اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا
am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).
Ydych chi'n meddwl bod y bobl sy'n byw yn yr ogofâu, ac (sydd â) y raqim, ymhlith ein harwyddion rhyfeddol (o fawredd)?
اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا
iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).
(Cofiwch) pan gymerodd y dynion ifanc loches yn yr ogof, gweddïasant, "Ein Harglwydd. Rho drugaredd i ni gennyt Ti ac arweiniad llwyr uniongyrchol i ni yn ein materion."
فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ
faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).
Felly fe seliom eu clustiau yn yr ogof am sawl blwyddyn.
ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ
Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).
Yna fe'u deffrôm ni, fel y gallem wybod pa un o'r ddau grŵp oedd yn fwy cywir wrth gyfrifo pa mor hir yr oeddent wedi aros (yn yr ogof).
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ
naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).
Dywedwn wrthych (Muhammad) eu stori yn wir. Yn wir, dynion ifanc ydynt sy'n credu yn eu Harglwydd, ac rydym wedi ychwanegu arweiniad iddynt.
وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا
wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).
A chryfhasom eu calonnau pan safasant i fyny a dweud, "Ein Harglwydd yw Arglwydd y nefoedd a'r ddaear; nid ydym yn galw ar unrhyw dduw ond Ef. Yn wir, pe baem wedi gwneud hynny, byddem wedi llefaru geiriau sydd ymhell iawn o'r gwirionedd."
هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ
hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).
Nhw yw ein pobl ni sydd wedi gwneud duwiau (i'w haddoli) heblaw Ef. Pam nad ydyn nhw'n dod o hyd i resymau clir (dros eu credoau)? Felly pwy sy'n fwy anghyfiawn na rhywun sy'n dweud celwyddau yn erbyn Allah?
وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا
wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).
Ac os byddwch chi'n eu gadael nhw a'r hyn maen nhw'n ei addoli heblaw Allah, yna ceisiwch loches yn yr ogof, a bydd eich Arglwydd yn rhoi rhywfaint o'i drugaredd i chi ac yn darparu rhywbeth defnyddiol i chi yn eich materion.
۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ
wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).
A byddwch yn gweld yr haul pan fydd yn codi, yn pwyso o'u ogof i'r dde, a phan fydd yr haul yn machlud, i ffwrdd oddi wrthynt i'r chwith tra byddant mewn gofod eang y tu mewn (yr ogof). Dyma rai o arwyddion (o fawredd) Allah. Pwy bynnag a arweinir gan Allah, yna ef yw'r un sy'n cael ei arwain; a phwy bynnag y mae Efe yn ei arwain ar gyfeiliorn, ni chewch gynorthwyydd a all ei arwain.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
Ac rydych chi'n meddwl nad ydyn nhw'n cysgu, ond maen nhw'n cysgu; ac fe'u trowyd yn ôl ac ymlaen i'r dde ac i'r chwith, tra bod eu ci yn lledaenu ei freichiau o flaen drws yr ogof. Ac os gwelech chi nhw, wrth gwrs byddech chi'n troi oddi wrthyn nhw a byddech chi'n sicr o gael eich llenwi â hofn ohonyn nhw.
وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا
wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).
Ac felly fe’u deffrôsom, fel y gallent ofyn cwestiynau i’w gilydd. Dywedodd un ohonynt, "Pa mor hir ydych chi wedi bod (yma)?" Atebasant, “Rydym (yma) am ddiwrnod neu hanner diwrnod.” Dywedodd (un arall), "Eich Duw sy’n gwybod orau pa mor hir ydych chi wedi bod (yma). Felly dywedwch wrth un ohonoch am fynd i’r dref gyda’ch darnau arian, a gadewch iddo weld pa fwyd sy’n well, a dewch â rhywfaint ohono i chi, a gadewch iddo fod yn addfwyn a pheidio byth â dweud wrth unrhyw un amdanoch chi.
اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا
innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).
Yn wir, pe baent yn gwybod eich lleoliad, byddent yn sicr o'ch llabyddio neu'ch gorfodi i ddychwelyd at eu crefydd, ac yn yr achos hwnnw ni fyddech byth yn llwyddiannus.”
وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا
wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).
Ac felly (hefyd) dangoson ni (bobl) gyda nhw, fel y bydden nhw'n gwybod bod addewid Allah yn wir, ac nad oes amheuaeth amdano (dyfodiad) Dydd y Farn. Pan oedden nhw'n dadlau ynghylch eu materion, dywedon nhw, "Codwch adeilad uwchben eu (hogof), mae eu Harglwydd yn gwybod yn well amdanynt." Dywedodd y person oedd yn gyfrifol am eu materion, "Byddwn ni'n sicr o adeiladu tŷ addoli arno."
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
Yn ddiweddarach (bydd rhai pobl) yn dweud, "(Eu nifer yw) tri (pobl), y pedwerydd yw'r ci," ac (eraill) yn dweud, "(Eu nifer yw) pump (pobl), y chweched yw'r ci," fel dyfaliad am y goruwchnaturiol; ac (un arall eto) dywedodd, "(Eu nifer) yw saith (pobl), yr wythfed yw'r ci." Dywedwch (Muhammad), "Fy Arglwydd sy'n gwybod eu nifer orau; nid oes neb yn gwybod eu (rhif) ac eithrio ychydig." Felly, peidiwch â dadlau amdanynt (Muhammad), ac eithrio dadleuon allanol a pheidiwch â gofyn i neb amdanynt (y dynion ifanc).
وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ
wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).
A pheidiwch byth â dweud am unrhyw beth, “Byddaf yn bendant yn gwneud hynny yfory bore,”
اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا
illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).
ac eithrio (trwy ddweud), "Os yw Duw yn fodlon." A chofiwch eich Arglwydd os anghofiwch a dywedwch, "Gobeithio y bydd fy Arglwydd yn fy arwain fel fy mod yn agosach (at y gwir) na hyn."
وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا
wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).
Ac fe wnaethon nhw fyw yn yr ogof am dri chant o flynyddoedd ynghyd â naw mlynedd.
قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا
qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).
Dywedwch, "Mae Duw yn gwybod yn well pa mor hir y buont yn aros (yn yr ogof); iddo Ef y mae popeth sydd wedi'i guddio yn y nefoedd a'r ddaear. Mor ddisglair yw Ei olwg a mor finiog yw Ei glyw; nid oes amddiffynnydd iddynt ond Ef; ac nid yw'n cymryd neb yn bartner iddo wrth benderfynu."