وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Era ddala, mwamanya abo abaasobya mu mmwe ku Ssabbiiti, kale ne tubagamba nti, “Mubeere mmwe enkima ezinyoomebwa!”
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
Era (jjukira) Musa bwe yagamba abantu be nti, “Allah abalagira okusala ente ennume.” Ne bamubuuza nti, “Ogenda kutusekerera?” Ye (Musa) n’addamu nti, “Nnoonya obuddukiro mu Allah nneme kuba mu batamanyi.”
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
Nebagamba nti, “Saba Mukama wo atunnyonnyole ku ekyo (ente enkazi).” Ye (Musa) yaddamu nti, "Ye (Allah) yagamba nti ente ennume si nkadde wadde ento, (naye) wakati. Kale kola by'olagiddwa."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
Ne bagamba nti, “Saba Mukama wo atunnyonnyole langi yaayo bweri.” Ye (Musa) yaddamu nti, "Ye (Allah) yagamba nti, (ente) nte enkazi nga langi yaayo ya kyenvu enzirugavu, ekisanyusa abo abatunuulira (mu)."
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
Ye (Musa) yaddamu nti, "Ye (Allah) yagamba nti, (ente) nte enkazi etakozesebwangako kulima ttaka so si (era) kufukirira birime, nga nnungi era nga terina mabala." Bagamba nti, "Kati olwo onnyonnyola amazima (ebintu)." Olwo ne bamusala, era ne bakola (ekiragiro) mu kaseera katono.
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Mazima, mu kutondebwa kw’eggulu n’ensi, n’okukyukakyuka kw’ekiro n’emisana, n’emmeeri ezitambulira mu nnyanja n’ebyo ebigasa abantu, n’amazzi Allah g’asindika okuva mu bbanga, n’azuukiza ensi nabyo oluvannyuma lw’okufa kwayo, n’okusaasaanya mu yo ebisolo ebya buli ngeri, n’okukyuka kw’empewo n’ebire ebifugibwa wakati w’eggulu n’ebire ensi —mazima ddala waliwo obubonero eri abantu abategeera.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Mazima, yakugaana ku nnyama, omusaayi, ennyama y’embizzi ne (ennyama) y’ebisolo ebisaliddwa (amannya ga) amalala agatali Allah. Naye oyo yenna awaliriziddwa (okugirya), si lwakuba nti ayagala era nga tasukka (nayo) kusukka kkomo, olwo tewali kibi gy’ali. Mazima Allah ye Musonyiyi, Omusaasizi ennyo.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Oba ng’omuntu ayita mu nsi (ebizimbe) bye bigudde okubikka (amatongo g’obusolya), agamba nti, “Allah yazuukiza atya (ensi) eno oluvannyuma lw’okusaanawo?” Olwo Allah n’amutta (omuntu) okumala emyaka kikumi, oluvannyuma n’amuzuukiza (n’amuzza mu bulamu) nate. Era (Allah) n’abuuza nti, “Onomala bbanga ki (wano)?” Ye (omuntu) yaddamu nti, "Nsula (wano) olunaku oba ekitundu ky'olunaku." Allah yagamba nti, "Nedda! Muwangadde emyaka kikumi. Laba emmere yo n'ebyokunywa byo ebitakyuse, naye tunuulira endogoyi yo (efuuse amagumba). Era tusobole okukufuula akabonero k'amaanyi gaffe eri abantu. Tunuulira amagumba (ag'endogoyi), engeri gye tugazzaamu nate, olwo ne tubayambaza ennyama." Kale bwe kyamutegeera bulungi, n’agamba nti, “Nkimanyi nti Allah ye Muyinza w’ebintu byonna.”
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
Okwagala ebyegombebwa kulabika bulungi mu maaso g’abasajja: abakazi, abaana, entuumu za zaabu ne ffeeza, embalaasi ennungi, ebisolo, n’ennimiro ezirimibwa. Bino bye ssanyu ly’obulamu ku nsi, era eri Allah kye kifo ekisinga obulungi eky’okudda.
