Islaamaa seeni, asi tuqi
Islaama Al-Haq: Qur’aana fi Hadith
(Islaama dhugaa)



Mata duree - Bangsa-bangsa terdahulu Nabi-nabi Kisah-kisah para rasul Nabi Adam AS Tabiat-tabiat Manusia

Bu’aan barbaacha aayata :
Walumaagalatti aayata : 9
30
Q.S Albaqaraa (2:30)

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

Akkasumas (yaadadhaa) yeroo Gooftaan keessan malaaykotaan "Ani lafa irratti khaliifa nan godha" jedhe. Isaanis "Ati nama malaammaltummaa fiduu fi dhiiga dhangalaasu achi kaa'uuf jirtaa, nuti si faarsinee maqaa kee qulqulleessinee?" Innis, “Dhuguma waan isin hin beekne nan beeka” jedhe.


36
Q.S Albaqaraa (2:36)

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

Achiis Seexanni lamaan isaanii Jannata keessaa baase, utuu achi jiranii achi keessaa ari’aman. Nutis “Gadi bu’aa! gariin keessan diina waliif ta’u. Lafa irrattis yeroo tokkoof iddoo jireenyaa fi gammachuu ni qabaattu” jenne.


28
Q.S Annisaa’i (4:28)

يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا

yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).

Rabbiin boqonnaa siif kennuu barbaada, sababni isaas ilmi namaa dadhabaa waan uumameef.


32
Q.S Annisaa’i (4:32)

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Arjummaa Rabbiin gariin keessan kaan caalaa hin kajetinaa. Dhiirotaaf qooda waan argatan irraa, dubartootaaf immoo qooda waan argatan irraati. Tokko tokko Rabbiin kadhadhu. Dhugumatti Rabbiin waan hunda beekeedha.


128
Q.S Annisaa’i (4:128)

وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Akkasumas dubartiin tokko abbaan manaa ishee naasisaa ykn dhimma hin qabne ta’a jettee yoo yaaddofte, lamaan isaanii nagaa dhugaa fiduu danda’u, dhiirri sun uumamaan quuqama ta’us nageenyi sun (isaaniif) wayya. Yoo ati (hariiroo haadha manaa kee wajjin qabdu) fooyyessitee fi of eegde (nusyuz fi dhimma hin qabne irraa) yoo ta’e, dhugumatti Rabbiin waan ati hojjettu irratti of eeggata.


11
Q.S Al-Israa’i (17:11)

وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا

wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).

Namni immoo (yeroo baay’ee) akkuma (yeroo baay’ee) waan gaarii kadhatutti hamaa ni kadhata. Dhugumatti immoo ilmaan namootaa ariifatu


115
Q.S Xaahaa (20:115)

وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ

wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).

Dhugumattis Addaamiin dursinee ajajne, inni garuu dagatee, fedhii cimaa isa keessaa hin arganne.


15
Q.S Alfajr (89:15)

فَاَمَّا الْاِنْسَانُ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ رَبُّهٗ فَاَكْرَمَهٗ وَنَعَّمَهٗۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَكْرَمَنِۗ

fa ammal-insānu iżā mabtalāhu rabbuhū fa akramahū wa na‘‘amah(ū), fa yaqūlu rabbī akraman(i).

Egaa nama yoo ta'e Waaqayyo yeroo isa qoree booda ulfina kennu fi gammachuu isaaf kennu sana booda "Waaqayyo koo ulfina naaf kenneera" jedha.


16
Q.S Alfajr (89:16)

وَاَمَّآ اِذَا مَا ابْتَلٰىهُ فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهٗ ەۙ فَيَقُوْلُ رَبِّيْٓ اَهَانَنِۚ

wa ammā iżā mabtalāhu fa qadara ‘alaihi rizqah(ū), fa yaqūlu rabbī ahānan(i).

Garuu Waaqayyo isa qoree rizqii isaa yoo daangeesse, "Gooftaan koo na arrabse" jedha.