وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ
wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).
Asin magtubod sa kun ano (an Qur'an) na sakuyang ipinadara na nagpapatunay kun ano (an Torah) an yaon saimo, asin dai ka magin enot na dai magtubod kaini. Dai mo ipabakal nin barato an Sakuyang mga bersikulo, asin matakot ka sana sako.
وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).
Asin dai paghaloon an katotoohan sa kaputikan asin (dai) itago an katotoohan mantang aram mo iyan.
۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).
Tano ta pinagbobotan mo an iba (na gumibo) nin birtud, mantang ika nalilingawan an saimong sadiri, dawa ngani binabasa mo an Libro (Torah)? Dai mo nasasabotan?
وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ
wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).
Asin (girumdoma) kan ika nagsabi, "O Musa! Dai kami matubod saimo sagkod na dai mi mahiling nin malinaw si Allah," dangan an kikilat nagtama saimo mantang ika nagmamasid.
فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ
fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).
Dangan an bakong makatanosan na mga tawo sinalidahan an pagboot nin (ibang pagboot) na dai ipinagboot sa sainda. Kaya nagpadara Kami nin kalamidad hale sa langit sa mga tawong bakong makatanosan, huli ta sinda (pirming) naggigibo nin maraot na mga bagay.
وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ
wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
Asin (girumdoma), kan ika nagsabi, "O Musa! Dai mi matios an (pagkakan) nin sarong klase nin kakanon, kaya hagadon mo sa saimong Kagurangnan para sa samo, tanganing itao Niya sa samo an mga itinatanom kan daga, arog kan: mga gulay, pipino, bawang, pisog nin fennel asin shallots." Siya (Moses) nagsimbag, "May hinahagad ka daw na maraot karibay nin marahay? Magduman ka sa sarong syudad, siguradong makukua mo an saimong hinahagad." Dangan sinda tinamaan nin kasusupgan asin kadukhaan, asin sinda (liwat) nag-ako nin kaanggotan hale ki Allah. Ini (nangyari) huli ta sinda nagnegar sa mga bersikulo ni Allah asin ginadan an mga propeta na mayong tamang (tama) na mga rason. Ini huli ta sinda masumbikal asin naglalapas sa mga limitasyon.
وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Asin totoo, aram nindo an mga nagkasala sa saindo sa aldaw nin Sabbath, kaya sinabihan mi sinda, "Magin kamong makauuyam na mga unggoy!"
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
Asin (girumdoma) kan si Musa nagsabi sa saiyang banwaan, "Si Allah nagboot saimo na magbuno nin sarong baka." Naghapot sinda, “Oolog-ologon mo kami?” Siya (Moses) nagsimbag, "Naghahanap ako nin pailihan ki Allah tanganing dai ako makabilang sa mga ignorante."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
Sabi ninda, "Hagadon mo sa saimong Kagurangnan na ipaliwanag mi sa samo an manungod sa (babaeng baka) na iyan." Siya (Moses) nagsimbag, "Siya (Allah) nagsabi na an baka bakong gurang o hoben, (kundi) sa pag-oltanan. Kaya gibohon an ipinagboot saimo."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
Nagsabi sinda, “Hagadon mo sa saimong Kagurangnan na ipaliwanag mi samo kun ano an kolor kaini.” Siya (Moses) nagsimbag, "Siya (Allah) nagsabi, na (an baka) sarong babaeng baka na an kolor maitom na dilaw, na nakakapaogma sa mga naghihiling (saiya)."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).
Sabi ninda, "Hagadon mo sa saimong Kagurangnan na ipaliwanag mi sa samo an manungod sa (babaeng baka). (Huli ta) totoo na an baka dai pa malinaw sa samo, asin kun boot ni Allah, siguradong makakaresibe kami nin giya."
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
Siya (Moses) nagsimbag, "Siya (Allah) nagsabi, (an baka) sarong babaeng baka na dai pa nanggad ginamit sa pag-arado kan daga asin bako (man) sa pagpatubig nin mga pananom, marahay an salud asin mayong mga mantsa." Sabi ninda, "Ngonyan ipaliwanag mo an katotoohan (mga bagay)." Dangan ginadan ninda siya, asin haros dai ninda naotob (an pagboot).
ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
Dangan pagkatapos kaiyan an saimong puso nagin matagas, kaya (an saimong puso) garo gapo, mas matagas pa. Sa katunayan, hale sa mga gapong ini seguradong igwa nin mga salog (tubig) na nagbubulos hale dian. Igwa man nin mga nababaak asin minaluwas an mga burabod sa sainda. Asin igwa pang iba na nagdadalagan pababa sa takot ki Allah. Asin si Allah bakong dai nakakaaram kan saimong ginigibo.
وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).
Asin kun sinda nakakasabat kan mga nagtutubod, sinda nagsasabi, "Kami nagtutubod." Alagad kun sinda minabalik sa saindang mga kapwa paratubod, sinda nagsasabi, "Ipapaaram mo daw sainda an ipinaliwanag saimo ni Allah, tanganing sinda makipagdiskutiran saimo sa atubangan kan saimong Kagurangnan? Dai mo daw nasasabotan?"
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).
Asin (girumdoma) kan kinua Niamo an panuga sa mga Aki ni Israel, "Dai kamo magsamba sa iba apuwera ki Allah, asin magin marahay sa mga magurang, paryentes, ilo asin mga dukha. Asin magtaram nin marahay na mga tataramon sa mga tawo, maggibo nin mga pamibi asin magbayad nin zakat." Alagad dangan kamo nagtalikod (nagnegar), apwera sa sarong sadit na parte nindo, asin kamo (pa man giraray) mga disidente.
ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
Dangan kamo (an mga Aki ni Israel) naggaradan kan saindong mga sadiri (an lambang saro), asin pinalayas an sarong grupo nindo sa saindang mga harong. Nagtarabangan kamo (laban) sainda sa karatan asin pagkaongis. Asin kun nagdigdi sinda saimo bilang mga bihag, binalukat mo sinda, maski ngani ipinagbawal saimo na paluwason sinda. Nagtutubod ka daw sa parte kan Libro (Torah) asin dai nagtutubod sa parte? Dangan mayo nin balos (maninigo) para sa mga naggigibo kaiyan sa tahaw nindo kundi kasusupgan sa buhay sa kinaban na ini, asin sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat sinda ibabalik sa pinakamakuring padusa. Asin si Allah bakong dai nakakaaram kan saimong ginigibo.
اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ
ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).
Ini an mga tawong nagbakal kan buhay sa kinaban na ini sa (buhay kan) buhay pagkagadan. Dangan an saindang padusa dai magian asin dai sinda matatabangan.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).
Asin totoo, itinao Mi an Libro (Torah) ki Moises, asin sinundan Mi siya kaiba an mga apostol, asin tinawan Mi si Jesus aki ni Maria kan mga patunay kan katotoohan asin pinakusog Mi siya kan Espiritu Santo (Jibril). Tano ta kada may mensahero na minaabot saimo (na nagdadara) nin sarong bagay (sarong leksyon) na habo mo, ipinag-oorgulyo mo iyan, dangan nagpuputik ka manongod sa nagkapira kaiyan asin ginagadan an nagkapira kaiyan?
وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ
wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).
Asin pagkatapos na an Libro (Al-Qur'an) nag-abot sa sainda gikan ki Allah na nagkumpirma kan saindang yaon, mantang dati sinda naghagad nin kapangganahan sa mga dai nagtutubod, ini palan na kan an saindang aram nag-abot sa sainda, sinda nagnegar kaini. Kaya an sumpa ni Allah yaon sa mga dai nagtutubod.
بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ
bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).
Maraot na gayo (an akto) para sa sainda na ipabakal an saindang mga sadiri, sa paagi nin pagnegar sa kun ano an ipinahayag ni Allah, huli ta sinda nag-iimon na si Allah nagpapadara kan Saiyang biyaya sa siisay man na Saiyang boot sa Saiyang mga surugoon. Kaya nagtios sinda nin sunod-sunod na kaanggotan. Asin sa mga dai nagtutubod (tatao) nin sarong makasosopog na padusa.
وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).
Asin (girumdoma) kan kinua Mi an saimong panuga asin itinaas Mi an bukid (Sinai) sa itaas mo (mantang nagsasabi), "Kapotan mo an itinao Mi saimo asin magdangog!" Nagsimbag sinda, “Naghinanyog kami alagad dai kami nagkuyog.” Asin an ogbon na baka nakalaog sa saindang mga puso (an pagkamoot sa pagsamba sa mga estatuwa) huli sa saindang dai pagtubod. Sabihon mo, “Maraot nanggad an ipinagboboot saimo kan saimong pagtubod kun ika mga paratubod!”
قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).
Sabihon (Muhammad), "Kun an daga kan buhay pagkagadan yaon ki Allah, partikularmente para saimo asin bako para sa siisay man, dangan maghagad nin kagadanan kun ika sarong matanos na tawo."
وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ
wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).
Alagad dai nanggad ninda mawoton an kagadanan na iyan, huli kan mga kasalan na ginibo kan saindang mga kamot. Asin si Allah nakakaaram kan gabos sa mga paragibo nin maraot.
وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ
wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).
Asin totoo, mahihiling mo (si Muhammad) sinda (an mga Hudiyo), mga tawong pinakamahanab sa buhay (an kinaban), dawa (mas maimot) pa sa mga politeista. An lambang saro sa sainda gustong tawan nin sangribong taon nin buhay, minsan ngani an halawig na buhay na iyan dai makakaolang sa sainda sa kapahamakan. Asin si Allah nakakahiling kan gabos kan saindang ginigibo.
اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).
Asin taano ta kada magpromesa sinda, sarong grupo ninda an nagbabalga kaiyan? Mientras tanto, an kadaklan sa sainda dai nagtutubod.
وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ
wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).
Asin pagkatapos na mag-abot sa sainda an sarong Sugo (Muhammad) gikan ki Allah na nagkumpirma kun ano an yaon sa sainda, an nagkapira sa mga tinawan kan Libro (Torah) itinapok an Libro ni Allah sa likod kan saindang mga likod, na garo baga dai ninda aram.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).
O kamo na nagtutubod! Dai ka magsabi, raa'inaa, kundi magsabi, “Unzhurnaa” asin magdangog. Asin an mga dai nagtutubod mag-aako nin makulog na padusa.
اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).
O boot mong ihapot sa saimong Sugo (Muhammad) siring sa hinapot ni Moises (an mga Aki nin Israel) kaidto? An siisay man na magsalida nin pagtubod sa dai pagtubod, kun siring totoo, siya naparayo sa tanos na dalan.
اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ
am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
O kamo daw (mga Hudiyo asin Kristiyano) nagsasabi na si Abraham, Ismael, Isaac, Jacob asin an saindang mga kapagarakian mga Hudiyo o Kristiyano? Sabihon, "Ika daw an mas nakakaaram o si Allah, asin siisay an mas bakong makatanosan kisa sa tawong nagtatago kan patotoo na igwa siya ki Allah?" Si Allah bakong dai nakakaaram kan saimong ginigibo.
۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
An mga kulang sa pakasabot sa mga tawo masabi, "Ano an nagparayo sainda (mga Muslim) sa qibla na saindang dati (na-orient) kan saindang mga sadiri?" Sabihon (Muhammad), "Sadiri ni Allah an sirangan asin solnopan; Siya an naggigiya sa siisay man na Saiyang boot pasiring sa tanos na dalan."
اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ
alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).