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
era mazima ndibabuzaabuza, era ndibazuukusa ebirooto ebitaliimu nsa era ndibalagira okusala amatu g’ebisolo, (olwo ddala ne babitema), era ndibalagira okukyusa ebitonde bya Allah, (olwo ddala babikyuse).” Oyo yenna atwala sitaani ng’omukuumi atali Allah, olwo ddala, afiirwa ddala.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Abantu b’) Abantu b’Ekitabo bakusaba (Muhammad) nti obaweereze ekitabo okuva mu ggulu. Mazima ddala, baasaba Musa ekintu ekisinga ekyo. Bagamba nti, “Tulage Allah mu mazima.” Kale baakubwa laddu olw’obutyobooli bwabwe. Olwo ne basinza ennyana, nga bamaze okulaba obukakafu obw’olwatu, wadde kiri kityo twabasonyiwa, era ne tuwa Musa obuyinza obw’amazima.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
Abange mmwe abakkiriza! Tuukirize ebisuubizo. Obulunzi bukkirizibwa gyoli, okujjako nga bwekinaakuyogerwako, era okuyigga tekukkirizibwa nga oli mu ihram (hajj oba umrah). Mazima Allah y’asalawo amateeka okusinziira ku by’ayagala.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Kigaaniddwa gye muli (okulya) ennyama, omusaayi, ennyama y’embizzi, ne (ennyama) ez’ebisolo ebisaliddwa mu (erinnya lya) Allah, ebyo ebiziyizibwa, ebyo ebikubwa, ebyo ebigwa, ebyo ebifumitiddwa, ebyo ebikutulwamu ebisolo by’omu nsiko, okuggyako ebyo bye mulina obudde okusala. Era (era kiziyiziddwa) abo abattibwa olw’ebifaananyi. Era (era kigaaniddwa) okusika emikisa mingi ne azlam (obusaale), (kubanga) ekyo kikolwa kibi. Leero abatakkiriza bavudde ku ssuubi (okuwangula) eddiini yo, kale temubatya, wabula Ntya. Olunaku luno nkutuukirizza eddiini yo, era nkumalirizza emikisa gyange, era nsiimye Obusiraamu okuba eddiini yo. Naye oyo yenna awalirizibwa olw’enjala, so si lwa kuba ayagala kwonoona, olwo ddala Allah ye Musonyiyi, Musaasizi nnyo
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Bakubuuza (Muhammad), “Kiki ekibakkirizibwa gye bali?” Gamba nti, "Ekyo ekikkirizibwa gye muli (kye) mmere nnungi era (ensolo ekwatiddwa) nga muyigga ebisolo bye mutendese okuyigga, bye mutendese okusinziira ku Allah bye yabayigiriza. Kale mulye ebyo bye bikukwatidde, era mwogere erinnya lya Allah (nga olisumulula). Era mutye Allah, mazima Allah ayanguwa nnyo mu kubala kwe."
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
Gamba (Muhammad), "Nkubuulire ku bantu abalina okwesasuza kwabwe okusinga (ababi) mu maaso ga Allah? Kwe kugamba, abantu abakolimirwa era abasunguwalidde Allah, mu bo (waliwo) abafuulibwa enkima n'embizzi era (abo) abasinza Thaghut." Bali mu kifo kibi nnyo era nga babula nnyo okuva mu kkubo eggolokofu.
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
Era tewali nsolo n’emu ku nsi wadde ekinyonyi ekibuuka n’ebiwaawaatiro byakyo ebibiri, naye bonna bantu (nabo) nga ggwe. Tewali kintu kyonna kye twaleka ebweru mu Kitabo, olwo eri Katonda bajja kukuŋŋaanyizibwa.
