الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

Nin gafe in (Kuranɛ) siga t’a la; bilasirali ye Ala ɲɛsiranbagaw ye

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(o kɔrɔ ye ) minnu dalen bɛ fɛn yebaliw la, ka delili kɛ, ka balo dɔ musaka kɛ an ye min di u ma

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

ani mɔgɔ minnu dalen bɛ (Kuranɛ) la min jiginna i ma (Muhammad) ani (gafew) minnu jigira ka kɔn aw ɲɛ, wa u dalen bɛ ɲɛnamaya kɔfɛ ɲɛnamaya la

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

U de bɛ bilasirali sɔrɔ u Matigi fɛ, wa u de ye hɛrɛ sɔrɔbagaw ye

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu kafiri, o ye kelen ye u fɛ, i (Muhammad) ye i lasɔmi walima i ma u lasɔmi, u tɛna da a la.

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Allah y'u dusukunw n'u ka mɛnni taamasyɛn, u ka yeli dafara, u bɛna ɲangili gɛlɛn sɔrɔ

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

Wa mɔgɔw cɛma, mɔgɔ dɔw bɛ yen minnu b'a fɔ ko: "An dalen bɛ Allah la ani don laban na", nka tiɲɛ yɛrɛ la, u tɛ dannabaaw ye

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

U bɛ Allah ni dannabaaw lafili, nka u bɛ u yɛrɛ lafili dɔrɔn k’a sɔrɔ u ma a dɔn.

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

U dusukun na bana dɔ bɛ yen, o de la Allah ye dɔ fara u ka bana kan, wa u bɛna ɲangili dimi sɔrɔ bawo u ye nkalon tigɛ.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

Ni a fɔra u ye ko: «Aw kana kojugu kɛ dugukolo kan!» U y'a jaabi ko: "Tiɲɛ na, anw de bɛ ɲɛtaa kɛ."

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

I hakili to a la ko olu de bɛ kojugu kɛ, nka u t’a dɔn.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

Ni a fɔra u ye ko: «Aw ka dannaya kɛ i ko mɔgɔ wɛrɛw dalen b'a la cogo min na!» U y'a jaabi ko: «An na da a la i n'a fɔ faamuya dɛsɛbaaw dalen b'a la cogo min na wa?» I hakili to a la ko tiɲɛ na, olu de tɛ faamuyali sɔrɔ, nka u t’a dɔn.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

Wa ni u ye mɔgɔw kunbɛn minnu dalen bɛ a la, u b’a fɔ ko: “An dalen bɛ.” Nka u seginna u ka jinɛw (ɲɛmɔgɔw) fɛ tuma min na, u ko: "Tiɲɛ na, an bɛ aw fɛ, an bɛ tulonko dɔrɔn de kɛ."

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Allah bɛna u tulo geren k'u bila ka fili filiw la.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

U de ye fili san ni bilasirali ye. O la, u ka jago ma ɲɛ wa u ma bilasirali si sɔrɔ.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

U ka misali bɛ i n’a fɔ mɔgɔ minnu bɛ tasuma mana, nka a kɛlen kɔ ka u lamini yeelen bɔ, Allah b’u ka yeelen bɔ u la k’u to dibi la, u tɛ se ka yeli kɛ.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

U ye tulogwerenw, bobow ani fiyentɔw ye, o la u tɛ se ka segin.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

Walima i n’a fɔ (minnu bɛ gosi) sanjiba min bɛ bɔ san fɛ, dibi, sanpɛrɛn ani sanpɛrɛn bɛ taa ɲɔgɔn fɛ. U b’u tulo jɔ n’u bolokɔninw ye, (u bɛ boli) sanpɛrɛnkan mankan fɛ saya siranya kosɔn. Allah bɛ kafiriw lamini.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Sanpɛrɛn tun bɛ ɲini k’u ɲɛ minɛ. Ni (sanpɛrɛn) mana manamana tuma o tuma, u bɛ taama a kɔrɔ, ni dibi donna u kan, u bɛ jɔ. Ni Allah tun b'a fɛ, a tun bɛna u ka mɛnni ni u ka yeli bɔsi u la. Tiɲɛ na, Allah ye Sebaayabɛɛtigi ye fɛn bɛɛ kan.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Aw mɔgɔw! I ka Matigi bato min ye i da ani i ɲɛfɛmɔgɔw, walisa i ka Ala ɲɛsiran sɔrɔ.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

. O de kosɔn aw kana ɲɔgɔndankɛlaw sigi Allah fɛ k'a sɔrɔ aw b'a dɔn.

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Wa ni aw ye sigasiga (Kuranɛ) la ko an ye jigin ci an ka jɔnkɛ (Muhammad) ma, o tuma na, aw ka sura kɛ i n’a fɔ o ani ka aw dɛmɛbaga wele Allah kɔfɛ, n’aw ye tiɲɛ fɔ.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

Ni i ma se k’a dilan, wa (siga t’a la) i tɛna se, o tuma na, i ka siran jahanama tasuma ɲɛ min ka sɛnɛfɛnw ye mɔgɔw ni kabakurunw ye, min labɛnna kafiriw ye.

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

Ani ka kibaru duman lase dannabaaw ma ani ka kɛwale ɲumanw kɛ, ko nakɔw (labɛnna) u ye, bajiw bɛ woyo minnu jukɔrɔ. Tuma o tuma ni jiridenw dira u ma ka bɔ Sankolo la i n’a fɔ balo, u b’a fɔ ko: “An tun bɛ min di an ma fɔlɔ, o ye nin ye.” U ye o ɲɔgɔnna (jiridenw) Di u ma. Wa yen u bɛ furuɲɔgɔn saniyalenw (sɔrɔ). U bɛ to o kɔnɔ.

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

Tiɲɛ na, Allah tɛ sigasiga ka misali kɛ soso walima fɛn fitinin dɔ kan min ka dɔgɔ n’o ye. Dannabaaw kɔni, u b’a dɔn ko nin ye tiɲɛ ye min bɔra Ala yɔrɔ. Nka minnu ma da a la, olu b'a fɔ ko: "Allah tun b'a fɛ ka mun fɔ nin ntalen in na?" O (ntalen) fɛ, a ye mɔgɔ caman bila ka fili, wa ni o (ani fana) ye mɔgɔ caman bilasira. Nka a tɛ mɔgɔ si lafili ni nin (ntalen) ye fo mɔgɔ juguw,

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Minnu bɛ Allah ka layidu tiɲɛ a sabatilen kɔfɛ, ka Allah ye yamaruya min di ka fara ɲɔgɔn kan, olu tigɛ, ka tiɲɛni jɛnsɛn dugukolo kan. Olu de ye bɔnɛbagaw ye.

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

I bɛ se ka kafiri Allah la cogo di, k’a sɔrɔ i (tun) salen don, o kɔ, a ye ɲɛnamaya di i ma, o kɔ, a ye i bila saya la, o kɔ, a ye i lasegin ɲɛnamaya la. O tuma na fɛ, aw bɛna segin a ma.

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ale de (Allah) de ye dugukolo kan fɛn bɛɛ da aw ye, o kɔ, a taara sankolow la, o kɔ, a y’u dafa ka kɛ sankolo wolonwula ye. Wa a ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na aw Matigi y'a fɔ mɛlɛkɛw ye ko: "Ne bɛna kalifa kɛ dugukolo kan." U ko: «I na mɔgɔ dɔ bila yen min bɛna tiɲɛni kɛ ani ka joli bɔn, k'a sɔrɔ an bɛ i tanu ani k'i tɔgɔ saniya wa?» A ko: “Tiɲɛ na, aw tɛ min dɔn, ne bɛ o dɔn.”

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

Wa a ye Hadama kalan u bɛɛ tɔgɔw (fɛnw) la, o kɔ, a y'u jira mɛlɛkɛw la, ko: "Aw ka nin (fɛnw) bɛɛ tɔgɔ fɔ ne ye, ni aw ye tiɲɛ fɔ!

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

U y'a jaabi ko: "Bonya ka kɛ I ye, an tɛ foyi dɔn fo i ye min kalan an na. Tiɲɛ na, i ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye, hakilitigi ye."

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

A (Allah) ko: "E Adama! Tɔgɔw fɔ u ye!" A (Hadama) y'a tɔgɔ fɔlen kɔ, a ko: "Ne m'a fɔ i ye ko ne bɛ sankolo ni dugukolo gundo dɔn, i bɛ min jira ani i bɛ min dogo, ne b'o dɔn wa?"

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na An y'a fɔ mɛlɛkɛw ye ko: "Aw ka aw biri Hadama ɲɛ!" O la, u y’u biri fo Sitanɛ. A bɛ ban ka waso, wa a bɛ kafiriw kulu dɔ la.

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Wa An ko: "E Hadama! I n'i muso sigi alijinɛ kɔnɔ, i ka dumuni kɛ a la i n'a fɔ i b'a fɛ cogo min na. Nka i kana gɛrɛ nin jiri in na, n'o tɛ i kana kɛ kojugukɛlaw cɛma!

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

O kɔ, Sitanɛ y’u fila bɛɛ bila ka bɔ alijɛnɛ kɔnɔ, k’u gɛn ka bɔ alijɛnɛ kɔnɔ k’u to yen. Wa An y’a fɔ ko: “A’ ye jigin, aw dɔw ye ɲɔgɔn juguw ye. Wa dugukolo kan, aw bɛna sigiyɔrɔ ni nisɔndiya sɔrɔ waati dɔ kɔnɔ.”

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

O k, Hadama ye kumaw sr a Matigi f, ani a snna a ka nimisa ma. Tiɲɛ na, Allah ye nimisa sɔnbaga ye, hinɛtigi ye.

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

An ko: "Aw bɛɛ jigin ka bɔ sankolo la! O tuma na fɛ, ni ne ka bilasirali nana aw ma tiɲɛ na, o tuma na, mɔgɔ o mɔgɔ tugura ne ka bilasirali kɔ, siran tɛna kɛ u la, u tɛna dusukasi fana.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Minnu ye kafiri ani ka ban An ka taamashyɛnw na, olu ye jahanama sigibagaw ye. U bɛ to o kɔnɔ.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

Aw Israɛldenw! Aw hakili ka to ne ka dugaw la, ne ye minnu di aw ma. Wa i ka layidu dafa ne ye, ne na ne ka layidu dafa i ye, ka siran Ne dɔrɔn ɲɛ.

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

Wa, ne ye min (Kuranɛ) ci min bɛ (Tawurata) min bɛ aw fɛ, aw ka da o la, aw kana kɛ mɔgɔ fɔlɔ ye ka kafiri o la. Aw kana Ne ka tɛmɛsira feere sɔngɔ gɛlɛn na, aw ka siran Ne dɔrɔn ɲɛ.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

Wa aw kana tiɲɛ ni nkalon ɲagami ani (aw kana) tiɲɛ dogo k’a sɔrɔ aw b’a dɔn.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

Ani ka seli kɛ, ka zaka sara, ka biri ni mɔgɔ minnu ye.

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

Mun na aw bɛ tilennenya yamaruya mɔgɔ wɛrɛw ma, k’a sɔrɔ aw bɛ ɲinɛ aw yɛrɛw kɔ, hali ni aw bɛ kitabu (Tawurata) kalan? Yala aw t’a faamu wa?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

Ani ka dɛmɛ ɲini (Allah fɛ) ni muɲuli ni delili ye. Wa (delili) ka gɛlɛn tiɲɛ na, fo mɔgɔ minnu bɛ bato kɛ

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(O kɔrɔ ye) mɔgɔ minnu dalen b’a la k’u bɛna u Matigi kunbɛn ani k’u bɛ segin a ma.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

Aw Israɛldenw! Aw hakili to ne ka dugawuw la, ne ye minnu di aw ma, ani ne ye aw diya ka tɛmɛ mɔgɔw tɔw bɛɛ kan diɲɛ kɔnɔ (o waati la).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

Ani ka siran don dɔ ɲɛ, ni si tɛna se ka dɛmɛ si di ni wɛrɛ ma, wa delili walima kunmabɔsara tɛna sɔn o ma, wa u tɛna dɛmɛ.

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na an ye aw kisi (Faraon ni) Faraon nɔfɛmɔgɔw ma. U ye tɔɔrɔba lase aw ma. U b'i denkɛw faga ka i denmusow ka ɲɛnamaya kisi. Wa o cogo la, o ye kɔrɔbɔliba ye ka bɔ i Matigi yɔrɔ.

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na An ye kɔgɔji tila aw ye, walasa an ka se k’aw kisi ani ka (Faraon ni) Faraon nɔfɛmɔgɔw su ji la, k’aw to kɔlɔsili la.

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na An ye layidu ta Musa ye su binaani. O kɔ, aw (Israɛldenw) ye misiden (ja) kɛ (ka kɛ saraka ye) a (taama) kɔfɛ, aw (ka kɛ) kojugukɛlaw ye.

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

O kɔ, An ye yafa aw ma o kɔfɛ, walisa aw ka waleɲumandɔn jira.

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

Wa (aw hakili to a la), tuma min na An ye Kitabu ni Furqan di Musa ma, walisa aw ka bilasira.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na Musa y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: "E ne ka mɔgɔw! Aw ye kojugu kɛ aw yɛrɛw la tiɲɛ na, ka misiden (ja) kɛ (saraka ye), o de kosɔn aw ka nimisa aw Dabaga ma, ka aw yɛrɛ faga. A ka fisa aw ma ni aw Dabaga ye. A bɛna sɔn aw ka nimisali ma. Tiɲɛ na, ale de ye nimisali sɔnbaga ye, makariba."