Dai mo daw nariparo an mga lider kan mga Aki ni Israel pagkatapos na magadan si Moises, kan sinda nagsabi sa saindang propeta, "Magbugtak ka nin sarong hade para sa samo, kami siguradong makikilaban sa dalan ni Allah." An saindang Propeta nagsimbag, "Pwede daw na kun obligado saimo na makipaglaban, dai ka man makikipaglaban?" Nagsimbag sinda, "Taano ta dai kita makikilaban sa dalan ni Allah, mantang kita pinalayas na sa satong mga ginikanan na banwaan asin (nasuhay sa) satong mga aki?" Alagad kan ipaotob sa sainda an guerra, nagtalikod sinda, apuwera sa kadikit na kabilangan sa sainda. Asin si Allah nakakaaram kan gabos sa mga paragibo nin maraot.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Asin an saindang propeta nagsabi sainda, "Tunay nanggad na ninombrahan ni Allah si Talut na magin saindong hade." Nagsimbag sinda, Paano nagin hade kami ni Talut, mantang kami an mas may deretso sa kahadean ki sa saiya, asin dai siya tinawan nin dakul na kayamanan? (An Propeta) nagsimbag, "Si Allah an nagpili saiya (na magin hade) para saimo asin tinawan ka nin superyor na kaaraman asin pisikal na mga kakayahan." Itinatao ni Allah an Saiyang kahadean sa siisay man na Saiyang boot, asin si Allah iyo an Nakakasakop sa Gabos, Nakakaaram kan Gabos.
وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ
wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).
Asin an saindang propeta nagsabi sainda, "Totoo, an tanda kan saiyang kahadean iyo an pag-abot sa saindo kan Kaban, na kun saen igwa nin katoninongan hale sa saindong Kagurangnan asin an mga tada kan pamilya ni Moises asin kan pamilya ni Aaron, na dinara kan mga anghel. Tunay nanggad, digdi igwa nin tanda (kan kadakulaan ni Allah) para sa saindo, kun kamo mga paratubod."
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ
falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).
Kaya kan darahon ni Talut an saiyang hukbo, sinabi niya, "Babaloon kamo ni Allah sa sarong salog. Kaya an siisay man na mag-inom (kan tubig kaini), bako siyang parasunod ko. Asin an siisay man na dai mag-inom kaini, siya an sakong parasunod apuwera sana kun siya magkua nin dikit sa saiyang kamot." Alagad ininom ninda iyan apuera sa nagkapira sa sainda. Kan siya (Talut) asin an mga nagtutubod na kaiba niya nagbalyo sa salog, nagsabi sinda, "Dai na kita makusog ngunyan na aldaw laban ki Jalut asin sa saiyang hukbo." An mga nagtutubod na sinda makakasabat ki Allah nagsasabi, "Pirang saradit na grupo an nakadaog sa darakulang grupo sa pagtugot ni Allah." Asin si Allah yaon sa mga matinios.
ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍ ۖ وَّغَرَّهُمْ فِيْ دِيْنِهِمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
Żālika bi'annahum qālū lan tamassanan nāru illā ayyāmam ma‘dūdāt(in), wa garrahum fī dīnihim mā kānū yaftarūn(a).
Ini huli ta sinda nagsabi, "An kalayo nin impiyerno dai makakaduta sato apwera sa pirang aldaw." Nadadaya sinda sa saindang relihiyon kan saindang ginigibo.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لِمَ تَلْبِسُوْنَ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ
yā ahlal-kitābi lima talbisūnal-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumūnal-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn.
O Banwaan kan Libro! Tadaw ta sinasalak mo an katotoohan sa kaputikan, asin itinatago mo an katotoohan, maski aram mo?
۞ وَمِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مَنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِقِنْطَارٍ يُّؤَدِّهٖٓ اِلَيْكَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اِنْ تَأْمَنْهُ بِدِيْنَارٍ لَّا يُؤَدِّهٖٓ اِلَيْكَ اِلَّا مَا دُمْتَ عَلَيْهِ قَاۤىِٕمًا ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْا لَيْسَ عَلَيْنَا فِى الْاُمِّيّٖنَ سَبِيْلٌۚ وَيَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ
wa min ahlil-kitābi man in ta'manhu bi qinṭārin yu'addīhi ilaik(a), wa minhum man in ta'manhu bidīnāril lā yu'addīhi ilaika illā mā dumta ‘alaihi qā'imā(n), żālika bi'annahum qālū laisa ‘alainā fil-ummiyyīna sabīl(un), wa yaqūlūna ‘alallāhil-każiba wa hum ya‘lamūn(a).