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
Era nebawa Allah ebimu ku biva mu bimera n’ebisolo (emigabo) nga bagamba okusinziira ku ndowooza yaabwe nti, “Kino kya Allah era kino kya bifaananyi byaffe.” Ekitundu ekiri ku bifaananyi byabwe tekijja kutuuka ku Allah, n’ekitundu ekiba kya Allah kijja kutuuka ku bifaananyi byabwe. Okusalawo kwabwe kubi nnyo.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
Era ne bagamba (okusinziira ku ndowooza yaabwe), "Bino bikugirwa bulunzi n'ebintu eby'obulimi, tebirina kuliibwa, okuggyako abo be twagala." Era waliwo n’ebisolo ebigaaniddwa (ebitakkirizibwa) kuvuga, era waliwo n’ebisolo (bwe bisalibwa) ebiyinza obutayogera linnya lya Allah, buno bulimba eri Allah. Mu maaso Allah ajja kubasasula buli kye bakoze.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
Era ne bagamba (era), "Ebiri mu lubuto lw'ebisolo bino biba bya basajja baffe ddala, bya haram eri bakyala baffe." Era singa ekiri mu lubuto (kizaalibwa) kifa, olwo bonna bayinza (okukirya). Mu maaso, Allah ajja kubasasula olw’ebyo bye basalawo. Mazima Allah ye Mugezi, Mumanyi.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
Era mu bisolo mulimu ebimu eby’okusitula emigugu ate ebirala eby’okusala. Lya ku mmere Allah gy’abawadde, era togoberera bigere bya sitaani. Mazima ddala, Sitaani mulabe wa maanyi gy’oli.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
waliwo ebisolo by’oku faamu munaana nga bibiri bibiri (bibiri bina); endiga bbiri n’embuzi bbiri. Gamba nti, "Kiki Allah ky'agaana wakati w'abasajja babiri oba abakazi babiri oba ekiri mu lubuto lw'abakazi bombi? Nnyonnyole nga wesigamye ku kumanya bw'oba nga oli wa mazima."
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
N’okuva mu ngamiya bbiri n’okuva mu nte bbiri. Gamba nti, "Kiki ekigaaniddwa wakati w'abasajja babiri oba abakazi babiri, oba ekiri mu lubuto lw'abakazi bombi? Muli bajulizi Allah bwe yabateekawo kino? Ani atali mwenkanya okusinga abo abayiiya obulimba ku Allah okubuzaabuza abantu nga tebamanyi?" Mazima Allah tajja kulungamya bantu abatali ba bwenkanya.
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
Gamba nti, "Sisanga mu ebyo ebyabikkibwako kintu kyonna ekigaaniddwa eri oyo akyegomba, okujjako ennyama y'ensolo enfu, omusaayi ogukulukuta, ennyama y'embizzi — ku byonna ebitali birongoofu — oba ebyo ebisaliddwa mu linnya ly'omulala atali Allah. Naye oyo yenna awaliriziddwa olw'obwetaavu, wadde nga tayagala wadde okusukkulumya (ensalo z'obwetaavu), kale mazima Mukama wo y'ali Omusonyiwa Emirundi Emirundi, Omusaasizi ennyo.
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
Era eri Abayudaaya, twagaana byonna (ebisolo) ebirina ebiwaawaatiro, era twabigaana amasavu g’ente n’endiga, okuggyako ebyo ebinywerera ku migongo gyabyo, oba ebyo ebiri mu byenda byabwe, oba ebyo ebitabuddwamu amagumba. Bwatyo twababonereza olw’obujeemu bwabwe. Era ddala, Ffe Abasinga Amazima.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Mazima abo abeegaana obubonero bwaffe era abenyumirizaamu, emiryango gy’eggulu tegijja kubaggulwawo, era tebajja kuyingira Jjana, okutuusa ng’eŋŋamira lw’eyita mu liiso ly’empiso. Bwatyo tusasula abo abakola ebibi.
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
Era eri abantu ba Samud (Twatuma) muganda waabwe Saleh. Yagamba nti, "Abange abantu bange! Musinze Allah! Tewali katonda (kusinza) gye muli okuggyako ye. Mazima obukakafu obw'olwatu butuuse gye muli okuva eri Mukama wammwe. Eno (a) eŋŋamira enkazi okuva eri Allah kabonero gye muli. Kagire ku nsi ya Allah, temugikolako bulabe, oba ekivaamu mujja kubonyaabonyezebwa okuluma."
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
Awo ne basala eŋŋamira enkazi, ne beeyisa mu ngeri ey’amalala nga bamenya ekiragiro kya Mukama waabwe. Nebagamba nti, "Ayi Saleh! Kakasa okutiisatiisa kwo gye tuli, bwe kiba nga kituufu nti oli omu ku babaka."
