ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).
Hanyuma, twakuzuye nyuma y'urupfu rwawe, kugira ngo ushimire.
۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Kandi (wibuke) igihe Musa yasabaga abantu be amazi, twaravuze tuti: “Kubita urutare n'inkoni yawe!” Nuko amasoko cumi n'abiri arasohoka. Buri bwoko buzi aho bunywera. Murye kandi munywe ibyo Imana ibaha, kandi ntimugakore ibibi ku isi mugira ingaruka mbi.
۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).
Kandi koko, Musa yaje aho muri afite ibimenyetso by'ukuri, hanyuma mufata (ishusho) y'inyana (nk'igitambo) nyuma yo kugenda kwayo, muba abagizi ba nabi.
سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Baza abana ba Isirayeli ibimenyetso bifatika twabahaye. Umuntu wese ugura ineza za Allah nyuma yuko (izo neneza) zimugezeho, mu by'ukuri Allah ni we uhanisha cyane.
فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ
fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).
Hanyuma (Mose) ajugunya inkoni ye, maze ako kanya inkoni ihinduka inzoka nini cyane.
وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ
wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).
Akuramo ikiganza cye, gihita cyera (kirabagirana) ku babibonye.
۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ
wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).
Kandi twahishuriye Mose tuti: “Tana inkoni yawe hasi!” Nuko ahita amira ibinyoma byabo byose.
وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ
wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).
Maze abapfumu bahita bikubita hasi barapfukama.
وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Twabagabanyijemo imiryango cumi n'ibiri, buri imwe muri yo ikaba ari nini cyane, kandi twahishuriye Musa ubwo abantu be bamusabaga amazi tuti: "Kubita urutare n'inkoni yawe!" Nuko amasoko cumi n'abiri y'amazi arasohoka muri iryo (buye). Buri bwoko buzi aho bunywera. Tubapfuka ibicu kandi tubamanurira mann na salwa. (Twaravuze tuti: "Murye neza mu byo twabateguriye." Ntabwo badukoreye nabi, ahubwo ni bo bahoraga bikorera nabi.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
Kandi koko, twohereje Musa hamwe n'ibimenyetso byacu (ububasha) n'ibimenyetso bisobanutse,
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا
wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).
Kandi koko, twahaye Musa ibitangaza icyenda bisobanutse, rero baza Abana ba Isirayeli, ubwo Musa yazaga aho bari maze Farawo aramubwira ati: "Yewe Musa! Mu by'ukuri, ndakeka ko ugizweho ingaruka n'ubumaji."
وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.
"Kandi ni iki kiri mu kuboko kwawe kw'iburyo, yewe Musa?"
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
(Musa) yaravuze ati: “Iyi ni inkoni yanjye, ndayihagararaho, kandi ndayikubita (amababi) kugira ngo ihene zanjye zibone ihene, kandi hari byinshi bimfitiye akamaro.”
قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى
qāla alqihā yā mūsā.
(Allah) aravuga ati: "Mujugunye, yewe Musa!"
فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى
fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.
Hanyuma (Mose) ajugunya inkoni, maze mu buryo butunguranye ihinduka inzoka ihita ikwirakwira.
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى
qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.
(Allah) yaravuze ati: "Mumufate kandi ntutinye, tuzamusubiza uko yari ameze mbere,
وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ
waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.
hanyuma ushyire ikiganza cyawe munsi y'amakwapa yawe, kizavamo cyera (cyaka) nta nenge, nk'ikindi gitangaza,
وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى
wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.
Kandi jugunya icyo mu kuboko kwawe kw'iburyo, kizamira icyo bakoze. Icyo bakoze cyari amayeri y'ubumaji gusa (gusa). Kandi umupfumu ntazatsinda, aho azaba aturutse hose.”
وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى
wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.
Kandi koko, twahishuriye Mose tuti: "Genda n'abagaragu banjye (abana ba Isirayeli) nijoro, ubatere inzira yumutse mu nyanja, (ntugomba) gutinya ko bazagukurikira kandi ntugomba guhangayikishwa no kurohama."
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ
wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).
Kandi koko, twohereje Nuhu ku bantu be, hanyuma aravuga ati: "Yemwe bantu banjye! Musenge Imana, (kuko) nta yindi mana (ikwiye gusengwa) kuri mwe uretse Yo. None kuki mutayitinya?"
فَاِذَا اسْتَوَيْتَ اَنْتَ وَمَنْ مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ نَجّٰىنَا مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
fa iżastawaita anta wa mam ma‘aka ‘alal-fulki fa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī najjānā minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Kandi igihe wowe n'abo muri kumwe mu bwato, uzavuge uti: "Imana ni ishimwe kuko yadukijije abakora ibibi."