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na aw ko: "E Musa! An tɛna da i la fo an ka Allah ye ka jɛya", o tuma na, sanpɛrɛn y'i gosi, k'i to kɔlɔsili la.

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

O kɔ, An ye i lakunun i salen kɔfɛ, walisa i ka waleɲumandɔn jira.

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Wa an ye aw sumaya ni sankaba ye, an ye mann ni salwa ci aw ma. An ye balo min di aw ma, aw ka (dumuni) ɲuman dun. U ma kojugu kɛ an na, nka u ye kojugu kɛ u yɛrɛw la.

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na an ko: "Aw ka don nin jamana in na (Baitulmaqdis), o kɔfɛ, aw ka dumuni dumanw dun (dumuni suguya caman na) minnu bɛ yen i n'a fɔ aw b'a fɛ cogo min na. Ka don a da la k'aw biri, k'a fɔ ko: "An kisi (an ka jurumuw ma)," tiɲɛ na, an bɛna yafa aw ka filiw ma. Wa an bɛna dɔ fara (bounties) kan koɲuman kɛbagaw ye.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

O kɔ, mɔgɔ tilenbaliw ye cikan bila (cikan wɛrɛ) nɔ na min ma yamaruya u ma. O la, an ye balawu jigin ka bɔ sankolo la mɔgɔ tilenbaliw kan, bawo u (tuma bɛɛ) tun bɛ kojugu kɛ.

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na Musa ye ji ɲini a ka mɔgɔw ye, An ko: «Aw ka farakurun gosi ni aw ka bere ye!» O la, jibolisira tan ni fila bɔra a kɔnɔ. Kabila kelen-kelen bɛɛ b’a ka minyɔrɔ (u kelen-kelen bɛɛ) dɔn. Aw ka dumuni kɛ ka minni kɛ Allah ka balo la (min dira aw ma), aw kana kojugu kɛ dugukolo kan ni tiɲɛni kɛli ye.

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Wa (i hakili to a la) tuma min na i y’a fɔ ko: “E Musa! An tɛ se ka dumuni suguya kelen dɔrɔn muɲu (ka dun), o la, i ka i Matigi deli an ka dugukolo falenfɛnw di an ma: binkɛnɛ, konkomɔri, alikama, lenburuba, ani shɔ.” Ale (Musa) ko: «I bɛ fɛn jugu deli fɛn ɲuman nɔ na wa? Taga dugu dɔ la, i bɛ min ɲini, i na o sɔrɔ tiɲɛ na.” O kɔfɛ, maloya ni faantanya ye u gosi, u (segin) ye dimi sɔrɔ Allah fɛ. O (kɛra) bawo u ye Allah ka taamasyɛnw sɔsɔ, ka kiraw faga k’a sɔrɔ u ma jo sɔrɔ. O kɛra sabu u tun ye kanminɛbaliw ye ani u tun ye sariya tiɲɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu dalen don, Yahutuw, kerecɛnw ani Sabew, mɔgɔ o mɔgɔ (u cɛma) dalen bɛ Allah la ani don laban na, ka kɛwale ɲumanw kɛ, u na sara sɔrɔ u Matigi fɛ, siran tɛ u la, wa u tɛ dusukasi.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na an ye i ka layidu ta ani an ye kulu (Sinai) kɔrɔta i sanfɛ (k’a sɔrɔ an b’a fɔ ko): “An ye min di i ma, i ka o minɛ kosɛbɛ, ka i hakili to a kɔnɔfɛnw na, walisa i ka Ala ɲɛsiran sɔrɔ.”.

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

O kɔ, o kɔ fɛ, i y'i kɔdon. O la ni Allah ka nɛɛma n'a ka hinɛ tun tɛ i la, siga t'a la ko i tun bɛna kɛ bɔnɛbagaw dɔ ye.

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Tiɲɛ na, aw tun bɛ kojugu kɛ aw cɛma lafiɲɛ don na, o de kosɔn an y'a fɔ u ye ko: «Aw ka kɛ wulu nalonmaw ye!»

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

O la, an ye (o ɲɔgɔnna) lasɔmini kɛ o waati mɔgɔw ye ani mɔgɔ minnu nana o kɔfɛ, ani kalan ye Ala ɲɛsiranbagaw ye.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na Musa y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: "Allah ye ci bila aw ma ko aw ka misiden dɔ faga." U y'a ɲininka ko: «Aw bɛ taa an tulo geren wa?” A (Musa) y'a jaabi ko: "Ne bɛ dogo ɲini Allah fɛ walasa ne kana kɛ dɔnbaliw cɛma."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

U ko: "I ka Matigi deli an ka o (misi musoman) ɲɛfɔ an ye." A (Musa) y'a jaabi ko: "A (Allah) y'a fɔ ko misiden tɛ kɔrɔbaya, a tɛ denmisɛnnin ye, (nka) a cɛma. O la, i ye min fɔ i ye, i k'o kɛ."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

U ko: “I ka Matigi deli an k’a ɲɛfɔ an ye a kulɛri ye min ye.” A (Musa) y'a jaabi ko: "A (Allah) ko, ko (misi) ye misi muso ye min kulɛri ye jɛman dibiman ye, o bɛ (a) filɛbagaw diya."

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

U ko: "A' ye aw Matigi deli an ka ɲɛfɔli kɛ an ye o (mimuso) kan. (Sabula) tiɲɛ na, misi ma jɛya an bolo fɔlɔ, wa ni Allah sɔnna, siga t'a la, an bɛna bilasirali sɔrɔ.

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

Ale (Musa) y'a jaabi ko: "Ale (Allah) ko, (misi) ye misi muso ye min ma deli ka dugukolo sɛnɛ, wa a ma kɛ (fana) ka sɛnɛfɛnw jigin, kɛnɛya ni nɔgɔ tɛ min na. U ko: "Sisan o tuma na fɛ, i bɛ tiɲɛ (fɛnw) ɲɛfɔ." O kɔ fɛ, u y'a Fàga, u ma (cikan) Kɛ dɔɔnin dɔɔnin.

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na aw ye cɛ dɔ faga ka ɲɔgɔn jalaki o ko la, nka Allah ye aw dogolen jira.

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

O kɔ, An ko: "Aw ka (su) gosi ni (misi) yɔrɔ dɔ ye!" O cogo la Allah bɛ ɲɛnamaya di (mɔgɔw) ma minnu tun sara, wa a bɛ taamasiyɛnw jira aw la (a ka sebaaya la) walasa aw ka faamuyali sɔrɔ.

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

O kɔ, i dusukun gɛlɛyara, fo (i dusukun) kɛra i n’a fɔ kabakurun, ka gɛlɛya ka tɛmɛ o kan yɛrɛ. Tiɲɛ na, ka Bɔ o kabakurunw na, ba (ji) ka kan ka Bɔ u la. Olu fana bɛ yen minnu bɛ fara ɲɔgɔn kan ani jibolisiraw bɛ bɔ u la. Wa mɔgɔ dɔw fana bɛ yen minnu bɛ sɛgɛn ka jigin bawo u bɛ siran Allah ɲɛ. Wa Allah tɛ a dɔnbali ye aw ka kɛtaw la.

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

O la, yala aw (silamɛw) jigi b’a kan tiɲɛ na k’u bɛna da aw la, n’u kulu dɔ ye Allah ka kuma mɛn, o kɔfɛ, u b’a Changé a faamuyali kɔfɛ, k’a sɔrɔ u b’a dɔn wa?

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

Ni u ye dannabaaw kunbɛn, u b’a fɔ ko: “An dalen bɛ.” Nka u seginna ɲɔgɔn ma tuma min na, u y'a ɲininka ko: "Ala ye min ɲɛfɔ aw ye, aw bɛna o fɔ u ye, walasa u ka se k'aw sɔsɔ aw Matigi ɲɛkɔrɔ wa? Aw ma faamuyali sɔrɔ wa?"

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

Wa u t’a dɔn ko u bɛ fɛn minnu dogo ani u bɛ fɛn minnu jira, Ala de b’o dɔn wa?

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

Wa u cɛma, mɔgɔ dɔw bɛ yen minnu tɛ kalan kɛ, u tɛ Kitabu (Tawurata) faamuya, fo n’a ma kɛ miirili dɔrɔn ye ani u bɛ jateminɛ dɔrɔn kɛ.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

O la, bɔnɛ bɛ mɔgɔ minnu na, minnu bɛ Sɛbɛnniw sɛbɛn ni u yɛrɛ bolo ye, ka sɔrɔ k’a fɔ ko: “Nin bɔra Allah fɛ,” (walasa) k’a feere sɔngɔ gɛlɛn na. O la, bɔnɛ bɛ u bolo u bolow ka sɛbɛnniw kosɔn, bɔnɛ bɛ u bolo u ka sɔrɔ kosɔn.

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

U ko: «Jahanama tɛna maga an na, fo tile damadɔ.» A fɔ ko: «Aw ye layidu sɔrɔ Allah fɛ, walisa Allah kana a ka layidu tiɲɛ wa, walima aw tɛ min dɔn, aw bɛ o fɔ Allah ko la wa?»

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

O tɛ ko ye dɛ! Min b ko juguw k, ka a ka jurumuw b a ji la, o tuma na, o ye jahanama sigibagaw ye. U bɛ to o kɔnɔ.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Minnu dalen b'a la ka kɛwale ɲumanw kɛ, olu ye sankolo sigibagaw ye. U bɛ to o kɔnɔ.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na An ye layidu ta Israɛldenw fɛ ko: "Aw kana bato wɛrɛ kɛ ni Ala tɛ, ka kɛ mɔgɔ ɲumanw ye bangebagaw ni somɔgɔw, yatɔw ani faantanw ma. Aw ka kuma ɲumanw fɔ mɔgɔw ye, ka delili kɛ ani ka zakat sara. Nka o kɔfɛ, i y’i kɔdon (i banna), fo i yɔrɔ fitinin dɔ, wa i tun ye (hali bi) sɔsɔlikɛlaw ye.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

Wa (aw k’aw hakili to a la) tuma min na An ye aw ka layidu ta ko: “Aw kana aw joli bɔn (aw ka mɔgɔ si faga), aw kana aw yɛrɛ (aw fasodenw) gɛn ka bɔ aw ka so.” O kɔ, i ye kali ka seereya kɛ.

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

O kɔ, aw (Israɛldenw) ye aw yɛrɛ faga ka aw kulu dɔ gɛn ka bɔ u ka so. Aw ye ɲɔgɔn dɛmɛ kojugu ni juguya la. Ni u nana aw fɛ jɔnya la, aw tun bɛ u kunmabɔ, hali ni aw balila ka u gɛn. Yala i dalen bɛ Kitabu (Tawurata) yɔrɔ dɔ la ani i dalen bɛ a yɔrɔ dɔ la wa? O tuma na fɛ, sara tɛ aw cɛma minnu bɛ o kɛ ni maloya tɛ diɲɛ ɲɛnamaya kɔnɔ, ani su kununni don na, u bɛna segin ɲangili juguba la. Wa Allah tɛ a dɔnbali ye aw ka kɛtaw la.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

Olu ye mɔgɔw ye minnu ye nin diɲɛ ɲɛnamaya san ni (ɲɛnamaya) ye kɔfɛ ɲɛnamaya la. O tuma na fɛ, u ka ɲangili tɛna nɔgɔya ani u tɛna dɛmɛ.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

Wa tiɲɛ na, an ye kitabu (Tawurata) di Musa ma, an tugura a nɔfɛ ni cidenw ye, ani an ye tiɲɛ daliluw di Yesu denkɛ Mariyama ma ani an ye barika don a la ni Ni Senu (Jibril) ye. Mun na tuma o tuma ni ciden dɔ nana i fɛ (ka na ni) fɛn (kalan) ye i t’a fɛ, i bɛ waso o la, ka sɔrɔ ka nkalon tigɛ a dɔw la k’a dɔw faga?

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

U ko: “An dusukunw datugulen don.” Ayi! Allah ye u danga k'a sababu kɛ u ka kanminɛbaliya ye, nka u damadɔ dɔrɔn de dalen bɛ u la.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

Wa Kitabu (Al-Kuran) nana u ma ka bɔ Allah fɛ min y’u bolofɛnw Sɛmɛntiya, k’a sɔrɔ fɔlɔ u tun ye sebaaya ɲini kafiriw kan, a y’a sɔrɔ u ye min dɔn, o sera u ma tuma min na, u ye sɔsɔli kɛ o la. O la Allah ka danga bɛ kafiriw de kan.

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

O ye ko juguba ye, u y’u yɛrɛ feere min kama, ka ban Ala ye min jira, k’a sababu kɛ keleya ye ko Allah bɛna a ka nɛɛma jigin a sago la mɔgɔ o mɔgɔ kan a ka baarakɛlaw fɛ. O de kosɔn u bɛ tɔɔrɔ diminya kan. Wa maloya ɲangili bɛ kafiriw kan.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

Wa ni a fɔra u ye ko: «Aw ka da Ala ye min jira (Kuranɛ) la», u b’a jaabi ko: «An dalen bɛ min jirala an na». Wa u bɛ ban min bɛ na o kɔfɛ, hali ni (Kuranɛ) ye tiɲɛ ye min bɛ jo di min bɛ u fɛ. A fɔ (Muhammad), mun na aw ye Allah ka kiraw faga ka kɔrɔ ni aw tun ye dannabaaw ye?

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

Wa tiɲɛ na, Musa nana aw fɛ ni tiɲɛ daliluw ye, o kɔfɛ aw ye misiden ja ta (ka kɛ saraka ye) a (taama) kɔfɛ, aw (ka kɛ) kojugukɛlaw ye.

