۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
U (ftakru) meta Mosè talab l-ilma għall-poplu tiegħu, għednielhom, "Ħabbtu l-blata bil-bastun tagħkom!" U tnax-il għajn ħarġu minnha. Kull tribù taf il-post tax-xorb tagħha. Kulu u ixrob mill-ikel ta' Alla (li tagħtik), u tagħmlux il-ħażen fuq l-art billi tagħmlu ħsara.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).
U tassew, tajna l-Ktieb (Torah) lil Mosè, u morna warajh mal-appostli, u tajna lil Ġesù bin Marija l-provi tal-verità u saħħaħnieh bl-Ispirtu s-Santu (Jibril). Għaliex kull darba li jiġi għandek messaġġier (iġiblek) xi ħaġa (tagħlima) li ma tridx, tiftaħar biha, imbagħad tigdeb dwar xi ħaġa minnha u toqtol xi ħaġa minnha?
۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ
wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).
Mosè ġie għandkom bil-provi tal-verità, imbagħad ħadtu (x-xbieha tal-)għoġol (bħala offerta) wara (t-tluq) tiegħu, u intom (sirtux) dawk li għamlu l-ħażen.
وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ
wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).
U tassew, Aħna niżżilna versi ċari lilek (Muhammad), u ħadd ma jiċħadhom ħlief il-ħżiena.
وَرَسُوْلًا اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ اَنِّيْ قَدْ جِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۙاَنِّيْٓ اَخْلُقُ لَكُمْ مِّنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ فَاَنْفُخُ فِيْهِ فَيَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ وَاُحْيِ الْمَوْتٰى بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚوَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُوْنَ وَمَا تَدَّخِرُوْنَ ۙفِيْ بُيُوْتِكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ
wa rasūlan ilā banī isrā'īl(a), annī qad ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, annī akhluqu lakum minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi fa'anfukhu fihi fayakūnu ṭairam bi'iżnillāh(i), wa ubarri'ul-akmaha wal-abraṣa wa uḥyil-mautā bi'iżnillāh(i), wa unabbi'ukum bimā ta'kulūna wa mā taddakhirūna fī buyūtikum, inna fī żālika la'āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).
U bħala l-Appostlu ta’ Wlied Iżrael (qal), “Ġejt għandkom b’sinjal (miraklu) mingħand Sidkom, jiġifieri, għamilt għalikom (xi ħaġa) mill-art forma ta’ għasfur, imbagħad nefaħt fuqu, u sar għasfur bil-permess ta’ Alla. U fejjaqt lin-nies li kienu għomja mit-twelid u lin-nies li kellhom il-lebbra. U tajt il-ħajja lill-mejtin bil-permess ta’ Alla, u ngħidilkom x’tieklu u x’żommu f’darkom. Tassew f’dan hemm sinjal (il-verità tal-appostolat tiegħi) għalikom, jekk temmnu.
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
U bħala wieħed li jikkonferma t-Torah li ġiet qabli, u sabiex nagħmilkom permess xi ħaġa minn dak li kien ipprojbit għalikom. U ġejt għandkom inġib sinjal (miraklu) mingħand Sidkom. Għalhekk, ibżgħu minn Alla u obduni.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسٰٓى اِنِّيْ مُتَوَفِّيْكَ وَرَافِعُكَ اِلَيَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَجَاعِلُ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْكَ فَوْقَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ اِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاَحْكُمُ بَيْنَكُمْ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ
iż qālallāhu yā ‘īsā innī mutawaffīka wa rāfi‘uka ilayya wa muṭahhiruka minal-lażīna kafarū wa jā‘ilul-lażīnattaba‘ūka fauqal-lażīna kafarū ilā yaumil-qiyāmah(ti), ṡumma ilayya marji‘ukum fa aḥkumu bainakum fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).
(Ftakru), meta Alla qal, "O Ġesù! Jiena ħadtkom u għollejtkom Lejja, u purifikajtkom minn dawk li ma emmnux, u għamilt lil dawk li segwewkom 'il fuq minn dawk li ma emmnux sal-Jum tal-Qawmien mill-Imwiet. Imbagħad għandi terġgħu lura, imbagħad nagħtik deċiżjoni dwar dak li qed tikkontesta."
اَلَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ عَهِدَ اِلَيْنَآ اَلَّا نُؤْمِنَ لِرَسُوْلٍ حَتّٰى يَأْتِيَنَا بِقُرْبَانٍ تَأْكُلُهُ النَّارُ ۗ قُلْ قَدْ جَاۤءَكُمْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِيْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالَّذِيْ قُلْتُمْ فَلِمَ قَتَلْتُمُوْهُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
al-lażīna qālū innallāha ‘ahida ilainā allā nu'mina lirasūlin ḥattā ya'tiyanā biqurbānin ta'kuluhun-nār(u), qul qad jā'akum rusulum min qablī bil-bayyināti wa bil-lażī qultum falima qataltumūhum in kuntum ṣādiqīn(a).