Asin sa mga Tawo kan Libro igwa nin saro na kun ipagkatiwala mo saiya an dakul na kayamanan, siguradong ibabalik niya ini saimo. Alagad igwa nin nagkapira sainda na kun ipagkatiwala mo sinda nin sarong dinar, dai mo iyan ibabalik saimo kun dai mo iyan padagos na hagadon. Iyan huli ta sinda nagsasabi, "Mayo nin basol sa samo para sa mga dai tataong magbasa asin magsurat." Nagtataram sinda nin kaputikan laban ki Allah, dawa ngani aram ninda.
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ اَيْنَ مَا ثُقِفُوْٓا اِلَّا بِحَبْلٍ مِّنَ اللّٰهِ وَحَبْلٍ مِّنَ النَّاسِ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ الْاَنْبِۢيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ
Ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu aina mā ṡuqifū illā biḥablim minallāhi wa ḥablim minan-nāsi wa bā'ū bigaḍabim minallāhi wa ḍuribat ‘alaihimul-maskanah(tu), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnal-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
Sinda pano nin kasusupgan saen man sinda, apuwera sana kun sinda (nagkakapot) sa lubid (relihiyon) ni Allah asin sa lubid (tipan) sa mga tawo. Nag-ako sinda nin kaanggotan hale ki Allah asin (pirme) pano nin kasakitan. Ini huli ta sinda nagnenegar kan mga bersikulo ni Allah asin ginagadan an mga propeta, na mayong ano man na deretso (tama na rason). Ini huli ta sinda masumbikal asin naglalapas sa mga limitasyon.
لَقَدْ سَمِعَ اللّٰهُ قَوْلَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ فَقِيْرٌ وَّنَحْنُ اَغْنِيَاۤءُ ۘ سَنَكْتُبُ مَا قَالُوْا وَقَتْلَهُمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّۙ وَّنَقُوْلُ ذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ
laqad sami‘allāhu qaulal-lażīna qālū innallāha faqīruw wa naḥnu agniyā'(u), sanaktubu mā qālū wa qatlahumul-ambiyā'a bigairi ḥaqq(in), wa naqūlu żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).
Tunay nanggad, nadangog ni Allah an mga tataramon kan mga tawo (mga Hudiyo) na nagsasabi, "Tunay nanggad na si Allah dukha asin kita mayaman." Irerekord mi an saindang mga tataramon asin an saindang mga gibo nin paggadan sa mga propeta na mayong tama (matanos na dahelan), asin sasabihon mi (sa sainda), "Namitan nindo an naglalaad na pasakit!"
اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).
(Iyo) idtong mga (mga Judio) na nagsasabi, "Tunay nanggad, si Allah nagboot sato, na dai kita magtubod sa sarong mensahero, sagkod na siya magdara sato nin sarong atang na naubos nin kalayo." Sabihon (Muhammad), "Tunay nanggad, nagkapirang mga mensahero bago ako an nagdigdi saimo, (na may) pagdara nin malinaw na ebidensya asin pagdara kan saimong nasambit, alagad taano ta ginadan mo sinda kun ika an mga totoong tawo."
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).
Dai mo daw tinatawan nin atensyon an mga tinawan nin parte kan Libro (Torah)? Nagbakal sinda nin sala asin gusto ninda na ika magrayo (maglihis) sa (tama) na dalan.
مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا
minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).