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na An ye i ka layidu ta ani an ye kulu (Sinai) kɔrɔta i sanfɛ (k’a sɔrɔ an b’a fɔ ko): “An ye min di i ma, i ka o minɛ kosɛbɛ ka lamɛnni kɛ!” U y'a jaabi ko: «An ye lamɛnni kɛ nka an ma kan minɛ.» Wa misiden donna u dusukunw na (ja batoli kanu) k’a sababu kɛ u ka dannabaliya ye. A fɔ ko: “Aw ka dannaya bɛ min ci aw ma, ni aw ye dannabaaw ye, o ka jugu kosɛbɛ!”

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

A fɔ (E Muhamadu) ko: “Ni siniɲɛsigi sigiyɔrɔ bɛ Allah fɛ, o ye i dɔrɔn de ta ye, a tɛ mɔgɔ wɛrɛ ta ye, o tuma na, saya ɲini n’i ye tiɲɛtigi ye.”

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Nka saya nege tɛna kɛ u la fewu, u bolow ye jurumu minnu kɛ. Wa Allah ye kojugukɛlaw bɛɛ dɔnbaga ye.

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Wa tiɲɛ na, e (Muhammad) bɛna u (Yahutuw) sɔrɔ, mɔgɔ minnu ka ɲɛnamaya (diɲɛ) namara ka bon kosɛbɛ, hali (namara ka bon) ka tɛmɛ mushɛrɛw kan. U kelen-kelen bɛɛ b’a fɛ ka ɲɛnamaya san ba kelen di u ma, hali k’a sɔrɔ o ɲɛnamaya jan tɛna u bali ka bɔ halakili la. Wa u bɛ min kɛ, Allah de ye fɛn bɛɛ ye.

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

A fɔ (Muhammad) ko: "Mɔgɔ o mɔgɔ kɛra Jibril jugu ye, o tuma (a dɔn) ko ale de ye (Kuranɛ) jigin aw dusukunw na ni Allah ka yamaruya ye, ka (gafew) tun bɛ min na fɔlɔ, ka o sinsin, ani ka kɛ bilasirali ni kibaru duman ye dannabaaw ye.

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

Mɔgɔ o mɔgɔ ye Allah jugu ye, a ka mɛlɛkɛw, a ka cidenw, Jibril ni Mikaɛl, o tuma tiɲɛ na, Allah ye kafiriw jugu ye.

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

Wa tiɲɛ na, An ye aaya jɛlenw jira aw la (Muhammad), wa mɔgɔ si tɛ ban u la fo mɔgɔ juguw.

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

Ani mun na tuma o tuma n’u ye layidu ta, u kulu dɔ bɛ o layidu tiɲɛ? K’a sɔrɔ u fanba tɛ dannabaaw ye.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

Wa ni ciden (Muhammad) dɔ nana u ma ka bɔ Ala yɔrɔ, ka min bɛ u fɛ, o sinsin, mɔgɔ minnu ye kitabu (Tawurata) di u ma, olu kulu dɔ ye Allah ka kitabu fili u kɔ, i n’a fɔ u t’a dɔn.

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

Jinɛw ye min kalan Solomani ka masaya waati la, u tugura o kɔ. Solomani tun tɛ kafiri ye nka jinɛw de tun ye kafiriw ye, u ye subagaya kalan hadamadenw ye ani min jirala mɛlɛkɛ fila la Babilonɛ jamana na, olu ye Harut ni Marut ye. Hali ni u si ma foyi kalan mɔgɔ si la sani u k'a fɔ ko: "Tiɲɛ na, an ye kɔrɔbɔli dɔrɔn de ye (aw fɛ), o la aw kana kafiri." O la, u ye fɛn min (bɛ se) ka (cɛ) ni a muso faranfasi, u ye o dege (mɛlɛkɛ) fila fɛ. U tɛna se ka kojugu kɛ mɔgɔ si la n'u ka jinɛweleli ye fo ni Allah ka yamaruya ye. U bɛ fɛn dɔ dege min bɛ kojugu kɛ u la, wa o tɛ u nafa. Wa tiɲɛ na, u b’a dɔn kaban, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ sanni kɛ (a bɛ baara kɛ ni jinɛweleli ye), siga t’a la ko a tɛna tɔnɔ sɔrɔ ɲɛnamaya kɔfɛ. Wa tiɲɛ na, mɔgɔ minnu b’u yɛrɛ feere ni subagaya ye, olu ka kɛwalew ka jugu kosɛbɛ, n’u tun b’a dɔn.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

Wa ni dannaya tun b’u bolo ani ni Ala tun bɛ Ala ɲɛsiran, sara min bɛ bɔ Ala yɔrɔ, o tun ka fisa, n’u tun b’a dɔn dɔrɔn.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

Aw dannabaaw! Kana a fɔ, raa’inaa, nka a fɔ ko “Unzhurnaa” ka lamɛnni kɛ. Wa minnu ma dannaya kɛ, olu bɛna ɲangili jugu sɔrɔ.

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

Minnu kafiri ka bɔ Kitabu mɔgɔw ni mushiriw cɛma, olu t’a fɛ koɲuman si ka jigin i ma ka bɔ i Matigi fɛ. Nka Allah b'a ka hinɛ di kɛrɛnkɛrɛnnenya la mɔgɔ minnu ma, a b'a fɛ minnu na. Wa Allah ye nɛɛmaba tigi ye.

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

An bɛ tɛmɛsira o tɛmɛsira tiɲɛ walima k’a bɔ an hakili la, siga t’a la ko an bɛna fɛn wɛrɛ bila o nɔ na min ka fisa walima min bɛ se ka suma n’a ye. Yala aw t'a dɔn ko Allah ka sebaaya bɛ fɛn bɛɛ kan wa?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Yala aw t'a dɔn ko sankolow ni dugukolo masaya ye Allah ta ye wa? Wa aw tɛ lakanabaga walima dɛmɛbaga si sɔrɔ Allah kɔ.

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Walima i b’a fɛ ka i ka ciden (Muhammad) ɲininka i n’a fɔ Musa (Israɛldenw) y’a ɲini cogo min na fɔlɔ wa? Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ dannaya bila kafiri nɔ na, o tuma na, tiɲɛ na, a bɔra sira tilennen kan.

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Kitabu mɔgɔw caman b’a fɛ u ka se k’i kɔsegin i ka dannaya kɔfɛ, ka kɛ dannabaliw ye tugun, k’a sababu kɛ keleya ye u kɔnɔ, tiɲɛ jɛlen kɔfɛ. O la, yafa ka muɲu, fo Allah ka a ka cikan di. Tiɲɛ na, Allah ye Sebaayabɛɛtigi ye fɛn bɛɛ kan.

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Ani ka seli kɛ ani ka zaka sara. Wa i mana ko ɲuman fɛn o fɛn kɛ i yɛrɛ ye, i bɛ o (sara) sɔrɔ Allah fɛ. Tiɲɛ na, Ala ye aw ka kɛtaw bɛɛ ye.

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

U (Yahutuw ni kerecɛnw) ko: «Mɔgɔ si tɛna don sankolo la ni Yahutuw walima kerecɛnw tɛ.” O de ye (dɔrɔn) u ka ŋaniya ye. A fɔ ko: “I ka tiɲɛ dalilu jira ne la, ni i ye tiɲɛtigi ye.”

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Ayi! Mɔgɔ o mɔgɔ y'a yɛrɛ di Allah ma pewu, n'a ye ko ɲuman kɛ, a bɛ a sara sɔrɔ a Matigi fɛ wa siran tɛ u la wa u tɛ dusukasi.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Wa Yahutuw b'a fɔ ko: "Fɛsi tɛ kerecɛnw fɛ", ani kerecɛnw (ani fana) b'a fɔ ko: "Foyi tɛ Yahutuw fɛ", hali ni u ye Kitabu kalan. O cogo kelen na, dɔnniya tɛ mɔgɔ minnu bolo, olu bɛ min fɔ, olu b’o fɔ. O la Allah bɛna kiri tigɛ u kan lakununni don na, u ye sɔsɔli kɛ min kan.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Wa jɔn ka tilenbaliya ka tɛmɛ mɔgɔ kan min b’a tɔgɔ fɔli bali Allah ka misiriw kɔnɔ, k’a ɲini k’u ci? U man kan ka don a kɔnɔ fo ni siran ye (Allah) la. U bɛna maloya nin diɲɛ in kɔnɔ ani ɲɛnamaya kɔfɛ, u bɛna ɲangili gɛlɛn sɔrɔ.

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

Wa kɔrɔn ni tilebin ye Allah ta ye. I mana i kɔsegin yɔrɔ o yɔrɔ, Allah ɲɛda bɛ yen. Tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ lajɛlen ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga.

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

U ko: “Denkɛ bɛ Ala fɛ.” Bonya ka kɛ Allah ye, hali fɛn o fɛn bɛ sankolow ni dugukolo kan, o ye ale de ta ye. Bɛɛ bɛ kolo a ye.

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(Allah) ye sankolo ni dugukolo da. Ni a b’a fɛ ka fɛn dɔ latigɛ, a b’a fɔ o ye dɔrɔn ko: “Aw ka kɛ!” Donc (o la) o de ye o ye.

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

Wa minnu t'a dɔn, olu b'a fɔ ko: "Mun na Allah tɛ kuma an fɛ walima taamasiyɛnw (a ka sebaaya) bɛ na an ma?" O cogo kelen na, mɔgɔ minnu tun bɛ u ɲɛfɛ, olu tun ye u ka kuma fɔlenw fɔ. U dusukunw ye kelen ye. Tiɲɛ na, An ye taamasyɛnw (An ka sebaaya) ɲɛfɔ dannabaaw ye.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

Tiɲɛ na, an ye aw (Muhammad) ci ni tiɲɛ ye, i n’a fɔ kibaru duman tabaga ani lasɔminikɛla. Wa i tɛna ɲininkali kɛ (jaabi) jahanama sigibagaw ko la.

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Wa Yahutuw ni kerecɛnw tɛna sɔn i ma (Muhammad) fo i ka tugu u ka diinɛ kɔ. A fɔ ko: "Tiɲɛ na, Allah ka bilasirali ye bilasirali (tiɲɛ) ye." Wa ni aw tugura u negew kɔ dɔnniya (tiɲɛ) selen aw ma, aw tɛna lakanabaga walima dɛmɛbaga si sɔrɔ ka bɔ Allah fɛ.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

An ye Kitabu di minnu ma, u b’a kalan i n’a fɔ a ka kan ka kɛ cogo min na, olu de bɛ da a la. Wa mɔgɔ o mɔgɔ ma da a la, o de bɛna bɔnɛ.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

Aw Israɛldenw! Aw hakili ka to Ne ka dugawuw la ne ye minnu di aw ma ani ne ye aw diya ka tɛmɛ mɔgɔw tɔw bɛɛ kan diɲɛ kɔnɔ (o waati la).

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

Ani ka siran don dɔ ɲɛ, mɔgɔ si tɛna se ka mɔgɔ wɛrɛ nɔ bila hali dɔɔnin, ani kunmabɔsara si tɛna sɔn, wa dɛmɛ si tɛna nafa sɔrɔ a la, wa u tɛna dɛmɛ.

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Wa (aw hakili to a la), tuma min na Ibrahima kɔrɔbɔra a Matigi fɛ ni kumasen damadɔw ye, o tuma na, a y’u kɛ cogo dafalen na. A (Allah) ko: "Tiɲɛ na, ne ye i kɛ hadamadenw bɛɛ ɲɛmɔgɔ ye." Ale (Ibrahim) ko: "Wa (ani) ka bɔ ne denw ni ne mamadenw na wa?" Allah ko: "(Tiɲɛ don, nka) Ne ka layidu tɛ tali kɛ kojugukɛlaw la."

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Wa (aw hakili to a la), tuma min na An ye so (Kaaba) kɛ mɔgɔw lajɛyɔrɔ ye ani yɔrɔ lakananen ye mɔgɔw bolo. Ani ka Ibrahima ka maqam kɛ delili yɔrɔ ye. Wa an ye ci bila Ibrahima ni Ismaili ma ko: "Aw ka ne ka so saniya tawafw ye, iktikafw ye, ani sujuduw ye!"

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na Ibrahima ye delili kɛ ko: "E n Matigi, ka nin (Makka jamana) kɛ jamana lakananen ye, ka balo di a sigibagaw ma jiriden cogo la, n'o ye mɔgɔ minnu dalen bɛ Ala la ani don laban na, olu cɛma", a (Allah) y'a fɔ ko: "Wa kafiri ma, ne bɛna waati dɔɔnin nisɔndiya di a ma, o tuma na, ne bɛna a wajibiya ka don jahanama ɲangili la, o de ye segin yɔrɔ juguba ye.

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

Wa (aw hakili to a la) tuma min na Ibrahima ye Alabatosoba jusigilanw kɔrɔta ni Ismail ye, (k'a to delili la), "An Matigi, sɔn (sɔgɔsɔgɔninjɛ) ka bɔ an fɛ. Tiɲɛ na, e ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga."

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

An Matigi, an k'an k mgw ye minnu b'i kolo i ye, ani an denw ni an mamadenw (ani fana) mg minnu b'u kolo i ye ani ka an ka bato (haji) kɛcogo jira an na, ani ka sɔn an ka nimisali ma. Tiɲɛ na, I ye nimisali Sɔnbaa ye, hinɛtigiba.

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

An Matigi, i ka ciden dɔ ci u cɛma ka bɔ u cɛma, o bɛna i ka tɛmɛsiraw kalan u ye ka kitabu ni hakilitigiya kalan u ye, ka u saniya. Tiɲɛ na, I ye Sebaayabɛɛtigi ye, Hakilitigiba."

