وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
yéetel u jaajile', a k'aj óol le máaxo'ob ku beetiko'ob k'aas ichil te'ex tu k'iinil sábado, le beetike' t a'alaj ti'ob: "¡Beet a monos despreciables!"
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).
yéetel (k'a'ajesik) ka Musa tu ya'alaj ti' u kaajal, "Allah ku ya'alik ti' teech kíinsik juntúul vaca." Leti'obe' tu k'áatajo'ob: "¿Yaan a p'a'astik to'on?" leti'e' (Moisés) tu núukaj, "kin kaxtik refugio ti' Allah uti'al ma' in táakpajal ichil le ignorantes."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).
tu ya'alajo'ob, "k'áat ti' a Yuumtsil ka k tsolik to'on le (ko'olel wakaxo')." leti'e' (Moisés) tu núukaj, "Leti'e' (Allah) tu ya'alaj le vaca ma' nojoch mix táankelem, (ba'ale') ichil. Bey u beet ba'ax ku ya'ala'al ti' teech."
قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ
qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).
tu ya'alajo'ob, "k'áat ti' a Yuumtsil ka k tsolik to'on ba'ax u boonil." leti'e' (Moisés) tu núukaj, "Leti'e' (Allah) tu ya'alaj, u (le wakaxo') leti' jump'éel wakax ko'olel u boonil k'an éek'joch'e'en, ku ki'imaktal u yóol le máaxo'ob ku paktik (u)."
قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ
qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).
leti'e' (Moisés) tu núukaj, "Leti'e' (Allah) tu ya'alaj, (le wakaxo') leti' jump'éel wakax ko'olel mix juntéen ts'o'ok u meyaj uti'al u arado le lu'umo' yéetel ma' (xan) uti'al u ts'aik ja' ti' le paak'alo'obo', toj óolal yéetel xma' manchas." tu ya'alajo'ob, "bejla'e' ka tsolik u jaajil (ba'alo'ob)" Ka'aj ts'o'oke' tu kíimso'ob, ka tu beetaj chéen (le orden).
اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Jach jaajile', ti' le sukbenilo'ob le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo', yéetel le alternancia áak'ab yéetel k'iin, yéetel le naves ku navegan tumen le k'áak'náabo' yéetel ba'ax beneficia le humanidad, yéetel le ja' ku Allah túuxtik tak ka'an, ka revive le lu'uma' yéetel leti' ka' u kíimile', ka k'i'itpajal ti' leti' tuláakal bin yano'ob ba'alche'ob, yéetel le k'eexpajal le iik'o'obo' yéetel le múuyalo'obo' ichil le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo' jach tu jaajil señales uti'al jump'éel kaaj ku na'atik.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Jach jaajile', leti'e' chéen ts'o'ok u prohibido ti' teech carrión, k'i'ik'el, k'éek'eno' yéetel (bak') ba'alche'ob kíinsa'ab tu táan (k'aaba'obo') uláak' u Allah. Ba'ale' máax ku obligarta'al (u jaantik), ma' tumen u k'áat yéetel ma' (xan) asab te'elo' ti' le límite, túun mina'an mix jump'éel k'eban uti'al leti'. Jach jaajile', Allah jach perdonador, jach ch'a' óotsilil.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Wa je'el bix juntúul máak ku máan tu tséel jump'éel lu'umil tu'ux (najo'ob) ts'o'ok u lúubul uti'al u pixik (le ruinas ti') le paak'o'obo', ku ya'alik, "Bix úuchik u ka'a kuxkíintik Allah le (lu'uma') ka' ts'o'ok u xu'ulsa'al?" Ka'aj ts'o'oke' Allah tu kíimsaj (le máako') ichil cien ja'abo'ob, ka tu ka'a líik'esaj (tu taasaj kuxtal) tu ka'atéen. Ka (Allah) tu k'áataj, "¿Buka'aj k'iin ken a p'áatal (waye')?" leti'e' (le máako') tu núukaj, "kin p'áatal (waye') jump'éel k'iin wa chúumuk k'iin." Allah tu ya'alaj, "Ma'! Ts'o'ok a kuxtal cien ja'abo'ob. Ilawil a janal yéetel a yuk'ul ma' k'expajal, ba'ale' ilawil a burro (ku ts'o'ok u suut baako'ob). Ka u páajtal k meentik teech jump'éel signo k páajtalil utia'al seres humanos. Ilawil le baako'obo' (le burro), bix k ts'áabal múuch' tu ka'atéen, ts'o'okole' k nook'o'ob yéetel bak'." Le o'olale' ka'aj chíikpaj ti' leti'e', tu ya'alaj, "in wojel Allah jach yaan u páajtalil yóok'ol tuláakal ba'al."
