۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ
laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).
Ngempela, (endabeni kaJosefa nabafowabo) kunezibonakaliso (zamandla ka-Allah) kulabo abacelayo.
اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).
Lapho bethi, "Ngempela, uYusuf nomfowabo (uBunyamin) babethandwa kakhulu nguyise kunathi, yize sasiyiqembu elilodwa (elinamandla). Ngempela, ubaba wethu wayephambukile ngempela."
ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ
uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).
Bulala uYusuf noma umphonse endaweni ethile ukuze ukunaka kukayihlo kuwele kuwe, bese kuthi ngemva kwalokho ube ngumuntu olungile.
قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ
qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).
Omunye wabo wathi, “Ningambulali uYusuf, kodwa mphonseni phansi emthonjeni ukuze abanye babantu abahambayo bamthathe, uma nithanda.”
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ
qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).
Bathi, “O baba wethu! Kungani ungasithembi ngoYusuf, kanti empeleni sonke simfisela okuhle.”
اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Myeke ahambe nathi kusasa ekuseni, ukuze azijabulise futhi ajabule, futhi sizomnakekela nakanjani.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
Wathi (uJakobe): “Ngempela, ukuhamba kwakho naye (uJosefa) kuyangidabukisa kakhulu futhi ngiyesaba ukuthi uzodliwa yizimpisi kanti nina animnaki.”
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Ngempela, bathi, "Uma impisi imdla, yize singabeqembu (elinamandla), khona-ke yithina esizolahlekelwa."
فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).
Ngakho-ke lapho bemthatha futhi bevumelana ngokumfaka phansi komthombo, samtshela ukuthi, "Uzobatshela ngempela ngalesi senzo, bona bengazi."
وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ
wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).
Base befika kuyise kusihlwa, bekhala.
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Bathi, "O baba wethu! Ngempela, siphumile ukuyoqhudelana futhi samshiya uYusuf eduze kwempahla yethu, wabe esedliwa yizimpisi; futhi ngokuqinisekile ngeke nisikholwe, noma ngabe sikhuluma iqiniso."
وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ
wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).
Base befika bephethe ingubo yakhe (egcotshwe ngegazi) mbumbulu. Wathi (uJakobe), "Ngempela, wena wedwa ubona ububi ezindabeni zakho buhle; ngakho-ke ukubekezela kuphela okungcono kakhulu (kimi). Futhi cela usizo ku-Allah kuphela ngalokho okuchazile."
وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ
wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).
Abafowabo bakaJosefa bafika (eGibhithe) bangena (endaweni yakhe). Ngakho (uYusuf) wabazi, bona bengasamazi.
وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).
Kwathi lapho (uJosefa) ebalungisela ukudla, wathi, “Lethani kimi umfowenu ozalwa nguyise ofanayo nani (uBenjamini), aniboni yini ukuthi nginika isilinganiso esigcwele futhi ngingcono kakhulu kwababungazi?”
فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ
fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).
Ngakho-ke uma ungangilethi kimi, ngeke usathola okunye (okusanhlamvu) kimi futhi ungasondeli kimi.”
قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ
qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).
Bathi, “Sizoncenga uyise (ukuba amthathe) futhi sizokwenza nakanjani.”
وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ
wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).
Kwathi lapho bevula izimpahla zabo, bathola izimpahla zabo (ukushintshana) zibuyiselwe kubo. Bathi, "O baba wethu! Yini enye esingayifuna? Lezi yizimpahla zethu ezibuyiselwe kithi, futhi sizokwazi ukondla imindeni yethu, futhi sizonakekela abafowethu, futhi sizoba nesabelo esengeziwe (sokusanhlamvu) esinzima njengomthwalo wekamela. Lokho kuyinto elula (enkosini yaseGibhithe)."
وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).
Kwathi lapho bengena (lapho) uYusuf, wabeka umfowabo (uBunyamin) esikhundleni sakhe, yena (uYusuf) wathi, "Ngempela ngingumfowenu, ungadabuki ngalokho abakwenzile."
فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ
falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).
Ngakho-ke kwathi lapho sebelungiselwe ukudla, yena (uYusuf) wafaka indebe esakeni lomfowabo. Kwabe sekukhala othile, "O caravan! Impela ningamasela."
قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ
qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).
Babuza, bebhekene nabo (ababebamangalela), “Nilahlekelwe yini?”
۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).
Bathi, "Uma eba, khona-ke umfowabo weba ngaphambi kwalokho." Ngakho uYusuf wafihla (ukucasuka) enhliziyweni yakhe futhi akabakhombisanga. Wathi (enhliziyweni yakhe), "Empeleni isimo sakho sibi kakhulu. Futhi uAllah wazi kangcono ukuthi uchaza ini."
فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ
falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).
Ngakho-ke lapho sebephelelwe yithemba ngakho (isinqumo sikaYusuf), bahlukana baya engxoxweni yangasese, behlebelana bodwa. Omdala kubo wathi, "Anazi yini ukuthi uyihlo wathatha isivumelwano kini egameni lika-Allah, futhi ngaphambi kwalokho naningamnaki uYusuf? Ngakho-ke, ngeke ngiphume kuleli zwe (eGibhithe) kuze kube yilapho ubaba engivumela (ukubuya), noma u-Allah enginqumela. Futhi ungowahluleli ongcono kakhulu."
قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ
qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).
Wathi (uJosefa), “Niyazi ukuthi nenzeni kuJosefa nomfowabo ngoba anizange niqaphele imiphumela yezenzo zenu?”
قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Bathi, “Ingabe unguJosefa ngempela?” Waphendula (uYusuf), “NginguYusuf futhi lo ngumfowethu. Ngempela, uAllah usinike umusa waKhe. Ngempela, noma ngubani ozinikele futhi obekezelayo, khona-ke ngempela uAllah akachithi umvuzo walabo abenza okuhle.”
قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ
qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).
Bathi, "Ngingu-Allah, u-Allah ukukhethile ngempela ngaphezu kwethu, futhi ngempela yithina esinecala (aboni)."
قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ
qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).
Wathi (uYusuf), "Ngalolu suku akukho ukunyundela kini, sengathi u-Allah anganithethelela. Futhi ungonesihe kakhulu phakathi kwabanesihe."
اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ
iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).
Hamba, uthathe lesi sambatho sami, usisule ebusweni bukababa, uzophinde abone; ulethe wonke umndeni wakho kimi.”
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ
qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).
Bathi, "Baba wethu! Sicelele intethelelo ngezono zethu, ngempela sinecala (izoni)."