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

Wa mɔgɔ minnu bɛ Ibrahima ka diinɛ koniya, olu ye mɔgɔw dɔrɔn de ye minnu bɛ u yɛrɛ lafili. Wa tiɲɛ na, An ye ale (Ibrahim) sugandi nin diɲɛ in kɔnɔ. Wa tiɲɛ na, ɲɛnamaya kɔfɛ, a bɛna kɛ Ala ɲɛsiranbagaw cɛma.

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(I hakili to a la) tuma min na Ala y’a fɔ a ye (Ibrahim) ko: “I yɛrɛ di!” A y'a jaabi ko: «Ne bɛ n yɛrɛ di diɲɛ bɛɛ Matigi ma.»

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

Ibrahima ye o (kuma) bila a denkɛw ye, i n’a fɔ Yakuba y’a kɛ cogo min na. "E ne denw! Tiɲɛ na, Allah ye nin diinɛ in sugandi aw ye, o la aw kana sa fo n'aw ye silamɛ ye."

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Yala aw tun ye seerew ye tuma min na saya sera Yakuba ma, tuma min na a y'a fɔ a denkɛw ye ko: «Aw na mun bato ne salen kɔfɛ wa?» U y'a jaabi ko: "An na i ka Ala ni i bɛnbaw ka Ala bato, olu ye Ibrahima, Ismaɛl ani Isaka ye, (o ye) Ala Sebaayabɛɛtigi ye ani an (dɔrɔn) b'an yɛrɛ di a ma."

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Olu de ye mɔgɔw ye minnu tɛmɛna. U ye min sɔrɔ, o ye olu de ye, i ye min sɔrɔ, o ye e de ta ye. Wa, u tun bɛ min kɛ fɔlɔ, u tɛna ɲininkali kɛ i la.

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

U ko: «Aw (dannabaaw) ka kɛ Yahutuw ye wala kerecɛnw ye, siga t’a la ko aw bɛna bilasirali kɛ.” A fɔ ko: "(Ayi!) Nka (an bɛ tugu) Ibrahima ka diinɛ tilennen kɔ ani a tɛ jɛɲɔgɔnw cɛma ni Ala ye."

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

A fɔ ko: "An dalen bɛ Allah la ani min jirala an na, ani min jirala Ibrahima, Ismaɛl, Isaka, Yakuba n'u bɔnsɔnw na, ani min dira Musa ni Yesu ma ani min dira kiraw ma ka bɔ u Matigi fɛ. An tɛ danfara si don u si cɛ, an b'an yɛrɛ di a ma.

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

O la, ni u tun dalen b a la i ko aw dalen b a la cogo min na, ti la, u tun na bilasira. Nka n'u y'u kɔdon, tiɲɛ na, u bɛ juguya la (ni aw ye), o tuma Allah bɛna aw (Muhammad) dafa u ye (n'a ka dɛmɛ ye). Wa a ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga don.

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

Ala ka dugawu kɛ aw ye." Jɔn ka fisa ni Allah ye? Wa an bɛ a bato.

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

A fɔ (Muhammad) ko: "Aw b'a fɛ ka sɔsɔli kɛ an fɛ Allah ko la, k'a sɔrɔ ale de ye an Matigi ye ani aw Matigi. Anw ka kɛwalew, aw ka kɛwalew, ani ale kelenpe de ye an b'an yɛrɛ di ni kɔnɔnajɛya ye."

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Walima aw (Yahutuw ni kerecɛnw) b’a fɔ ko Ibrahima, Ismaɛl, Isaka, Yakuba ani u bɔnsɔnw tun ye Yahutuw ye walima kerecɛnw ye wa? A fɔ ko: «I b’a dɔn ka tɛmɛ wala Allah kan, ani jɔn ka tilenbaliya ka tɛmɛ mɔgɔ kan min b’a ka seereya dogo Allah la?» Allah tɛ a dɔnbali ye aw ka kɛtaw la.

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

Olu de ye mɔgɔw ye minnu tɛmɛna. U ye min sɔrɔ, o ye olu de ye, i ye min sɔrɔ, o ye e de ta ye. Wa, u tun bɛ min kɛ fɔlɔ, u tɛna ɲininkali kɛ i la.

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Minnu tɛ faamuyali sɔrɔ hadamadenw cɛma, olu bɛna a fɔ ko: "Mun y'u (silamɛw) bɔ qibla la, u tun bɛ (u ɲɛsin) min ma fɔlɔ? A fɔ (Muhammad) ko: "Kɔrɔn ni tilebin ye Allah ta ye; a b'a fɛ mɔgɔ min na, a bɛ o bila sira tilennen kan."

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Wa o cogo kelen na, an ye aw (silamɛw) kɛ "cɛmancɛ mɔgɔw" ye walasa aw ka kɛ hadamadenw (walew) seerew ye ani walasa ciden (Muhammad) ka kɛ aw ka (walew) seere ye. An m’a kɛ qibla ye i (kɔrɔlen) y’i ɲɛsin min ma, nka walasa An k’a dɔn jɔn bɛ tugu ciden kɔ ani jɔn bɛ kɔsegin. Tiɲɛ na, (Qibla lamaga) ka gɛlɛn kosɛbɛ, fo mɔgɔ minnu ɲɛminɛna Allah fɛ. Wa Allah tɛna aw ka dannaya tiɲɛ. Tiɲɛ na, Allah ye nɛɛmaba ye, hinɛtigi ye hadamadenw ma.

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

An b'i ɲɛda (Muhammad) ye tuma caman na ka san fɛ san fɛ, o la An bɛna i wuli ka taa Qibla la min ka di i ye. O la, i ɲɛda wuli ka taa Misiriba fan fɛ. Wa aw bɛ yɔrɔ o yɔrɔ, aw bɛ aw ɲɛda wuli ka taa a fan fɛ. Wa tiɲɛ na, kitabu (Tawurata ni Kibaru Duman) dira mɔgɔ minnu ma, olu b’a dɔn ko (Qibla jiginni) ye tiɲɛ ye ka bɔ u Matigi yɔrɔ. Wa Allah tɛ a dɔnbali ye u ka kɛtaw la.

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Wa hali n’i (Muhammad) ye aaya (kunnafoni) bɛɛ di mɔgɔ ma minnu ye kitabu di u ma, u tun tɛ tugu i ka Qibla kɔ, wa i tun tɛ tugu u ka Qibla kɔ. U dɔw tɛna tugu dɔw ka Qibla kɔ. Wa n’i tugura u sago kɔ dɔnniya selen i ma, siga t’a la ko i bɛna kɛ kojugukɛlaw dɔ ye.

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

An ye Sɛbɛnni di minnu ma (Tawurata ni Kibaru Duman) olu b’a dɔn (Muhammad) i n’a fɔ u b’u yɛrɛ denw dɔn cogo min na. Tiɲɛ na, u dɔw bɛ tiɲɛ dogo k’a sɔrɔ u b’a dɔn.

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Tiɲɛ bɛ bɔ i Matigi fɛ, o la, e (Muhammad) man kan ka kɛ sigasigabagaw dɔ ye abada.

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Wa Umma bɛɛ bɛ ni Qibla ye a bɛ min ɲɛnabɔ. O la sa, aw ka ɲɔgɔn sɔrɔ ɲumanya la. Aw bɛ yɔrɔ o yɔrɔ, siga t'a la, Allah bɛna aw bɛɛ lajɛ. Tiɲɛ na, Allah ye Sebaayabɛɛtigi ye fɛn bɛɛ kan.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

Wa i (Muhammad) bɛ bɔ yɔrɔ o yɔrɔ, i k’i ɲɛda wuli misiriba fan fɛ, tiɲɛ na, o de ye i Matigi ka yamaruya ye tiɲɛ na. Allah tɛ a dɔnbali ye aw ka kɛtaw la.

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

Wa i (Muhammad) bɛ Bɔ yɔrɔ o yɔrɔ, i k'i ɲɛda Yɛlɛma ka Taa Misiriba la. Wa i bɛ yɔrɔ o yɔrɔ, i ɲɛda wuli a fan fɛ, walasa kun si kana kɛ hadamadenw fɛ (ka i kɛlɛ), fo kojugukɛlaw minnu bɛ u cɛma. Aw kana siran u ɲɛ, nka aw ka siran ne ɲɛ, walisa ne ka ne ka dugaw dafa aw kan, ani aw ka ɲɛminɛ.

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

I n’a fɔ an ye ciden (Muhammad) ci aw ma ka bɔ aw (cɛma) la cogo min na, o min bɛ an ka ayayaw kalan, ka aw saniya, ka aw kalan Kitabu (Al-Kuran) ni hakilitigiya (Sunnah) la, ka aw kalan aw tɛ min dɔn.

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

O la, aw hakili to Ne la, ne hakili bɛna to aw la. Aw ka barika da ne ye, aw kana da ne la.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

Aw dannabaaw! Aw ye dɛmɛ ɲini (Allah fɛ) ni muɲuli ni delili ye. Tiɲɛ na, Allah bɛ mɔgɔ minnu fɛ minnu bɛ muɲu.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

Wa aw kana a fɔ ko mɔgɔ minnu fagara Allah ka sira kan, olu sara. Tiɲɛ na, u ɲɛnama don, nka i t’a faamu.

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

Wa an bɛna aw kɔrɔbɔ ni siran dɔw ye, kɔngɔ, nafolo dɛsɛ, niw ani jiriden dɔw. Ani kibaru duman lase mɔgɔw ma minnu bɛ muɲu

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(o ye) minnu, ni balawu kɛra, u b'a fɔ ko "Inna lillahi wa inna ilaihi raji'un" (tiɲɛ na, an ye Allah ta ye, an bɛ segin ale de kan).

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

Olu de bɛ yafa ni makari sɔrɔ u Matigi fɛ, wa olu de bɛ bilasirali sɔrɔ.

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

Tiɲɛ na, Safa ni Marwah bɛ Allah ka diinɛ taamasyɛnw cɛma. O la, mɔgɔ o mɔgɔ ye Hiji kɛ So walima Umra la, jurumu tɛ a kan ni a ye sayi kɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. Wa mɔgɔ o mɔgɔ bɛ kɛwale ɲumanw kɛ ni diyanye ye, o tuma Allah ye waleɲumandɔnbaa ye ani fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

Tiɲɛ na, an ye fɛn minnu ci, olu dogo kunnafoni ni bilasirali cogo la, an kɛlen kɔ k’o ɲɛfɔ hadamadenw ye kitabu (Al-Qur’an) kɔnɔ, olu de bɛ danga Allah fɛ ani danga (fana) mɔgɔ minnu bɛ danga,

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

N'a ma fɔ minnu ye nimisa, ka ladiriya kɛ ani ka (o) ɲɛfɔ, ne bɛ sɔn nimisali ma minnu fɛ, ani ne de bɛ sɔn nimisali ma, hinɛbaa.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu kafiri, ka sa i ko dannabaliw, olu na danga Ala fɛ, mɛlɛkɛw ni hadamadenw bɛɛ fɛ,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

u bɛna to badaa o kɔnɔ (dakali), u ka ɲangili tɛna nɔgɔya, wa u tɛna lafiɲɛbɔ di u ma.

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

Wa i ka Ala ye Sebaayabɛɛtigi Ala ye, ala wɛrɛ tɛ yen ni ale tɛ, nɛɛmaba, makariba.

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, sankolow ni dugukolo dabɔli la, ani su ni tile ɲɔgɔn falen-falen na, ani kurun minnu bɛ tɛmɛ kɔgɔji fɛ ni fɛn ye min bɛ hadamadenw nafa, ani ji min Ala bɛ jigin ka bɔ sankolo la, ka dugukolo lakunu n’o ye a salen kɔfɛ, ka bagan suguya bɛɛ jɛnsɛn a kɔnɔ, ani fiɲɛw ni sankaba caman caman cili la, minnu bɛ mara sankolow ni sankolow cɛ dugukolo—tiɲɛ na, taamasyɛnw bɛ yen jama ye min bɛ faamuyali sɔrɔ.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

Wa hadamadenw cɛma, minnu bɛ ala wɛrɛw bato Allah kɔ fɛ i n’a fɔ ɲɔgɔndankɛlaw, u bɛ minnu kanu i n’a fɔ u bɛ Allah kanu cogo min na. Nka minnu dalen bɛ a la, olu ka bon kosɛbɛ u ka Allah kanuya la. Ni kojugu kɛbagaw tun bɛna a ye, n’u ye ɲangili ye (kuntilenna don na), ko fanga bɛɛ ye Allah ta ye, wa ko Allah ka gɛlɛn ɲangili la (siga t’a la, u tun bɛna nimisa o la).

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(O kɔrɔ ye ko) ni mɔgɔ minnu tugura u kɔ, olu y’u kɔdon tugubagaw la, n’u ye ɲangili ye, wa (ni) jɛɲɔgɔnya bɛɛ tigɛra u ni ɲɔgɔn cɛ.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

Wa minnu tugura o kɔ, olu ko: "Ni an ye sababu sɔrɔ (ka segin diɲɛ kɔnɔ), tiɲɛ na, an tun bɛna u bila, i n'a fɔ u y'an bila cogo min na." O cogo la Allah b'u ka kɛwalew jira u la, u bɛ nimisa minnu na. U tɛna bɔ jahanama tasuma la.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Aw mɔgɔw! Halali ni dumuni ɲumanw (dumuni) minnu bɛ sɔrɔ dugukolo kan, aw kana olu dun, aw kana tugu Sitanɛ sennakow kɔ. Tiɲɛ na, Sitanɛ ye i jugu sɛbɛ ye.