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
U yaakunaj le ba'ax ku k'áata'alo' ku beetik u jats'utstal tu táan le xiibo'obo': ko'olelo'ob, paalalo'ob, ya'abkach oro yéetel plata, tsíimino'ob ma'alobtako'ob, ba'alche'ob yéetel koolo'ob ku pak'iko'ob. Lelo' u ki'imak óolal u kuxtal le yóok'ol kaaba', yéetel Allah leti' le ma'alo'ob kúuchil u suut.
وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا
wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).
yéetel yaan in bisiko'ob ti' le bejo', yéetel yaan in despertar wayak'o'ob vacíos ti' leti'ob yéetel yaan in ordenar ti' leti'ob ch'ak u xikino'ob ganado, (túun tu realidad ch'ak le), ka yaan in ordenar ti' leti'ob k'ex u sukbenilo'ob Allah, (túun jach k'ex).” Máax ku ch'a'ik Satanás bey juntúul protector uláak' u Allah, túun jach, leti'e' ku muk'yaj tu jump'éel pérdida xíimbal tumen.
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(Le máako'obo' ti' le) máako'ob ti' le áanalte'o' ku k'áatiko'ob ti' teech (Muhammad) ka túuxtik jump'éel áanalte' ka'an ti' leti'ob. U jaajile', tu k'áato'ob ti' Moisés jump'éel ba'al maas nojoch ti' le je'elo'. tu ya'alajo'ob, "e'es to'on Allah tu jaajil." Le o'olal tu ch'a'ajo'ob tumen cháak tu yo'olal u tiranía. Ka'aj ts'o'oke' tu adorarto'ob le chan wakaxo', ka' ts'o'ok u yiliko'ob le pruebas claras, kex beyo' k perdonado ti' leti'ob, ka k ts'áaj ti' Moisés autoridad xíimbal tumen.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
¡Te'ex máaxo'ob ocsaj óolte'ex! Ts'o'okbes le promesas. Le ba'alche'o'obo' ku cha'abal ti' teech, chéen ba'ale' je'el bix kun ya'ala'al ti' teech, yéetel le ts'oon ma' ku cha'abal ken yanakech ti' ihram (hajj wa umrah). Jach jaajile', Allah ku jets'ik le a'almaj t'aano' bin ba'ax u k'áat.
حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Ma' u páajtal a jaantik ba'alche'ob, k'i'ik'el, k'éek'eno', yéetel (bak'el) ba'alche'ob kíinsa'ano'ob ma' tu k'aaba' Allah, le ku t'óochpajal, le ku ja'ats'al, le ku lúubul, le ku t'o'oxol, yéetel le ku ja'atsal tumen ba'alche'ob k'áaxo', chéen ba'ale' le yaantech k'iin u kíinsa'al. Yéetel (xan prohibido) le máaxo'ob ku kíinsa'alo'ob uti'al ídolos. yéetel (xan prohibido) u bo'otik ya'ab fortunas yéetel azlam (flechas), (tumen) lelo' jump'éel k'aak'as acto. Bejla'e' le ma' creyentes ts'o'ok u p'atik u alab óolal u (derrotar) a religión, bey u ma' sajaktal ti' leti'ob, ba'ale' sajaktal ti' teen. Te' k'iino'oba' ts'o'ok in perfeccionar a religión uti'al tech, ka ts'o'ok in completado in bendiciones utia'al tech, ka ts'o'ok in aprobado le Islam bey a religión. Ba'ale' máax ku obligarta'al tumen wi'ij, ma' tumen u k'áat u k'ebantal, túun jach tu jaajil, Allah jach perdonador, asab ch'a' óotsilil
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
ku k'áatiko'ob ti' teech (Muhammad), "ba'ax legal uti'al leti'ob?" A'al, "Ba'ax legal utia'al tech (leti') ma'alo'ob janalbe'eno'ob yéetel (báaxal chukik) tumen ts'oon ba'alche'ob ku tech ts'o'ok u entrenado utia'al u ts'oon, ku ts'o'ok u entrenado bin ba'ax Allah ts'o'ok u ka'ansaj ti'. Bey u janal ba'ax ku chukik utia'al tech, ka mencionar u k'aaba' Allah (le ken u libera). Ka sajakil Allah, u jaajile', Allah jach séeba'an ti' u reconning."
قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ
qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).
Wa'al (Muhammad), "¿Je'el in wa'alik ti' teech yóok'ol máako'ob cuyo retribución asab k'aas u (le k'asa'an) tu táan Allah? Es decir, máako'ob ku maldecidos yéetel p'uja'ano'ob yéetel Allah, ichil leti'ob (yaan) aquellos ku beeta'al ti' monos yéetel ch'íich'o'obo' yéetel (le máaxo'ob) adoran Thaghut." Táan ti' jump'éel kúuchil asab k'aas yéetel asab náach ti' le bejo' toj.
وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ
wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).
Mina'an mix juntúul ba'alche' way yóok'ol kaabe' mix juntúul ch'íich' ku xik'nal yéetel u ka'ap'éel xiik'o'ob, ba'ale' tuláakal leti'obe' máako'ob (xan) je'el bix teche'. Mina'an mixba'al ts'o'ok k p'atik te' áanalte'o', túun ti' Yuumtzil yaan u much'iko'ob.
وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ
wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).
Ka tu ts'áajo'ob yane' u yich paak'alo'ob yéetel ba'alche'ob (porciones) uti'al Allah, ku ya'aliko'ob bin u tuukulo'ob, "Lela' uti'al Allah yéetel lela' uti'al k ídolos." Le jaats uti'al u ídolos ma' kun k'uchul ti' Allah, yéetel le jaats uti'al Allah yaan u k'uchul u ídolos. jach k'aas u ch'a'atuukulo'ob.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
Ka tu ya'alajo'ob (je'el bix u tuukulo'ob), "Le je'elo'oba' ganado yéetel yik'áalil agrícolas prohibidos, ma' k'a'abéet u jaanta'al, excepto tumen le máaxo'ob k k'áat." Bey xan yaan ba'alche'ob ku prohibidos (ma' permitidos) u nat'maj, yéetel yaan ganado ku (ken u kíinsa'al) ma' u mencionar u k'aaba' Allah, lela' jump'éel tuus xu'ullsa'al Allah. Te' k'iino'ob ku taalo'obo', Allah yaan u bo'otik ti'ob tumen tuláakal ba'ax ts'o'ok u beetiko'ob.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
Ka tu ya'alajo'ob (xan), "Ba'ax yaan tu nak' le ba'alche'oba' jach específicamente uti'al k xiibo'ob, leti' haram uti'al k atantsilo'ob." Wa ku kíimil le ba'ax yaan tu nak'o', tuláakal máak je'el u páajtal u jaantike'. Te' k'iino'ob ku taalo'obo', Allahe' yaan u bo'otik ti'ob tu yo'olal u jets't'aano'ob. Jach jaajile', Allah jach tuláakal-na'at, tuláakal-k'ajóol.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
yéetel ichil le ba'alche'o'obo' yaan le ku meyaj uti'al u bisik kuuch yéetel yaan (xan) le ku kíimsa'alo'obo'. Janal le janal ts'o'ok u ts'áaik ti' teech Allah, yéetel ma' t'u'uchpachtik u wook Satanás. U jaajile', Satanase' jach tu jaajil a enemigo,
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
yaan waxakp'éel ba'alche'ob tu ka'atúulal (kantúul ka'atúul); ka'atúul tamano'ob yéetel ka'atúul chivo'ob. A'al, "Ba'ax prohibido tumen Allah ichil ka'ap'éel xiibo'obo' wa ka'ap'éel ko'olelo'obo' wa ba'ax yaan ti' u nak' le ka'ap'éel ko'olelo'obo'? Tsol teen basado ti' le k'ajóolil wa teech verdadero."