(Jiġifieri) dawk (il-Lhud) li jgħidu, "Tabilħaqq, Alla ordnalna li ma nemmnux f'messaġġier sakemm ma jġibilna sagrifiċċju mħassar bin-nar." Għidu (Muhammad), "Tabilħaqq, diversi messaġġiera qabli ġew għandek, (bi) ġabu magħhom evidenza ċara u dak li semmejt, imma għaliex qtiltuhom jekk kontu nies veritieri?"
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ جَاۤءُوْ بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِ وَالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ
fa in każżabūka faqad kużżiba rusulum min qablika jā'ū bil-bayyināti waz-zuburi wal-kitābil-munīr(i).
Mela jekk jigdbuk (Muhammad), allura (kun af li) l-appostli ta’ qablek ukoll ġew giddibin (ukoll), huma ġabu mirakli veri, Zubur u l-Ktieb li jagħti spjegazzjoni perfetta.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
U ftakar meta Alla qal, "O Ġesù, bin Marija! Ftakar il-grazzja Tiegħi fuqek u fuq ommok meta saħħaħtek bl-Ispirtu s-Santu. Int kont kapaċi titkellem mal-bnedmin meta kont għadek fil-benniena u meta kont adult. U ftakar meta għallimtkom il-kitba, (ukoll) l-Għerf, it-Torah u l-Evanġelju. U ftakar meta ffurmajtu għasfur mill-art bil-permess Tiegħi, imbagħad nefaħtu fuqu, imbagħad sar għasfur (reali) bil-permess Tiegħi. U ftakar meta ftakartu lil xi ħadd li kien agħma mit-twelid u lill-lebbrużi bil-permess Tiegħi. U ftakar meta ġibtu l-mejtin (mill-qabar għall-ħajja) bil-permess Tiegħi. U ftakar meta żammejt lil Ulied Iżrael (mix-xewqa tagħhom li joqtlukom) meta ppreżentajtuhom b'informazzjoni ċara, imbagħad dawk li ma jemmnux fosthom qalu, "Din mhi xejn ħlief maġija vera."
قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ
qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).
Alla jgħid, "Tabilħaqq, jiena nibgħatilkom il-platt, imma lil min fostkom ma jemminx wara (li l-platt jinbagħat), imbagħad tabilħaqq, jiena nikkastigah b'kastig li qatt ma tajt lil ħadd fost il-bnedmin (in-natura kollha)."
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
U lin-nies ta’ Samud (bgħatna) lil ħuhom Saleh. Huwa qal, “O nies tiegħi! Aduraw lil Alla! M’hemm l-ebda alla (qima) għalikom ħliefu. Tabilħaqq, prova ċara ġiet għandkom mingħand Sidkom. Din il-ġemela (mingħand Alla) hija sinjal għalikom. Ħalliha titma’ fuq l-art ta’ Alla, tagħmlulhiex ħsara, inkella b’riżultat ta’ dan tsofru turment ta’ wġigħ.”
وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ
wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).
U lin-nies ta’ Madyan, Aħna (bgħatna) lil Shuaib, ħuhom stess. Huwa qal, "O nies tiegħi! Aduraw lil Alla. M'hemm l-ebda alla (qima) għalikom ħliefu. Tabilħaqq, ġiet għandkom evidenza ċara mingħand Sidkom. Perfezzjonaw il-kejl u l-iskali, u tagħmlux ħsara lil ħadd bl-iċken. Tagħmlux ħsara lill-art wara li nħolqot tajjeb. Dak ikun aħjar għalikom jekk temmnu."
تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ
tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).
Dawn huma l-artijiet (li qridna). Aħna ngħidulkom xi wħud mill-istejjer tagħhom. Il-messaġġiera tagħhom ġew għandhom b'provi ċari. Iżda ma emmnux f'dak li kienu ċaħdu qabel. Hekk Alla jissiġilla l-qlub ta' dawk li ma jemmnux.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Warajhom, bgħatna lil Mosè bil-provi Tagħna għand il-Fargħun u l-mexxejja tal-poplu tiegħu, iżda huma ċaħdu l-provi. Mela oqogħdu attenti x'jiġri minn dawk li jagħmlu l-ħsara.
حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).
"Jiena obbligat li ngħid il-verità dwar Alla. Tabilħaqq, ġejt għandek b'evidenza ċara mingħand Sidkom, għalhekk ħallu lil Ulied Iżrael (imorru) miegħi."
قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).
Hu (il-Fargħun) wieġeb, "Jekk hu minnu li ġġib prova, allura uriha, li int wieħed min-nies veritieri."
فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ
fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).
Imbagħad (Mosè) xeħet il-bastun tiegħu, u f'daqqa waħda l-bastun sar serp kbir tassew.
وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ
wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).
U ħareġ idu, u f'daqqa waħda saret bajda (tiddi) għal dawk li rawha.
۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ
wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).
U niżżilna lil Mosè, “Armi l-bastun tiegħek!” Għalhekk f'daqqa waħda bela' l-gideb kollu tagħhom.
وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
U qsamnahom fi tnax-il tribù, kull waħda minnhom kbira fin-numru, u wrejna lil Mosè meta l-poplu tiegħu talbu għall-ilma, "Ħabbat il-blata bil-bastun tiegħek!" Għalhekk tnax-il għajn ta' ilma ħarġu minn dik (il-blata). Kull tribù taf il-post tax-xorb tagħha. U għattejnahom bis-sħab u bgħattilhom mann u salwa. (Għednielhom), "Kulu tajjeb mill-ikel li pprovdejnielkom." Ma għamlulniex il-ħsara, iżda huma dawk li dejjem għamlu l-ħsara lilhom infushom.
۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ
wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).
U (ftakru) meta għollejna l-muntanja fuqhom, kien qisu (il-muntanja) kienet mgħottija b’dell ta’ sħaba u kienu ċerti li (l-muntanja) kienet se taqa’ fuqhom. (U għednielhom), "Żommu sew ma’ dak li tajnikom, u ftakru dejjem (ipprattikaw) dak li hemm fih sabiex issiru nies twajbin."
اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Ma laħqux aħbar dwar dawk li kienu qabilhom, (jiġifieri) in-nies ta’ Noè, 'Ad, Samud, in-nies ta’ Abraham, in-nies ta’ Madyan, u (l-abitanti ta’) l-artijiet li kienu ġew meqruda? Messiegħa kienu ġew għandhom b’provi ċari; Alla ma għamlilhomx il-ħsara, iżda huma għamlulhom il-ħsara lilhom infushom.
وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ
wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).
Tabilħaqq, qridna lin-nies ta’ qabilkom meta għamlu l-inġustizzja, għalkemm il-messaġġiera tagħhom ġew b’informazzjoni (vera), iżda ma ridux jemmnu. Hekk aħna nippremjaw lil dawk li jidinbu.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).
Imbagħad wara (Noè), bgħatna diversi messaġġiera lill-poplu tagħhom (rispettiv), u l-messaġġiera ġew għandhom b'informazzjoni ċara, iżda ma ridux jemmnu għax qabel kienu (kienu) jiċħduha. Hekk nissiġillaw il-qlub ta’ dawk li jiksru l-liġi.
ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ
Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).
Imbagħad warajhom, bgħatna lil Mosè u lil Harun għand il-Fargħun u l-mexxejja tal-poplu tiegħu, ġabulhom is-sinjali Tagħna (tal-qawwa). Jirriżulta li kienu qed jiftaħru u kienu midinbin.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
U O nies tiegħi! Din hija ġemela mingħand Alla, bħala miraklu għalikom, għalhekk ħalluha titma’ fuq l-art ta’ Alla, u tfixkluhiex b’xi tfixkil li jista’ jikkawża li jolqotkom minnufih (kastig).”
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
Tabilħaqq, bgħatna lil Mosè bis-sinjali (il-qawwa) Tagħna u provi ċari,
اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ
iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).
Mur, ħu din il-libsa tiegħi, u imsaħha fuq wiċċ missieri, u jerġa’ jara; imbagħad ġib il-familja kollha tiegħek għandi.”
فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Għalhekk, meta ġie l-ġarrier tal-aħbar it-tajba, imsaħ (il-libsa) fuq wiċċu (Ġakobb), u reġa’ kiseb id-dawl. Hu (Ġakobb) qal, “Ma għedtilkomx li naf mingħand Alla dak li intom ma tafux?”
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ
wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).
U tassew, bgħatna lil Mosè bis-sinjali Tagħna (tal-qawwa), (u ordnajnieh), "Oħroġ il-poplu tiegħek mid-dlam għad-dawl qawwi u fakkarhom fil-jiem ta' Alla." Tabilħaqq, f'dan hemm sinjali (tal-qawwa ta' Alla) għal kull min hu paċenzjuż u grat.