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Tiɲɛ na, (sitan) bɛ yamaruya dɔrɔn de di aw ma ko aw ka ko juguw ni ko haramulenw kɛ, ani ka fɛn minnu fɔ aw tɛ minnu dɔn Allah ko la.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Wa ni a fɔra u ye ko: "Allah ye min jira, aw ka tugu o kɔ." U y’a jaabi ko: “(Ayi!) An ye min sɔrɔ an bɛnbaw (ka kɛ) la, an bɛ tugu o kɔ.” Tiɲɛ na, u bɛnbaw tun tɛ foyi dɔn, wa u tun tɛ ni bilasirali ye.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

Wa ntalen min bɛ kɛ kafiriw (welebagaw) ye, o bɛ i n’a fɔ (sagagɛnnaw) min bɛ pɛrɛn (baganw) ma minnu tɛ foyi mɛn ni weleli ni kulekan tɛ. (U ye) tulogwerenw, bobow ani fiyentɔw ye, o de la u tɛ faamuyali sɔrɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Aw dannabaaw! An ye balo ɲuman minnu di aw ma, aw k’o dun ani ka barika da Ala ye, n’aw bɛ a bato dɔrɔn.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Tiɲɛ na, a ye baganw sogo, joli, donsokɛ sogo ani (sogo) dɔrɔn de bali aw la minnu fagara (tɔgɔw) fɛ minnu tɛ Allah ye. Nka mɔgɔ o mɔgɔ waajibiyalen don (ka a dun), a tɛ kɛ k’a sababu kɛ a b’a fɛ ani a tɛ (ani fana) ka tɛmɛ dan kan, o tuma na, jurumu tɛ a la. Tiɲɛ na, Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu bɛ Ala ye min jira kitabu la, olu dogo k’a feere sɔngɔ fitinin na, u bɛ jahanama tasuma dɔrɔn de munumunu u kɔnɔbara la, wa Allah tɛna u fo lakununni don na, wa a tɛna u saniya fana. U bɛna ɲangili jugu sɔrɔ.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

U de b fili san ni bilasirali ye ani ka ɲangili san ni yafa ye. O la sa, u jagɛlɛyalen don kosɛbɛ ka jahanama tasuma sɔsɔ!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

O bɛ kɛ bawo Allah ye kitabu (Al-Kuran) jigin ni tiɲɛ (nali) ye, wa tiɲɛ na, mɔgɔ minnu tɛ bɛn gafe (tiɲɛ) ko la, olu bɛ farali jugu kɔnɔ.

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

Jogoɲumanya tɛ ka i ɲɛda wuli kɔrɔn ni tilebin fan fɛ, nka jogoɲumanya ye (ɲumanya) ye mɔgɔ minnu dalen bɛ Allah la, don laban na, mɛlɛkɛw la, gafew la, ani kiraw la, ka nafolo min ka di u ye, o di u somɔgɔw ma, yatɔw, faantanw, mɔgɔ minnu bɛ taama na (musafir), delilikɛlaw, ani k’u ka baarakɛlaw hɔrɔnya, minnu bɛ delili kɛ ani ka zakat sara, mɔgɔ minnu bɛ u ka layidu tiimɛ tuma min na layidu talenw, ani mɔgɔw minnu bɛ muɲu faantanya, tɔɔrɔ ani kɛlɛ waatiw la. U ye tiɲɛtigiw ye, ani Ala ɲɛsiranbagaw fana don.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Aw dannabaaw! Wajibi don i kan (ka qisa kɛ) ka ɲɛsin mɔgɔ fagalen ma. Hɔrɔnw ni hɔrɔnw, jɔnw ni jɔnw, musow ni musow. Nka mɔgɔ o mɔgɔ ye yafa sɔrɔ a balimakɛ fɛ, o ka tugu o kɔ ka ɲɛ, ka diat (kunmabɔsara) sara a ye ka ɲɛ (ani fana). O ye lafiya ni makari ye ka bɔ i Matigi yɔrɔ. Mɔgɔ o mɔgɔ tɛmɛna dan kan o kɔfɛ, a bɛna ɲangili juguba sɔrɔ.

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

Wa qisas kɔnɔ, ɲɛnamaya (garanti) bɛ aw ye, aw hakilitigiw, walisa aw ka kɛ Ala ɲɛsiranbagaw ye.

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Wajibi don aw kan, ni saya nana aw cɛma mɔgɔ dɔ ma, ni a ye nafolo to a kɔ, ka wasiyatɔgɔ kɛ a bangebagaw n’a somɔgɔw gɛrɛfɛmɔgɔw ye cogo ɲuman na, (i n’a fɔ) wajibi don Ala ɲɛsiranbagaw ma.

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Mg o mg b o ylma (sago), a mn kf, jurumu b k mg drn de ta ye min b a ylma. Tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Nka mɔgɔ o mɔgɔ sirannen don ko sago dibaga (bɛ) ɲɛmajɔ la walima ko a ye kojugu kɛ, ka tila ka bɛn u ni ɲɔgɔn cɛ, o tuma na, a ma jurumu kɛ. Tiɲɛ na, Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

Aw dannabaaw! Sunɔgɔ latigɛra aw ye i n'a fɔ a latigɛra aw ɲɛfɛ mɔgɔw ye cogo min na walisa aw ka kɛ Ala ɲɛsiranbaaw ye.

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(O kɔrɔ ye) tile hakɛ dɔ. O la, mɔgɔ o mɔgɔ banana aw cɛma walima min bɛ taama na (wa a tɛ sunɔgɔ), o tuma (a ka kan ka) tile hakɛ (a ma sunɔgɔ) don tɔw la. Wa min tɛ se ka sunɔgɔ, fidyah (sara) ka kan ka kɛ faantan baloli la. Nka mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ko ɲuman kɛ a yɛrɛ sago la, o ka fisa a ma, i ka sunɔgɔ fana ka fisa i ma, ni i tun b’a dɔn dɔrɔn.

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ramadan kalo ye (kalo) ye Kuranɛ jiginna min kɔnɔ, i n’a fɔ bilasirali hadamadenw ma ani ɲɛfɔli min ɲɛsinnen bɛ o bilasirali ni danfara ma (tiɲɛ ni nkalon cɛ). O de kosɔn, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ aw cɛma o kalo kɔnɔ, o ka sunɔgɔ o la. Wa mɔgɔ o mɔgɔ banana walima min bɛ taama na (a tɛ sunɔgɔ), o tuma na (a ka kan k'o sara), tile hakɛ min tɛmɛna, don wɛrɛw la. Allah b'a fɛ ka nɔgɔya sɔrɔ aw ye, wa a tɛ gɛlɛya nege aw ye. Aw ka kan ka jate dafa ka Allah bonya a ye bilasirali min di aw ma, walasa aw ka waleɲumandɔn kɛ.

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

Wa ni ne ka baarakɛlaw ye aw (Muhammad) ɲininka ne ko la, o tuma na, tiɲɛ na, ne bɛ surunya. Mɔgɔ minnu bɛ delili kɛ ni u bɛ Ne deli, ne bɛ olu sago dafa. U ka ne ka (ci fɔlenw) dafa ka da ne la, walisa u ka se ka tiɲɛ sɔrɔ.

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

A bɛnnen don aw ka sunɔgɔ ɲɔgɔn fɛ su fɛ ni aw muso ye. U ye finiw ye aw bolo, aw fana ye finiw ye u bolo. Allah b'a dɔn ko aw tɛ se ka aw yɛrɛ minɛ, nka a bɛ sɔn aw ka nimisa ma, ka yafa aw ma. O la sisan, aw ka don u la, ka Ala ye min sigi aw ye, aw k’o ɲini. Aw bɛ dumuni kɛ ka minni kɛ fo ka jɛya aw bolo (danfara) min bɛ jiri finman ni jiri nɛrɛma cɛ, n’o ye sɔgɔmada ye. O kɔ, aw bɛ sunɔgɔ dafa fo (ka na) wula fɛ. Nka aw kana aw sen don u la n’aw bɛ Iqaaf kɛ misiri kɔnɔ. O de ye Allah ka sariya ye, o la aw kana gɛrɛ a la. O cogo la Allah b'a ka ayayaw ɲɛfɔ mɔgɔw ye, walasa u ka Ala ɲɛsiran sɔrɔ.

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

Wa aw kana nafolo min bɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ, o dun nkalon cogo la, ani (aw kana) aw ka wari di kiritigɛlaw ma ni o nafolo ye, ni laɲini ye ko aw bɛ se ka mɔgɔ wɛrɛw ka nafolo dɔw dun jurumu cogo la, hali ni aw b’a dɔn.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

U b'i (Muhammad) Лininka kalo-kalo ko la. A fɔ ko: "O ye (taamaʃyɛn) ye hadamadenw ka waati ni (haji) la." Wa, jogoɲumanya tɛ ka don so kɔnɔ ka bɔ a san fɛ, nka jogoɲumanya ye (nafa ye) mɔgɔ minnu ye Ala ɲɛsiranbagaw ye. Aw ka don sow kɔnɔ ka bɔ u da la, ka siran Allah ɲɛ walasa aw ka ɲɛtaa sɔrɔ.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Aw ka kɛlɛ kɛ Allah sira kan, mɔgɔ minnu bɛ aw kɛlɛ, nka aw kana dan tigɛ. Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu bɛ dan tigɛ, olu man di Allah ye.

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

Aw ye u sɔrɔ yɔrɔ min na, aw k’u faga, ka u gɛn ka bɔ yɔrɔ la, u ye aw gɛn yɔrɔ min na. Ani, tɔgɔjugu fɔli ka jugu ka tɛmɛ mɔgɔfaga kan. Wa aw kana u kɛlɛ misiri senuma la, fo n’u y’aw kɛlɛ yen. Ni u ye aw kɛlɛ, o tuma na, aw kɛlɛ. O de ye kafiriw sara ye.

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

Nka n'u y'u jɔ, o tuma na, tiɲɛ na, Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Aw k'u kɛlɛ fo tɔgɔjugu fɔli kana kɛ tugun, diinɛ ye Allah kelen ta ye. N’u dabila, o tuma na fɛ, juguya tɛna kɛ (tuma), fo ni kojugukɛlaw ma.

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Haram kalow ni haram kalow, ani (kɛlɛ) fɛn min bonyalen don, o bɛ (sariya) qisas sirataama. O la, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ bin i kan, i ka bin a kan ka kɛɲɛ n’a ka binkanni ye i kan. Aw ka siran Allah ɲɛ ani k’a dɔn ko Allah bɛ Ala ɲɛsiranbagaw fɛ.

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Aw ka (aw ka nafolo) musaka kɛ Allah ka sira kan, aw kana (aw yɛrɛw) fili halakili la ni aw yɛrɛ bolow ye, ka ko ɲuman kɛ. Tiɲɛ na, Ala bɛ koɲuman kɛbagaw kanu.

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Ani ka Haji ni Umrah dafa Allah kosɔn. Nka n'i y'i Lamini (juguw fɛ), o tuma na (faga) hadyu min bɛ Sɔrɔ nɔgɔya la, k'i kana i kunkolo Bɔ, sani hadyu ka Se fagayɔrɔ la. Ni aw dɔ banana walima ni gɛlɛya dɔ bɛ a kun na (wa a bɛ a kunsigi tigɛ), o tuma na, a wajibiyalen don ka fidyah kɛ, n’o ye sunɔgɔ ye, ka saraka di walima ka saraka kɛ. Ni i lafiyalen don, o tuma na, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ umra kɛ ka kɔn haji ɲɛ, o (ka kan ka hadyu faga) min bɛ sɔrɔ nɔgɔya la. Nka n'a m'a Sɔrɔ, o tuma na fɛ, a (ka kan) ka sunɔgɔ tile sàba haji (waati) waati la ani tile wolonwula (tile) i seginnen kɔ. O ye tan (tile) bɛɛ lajɛlen ye. O cogo kelen na, mɔgɔ minnu ka denbayaw tɛ Misiriba kɛrɛfɛ. Aw ka siran Allah ɲɛ ani k’a dɔn ko Allah ka gɛlɛn kosɛbɛ ɲangili la.

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

Haji (waati) ye (in) kalo minnu dabɔra. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ hiji kɛ o (kalow) kɔnɔ, a kana kuma nɔgɔlenw fɔ (rafatiw), ka kɛwale jugu kɛ walima ka sɔsɔli kɛ haji waati la. I ka ko ɲuman fɛn o fɛn kɛ, Allah b'o dɔn. Aw ka na ni balo ye, bawo tiɲɛ na, balo ɲuman ye Ala ɲɛsiran ye. Ani aw ka siran Ne ɲɛ, aw hakili ɲumanw mɔgɔw!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

Jurumu t i bolo ka nɛɛma ɲini i Matigi fɛ. O la ni aw bɔra Arafat, aw hakili to Allah la Mash'arilharam kɔnɔ. Aw hakili to a la i ko a ye aw bilasira cogo min na, hali ni aw tun bɛ mɔgɔ minnu cɛma fɔlɔ, olu tun tɛ o dɔn.

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

O kɔ, mɔgɔ caman bɛ bɔ yɔrɔ min na (Arafah) ka bɔ yen ka yafa ɲini Allah fɛ. Tiɲɛ na, Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

Ni i ye Haji dafa, o tuma na, i ka Allah ka zikiri kalan, i n’a fɔ i y’a fɔ i bɛnbaw ye cogo min na, ani hali zikiri ka tɛmɛ o kan. O la, mɔgɔw cɛma, mɔgɔ dɔ bɛ yen min bɛ delili kɛ ko: «An Matigi, (ɲuman) di an ma diɲɛ kɔnɔ», wa ɲɛnamaya kɔfɛ, a niyɔrɔ tɛ a la foyi la.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

Wa u cɛma, mɔgɔ dɔw bɛ yen minnu bɛ delili kɛ ko: «An Matigi, ɲumanya di an ma diɲɛ kɔnɔ, ka ɲumanya di an ma laban na, ka an tanga jahanama ɲangili ma.»