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
yéetel ti' jump'éel camello jump'éel par yéetel ti' jump'éel wakax jump'éel par. A'al, "Ba'ax prohibido ichil ka'ap'éel xiibo'obo' wa ka'atúul ko'olelo'obo', wa ba'ax yaan ti' u nak' ka'ap'éel ko'olelo'obo'? ¿Testigos ka'ach testigos ka Allah ordenó le ba'ala' utia'al tech? ¿Máax asab injusto u aquellos ku inventan mentiras xu'ullsa'al Allah utia'al u bisik le máako'obo' ti' le bejo' xma' k'ajóolil?" Jach jaajile', Allah ma' ken u nu'ukt le máako'ob ma' justo'obo'.
قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).
A'al, "ma' tin kaxtaj ti' le ba'ax ts'a'ab teen, mixba'al ku prohibido u janal utia'al le máaxo'ob taak u janal, excepto u bak'el ba'alche'ob kimen (carcasas), flujo k'i'ik'el, k'éek'eno' - tuméen tuláakal le ba'ala' es éek' - wa ba'alche'ob kíinsa'ab tu táan (u k'aaba') Allah. Ba'ale' je'el máaxake' ku obligado ma' tuméen u k'áat ka ma' excede) túun (le emergencia) Yuumtsil, táan limitada ti' a emergencia Perdonador, Jach ch'a' óotsilil.
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).
Ti' le judío'obo', k prohibido ti' tuláakal (ba'alche'ob) yaan u pezuñas, yéetel k prohibido ti' leti'ob u tsaats wakaxo'ob yéetel tamano'ob, excepto le ku adhere ti' u paach, wa le ku ti' u entrañas, wa le ku xa'ak'pajal yéetel baako'obo'. Bey túuno' k castigarto'ob tumen u ma' u'uyaj t'aano'ob. yéetel jach tu jaajil, To'one' le asab jaajil.
اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ
innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).
Jach jaajile', le máaxo'ob ku p'atiko'ob k chíikulo'ob yéetel ku nojba'alkúunsiko'ob tu yo'olal leti'obe', u jool le ka'ano' ma' kun je'ek'abta'al ti' leti'ob, mix ken u yokolo'ob te' Paraíso, tak ken máanak juntúul camello tu yich jump'éel aguja. Bey túuno' k bo'otik le máaxo'ob ku beetiko'ob k'aas.
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
yéetel ti' u kajnáalilo'ob Samud (k túuxtaj) u suku'un Saleh. tu ya'alaj, "Oh in kaajal! Adorar Allah! Mina'an mix jump'éel k'uj (adorar) utia'al tech Ba'ale' leti'. Jach jaajile', jump'éel prueba chika'an ts'o'ok u taal ti' teech ti' a Yuumtsil. Lela' (a) she-camel ti' Allah jach jump'éel signo utia'al tech. Cha' u alimentar u lu'umil Allah, ma' u beetik loob ti' leti', wa bey resultado tech sufrirá jump'éel tormento chi'ibal."
