн ан кулян».
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ
falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).
Ҫавӑнпа та вӗсем валли апат-ҫимӗҫ хатӗрлесе ҫитерсен, вӑл (Юсуф) куркана шӑллӗн миххине чиксе хунӑ. Унтан такам кӑшкӑрчӗ: «Эй, караван! Эсир чӑнах та вӑрӑсем!»
قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ
qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).
Вӗсем ҫапла хуравларӗҫ: «Эпир патша куркине ҫухатрӑмӑр, ӑна тавӑрса пама пултаракан ҫын тӗве тиенӗ апат илӗ, эпӗ ҫакна шантарсах калатӑп».
قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ
qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).
Вӗсем: «Суясан, мӗнле айӑп пулать?» — тенӗ.
قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ
qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).
Вӗсем ҫапла хуравланӑ: «Кам хӑйӗн миххинче ҫухалнӑ япалана тупать, ҫавна айӑплаҫҫӗ, вӑл хӑйне айӑплать, эпир усал ӗҫ тӑвакансене ҫапла айӑплатпӑр».
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Ҫапла вара вӑл хӑйӗн пиччӗшӗн миххинчен малтан вӗсен миххисене (тӗрӗслеме) пуҫланӑ, унтан шӑллӗн миххинчен (патша куркине) кӑларнӑ. Ҫапла эпир Юсуф валли (плансем) йӗркелерӗмӗр. Вӑл хӑйӗн тӑванне патша саккунӗ тӑрӑх айӑплама пултараймасть, Аллах ирӗк памасан. Эпир кама ҫӳлелле ҫӗклетпӗр; тата кашни пӗлекен ҫынран та ытларах пӗлекен ҫын пур
۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).
Вӗсем: «Вӑл вӑрлать пулсан, унччен унӑн пиччӗшӗ те вӑрланӑ», — тенӗ. Ҫавӑнпа та Юсуф чӗринче пытарнӑ (тарӑху) вӗсене вӗсене кӑтартман. Вӑл ҫапла каларӗ: «Санӑн лару-тӑру чӑнах та япӑхрах. Эсӗ мӗн ӑнлантарса панине Аллах лайӑхрах пӗлет».
قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ
qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).
Вӑл (Юсуф) каланӑ: «Эпӗ Аллахран (кама та пулин) тытса чарма ыйтатӑп, эпир хамӑрӑн пурлӑха тупнӑ ҫынсӑр пуҫне, енчен те эпир ҫавна тӑватпӑр пулсан, эпир усал ӗҫ тӑвакансем пулнине пӗлтерет».
فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ
falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).
Ҫавӑнпа та вӗсем ҫакӑнтан шанчӑксӑр пулсан (Иосиф йышӑнӑвӗ) вӗсем пӗчченех (калаҫнӑ чухне) пӑшӑлтатса калаҫнӑ. Вӗсенчен чи асли ҫапла каланӑ: «Эсир пӗлместӗр-и, сирӗн аҫӑр сирӗнтен Аллах ячӗпе сӑмах илнӗ, унччен эсир Юсуфа пӑрахнӑ? Ҫавӑнпа та эпӗ ҫак ҫӗртен (Египетран) атте ирӗк париччен е Аллах мана хирӗҫ йышӑниччен тухса каймастӑп. Вӑл чи лайӑх судья».
اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ
irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).
Аҫу патне таврӑн та кала: «Эй, аттемӗр! Чӑнах та, санӑн ывӑлу вӑрларӗ, эпир хамӑр мӗн пӗлнине ҫеҫ куртӑмӑр, ун хыҫӗнче мӗн пуррине пӗлместпӗр».
وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).
Эпир пурӑнакан ҫӗршывран тата пирӗнпе пӗрле килнӗ караванран ыйтӑр. Эпир вара тӗрӗс ҫынсем».