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

U ye fɛn minnu sɔrɔ, olu bɛna niyɔrɔ sɔrɔ, wa Allah ye Teliya ye jatebɔ la.

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

Ani ka dhikr kɛ Allah la tile hakɛ kofɔlen kan. Mɔgɔ o mɔgɔ teliyalen don (ka bɔ Mina) tile fila kɔfɛ, jurumu si tɛ a kan. Wa mɔgɔ o mɔgɔ y’a ban, jurumu t’a la (wa) a fɛ, (o kɔrɔ ye ko) Ala ɲɛsiranbagaw ye. Aw ka siran Allah ɲɛ, aw k’a dɔn ko a bɛna aw lajɛ.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

Wa hadamadenw cɛma, mɔgɔ bɛ yen min ka kuma diɲɛ ɲɛnamaya ko la, o bɛ i diya (E Muhamadu), wa a bɛ seereya kɛ Allah ye ka ɲɛsin fɛn ma min bɛ a dusukun na, k’a sɔrɔ ale de ye kɛlɛɲɔgɔnw bɛɛ la jugu ye.

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

Wa ni a y'i kɔdon (aw fɛ), a b'a ɲini ka juguya kɛ dugukolo kan, ka sɛnɛfɛnw ni baganw tiɲɛ, wa juguya man di Allah ye.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

Wa a fɔra a ye tuma min na ko: "I ka siran Allah ɲɛ", a ka kuncɛbaya wulila ka jurumu kɛ. O la, jahanama ye jahanama ye a bolo, wa tiɲɛ na (o Jahannama) ye sigiyɔrɔ juguba ye.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

Wa hadamadenw cɛma, mɔgɔ dɔw bɛ yen minnu b’u yɛrɛ saraka walasa ka Allah ka sɔnni ɲini. Wa Allah ye hinɛba ye a ka baarakɛlaw ma.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Aw dannabaaw! Aw ka don silamɛya bɛɛ la, aw kana tugu sitanɛ senna. Tiɲɛ na, a ye jugu sɛbɛ ye i bolo.

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Nka n'i y'i sɛgɛn dalilu jɛlenw nalen kɔ i ma, i k'a dɔn ko Allah ye Sebaayabɛɛtigi ye, Hakilitigi ye.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

U bɛ foyi makɔnɔ fo Allah nali (ɲangili) ni mɛlɛkɛw ye sankaba datugulen jukɔrɔ, k’a sɔrɔ (u) ko latigɛra. Wa fɛn bɛɛ bɛ segin Allah ma.

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Isirayɛlidenw ɲininka an ye dalilu jɛlen joli di u ma. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ Allah ka nɛɛma ɲɔgɔn falen-falen (o nɛɛmaw) nana a ma kɔfɛ, o tuma na tiɲɛ na, Allah ka gɛlɛn kosɛbɛ ɲangili la.

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

Diɲɛ ɲɛnamaya bɛ kɛ i n’a fɔ a cɛ ka ɲi kafiriw ɲɛ na, wa u bɛ dannabaaw mafiɲɛya. Hali ni Ala ɲɛsiranbaaw bɛna kɛ u sanfɛ Lakununni don na. Wa Allah bɛ balo di a sago kɛbagaw ma k’a sɔrɔ u ma jate kɛ.

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Hadamadenw tun ye (kɔrɔlen) jamana kelen ye. O kɔ, Allah ye kiraw ci (ka) kibaru duman ni lasɔminiw lase. Wa a ye Kitabu ci n'u ye, tiɲɛ bɛ min kɔnɔ, walisa ka latigɛ kɛ mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ, u bɛ sɔsɔli kɛ ko minnu na. Wa minnu tɛ kelen ye, olu dɔrɔn de ye minnu dira (gafe), dalilu jɛlenw sera u ma kɔfɛ, k’a sababu kɛ keleya ye u ni ɲɔgɔn cɛ. O la, a sago fɛ, Ala bɛ mɔgɔ minnu bilasira, minnu dalen bɛ tiɲɛ na, u bɛ sɔsɔli kɛ min kan. Allah b'a sago min bila sira tilennen kan.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

Walima i b’a miiri ko i bɛna don alijɛnɛ na k’a sɔrɔ o (kɔrɔbɔli) sugu ma na i ma fɔlɔ i n’a fɔ a nana mɔgɔ minnu tɛmɛna i ɲɛ. U tɔɔrɔla ni faantanya ye, ni tɔɔrɔ ye, u yɛrɛyɛrɛla (kɔrɔbɔli suguya caman fɛ), fo ciden ni dannabaaw n'a y'a fɔ ko: "Allah ka dɛmɛ bɛna na tuma jumɛn?" Tiɲɛ na, Allah ka dɛmɛ ka surun.

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

U bɛ i (Muhammad) ɲininka u ka kan ka musaka min kɛ. A fɔ ko: "I bɛ nafolo fɛn o fɛn di, o ka kan ka kɛ bangebagaw, somɔgɔw, yatɔw, faantanw ani taama senfɛ mɔgɔw ye." Wa aw ye ko ɲuman fɛn o fɛn kɛ, tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Wajibi don aw bolo ka kɛlɛ kɛ, hali ni o man di aw ye. Nka a bɛ se ka kɛ ko fɛn dɔ man di i ye, hali ni o ka ɲi i ma, ani a bɛ se ka kɛ ko fɛn dɔ ka di i ye, hali ni o man ɲi i ma. Allah b'a dɔn, k'a sɔrɔ aw t'a dɔn.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

U ye i (Muhammad) ɲininka kɛlɛ ko la kalo dagalen kɔnɔ. A fɔ ko: "Kɛlɛ kɛli o kalo kɔnɔ, o ye (jurumu)ba ye. Nka ka (mɔgɔw) bali ka bɔ Allah ka sira kan, ka a kan bila, (ka mɔgɔw bali ka don) misiriba kɔnɔ, ani ka mɔgɔw gɛn ka bɔ a lamini na, o ye (jurumu) belebele ye Allah ɲɛ na. K'a sɔrɔ tɔgɔjugu fɔli ka jugu ni mɔgɔfaga ye. U tɛna aw kɛlɛli dabila fo i ka murutili (ka bɔ) i ka diinɛ na, n'u sera. Mɔgɔ o mɔgɔ aw cɛma, a ka diinɛ murutilenw, o kɔfɛ, a bɛ sa dannabaliya la, o tuma na fɛ, u ka kɛwalew bɛ kɛ fu ye diɲɛ kɔnɔ ani sini kɔfɛ, ani u ye jahanama sigibagaw ye, u bɛna to yen fo abada.»

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu dalen bɛ a la, ani minnu bɛ taa yɔrɔ wɛrɛw la, ka cɛsiri kɛ Allah ka sira kan, olu de jigi bɛ Allah ka hinɛ kan. Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

U ye i (Muhammad) ɲininka dɔlɔ ni wasa ko la. A fɔ ko: "Jurumuba bɛ u fila bɛɛ la ani nafa dɔw bɛ hadamadenw na. Nka jurumu ka bon ni nafa ye." Wa u b’i ɲininka (ko la) u (ka kan ka) musaka min kɛ. A fɔ ko: “Tɛmɛnkan (min wajibiyalen don).” O cogo la Allah b'a ka aayaw ɲɛfɔ aw ye walasa aw ka miiri,

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

Diɲɛ ni labanko ko la. U b’i (Muhammad) ɲininka yatɔw ko la. A fɔ ko: “Ka u ka kow fisaya, o ka ɲi!” Wa n’i bɛ jɛ n’u ye, o tuma na fɛ, u ye i balimaw ye. Ala bɛ kojugu kɛbagaw ni koɲuman kɛbagaw dɔn. Wa ni Allah b'a fɛ, siga t'a la, a bɛna gɛlɛyaw lase aw ma. Tiɲɛ na, Allah ye setigi ye, hakilitigi ye.

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Wa aw kana murikari musow furu fo u ka da a la. Tiɲɛ na, baarakɛla muso dannabaa ka fisa ni bolibato muso ye, hali n’a y’i dusukun sama. Wa aw kana murikariw (cɛw) furu (musow ma minnu dalen bɛ a la) sani u ka dannaya kɛ. Tiɲɛ na, baarakɛla cɛman kantigi ka fisa ni jɔn cɛ muriki ye, hali n’a y’i dusukun sama. U b’u wele ka taa jahanama na, k’a sɔrɔ Allah b’u wele ka taa sankolo la ani yafa la n’a ka yamaruya ye. (Allah) b’a ka aayaw ɲɛfɔ mɔgɔw ye walasa u ka kalan sɔrɔ.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

Wa u b'i ɲininka (E Muhamadu) kalolabɔ ko la. A fɔ ko: «Nɔgɔya don.» O la, aw k’aw yɔrɔ janya aw musow la kalolabɔ waati, aw kana gɛrɛ u la fo n’u saniyalen don. Ni u saniyalen don, aw ka jɛɲɔgɔnya kɛ n’u ye i n’a fɔ Allah y’a fɔ aw ye cogo min na. Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu bɛ nimisa ani minnu bɛ u yɛrɛ saniya, Allah bɛ olu kanu.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Aw musow ye foro ye aw bolo, o la aw ka na aw ka foro la waati o waati ani aw diyara cogo min na. Ani ka fɔlɔfɔlɔ (min ka ɲi) i yɛrɛ ye. Aw ka siran Allah ɲɛ ani k’a dɔn ko aw bɛna (don dɔ) a kunbɛn. Ani ka kibaru duman lase dannabaaw ma.

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Wa aw kana Allah (tɔgɔ) kɛ aw ka kalili la ka kɛ bali ye ka kɛwale ɲumanw kɛ, ka kɛ Ala ɲɛsiranbagaw ye ani ka hɛrɛ da mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ. Allah ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Allah t'i ɲangi k'a sababu kɛ i ka kalili ye min ma kɛ ni laɲini ye, nka a bɛ i ɲangi k'a sababu kɛ ŋaniya minnu bɛ i dusukun na. Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

Mɔgɔ minnu bɛ u musow nanbara, olu ka kan ka kalo naani makɔnɔ. O kɔ, n’u seginna (u musow ma), o tuma na, tiɲɛ na, Allah ye yafatigi ye, hinɛtigi ye.

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Wa ni u y'u jija ka furu sa, o tuma na, tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Wa muso furulenw (ka kan) k'u yɛrɛ minɛ (ka kɔnɔ) siɲɛ saba quru'. Ala ye fɛn minnu da u kɔnɔbara la, a man ɲi u ma, n’u dalen bɛ Allah la ani don laban na. Wa u cɛw ka kan ka segin u ma o (waati) kɔnɔ, n’u b’a fɛ ka ɲɛtaa sɔrɔ. Wa u (musow) ka josariyaw bɛ bɛn u ka wajibiw ma cogo bɛnnen na. Nka nafa bɛ furucɛw la ka tɛmɛ u kan. Allah ye sebaaya ye, hakilitigi ye.

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Furucɛ ni furumuso ka furu sa (min bɛ se ka fɔ) ye siɲɛ fila ye. (O kɔfɛ cɛ bɛ se) k’a bali ni ɲumanya ye, walima k’a to a ka taa ni ɲumanya ye. A man ɲi i ka fɛn o fɛn di u ma, fo ni u fila bɛɛ (cɛ ni muso) siranna ko u tɛna se ka Allah ka dancɛw waleya. Ni aw (kɔlɔsilikɛlaw) sirannen don ko u tɛna se ka Allah ka dancɛw waleya, o tuma na, jurumu si tɛ u si kan sɔngɔ (min ka kan) ka di (muso fɛ) walasa k’a yɛrɛ kunmabɔ. Ninnu ye Allah ka danw ye, o la aw kana u dankari. Mɔgɔ o mɔgɔ ye Allah ka dancɛ tigɛ, o de ye kojugukɛlaw ye.

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

O kɔ, n’a y’a furu sa (furucɛbɔ filanan kɔfɛ), a man kan ka kɛ a ye tugun fo n’a ye cɛ wɛrɛ furu. O kɔ, ni cɛ tɔ kelen y'a furu sa, jurumu tɛ u si kan (cɛ fɔlɔ ni muso kɔrɔ) n'u ye furu kɛ kokura n'u fila bɛɛ y'a miiri k'u bɛ se ka Allah ka dancɛw waleya. Olu ye Allah ka dancɛw ye, a bɛ minnu jɛya dɔnniya bɛ mɔgɔ minnu bolo.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Wa ni aw ye (aw) musow furu sa, o tuma na fo (a laban) u ka delili la, o tuma na, aw k'u bali cogo ɲuman na, walima aw ka u furu sa cogo ɲuman na (fana). Ani aw kana u minɛ ni ŋaniya jugu ye k’u fanga tiɲɛ. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ nin kɛ, o ye kojugu kɛ a yɛrɛ la. Wa aw kana baara kɛ ni Allah ka aayatw ye ka kɛ yelifɛn ye. Aw hakili to Allah ka nɛɛma la aw kan, ani Allah ye min jira aw la, n’o ye kitabu (Al-Qur’an) ani Hakilitigiya (Sunnah) ye, walasa ka aw kalan. Ani ka siran Allah ɲɛ ani k’a dɔn ko Allah ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Wa n'aw ye (aw) musow furu sa, o tuma na fɛ, u sera u ka sɔnni ma, o tuma na, aw kana u bali u ka furu (segin) u cɛ nataw furu, ni bɛnkan Sìgira u ni ɲɔgɔn cɛ cogo ɲuman na. O de bɛ laadi aw cɛma minnu dalen bɛ Allah ni laban don na. A saniyalen don i bolo ani a saniyalen don. Wa Allah b'a dɔn, k'a sɔrɔ aw t'a dɔn.