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
Ka túun tu kíimso'ob le ko'olelo', ka tu beetaj yéetel ka'anal ichil tu contra u t'aan u Yuumtsil. tu ya'alajo'ob, "¡Oh Saleh! E'es a amenaza to'on, wa jach jaaj teech juntúul ti' le mensajeros."
فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ
falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).
Bey u ka' u arrogante yóok'ol tuláakal ba'ax ka'ach prohibido. To'one' t-a'alaj ti'ob, "Beet a monos humildes."
وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).
Wa k k'áat ka'ach, je'el u líik'esik (u nivel) yéetel le (verso), ba'ale' leti'e' ka'ach inclinado ti' le yóok'ol kaaba' ka bin u (inferior) ts'íibolalo'ob, túun u ejemplo bey juntúul peek', wa tech perseguir tak náachil tech jóok'sik u lengua yéetel wa tech Cha' u jóok'sik u lengua (xan). Bey u kett'aanil le máaxo'ob ku p'atiko'ob k versículo'obo'. Bey u tsikbaltik le tsikbalo'ob uti'al u tuukulo'ob.
وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ
wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).
yéetel jach tu jaajil, yaan k chupik infierno yéetel infierno, castigando ya'ab ti' le jinn yéetel seres humanos. Yaan u puksi'ik'alo'ob, ba'ale' ma' u meyajtiko'ob uti'al u na'atiko'ob (u versículos Allah) yéetel yaan u yicho'ob (ba'ale') ma' u meyajtiko'ob uti'al u yiliko'ob (le chíikulo'ob u páajtalil Allah), yéetel yaan u xikino'ob (ba'ale') ma' u meyajtiko'ob uti'al u yu'ubiko'ob (u versículos Allah). leti'obe' bey ba'alche'ob, láayli' asab k'aastak. leti'obe' leti'obe' ku ma' kanáantiko'ob.
وَاَعِدُّوْا لَهُمْ مَّا اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ قُوَّةٍ وَّمِنْ رِّبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُوْنَ بِهٖ عَدُوَّ اللّٰهِ وَعَدُوَّكُمْ وَاٰخَرِيْنَ مِنْ دُوْنِهِمْۚ لَا تَعْلَمُوْنَهُمْۚ اَللّٰهُ يَعْلَمُهُمْۗ وَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يُوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ
wa a‘iddū lahum mastaṭa‘tum min quwwatiw wa mir ribāṭil-khaili turhibūna bihī ‘aduwwallāhi wa ‘aduwwakum wa ākharīna min dūnihim, lā ta‘lamūnahum, allāhu ya‘lamuhum, wa mā tunfiqū min syai'in fī sabīlillāhi yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).
Ka preparar yéetel tuláakal a Buka'aj u ba'al utia'al enfrentar le yéetel le muuk' yaantech yéetel u jinetes ku páajtal disuadir le enemigos u Allah, a enemigos yéetel aquellos uláak' u leti'ob ma' a k'ajóol; ba'ale' Allah u yojel. Je'el ba'ax ka xuupik tu bejil Allahe' yaan u bo'ota'al ti' teech yéetel ma' yaan u beeta'al loob ti' teech.
اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).
U ye'esajilo'ob le kuxtal yóok'ol kaaba' chéen bey ja' (cháak) ku k túuxtik tak ka'an, ku ts'o'okole' u yich le lu'uma' ku nojochtal ya'ab, yane' ku jaanta'al tumen wíinik yéetel ba'alche'ob. Tak ken le lu'uma' ts'o'ok u p'áatal perfecto ti' u ki'ichpanil yéetel adornado, ka u kajnáalilo'ob tuukultik seguramente yaan u poseer (cosechar u yich), k castigo ku taal ti' leti' tumen áak'ab wa tumen k'iin, ka k beetik (le cultivos) bey jump'éel hoz, bey wa ma' u brotó jo'oljeak. Bey k tsolik le chíikulo'ob (k páajtalil) ti' jump'éel kaaj ku ts'áaik tuukul.