(Iyan) sa tahaw kan mga Judio, na nagbabago kan mga tataramon gikan sa saindang lugar. Asin sinda nagsabi, “Nadangog mi, alagad habo ming magkuyog.” Asin (sabi man ninda), "Maghinanyog," mantang (ika si Muhammad sa totoo lang) dai nakadangog nin ano man. Asin (sabi ninda), “Raa’ina” na nagbibirik kan saiyang dila asin nagtatatsar sa relihiyon. Kun sinda nagsabi, "Kami nagdadangog asin nagkukuyog, asin nagdadangog, asin nagtatao nin atensyon sa samo," iyan kutana mas marahay para sa sainda asin mas tama, alagad isinumpa sinda ni Allah, huli sa saindang dai pagtubod. Dai sinda nagtutubod apuera sana sa kadikit.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اٰمِنُوْا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ نَّطْمِسَ وُجُوْهًا فَنَرُدَّهَا عَلٰٓى اَدْبَارِهَآ اَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ اَصْحٰبَ السَّبْتِ ۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا
yā ayyuhal-lażīna ūtul-kitāba āminū bimā nazzalnā muṣaddiqal limā ma‘akum min qabli an naṭmisa wujūhan fa naruddahā ‘alā adbārihā au nal‘anahum kamā la‘annā aṣḥābas-sabt(i), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).
O mga tawong tinawan kan Libro! Magtubod sa ipinadara mi (an Qur'an) na nagpapatunay kan Libro na yaon saimo, bago Mi liwaton an (saindong) mga lalawgon, dangan ibalik Mi sinda o isumpa Mi sinda siring kan pagsumpa Mi sa mga (naggigibo nin inmoralidad) sa Sabbath (Sabado). Asin siertong maaaplikar an pagboot nin Dios.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُزَكُّوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ بَلِ اللّٰهُ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا
alam tara ilal-lażīna yuzakkūna anfusahum, balillāhu yuzakkī may yasyā'u wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).
Dai mo daw tinatawan nin atensyon an mga tawong ibinibilang an saindang sadiri na banal (mga Judio asin mga Kristiyano)? Sa katunayan, linilinigan ni Allah an siisay man na Saiyang boot asin dai sinda nasasala maski kadikit.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).
Dai mo daw tinawan nin atensyon an mga tinawan nin parte kan Libro (Torah)? Nagtubod sinda sa Jibt asin taghut, asin sinabihan an mga dai nagtutubod (mga politeista kan Mecca), na mas tama sinda sa saindang dalan kisa sa mga nagtutubod.
اَمْ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَاِذًا لَّا يُؤْتُوْنَ النَّاسَ نَقِيْرًاۙ
am lahum naṣībum minal-mulki fa iżal lā yu'tūnan-nāsa naqīrā(n).
O igwa daw sinda nin kabtang kan kahadean (kapangyarihan), minsan ngani dai sinda matao nin kadikit (birtud) sa mga tawo,
اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا
am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).
O naiimon daw sinda sa tawo (si Muhammad) huli sa balaog na itinao saiya ni Allah? Tunay nanggad, itinao Niamo an Libro asin Kadonongan sa pamilya ni Abraham, asin tinawan Niamo sinda nin sarong dakulang kahadean (kapangyarihan).
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(An mga tawo kan) Mga tawo kan Libro naghahagad saimo (Muhammad) na magpadara ka nin libro hale sa langit sa sainda. Tunay nanggad, may hinagad sinda ki Moises na orog pa dian. Sabi ninda, “Ipahiling mo sa samo si Allah sa realidad.” Kaya tinamaan sinda nin kikilat huli kan saindang pang-aapi. Dangan sinamba ninda an ogbon na baka, pagkatapos nindang mahiling an malinaw na mga patunay, dawa siring pinatawad Mi sinda, asin tinawan Mi si Moises nin tunay na awtoridad.
فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ
fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).
Kaya (pinadusahan mi sinda), huli ta sinda nagbalga kan kasunduan, huli ta sinda dai nagtubod sa mga kapahayagan ni Allah, asin huli ta ginadan ninda an mga propeta na mayong tama (matanos na dahelan) asin huli ta sinda nagsabi, "An samong mga puso sarado." Sa katunayan, ikinandado ni Allah an saindang mga puso huli sa saindang dai pagtubod, kun kaya sadit sanang parte ninda an nagtutubod,
وَّبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلٰى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيْمًاۙ
wa bikufrihim wa qaulihim ‘alā maryama buhtānan ‘aẓīmā(n).
asin (Pinadusahan man niamo) huli kan saindang dai pagtubod (laban ki Jesus), asin kan saindang maringis na mga akusasyon tumang ki Maryam,