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Wa denbaw ka kan ka sin di u denw ma san fila dafalen kɔnɔ, minnu b’a fɛ ka sin di u ma pewu. Wa fa ka wajibi ye k’u mago ɲɛ ani k’u don fini na cogo bɛnnen na. Mɔgɔ tɛ doni da ka tɛmɛ a seko kan. Ba kana tɔɔrɔ a den kosɔn, fa fana kana tɔɔrɔ (tɔɔrɔ) a den kosɔn. Ciyɛntalaw fana bɛ (wajibiya) o cogo la fana. Ni u fila bɛɛ b’a fɛ ka sin da bɔ ni bɛnkan ni hakilijagabɔ ye u ni ɲɔgɔn cɛ, o tuma na, jurumu si tɛ u fila si kan. Wa ni aw b’a fɛ ka sin di aw den ma mɔgɔ wɛrɛ la, o tuma na, jurumu si tɛ aw la ka sara di cogo bɛnnen na. Aw ka siran Allah ɲɛ, aw k’a dɔn ko Ala ye aw ka kɛtaw bɛɛ ye.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

Wa minnu bɛ sa aw cɛma ka muso to yen, u (musow) ka kalo naani ni tile tan makɔnɔ. O tuma na fɛ, ni u sera u ka delili (dakun) ma, o tuma na, jurumu si tɛ i la ka ɲɛsin u bɛ min kɛ u yɛrɛ la cogo bɛnnen na. Wa Ala ye aw ka baara bɛɛ dɔnbaga ye.

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

Wa jurumu si t i kan ni i ye furusiri ɲini u fɛ ni kɔnɔnafili ye walima ni i ye (i nege) dogo i dusukun na. Allah b'a dɔn ko i bɛna o fɔ u ye. Nka aw kana layidu ta (furu kama) ni u ye gundo la, fo ni aw ye kuma ɲuman fɔ. Ani aw kana furusiri kɛ sani iddah (makɔnɔni waati) ka ban. Aw k’a dɔn ko Ala bɛ min dɔn aw dusukunw na, o de la aw ka siran a ɲɛ. Aw k’a dɔn ko Allah ye yafabaga ye tuma caman, muɲuliba.

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

Jurumu si t aw kan ni aw ye aw musow furu sa, aw ma maga minnu na wala aw ma u ka furusiri labɛn. Ani ka mut'ah di u ma, minnu bɛ se k'a sɔrɔ ka kɛɲɛ n'u seko ye ani minnu tɛ se k'a sɔrɔ ka kɛɲɛ n'u seko ye, k'u di u ma cogo bɛnnen na, o ye wajibi ye koɲuman kɛbagaw kan.

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Wa n'i y'u furu sa sani i ka maga (ka i sen don a la), hali n'i ye Mahar latigɛ kaban, o tuma na (sara) i ye min latigɛ o tilancɛ, fo n'u (furu) walima n'u hɔrɔnyalen don mɔgɔ fɛ min ka furusiri bɛ u bolo. Hɔrɔnya bɛ gɛrɛ Ala ɲɛsiran na. Ani aw kana ɲinɛ ɲumanya kɔ aw ni ɲɔgɔn cɛ. Tiɲɛ na, Ala ye aw ka kɛtaw bɛɛ ye.

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

Aw ye delili bɛɛ ni wutumu deliliw mara. Aw k'u kɛ Allah ye ni bonya ye.

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

Ni aw bɛ siran (farati) ɲɛ, aw bɛ delili kɛ ka aw to taama na walima ka aw to so kan. O kɔ, n’aw lafiyalen don, aw hakili to Ala la (delili), i n’a fɔ a y’aw kalan cogo min na aw tun tɛ min dɔn.

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Aw minnu bɛ sa ka muso to yen, aw k'u ka ciyɛn kɛ u musow ye: (o ye) balo san kelen kɔnɔ k'a sɔrɔ u ma u bila ka bɔ. Nka ni u bɔra, u bɛ min kɛ u yɛrɛ la ko ɲumanw na, jalaki si tɛ aw la. Allah ye Sebaayabɛɛtigi ye, Hakilitigi ye.

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

Wa muso minnu ye furu sa, mut'ah ka kan ka di u ma cogo bɛnnen na, i n'a fɔ wajibi ye Ala ɲɛsiranbaga ma.

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

O cogo la Allah b'a ka aayaw ɲɛfɔ aw ye walasa aw ka faamuyali sɔrɔ.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Mɔgɔ minnu bɔra u ka so ba caman na, ka siran saya ɲɛ, i ma olu ye wa? O kɔ, Allah y’a fɔ u ye ko: “Aw ka sa!” O kɔ, a ye ɲɛnamaya di u ma. Tiɲɛ na, Allah bɛ nɛɛma di hadamadenw ma, nka u fanba ye waleɲumandɔnbaliw ye.

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

Aw ka kɛlɛ kɛ Allah ka sira kan, aw k’a dɔn ko Allah ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Mɔgɔ o mɔgɔ ye juru ɲuman juru don Allah la, a bɛna dɔ fara o kan siɲɛ caman ka kɛ a ka sara ye. Allah b'a bali ka janya, ka segin a ma.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Yala aw ma Israɛldenw ɲɛmɔgɔw ye Musa salen kɔfɛ, tuma min na u y’a fɔ u ka kira dɔ ye ko: “A’ ye masakɛ dɔ sigi an ye, an bɛna kɛlɛ kɛ Allah sira kan.” U ka kira ko: “N’a sɔrɔ ni kɛlɛ latigɛra aw ye, aw tɛna kɛlɛ kɛ wa?” U ko: “Mun na an man kan ka kɛlɛ kɛ Allah sira la, k’a sɔrɔ an gɛnna ka bɔ an ka so, ka fara an denw kan?” Nka ni kɛlɛ kofɔra u ye, u y'u kɔdon, fo u damadɔ. Wa Allah ye kojugukɛlaw bɛɛ dɔnbaga ye.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

U ka kira y'a fɔ u ye ko: "Tiɲɛ na, Allah ye Talut sigi ka kɛ aw ka masakɛ ye." U y'a jaabi ko: «Talut ye masaya sɔrɔ an kan cogo di, k'a sɔrɔ an ka kan ka masaya sɔrɔ ka tɛmɛ ale kan, wa nafolo caman ma di a ma?» (Nabi) y'a jaabi ko: "Ala y'a sugandi (ka kɛ masakɛ ye) aw ye, ka dɔnniya ni farikolo seko caman di aw ma." Allah b'a ka masaya di a sago ma, wa Allah ye fɛn bɛɛ lajɛlen ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga.

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

Wa u ka kira y'a fɔ u ye ko: "Tiɲɛ na, a ka masaya taamasyɛn ye kurunba nali ye aw ma, hɛrɛ bɛ sɔrɔ min na ka bɔ aw Matigi fɛ ani Musa ka denbaya tolenw ni Aron ka denbaya tolenw, mɛlɛkɛw fɛ.

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

O la, Talut nana n'a ka kɛlɛbolo ye tuma min na, a ko: "Allah bɛna i kɔrɔbɔ ni baji ye. O la, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ (a ji min), o tɛ ne nɔfɛmɔgɔ ye. Wa mɔgɔ o mɔgɔ t'a min, o tuma na, a ye ne nɔfɛmɔgɔ ye fo n'a ye dɔɔnin sɔgɔ n'a bolo ye. Nka u y'a min fo u damadɔ. Ale (Talut) n'a dannabaaw ye ba tigɛ tuma min na, u ko: "An barika tɛ bi Jalut n'a ka kɛlɛbolo la tugun." Minnu dalen b'a la k'u bɛna Allah kunbɛn, olu b'a fɔ ko: "Jɛkulu fitinin joli ye kulubaw kɛlɛ ni Allah ka yamaruya ye." Wa Allah bɛ mɔgɔ minnu fɛ minnu bɛ muɲu.

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

Wa u taara ɲɛ Jalut n'a ka kɛlɛbolo la tuma min na, u ye delili kɛ ko: "An Matigi, muɲuli di an ma, k'an senw barika bonya ani k'an dɛmɛ ka kafiriw kunbɛn."

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

O la, u ye se sɔrɔ a kan Allah ka yamaruya fɛ, Dawuda ye Goliyati faga. O kɔ, Allah ye masaya ni hakilitigiya di a (David) ma, ka a sago kɛ a ye. Wa ni Allah ma mɔgɔ dɔw lakana mɔgɔ wɛrɛw sababu fɛ, siga t’a la ko dugukolo tun bɛna tiɲɛ. Nka Allah ka bonya bɛ diɲɛ bɛɛ kan.

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

Ninnu ye Allah ka aaya ye, An b'u kalan aw ye ka ɲɛ ani aw (Muhammad) ye ciden ye tiɲɛ na.

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

An ye ciden dɔw fɛ ka tɛmɛ dɔw kan. Olu dɔw la, Allah (kɛrɛnkɛrɛnnenya la) bɛ kuma minnu fɛ ani dɔw fana bɛ yen a bɛ degere damadɔ kɔrɔta minnu na. An ye kabako caman di Mariyama denkɛ Yesu ma ani an ye barika don a la ni Ni Senu ye. Ni Allah tun b'a fɛ, u kɔfɛ mɔgɔw tun tɛna mɔgɔfaga kɛ, daliluw sera u ma kɔfɛ. Nka u tun tɛ kelen ye, o de kosɔn u dɔw dara a la, dɔw fana ma da a la. Ni Allah tun b'a fɛ, u tun tɛna mɔgɔfaga kɛ. Nka Ala b’a kɛ ka kɛɲɛ n’a sago ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

Aw dannabaaw! An ye balo min di aw ma, aw k’o dɔw bila wari la sanni don ka se, sanni ni feereli tɛna kɛ tugun, teriya tɛna kɛ tugun ani delili tɛna kɛ tugun. Minnu ma da a la, olu de ye kojugukɛlaw ye.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Allah, ala foyi tɛ yen ni ale tɛ. Sebaayabɛɛtigi min bɛ to ka (a ka danfɛnw) ladon, a tɛ sunɔgɔ, a tɛ sunɔgɔ. Fɛn o fɛn bɛ sankolo la ani fɛn o fɛn bɛ dugukolo kan, o ye ale ta ye. Mɔgɔ si tɛ se ka delili kɛ a fan fɛ ni a ma sɔn. Fɛn min bɛ u ɲɛfɛ ani min bɛ u kɔfɛ, a b’o dɔn, wa u tɛ foyi dɔn a ka dɔnniya la ni a sago tɛ. A sigiyɔrɔ bɛ sankolo ni dugukolo datugu. Wa a t'a gɛlɛya a ma ka u fila bɛɛ ladon, wa ale de ye Kɔrɔtalenba ye, Kɔrɔtalenba.

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Wajibiya tɛ (ka nɔrɔ) diinɛ na (silamɛya), tiɲɛ na, (danfara) jɛlen bɛ sira ɲuman ni sira jugu cɛ. Min ye kafiri Tagut la, ka da Allah la, o tuma na, tiɲɛ na, a ye juru barikamaba dɔ minɛ (ka gɛlɛn) la, juru min tɛna kari. Allah ye fɛn bɛɛ lamɛnbaga ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Allah ye dannabaaw lakanabaa ye. A ye u labɔ dibi la ka don yeelen na (dannaya). Wa minnu ma da a la, olu lakanabagaw ye Sitanɛ ye, min b’u bɔ kɛnɛ kan ka don dibi la. U ye jahanama sigibagaw ye. U bɛ to o kɔnɔ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Yala aw ma mɔgɔw kɔlɔsi minnu ye sɔsɔli kɛ ni Ibrahima ye a Matigi ko la, bawo Allah tun ye masaya (setigi) di a ma. Tuma min na Ibrahima y’a fɔ ko: “Ne Matigi ye ɲɛnamaya di ani ka saya lase mɔgɔ ma,” a ko: “Ne fana bɛ se ka ɲɛnamaya di ka saya lase mɔgɔ ma.” Ibrahima ko: "Allah ye tile kɔrɔta ka bɔ kɔrɔn fɛ, o de la a y'a lawuli ka bɔ tilebin fɛ." O la, mɔgɔ min ma da a la, o tigi hakili ɲagamina. Allah tɛ kojugukɛlaw bilasira.

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Walima i n'a fɔ mɔgɔ min bɛ tɛmɛ jamana dɔ fɛ, min (sow) binna ka (tiɲɛniw) so sanfɛlanw datugu, a b'a fɔ ko: "Ala ye nin (jamana) in lakunu cogo di a tiɲɛnen kɔ?" O kɔ, Allah y’a (o tigi) faga san kɛmɛ kɔnɔ, o kɔ, a y’a lakunun (k’a lase ɲɛnamaya ma) tugun. Wa (Allah) y'a ɲininka ko: "I bɛna to (yan) fo waati jumɛn?" A (o tigi) y'a jaabi ko: "Ne bɛ to (yan) tile kelen walima tile tilancɛ." Allah ko: "Ayi! Aw ye san kɛmɛ kɛ. Aw ye aw ka dumuni ni minfɛn lajɛ minnu ma Changé, nka aw ka aw ka fali (min kɛra kolo ye) lajɛ. Wa walasa an ka aw kɛ an ka sebaaya taamasyɛn ye hadamadenw ye. Aw ye (fali) kolo lajɛ, an bɛ u fara ɲɔgɔn kan cogo min na tugun, o kɔ, an bɛ sogo don u la. O la, a jɛlen don a ma tuma min na, a ko: "Ne b'a dɔn ko Allah ye sebaayabɛɛtigi ye fɛn bɛɛ kan."