وَيٰقَوْمِ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ قَرِيْبٌ
wa yā qaumi hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun qarīb(un).
¡Yéetel in kaajal! Lela' jump'éel ko'olel camello ti' Allah, bey jump'éel milagro uti'al tech, tune' p'atik u janal ti' u lu'umil Allah, ka ma' perturbar yéetel je'el perturbación ku causará u inmediatamente befallen (castigo)."
وَلَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰى قَالُوْا سَلٰمًا ۖقَالَ سَلٰمٌ فَمَا لَبِثَ اَنْ جَاۤءَ بِعِجْلٍ حَنِيْذٍ
wa laqad jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā qālū salāmā(n), qāla salāmun famā labiṡa an jā'a bi‘ijlin ḥanīż(in).
yéetel k mensajeros (ángeles) taalo'ob ti' Ibrahim yéetel ma'alob péektsil, tu ya'alajo'ob, "Ki'imak óolal." leti' (Ibrahim) tu núukaj, "Ki'imak óolal (ti' teech)." Bey u ma' ya'ab k'iin ka'ache', Ibrahim tu ts'áaj bak'el wakax asado.
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
leti' (Jacob) tu ya'alaj, "jach jaajile', a jóok'ol yéetel leti' (Yusuf) jach tu beetaj in yaatal in wóol yéetel tin chi'ichnaktaj u jaanta'al tumen lobos, ka' jo'op' u tech ka'ach descuidado tu yo'olal leti'."
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
Jach jaajile', tu ya'alajo'ob, "wa ku jaanta'al tumen juntúul lobo, kex to'on ti' le (k'a'am) múuch', túun Ba'axten supuesto to'on le ku sufrirán pérdidas."
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
tu ya'alajo'ob, "Oh k yuum! Jach jaajile', bino'on áalkab yéetel k p'atik Yusuf naats' k ba'alo'ob, ka'aj jaanta'ab tumen lobos; yéetel tech ciertamente ma' creerá to'on, kex k wa'alik u jaajile'."
وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ
wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).
Le ajawo' tu ya'alaj (ti' u jo'olpóopo'ob u kaajal), "Jach tu jaajile', tin wayak'taj tin wilaj siete wakaxo'ob poloktako'ob ku jaanta'alo'ob tumen siete wakaxo'ob bek'echtako'ob; siete tallos (u trigo) ya'ax yéetel le uláak' (siete tallos) tikin. O máako'ob prominentes! Tsol ti' teen yóok'ol le interpretación in wayak' wa je'el u páajtal u interpretar wayak'o'ob."
يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ
yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).
José, máak jach je'el u páajtal u confiar!, tsolik to'on ba'ax u k'áat u ya'al le siete polok wakaxo'ob ku jaanta'alo'ob tumen siete ko'olelo'ob bek'echtako'ob, siete ya'ax u yich trigo yéetel siete u yich trigo tikin, uti'al ka suunaken tu yiknal le kaajo' ka u yojéelto'ob.
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
Ka le caravana ts'o'ok u jóok'ol (ti' u lu'umil Egipto), u yuum tu ya'alaj, "Jach jaajile' tin wu'uyaj u book Yusuf, wa ma' ta acusado ti' teen u t'ona'an u tuukul (ba'axten supuesto habrías justificado teen)."
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
yéetel le wakaxo'ob tu beetaj; ti' leti'ob yaan ooxoj (tso'otsel tama) yéetel jejeláas beneficios utia'al tech, ka ti' leti'ob ku janal.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
tu beetaj tsíimino'ob, mula'ob yéetel burro'ob uti'al a nat'ik yéetel bey adorno. leti' beetmaj ba'ax ma' a wojel.
