فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا
fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).
ދެން އެދެމީހުންނަށްވެސް އަހަރެމެންގެ އަޅުންގެ ތެރެއިން އަހަރެމެންގެ ފަރާތުން ރަޙްމަތް ދެއްވި، އަދި އަހަރެމެންގެ ފަރާތުން އޭނާއަށް ޢިލްމު އުނގަންނައިދެއްވި އަޅަކާ ބައްދަލުވިއެވެ.
قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا
qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).
މޫސަ އޭނާއަށް ވިދާޅުވީ، "ތިބާ ދަސްކޮށްދިން (ވާންޖެހޭ) ހިދާޔަތެއް އަހަންނަށް (ޙަޤީޤީ ޢިލްމު) ދަސްކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ތަބާވެވޭތޯއެވެ؟”
قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا
qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).
އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ.
وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا
wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).
އަދި އެކަމަކާ ބެހޭ ގޮތުން އެކަށީގެންވާ ޢިލްމެއް ނެތް އިރު، އެކަމަކަށް ކެތްތެރިވެވޭނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟”
قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا
qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).
އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވީ، "މާތްރަސްކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، ކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑަށް ކެތްތެރި މީހަކު ހޯއްދަވާނެ، އަދި އެއްވެސް ކަމެއްގައި ކަލޭގެފާނާ ދެކޮޅު ނުހަދާނަމެވެ."
قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ
qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).
އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا
fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).
އެހެންކަމުން ދެމީހުންވެސް ކުރިއަށް ދިޔައީ ދޯންޏަށް އަރައި އޭނާ އެ ދޯންޏަށް ވަޅެއް ހަދަންދެނެވެ. އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވީ "ކީއްވެ ދޯނީގައި ވަޅެއް ހެދީ؟ އޭގެ ތެރޭގައި ތިބި މީހުން ޣަރަޤުކޮށްލީ ހެއްޔެވެ؟" ހަމަކަށަވަރުން ތިބާ ވަނީ ބޮޑު ފާފައެއް ކޮށްފައެވެ.
قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا
qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).
އޭނާ ބުނީ “އަހަންނަށް ކެތްތެރި ނުވެވޭނެ ވާހަކަ އަހަރެން ނުބުނީތަ؟”
قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا
qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).
އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވީ، "އަހަރެންގެ ހަނދާން ނައްތާލުމުގެ އަދަބު ނުދެއްވާށެވެ އަދި އަހަރެންގެ ކަންކަމުގައި އެއްވެސް ދަތިކަމެއް އަހަންނަށް ބުރަ ނުކުރައްވާށެވެ."
فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔
fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).
އެހެންކަމުން ދެމީހުންވެސް ހިނގައިގަތެވެ. ދެމީހުންނަށް ޒުވާނަކާ ބައްދަލުވާންދެން އޭނާ މަރާލިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވީ، "އެކަލޭގެފާނު އެހެން މީހަކު މަރާލުމުން ނޫން، ސާފު ނަފްސެއް މަރާލަނީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ހަމަކަށަވަރުން ތިބާ ވަރަށް ގޯސް ކަމެއް ކޮށްފި އެވެ."
۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا
qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).
އޭނާ ބުނީ “އަހަންނަށް ކެތް ނުކުރެވޭނެ ވާހަކަ އަހަރެން ނުބުނީތަ؟”
قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا
qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).
އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވިއެވެ.
فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا
fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).
އެހެންކަމުން ދެމީހުން ކުރިއަށް ދިޔައެވެ؛ އެހެންކަމުން ދެމީހުން ޤައުމެއްގެ މީހުންގެ ގާތަށް އައިސް ދެމީހުންވެސް ރައްޔިތުން މުނިފޫހިފިލުވުމަށް އެދުނު ނަމަވެސް އެމީހުން (އެ ޤައުމުގެ ރައްޔިތުން) މުނިފޫހިފިލުވަން ބޭނުން ނުވުމުން، ދެން ދެމީހުންނަށްވެސް ( އެ ޤައުމުގައި) ގާތްގަނޑަކަށް ވެއްޓިފައިވާ ގެތަކުގެ ފާރުތައް ފެނި، ދެން އެތަންތަން ސީދާކޮށްލިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވީ، "ތިޔަބޭފުޅުން ބޭނުންފުޅުވާނަމަ، އެކަމުގެ ޖަޒާއެއް ހޯދުމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާނެ" ކަމަށެވެ.
قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا
qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).
އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.
اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا
ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).
މިހާރު އެ ދޯންޏަކީ ކަނޑުގައި މަސައްކަތް ކުރާ ނިކަމެތިންނަށް ނިސްބަތްވާ ދޯންޏެކެވެ؛ އަހަރެން ގަސްތުކުރީ އެތަން ނައްތާލުމަށް، އެމީހުންގެ ކުރިން ކޮންމެ ދޯންޏެއް އަތުލާނެ ރަސްކަލަކު ހުންނެވުމުންނެވެ.
وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ
wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).
އަދި އެ ޒުވާނާ (ކާފިރު) އާ ބެހޭގޮތުން ބުނާނަމަ، އޭނާގެ މައިންބަފައިންނަކީވެސް މުއުމިނުން ކަމުން، އޭނާގެ މައިންބަފައިންނަށް މަގުފުރެދިގެން ކާފަރު ކުރުމަށް މަޖުބޫރުކޮށްފާނެތީ އަހަރެމެން ބިރުގަތީމެވެ.
فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا
fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).
ދެން އަޅުގަނޑުމެން، މާތްالله ނަމަ، އެބޭކަލުންގެ ބަދަލުގައި އެ (ދަރިފުޅަށް) ޠާހިރުކަން މާ ރަނގަޅު އަދި (މަންމައާއި ބައްޕައަށް) މާ ލޯބިވާ އެހެން (ދަރިފުޅެއް) ގެނައުމެވެ.
وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ
wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).
އަދި ފާރަށް ބަލާއިރު، އެއީ މާލޭގައި ތިބި ޔަތީމު ދެ ފިރިހެން ކުދިންގެ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، އޭގެ ދަށުގައި އެމީހުންގެ ޚަޒާނާއެއް ހުރި ކަމަށާއި، އެމީހުންގެ ބައްޕައަކީ ޞާލިޙު މީހެކެވެ. ފަހެ، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވީ، އެއުރެން ފުރިހަމަ ކަމާއި ހަމައަށް ވާޞިލްވެ، އެބައިމީހުންގެ ޚަޒާނާ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން ރަޙްމަތެއްގެ ގޮތުގައި ނެގުމަށެވެ. އަހަރެން އެކަން ކުރީ އަމިއްލަ އިހުތިޔާރަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ކަލޭ ކެތްތެރިކަން ކުޑަވި ޢަމަލުތަކުގެ ދަލީލެވެ.”