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Kale oluvannyuma lw’okwegulumiza buli kimu ekyali kigaaniddwa. Twabagamba nti, “Mubeere mmwe enkima abeetoowaze.”
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Era singa twali twagala, twandisitula (eddaala lye) n’ekyo (aya), naye nga yeekulukuunya eri ensi n’agoberera okwegomba kwe (okwa wansi), olwo ekyokulabirako kye kiringa embwa, bw’omugoba ofulumya olulimi lwe era bw’omuleka n’afulumya olulimi lwe (nayo). Bwe kityo bwe kiri olugero lw’abo abeegaana Aya zaffe. Kale buulira emboozi ezo okubaleetera okulowooza.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
Era ddala, Tujja kujjuza ggeyeena ggeyeena, nga tubonereza bangi ku majiini n’abantu. Balina emitima, naye tebagikozesa kutegeera (Aya za Allah) era balina amaaso (naye) tebagikozesa kulaba (obubonero bw’amaanyi ga Allah), era balina amatu (naye) tebagakozesa kuwulira (Aya za Allah ). Ziringa ebisolo, n’okusingawo okukyamye. Bano be batafaayo.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
Era mwetegeke n’obusobozi bwo bwonna okubatunuulira n’amaanyi g’olina n’okuva ku bavuzi b’embalaasi abasobola okuziyiza abalabe ba Allah, abalabe bo n’abo abalala abatali bo b’otomanyi; naye Allah akimanyi. Kyonna ky’onoosaasaanya mu kkubo lya Allah mazima kijja kukuddizibwa ekimala era tojja kusobezebwako (okutuusibwako obulabe).
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
Ekyokulabirako ky’obulamu buno obw’ensi kiringa mazzi (enkuba) ge tusindika okuva mu bbanga, n’ebimera by’ensi bimera nnyo, ebimu ku byo birya abantu n’ente. Okutuusa ensi lw’eba etuukiridde mu bulungi bwayo n’okuyooyootebwa, n’abatuuze baayo ne balowooza nti ddala bajja kugifuna (okukungula ebibala byayo), Ekibonerezo kyaffe kigituukako ekiro oba emisana, era ne tugifuula (ebimera) ng’ekirime ekikungula, nga bwe kitakula jjo. Bwetutyo bwetunnyonnyola obubonero (obw’amaanyi gaffe) eri abantu abafumiitiriza.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
Era mmwe abantu bange! Eno engamiya enkazi okuva ewa Allah, nga kyamagero gye muli, n’olwekyo ereke ku nsi ya Allah, era temugitaataaganya na kutaataaganyizibwa kwonna okujja okubatuusaako amangu ago (ekibonerezo).”
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
Era ababaka baffe (malayika) baali bazze eri Ibrahim n'amawulire amalungi, ne bagamba nti, "Tuyozaayoza." Ye (Ibrahim) yaddamu nti, “Nkuyozaayoza (ku ggwe).” Kale nga wayiseewo ekiseera kitono, Ibrahim yagabula ennyama y’ennyana eyokeddwa.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
Ye (Yakobo) yagamba nti, “Mazima okugenda naye (Yusufu) kinnyamiza nnyo era ntya nti emisege gijja kugirya so nga ggwe temumufaako.”
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Mazima ddala, baagamba nti, "Bw'aba aliibwa omusege, newankubadde nga tuli ba kibinja (eky'amaanyi), olwo ddala ffe abajja okufiirwa."
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Bagamba nti, "Ayi kitaffe! Mazima twagenda mu mpaka ne tuleka Yusuf okumpi n'ebintu byaffe, olwo n'aliibwa emisege; era mazima ddala tojja kutukkiriza, ne bwe tunaayogera amazima."
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
Era kabaka n'agamba (eri abakulembeze b'abantu be), "Mazima, naloose nga ndaba ente ensavu musanvu nga zirya ente musanvu ennyimpi; ebikoola musanvu (eby'eŋŋaano) ebyali ebya kiragala ate ebirala (ebikoola musanvu) nga bikalu. Abange abantu abamanyiddwa! Munnyonnyole ku ntaputa y'ekirooto kyange bw'oba osobola okutaputa ebirooto."