قَالَ اَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُّبِيْنٍ
qāla awalau ji'tuka bisyai'im mubīn(in).
(Musa) yaravuze ati: "Ese (wabikora) nubwo nakwereka ikintu gifatika (gihamya)?"
فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۚ
fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).
Nuko (Mose) ajugunya inkoni ye, ako kanya inkoni ihinduka inzoka nini cyane.
وَنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ
wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).
Akura ikiganza cye (mu myenda ye), giturumbuka kiba cyera (kirabagirana) ku babibonye.
فَاَلْقٰى مُوْسٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَ ۚ
fa alqā mūsā ‘aṣāhu fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).
Hanyuma Mose ajugunya inkoni ye hasi, maze ahita amira ibintu by'impimbano bari bahimbye.
فَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْبَحْرَۗ فَانْفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيْمِ ۚ
fa auḥainā ilā mūsā aniḍrib bi‘aṣākal-baḥr(a), fanfalaqa fa kāna kullu firqin kaṭ-ṭaudil ‘aẓīm(i).
Hanyuma twahishuriye Musa tuti: “Kubita inyanja n'inkoni yawe.” Inyanja iracikamo kabiri, buri gice kiba nk'umusozi munini.
وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).
Kandi jugunya inkoni yawe hasi!” Nuko (inkoni ihinduka inzoka) Musa ayibona igenda nk'inzoka yihuta, yiruka arahindukira adasubira inyuma. Ntutinye! Mu by'ukuri, imbere yanjye, intumwa nta cyo zitinya,
وَاَدْخِلْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍۙ فِيْ تِسْعِ اٰيٰتٍ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهٖۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
wa adkhil yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), fī tis‘i āyātin ilā fir‘auna wa qaumih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).
Kandi shyira ikiganza cyawe mu ijosi ry'ishati yawe, kizavamo cyera (kirabagirana) nta nenge. (Ibi bitangaza bibiri) birimo ubwoko icyenda bw'ibitangaza (bizasobanurwa) kuri Farawo n'abantu be. Ni abantu babi koko.”
وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).
Kandi jugunya inkoni yawe hasi." Nuko (Mose) abonye agenda nk'inzoka (ifite imbaraga), yiruka asubira inyuma adasubije amaso inyuma (Allah aravuga ati): "Yewe Musa! Ngwino hano ntutinye. Mu by'ukuri, uri umuntu utekanye."
اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ
usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).
Shyira ikiganza cyawe mu ijosi ry'ishati yawe, kizavamo cyera nta nenge, kandi ushyire amaboko yawe mu gituza cyawe niba ufite ubwoba. Ibi ni ibitangaza bibiri biturutse kuri Nyagasani wawe (uzabigaragariza) kuri Farawo n'abagaragu be. Mu by'ukuri, ni abantu babi.”
قُلِ اللّٰهُمَّ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ عٰلِمَ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ اَنْتَ تَحْكُمُ بَيْنَ عِبَادِكَ فِيْ مَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ
qulillāhumma fāṭiras-samāwāti wal-arḍi ‘ālimal-gaibi wasy-syahādati anta taḥkumu baina ‘ibādika fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).
Vuga uti: "Allah, Umuremyi w'ijuru n'isi, uzi ibitagaragara byose n'ibifatika byose, ni wowe ugena hagati y'abagaragu bawe icyo bahora baburanaho."
وَّاَنْ لَّا تَعْلُوْا عَلَى اللّٰهِ ۚاِنِّيْٓ اٰتِيْكُمْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۚ
wa al lā ta‘lū ‘alallāh(i), innī ātīkum bisulṭānim mubīn(in).
kandi ntimugashimire Imana. Mu by'ukuri, ndaje iwanyu mfite ibimenyetso bisobanutse.
وَاٰتَيْنٰهُمْ مِّنَ الْاٰيٰتِ مَا فِيْهِ بَلٰۤـؤٌا مُّبِيْنٌ
wa ātaināhum minal-āyāti mā fīhi balā'um mubīn(un).
Kandi twabahaye mu bimenyetso (by'ubukuru bwacu) ikintu kirimo umugisha nyakuri.
وَفِيْ مُوْسٰىٓ اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰى فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
wa fī mūsā iż arsalnāhu ilā fir‘auna bisulṭānim mubīn(in).
Kandi muri Musa (hari ibimenyetso by'ububasha bwa Allah) ubwo twamwoherezaga kwa Farawo n'ibitangaza nyabyo.
فَاَرٰىهُ الْاٰيَةَ الْكُبْرٰىۖ
fa arāhul-āyatal-kubrā.
Hanyuma (Mose) amwereka igitangaza gikomeye.