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Wa (i hakili to a la) tuma min na Ibrahima y'a fɔ ko: "Ne Matigi, i bɛ suw ɲɛnamaya cogo min na, o jira ne la." Allah ko: Aw ma da a la fɔlɔ wa? Ale (Ibrahim) y'a jaabi ko: "Ne dalen b'a la, nka walasa ne dusukun ka lafiya (ka sabati)." A (Allah) ko: "O tuma na fɛ, kɔnɔ naani ta, ka sɔrɔ k'u tigɛtigɛ, ka tila k'u yɔrɔ kelen bila kulu kelen-kelen bɛɛ kan, ka sɔrɔ k'u wele, u bɛ na i fɛ o yɔrɔnin bɛɛ." Aw k’a dɔn ko Allah ye setigi ye, hakilitigi ye.

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Mɔgɔ min b'a ka nafolo tiɲɛ Allah sira la, o ntalen bɛ i n'a fɔ kisɛ min bɛ jiri wolonwula falen, jiribolo kelen-kelen bɛɛ kan, kisɛ kɛmɛ bɛ kɛ. Allah b'a fɛ mɔgɔ min na, a bɛ caya, Allah ye fɛn bɛɛ lajɛlen ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Mɔgɔ minnu b’u ka nafolo musaka kɛ Allah sira la, o kɔ, u tɛ fara u ka bolomafara kan k’a tɔgɔ wele k’a dimi (a sɔrɔbaga dusukunnataw), u bɛna sara sɔrɔ u Matigi fɛ. Siranya tɛ u la wa u tɛ dusukasi.

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

Kuma ɲumanw ni yafa ka fisa ni saraka ye min bɛ fara wale juguw kan. Allah ye nafolotigiba ye, yafatigiba.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Aw dannabaaw! Aw kana aw ka kanuya tiɲɛ ni a fɔli ye ani ka (a sɔrɔbaga dusukunnataw) dimi, i n’a fɔ mɔgɔ min b’a ka nafolo di bawo a bɛ a yɛrɛ jira mɔgɔw la ani a dalen tɛ Allah ni laban don na. Misali (o tigi) bɛ i n’a fɔ kabakurun nɔgɔlen min buguri bɛ a kan, o kɔfɛ ni sanjiba binna kabakurun kan, kabakurun bɛ to nɔgɔlen ye tugun. U tɛ foyi sɔrɔ u ka kɛtaw la. Wa Allah tɛ kafiriw bilasira.

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Wa mɔgɔ minnu b’u ka nafolo musaka kɛ walasa ka Allah ka sɔnni ɲini ani k’u ni barika bonya, o ntalen bɛ i n’a fɔ nakɔ min bɛ dugukolo kan, sanjiba bɛ ji min na, o kɔfɛ, nakɔ bɛ den caman bɔ siɲɛ fila. Ni sanjiba ma jigin a la, o tuma na, nɛnɛ (hali a bɛnnen don). Allah ye aw ka ko kɛtaw bɛɛ ye.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Yala mɔgɔ dɔ bɛ aw cɛma min b’a fɛ ka daji ni rezɛn nakɔ dɔ sɔrɔ min jukɔrɔ ba bɛ woyo, a bɛ jiriden suguya bɛɛ sɔrɔ yɔrɔ min na, o kɔfɛ, a kɔrɔya bɛ na k’a sɔrɔ den misɛnninw b’a bolo wa? O kɔ, fiɲɛba dɔ ye nakɔ in fiyɛ, tasuma tun bɛ min kɔnɔ, o de la tasuma donna a la. O cogo la Allah b'a ka aayaw ɲɛfɔ aw ye walasa aw ka miiri u la.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

Aw dannabaaw! I ye fɛn ɲuman minnu sɔrɔ, ani an ye fɛn minnu bɔ i ye ka bɔ dugukolo kan, i ka musaka kɛ o la. Aw kana a sugandi ka kojugu kɛ, k'a sɔrɔ aw yɛrɛw tun tɛna o ta, fo ni aw kɔniyalen don. Wa aw k'a dɔn ko Allah ye yɛrɛdɔnbaga ye, Tanulen don.

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

Sitanɛ bɛ faantanya layidu (siran) i ye, k’a fɔ i ye ko i ka kojugu kɛ (namara), k’a sɔrɔ Allah bɛ yafa ni a ka nɛɛma layidu ta i ye. Wa Allah ye fɛn bɛɛ lajɛlen ye, fɛn bɛɛ dɔnbaga.

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

A b’a fɛ mɔgɔ min na, a bɛ hakilitigiya di o ma. Hakilitigiya dira mɔgɔ o mɔgɔ ma, tiɲɛ na, ɲumanya caman dira a ma. Wa mɔgɔ si tɛ se ka kalan sɔrɔ fo mɔgɔ minnu hakili ka ɲi.

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Wa i bɛ sada fɛn o fɛn di walima i bɛ layidu o layidu ta, o tuma na tiɲɛ na, Allah b’o dɔn. Ani tilenbaliw fɛ, dɛmɛbaga si tɛ yen

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

N’i y’i ka dɛmɛn di kɛnɛ kan, o ka ɲi. Nka ni aw y'a dogo k'a di faantanw ma, o ka fisa aw ma, Allah na aw ka jurumu dɔw kafari. Wa Allah ye aw ka baara kɛtaw dɔn.

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

Aw (Muhammad) ka baara tɛ ka u bilasira, nka Allah de bɛ mɔgɔ bilasira a sago la. I mana nafolo fɛn o fɛn di, o ye i yɛrɛ ta ye. Wa aw kana infaq di fo ni aw ye Allah ka sɔnni ɲini. Wa i mana nafolo fɛn o fɛn bila, siga t’a la ko i bɛna (sara) di i ma a bɛɛ lajɛlen na wa i tɛna kojugu kɛ (tiɲɛni).

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(I bɛ musaka min kɛ) o ye faantanw ta ye minnu bɛ bali (u ka cɛsiriw la jihadi kosɔn) Allah sira kan, fo u tɛ se ka cɛsiri kɛ dugukolo kan; (mɔgɔ wɛrɛw ) minnu t' a dɔn , u b' a miiri k' u ye nafolotigiw ye bawo u b' u yɛrɛ kɔlɔsi ( delili la ) . I (Muhammad) b’u dɔn u ka jogo fɛ, u tɛ delili kɛ ni fanga ye mɔgɔ wɛrɛw fɛ. I mana nafolo ɲuman o nafolo bila, tiɲɛ na, Allah ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Minnu b’u ka nafolo kɛ su ni tile (gundo la walima kɛnɛ kan), u bɛna u sara sɔrɔ u Matigi fɛ. Siranya tɛ u la wa u tɛ dusukasi.

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Mɔgɔ minnu bɛ tɔnɔ dun, olu tɛ se ka jɔ nka u bɛ i n’a fɔ jinɛw bɛ minnu kɔnɔ bawo u ye diɲɛnatigɛla ye. O bɛ Kɛ k'a sababu Kɛ u b'a Fɔ ko sanni ni feereli ni tɔnɔbɔ ye kelen ye. Hali ni Allah ye sanni ni feereli yamaruya ani ka tɔnɔ bali. Mɔgɔ o mɔgɔ ye lasɔmini sɔrɔ a Matigi fɛ, o kɔfɛ, a bɛ jɔ, o kɔfɛ, a ye min sɔrɔ ka tɛmɛ, o bɛ kɛ a ta ye, wa a ka jago (o bɛ) Allah de bolo. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ segin o kan, o tuma na fɛ, u ye jahanama sigibagaw ye, u bɛ to yen fo abada.

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

Allah bɛ tɔnɔ tiɲɛ ani ka dɛmɛn nafolotigiya. Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ to kafiri la ka wuli jurumu la, o man di Allah ye.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minnu dalen bɛ, ka kɛwale ɲumanw kɛ, ka delili kɛ ani ka zaka sara, olu bɛna u sara sɔrɔ u Matigi fɛ. Siranya tɛ u la wa u tɛ dusukasi.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

Aw dannabaaw! Aw ka siran Allah ɲɛ ka tɔnɔ tɔ to (min ma lajɛ) ni aw ye dannabaa ye.

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

Ni aw m'o kɛ, o tuma na, aw ka kɛlɛ laseli kɛ ka bɔ Allah n'a ka ciden fɛ. Nka n’i nimisara, o tuma na fɛ, i ka kan ka i ka nafolo kunba sɔrɔ. I ma kojugu kɛ (tiɲɛni) ani kojugu ma kɛ i la (tiɲɛni).

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Wa ni (jurutigi) bɛ gɛlɛya la, o tuma na, nɛɛma waati di a ma fo a ka lafiya sɔrɔ. Wa ni i ye bolomafara di nilifɛn ye, o ka fisa i ma, ni i tun b’a dɔn dɔrɔn.

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Wa aw ka siran don min na aw bɛɛ bɛ segin Allah ma, o tuma na, bɛɛ bɛna sara sɔrɔ a ka sɔrɔ la, wa u tɛna kojugu kɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Aw dannabaaw! Ni juruw ni juruw bɛ i bolo waati latigɛlen kɔnɔ, i ka kan k’u sɛbɛn. Ani aw cɛma sɛbɛnnikɛla dɔ k’a sɛbɛn ka ɲɛ. Sɛbɛnnikɛla kana ban k’a sɛbɛn i n’a fɔ Allah y’a kalan cogo min na, o la a k’a sɛbɛn. Wa juru min b'a la, o ka dicta, a ka siran Allah ɲɛ, a Matigi, a kana foyi bɔ a la. Ni jurutigi ye mɔgɔ ye min hakili tɛ a la walima ni a barika ka dɔgɔ (a ka cogoya la), walima ni a tɛ se k’a yɛrɛ disi, o tuma na, a ka kɔrɔsibaga k’a fɔ ka ɲɛ. Aw ka seereya kɛ ni seere cɛ fila ye aw cɛma. Ni cɛ (seere) fila tɛ yen, o tuma (a bɛ se ka kɛ) cɛ ni muso fila ye i diyanye mɔgɔw cɛma ka bɔ seere (min bɛ yen) la, walasa ni kelen ɲinɛna, tɔ kelen k’a hakili jigin. Ani, aw kana a to seerew ka ban ni u welera. Wa aw kana sɛgɛn k’a sɛbɛn, waati dantigɛlen kama, hali ni (juru) ka dɔgɔ wo, a ka bon wo. O ye tilennenya ye ka tɛmɛ Allah ɲɛ na, ka se ka seereya barika bonya, ka surunya siga la, fo n’a kɛra warijɛ jago ye min bɛ kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ, o tuma jurumu tɛ aw la n’aw m’a sɛbɛn. Ani ka seerew ta ni aw bɛ sanni kɛ ka feere, aw kana kow gɛlɛya sɛbɛnnikɛla ma walima seerew ma. Ni i ye (o) kɛ, o tuma na, tiɲɛ na, o ye juguya wale ye i fan fɛ. Ani ka siran Allah ɲɛ, Allah b'aw kalan, wa Allah ye fɛn bɛɛ dɔnbaga ye.

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

Wa n’i ma sɛbɛnnikɛla sɔrɔ i ka taama na, o tuma na, i ka kan ka garanti sɔrɔ. Nka, ni aw dɔw dalen bɛ mɔgɔ wɛrɛw la, aw dalen bɛ minnu na, olu k’u ka cikan (juru) dafa, u ka siran Allah ɲɛ, u Matigi. Aw kana aw ka seereya dogo, katuguni mɔgɔ o mɔgɔ b’a dogo, tiɲɛ na, a dusukun nɔgɔlen don (jurumu). Allah ye aw ka ko kɛlenw bɛɛ dɔnbaga ye.

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Fɛn o fɛn bɛ sankolow la ani fɛn o fɛn bɛ dugukolo kan, o ye Allah ta ye. Ni i ye fɛn min bɛ i dusukun na walima i bɛ min dogo, n’i y’o jira, siga t’a la ko Allah bɛna o jate (o wale in ko la) i ye. A b’a fɛ mɔgɔ min na, a bɛ o yafa, a b’a fɛ mɔgɔ min ɲangi. Allah ye Sebaayabɛɛtigi ye fɛn bɛɛ kan.

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

Ciden (Muhammad) tun dalen bɛ fɛn min jirala a la (Kuranɛ) ka bɔ a Matigi fɛ, ani dannayakɛlaw fana dalen bɛ o cogo kelen na. Bɛɛ dalen bɛ Allah la, a ka mɛlɛkɛw la, a ka kitabuw la ani a ka cidenw la. (U ko): "An tɛ danfara si don a ka ciden si cɛ." U ko: "An ye mɛnni kɛ, an ye kan minɛ. I ka yafa an ma, an Matigi, ani (an) segin bɛ i ma."

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

Allah tɛ doni da mɔgɔ kan fo ka kɛɲɛ n'a seko ye. A bɛ (sara) sɔrɔ (nafama) la a bɛ min kɛ ani a bɛ (tɔɔrɔ) sɔrɔ a ka (jugu) kɛli la. (U ye delili kɛ), "An Matigi, i kana an ɲangi n'an ɲinɛna walima n'an ye fili kɛ. An Matigi, i kana doni girinman da an kan i n'a fɔ i ye an ɲɛfɛmɔgɔw kan cogo min na. An Matigi, an tɛ se ka min muɲu, i kana o di an ma. Yafa an ma, i ka yafa an ma, ka makari an na. I ye an lakanabaga ye, o la, an dɛmɛ ka kafiriw kunbɛn."(Alimankan na)