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
"Yusuf, ggwe omuntu eyeesigika ennyo! Tunyonyole (okutaputa ekirooto) ku nte omusanvu ensavu ezaaliibwa ebikoola omusanvu ebigonvu (ente enkazi), ebikoola musanvu ebya kiragala (eby'eŋŋaano) n'endala enkalu (ebikoola musanvu) nsobole okudda eri abantu abo, basobole okumanya."
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
Era kabangali bwe yava (okuva mu nsi y’e Misiri), kitaabwe n’agamba nti, “Mazima nnawunyiriza akawoowo ka Yusufu, singa temwanvunaana nti ndi munafu mu birowoozo (mazima ddala wandimpadde obutuukirivu).”
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
Era yatonda ebisolo; mu byo mulina ebbugumu (ebyoya by’endiga) n’emigaso mingi, era ku byo mw’olya.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
Era (yatonda) embalaasi, ennyumbu, n’endogoyi, gye mutambulirako era nga eky’okwewunda. Allah atonda ebyo bye mutamanyi.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
Era ddala, mu nte mulimu eky’okuyiga gye muli. Tukuwa okunywa okuva mu biri mu lubuto lwabwe, amata amayonjo wakati w’obusa n’omusaayi, amangu okumira eri oyo anywa.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
Era Allah yabakolera amayumba okuba ekifo eky’okubeeramu, era yabakolera amayumba (weema) okuva mu malusu g’ebisolo, agatangaala gye muli nga mutambula era nga musula awaka, era (yakola) mu byoya by’endiga, ebyoya by’engamiya, n’ebyoya by’embuzi, eby’omu nnyumba n’okubudaabudibwa okumala ekiseera (ekigere).
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Mazima Allah yakugaana byokka eby’ennyama, omusaayi, embizzi, ne (ebisolo) ebisalibwa (okwogera erinnya) eritali Allah, naye oyo yenna awaliriziddwa (okulya) si lwa kuba nti ayagala era nga (naye) tasukka kkomo, olwo ddala, Allah ye Musonyiyi ennyo, Omusaasizi ennyo.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
Era tewali kitulemesa kusindika (ku mmwe) bubonero (obw’amaanyi gaffe), okujjako kubanga ebyo (obubonero) byalimba abantu abayise. Era twawa abantu ba Samud eŋŋamira enkazi (nga ekyamagero) eyali esobola okulabibwa, naye ne bayigganya (engamiya enkazi). Era tetwasindika bubonero buno wabula okutiisa kwokka.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
Era olowooza tebasula, wabula beebase; era twazikyusa okudda n’okudda ku ddyo ne ku kkono, ng’embwa yaabwe eyanjuluza emikono gyayo mu maaso g’oluggi lw’empuku. Era singa obalaba, ddala wandibakyusizza (okubavaako) era mazima ddala wandijjudde okutya.
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
Oluvannyuma (abantu abamu bajja) okugamba nti, "( Omuwendo gwabwe guli) basatu (abantu), ogw'okuna ye mbwa," ate (abalala) ne bagamba nti, "( Omuwendo gwabwe guli) bataano (abantu), ogw'omukaaga ye mbwa," ng'okuteebereza ku bisukkulumye ku butonde; era (omulala) yagamba nti, "(Omuwendo gwabwe) musanvu (abantu), ow'omunaana ye mbwa." Gamba (Muhammad), “Mukama wange y’asinga okumanya omuwendo gwabwe; tewali amanyi (omuwendo) gwabwe okuggyako abatono.” N’olwekyo, ggwe (Muhammad) tobakaayana ku byo, okuggyako okuyomba okw’ebweru era tobuuza muntu yenna ku byo (abavubuka).
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
Ye (Musa) yagamba nti, “Guno gwe muggo gwange, nguwummulirako, era ngukoona (ebikoola) nabwo olw’embuzi zange, era wakyaliwo omugaso ogusingawo gyendi.”
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Lya n’okulunda ebisolo byo. Mazima, mu ekyo, mulimu obubonero (obw’obukulu bwa Allah) eri abantu abategeera.