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
Il-messaġġiera tagħhom qalulhom, "Aħna bnedmin bħalkom, imma Alla jagħti l-ġenerożità lil min irid fost il-qaddejja Tiegħu. Mhuwiex xieraq għalina li nġibulkom xi prova ħlief bil-permess ta' Alla. U f'Alla biss għandhom ipoġġu l-fiduċja tagħhom il-fidili."
وَاٰتَيْنٰهُمْ اٰيٰتِنَا فَكَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَۙ
wa ātaināhum āyātinā fa kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).
u ġibniehom is-sinjali Tagħna (tal-qawwa), iżda huma dejjem iduru lejhom,
بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).
(Bgħatniehom) iġibu magħhom tagħrif (mirakli) u kotba. U niżżilna l-Koran (Ad-Dhikr) lilek, biex tispjega lill-bnedmin dak li ntwera lilhom u biex jaħsbu,
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
U xejn ma jżommna milli nibagħtulek sinjali (tal-qawwa tagħna), ħlief għax dawk is-sinjali ġew gidba minn nies ta’ qablu. U tajna lin-nies ta’ Samud ġemela (bħala miraklu) li setgħet tidher, iżda huma ppersegwitawha (lill-ġemela). U ma bgħatniex dawn is-sinjali ħlief biex inbeżżgħuhom biss.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا
wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).
U tassew, tajna lil Mosè disa’ mirakli ċari, għalhekk staqsu lil Ulied Iżrael, meta Mosè ġie għandhom imbagħad il-Fargħun qallu, “O Musa! Tabilħaqq, nissuspetta li int affettwat mis-seħer.”
وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى
wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.
"U x'għandek f'idejk il-leminija, O Musa?"
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Hu (Mosè) qal, “Dan hu l-bastun tiegħi, jien nistrieħ fuqu, u jien inħabbat (il-weraq) bih għall-mogħoż tiegħi, u hekk ikun hemm aktar benefiċċju għalija.”
فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى
fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.
Imbagħad (Mosè) xeħet il-bastun, u f'daqqa waħda dan sar serp li jitkaxkar malajr.
قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى
qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.
Huwa (Alla) qal, "Żommuh u tibżgħux, Aħna nreġġgħuh lura għall-istat oriġinali tiegħu,"
وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ
waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.
u poġġi idek taħt dirgħajk, toħroġ bajda (radjanti) mingħajr ebda difetti, bħal miraklu ieħor,
فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى
fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.
Mela t-tnejn li intom tmorru għandu (għandu l-Fargħun) u tgħidulu, "Tabilħaqq, aħna t-tnejn messaġġiera tal-Mulej tiegħek, mela ħalli Wlied Iżrael jiġu magħna u tittorturawhomx. Tabilħaqq, ġejna għandek b'prova (tal-appostolat tagħna) mingħand il-Mulej tiegħek. U s-salvazzjoni tingħata lil dawk li jsegwu l-istruzzjonijiet.
وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى
wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.
U armi dak li għandek f’idejk il-leminija, żgur li se jibla’ dak li għamlu. Dak li għamlu kien biss trick maġiku (sempliċi). U l-maġiku mhux se jirbaħ, jiġi minn fejn jiġi.”
وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى
wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.
U tassew, Aħna niżżilna lil Mosè, "Mur mal-qaddejja tiegħi (ulied Iżrael) bil-lejl, u agħmlilhom triq niexfa fil-baħar, (intom) m'għandekx għalfejn tibża' li tinqabad u m'għandekx għalfejn tinkwieta (li tegħreq)."
وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ ࣖ
wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).
fuqhom (bhejjem) u fuq vapuri tinġarr.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ
wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).
U tassew, bgħatna lil Noè għand il-poplu tiegħu, imbagħad qal, "Ja poplu tiegħi! Aduraw lil Alla, (għax) m'hemm l-ebda alla (li jistħoqqlu qima) għalikom ħliefu. Allura għaliex ma tibżgħux (Minnu)?"
فَاِذَا اسْتَوَيْتَ اَنْتَ وَمَنْ مَّعَكَ عَلَى الْفُلْكِ فَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ نَجّٰىنَا مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
fa iżastawaita anta wa mam ma‘aka ‘alal-fulki fa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī najjānā minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
U meta int u dawk miegħek tkunu abbord il-vapur, għidu, "Tifħir lil Alla li salvana mill-ħażen."
وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ
wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).
U tabilħaqq, jekk tobdi nies bħalek, żgur li se tkun mitluf.
ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى وَاَخَاهُ هٰرُوْنَ ەۙ بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ
Ṡumma arsalnā mūsā wa akhāhu hārūn(a), bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).
Imbagħad bgħatna lil Mosè u lil ħuh Harun bis-sinjali u l-provi ċari Tagħna,