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
yéetel jach tu jaajil, ti' le ganado jach yaan jump'éel xook uti'al tech. k ts'áaik ti' teech yuk'ul ti' le ba'ax yaan ti' u nak' (ti' bix u) leche pura ichil suciedad yéetel k'i'ik'el, ba'ax ch'a'abil u tragar utia'al le máaxo'ob ku yuk'iko'ob.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).
Ka Allah tu beetaj najo'ob uti'al te'ex bey kúuchilo'ob uti'al a kajtal yéetel tu beetaj uti'al te'ex najo'ob (carpas) yéetel u yoot'el ba'alche'ob ku yu'uba'al sáasil (utia'al u bisik) ken viajaste yéetel ken kajlajech yéetel (xan tu beetaj) u tso'otsel taman, tso'otsel camello yéetel tso'otsel chivo, nu'ukulo'ob wotoch yéetel ki'imak óolal jump'éel k'iin.
اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).
Allah chéen ts'o'ok u prohibido ti' teech ba'alche'ob kimen, k'i'ik'el, u bak'el k'éek'eno', yéetel le ba'ax ts'o'ok u dedicado ti' uláak' u Allah. Ba'ale' je'el máaxak ku obligarta'al u jaantiko'ob, mix u ts'íiboltik mix u k'astal le límites, túun jaaj, Allah jach Oft-Forgiving, Most Merciful.
وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا
wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).
yéetel mixba'al ku jets'ik k túuxtik (ti' teech) señales (k páajtalil), excepto tuméen le (signos) séen sido tuus tumen máako'ob anteriores. yéetel k ts'áaj ti' u kaajil Samud jump'éel ko'olel camello (bey jump'éel milagro) ku páajtal u yila'al, ba'ale' tu ch'a'apachto'ob (le ko'olel camello). yéetel ma' t túuxtaj le chíikulo'oba' chéen uti'al k sajakkúuntik.
وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا
wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).
yéetel ka tukultik ma' táan u weenlo'ob, ba'ale' táan u weenlo'ob; yéetel k sutko'ob paachil yéetel paachil ti' le derecha yéetel le izquierda, ka' jo'op' u u peek'o'ob ku t'i'it'pajal u k'abo'ob tu táan u jool le áaktuno'. Wa ka wiliko'obe', jach jaaj ka náachtal ti' leti'ob ka jach tu jaajil yaan a chu'upul yéetel saajkil ti' leti'ob.
سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ
sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).
Ka' ts'o'oke' (yaan máako'ob) ku ya'aliko'ob, "(U meyaj ku) óoxtúul (máako'ob), u kantúule' leti' le peek'o'," yéetel (láak'o'ob) ku ya'aliko'ob, "(U meyaj ku leti'obe') jo'op'éel (máako'ob), u seis leti' le peek'o'," bey jump'éel adivinación yóok'ol le sobrenatural; yéetel (uláak') tu ya'alaj, "(u meyaj ku) leti' siete (máako'ob), le ocho leti' le peek'o'." Wa'al (Muhammad), "In Yuumtsil u yojel u meyaj ku asab ma'alo'ob; Mix máak u yojel u (meyaj ku) excepto jump'éel pocos." Le o'olale', ma' a (Muhammad) discutir tu yo'olal leti'ob, excepto utia'al u argumentos externos yéetel ma' k'áatik ti' mixmáak tu yo'olal leti'ob (le táankelem xi'ipalalo'obo').
قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى
qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.
leti'e' (Moisés) tu ya'alaj, "Lela' in xóolte', kin k'ubik in wóol ti' leti', ka kin jóok'sik (le') yéetel leti' uti'al (janal uti'al) in chivo'ob, ka uti'al teen láayli' yaan uláak' beneficios."
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
janal yéetel janal a ba'alche'ob. Jach jaajile', ti' lelo', yaan chíikulo'ob (u nojochil Allah) uti'al máako'ob ku na'atiko'ob.