۞ كُلُّ الطَّعَامِ كَانَ حِلًّا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِلَّا مَا حَرَّمَ اِسْرَاۤءِيْلُ عَلٰى نَفْسِهٖ مِنْ قَبْلِ اَنْ تُنَزَّلَ التَّوْرٰىةُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِالتَّوْرٰىةِ فَاتْلُوْهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
kulluṭ-ṭa‘āmi kāna ḥillal libanī isrā'īla illā mā ḥarrama isrā'īlu ‘alā nafsihī min qabli an tunazzalat-taurāh(tu), qul fa'tū bit-taurāti fatlūhā in kuntum ṣādiqīn(a).
इझ्राएलाच्या भुरग्यां खातीर सगळें जेवण हलाल आसता, फकत तोरा उक्ते जावचे पयलीं इझ्राएलान (जाकोब) बंदी घाल्लें जेवण सोडल्यार. म्हण (मुहंमद), "म्हळ्यार तोरात घेवन वाचात, तुमी खरे लोक आसल्यार."
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
आनी अनाथांक (जे व्हडले) तांकां तांची संपत्ती दिवची, बऱ्याची अदलाबदल वायटा कडेन करची न्हय आनी तांची गिरेस्तकाय तुमच्या वांगडा खावची न्हय. खरेंच (आदान-प्रदान आनी खावपाची कृती) हें व्हडलें पाप.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
हे तुमी विस्वास दवरतात! अल्लान तुमकां जाय तें बरें करपाक बंदी घालूंक नाकात आनी मर्यादा वयर वचूंक नाकात. खरेंच मर्यादा उल्लंघन करपी लोक अल्लाक आवडना.
مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ
mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).
बहिरा, साईबा, वसीला आनी हाम हांचे अस्तित्व अल्ला केन्नाच थारायना. पूण काफिर लोक अल्लाचेर फट सोदून काडटात आनी तातूंतले चडशे समजना.
وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ
wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).
आनी तांणी म्हणलें (तांच्या मता प्रमाण), "ह्यो प्रतिबंधीत पशुधन आनी शेतकी उत्पादनां, तीं खावंक फावना, आमकां जाय ते सोडल्यार." आनी अशेय जनावर आसात, जांकां चडपाक बंदी (परवानगी ना) आनी अशेय पशुधन आसात जे (कत्तल करतना) अल्लाचें नांव घेवंक शकनात, हें अल्लाचेर फट. फुडाराक अल्ला तांणी केल्ल्या सगळ्या गजालींचें इनाम दितलो.
وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ
wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).
आनी तांणी म्हणलें (तशेंच), "ह्या पशुधनाच्या पोटांत जें आसा तें खास करून आमच्या दादल्यां खातीर, तें आमच्या बायलां खातीर हरम." आनी पोटांत जें आसा तें (जल्म जालें) जाल्यार मागीर सगळ्यांक तें (खावंक) मेळटा. फुडाराक अल्ला तांकां तांच्या निर्णयाचें इनाम दितलो. खरेंच अल्ला हो सर्वज्ञ, सर्वज्ञ.
قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ
qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).
खरेंच, तेच हारपी जे आपल्या भुरग्यांक ज्ञान नासतना अज्ञानांतल्यान मारतात, आनी फकत अल्लाचेर फट कल्पना करून अल्लान तांकां दिल्लें पोट भरपाचेर बंदी घालपी. खरेंच ते मार्गभ्रश्ट जाल्यात आनी तांकां मार्गदर्शन मेळना.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
जोडयेन आठ शेतांतलीं जनावरां (चार जोडयो) आसतात; मेंढरांची जोडी आनी बोकड्यांची जोडी. म्हणचें, "दोन दादल्यां मदीं वा दोन बायलां मदीं अल्लान कितें बंदी घाल्या वा दोनूय मादींच्या पोटांत कितें आसा? तुमी सत्यवादी आसल्यार म्हाका गिन्यानाचेर आदारून समजा."
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
आनी उंटाकडल्यान जोडी आनी गायकडल्यान जोडी. म्हणात, "दोन दादल्यां मदीं वा दोन बायलां मदीं कितें बंदी आसा, वा दोनूय मादींच्या पोटांत कितें आसा? अल्लान तुमचे खातीर हें थारायलें तेन्ना तुमी साक्षीदार आशिल्ले? अल्ला आड फट सोदून काडून लोकांक गिन्यान नासतना मार्गभ्रश्ट करपी लोकां परस कोण चड अन्यायी?" खरेंच अल्ला अन्यायी लोकांक मार्गदर्शन करचो ना.
قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ
qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).
म्हण (मुहंमद) "अल्लान हें बंदी घाल्या हें सिध्द करपाक शकतले अशे तुमचे गवाय हाड." ते गवाय दितात जाल्यार तुमी तांचे वांगडा गवाय दिवंक फावना (तशेंच). आमच्या श्लोकांक नाकारपी आनी परलोकाचेर विस्वास दवरनाशिल्ल्या लोकांच्या इत्सा प्रमाणें वचूं नाकात आनी ते देवा कडेन भागीदार जोडटात.
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
म्हणचें (मुहंमद), "अल्लान आपल्या नोकरांक आनी बऱ्या पोट भरपाक दिल्ले अलंकार कोणे मना केल्यात? म्हणात, "हें सगळें ह्या संवसाराच्या जिविताचेर विस्वास दवरपी लोकां खातीर, आनी खासा करून (फकत तांकां) कयामताच्या दिसा. " अशे तरेन आमी जाणकारांक आयत स्पश्ट करतात.
اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ
innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).
खरेंच तुमी बायलांक न्हय तर दादल्यां खातीर आपली कामवासना उक्तायल्या. तुमी खरेंच एक ओव्हररीचिंग लोक.”
اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ
innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
खरें म्हणल्यार (हराम म्हयनो) कळाव केल्यार फकत अविश्वास वाडटा. काफिरांक हाका लागून (स्थगीत करप) चुकीची वाट काडटात, ते एका वर्सा कायदेशीर करतात आनी दुसऱ्या वर्सा बेकायदेशीर करतात, जाका लागून अल्लान मना केल्ल्या गजालींच्या संख्ये प्रमाण तांकां अनुरूप जाता आनी त्याच वेळार अल्लान बंदी घाल्ली गजाल कायदेशीर करतात. (सैतानान) तांचीं वायट कर्तुबां तांकां सोबीत दिसलीं. आनी अल्ला काफिरांक मार्गदर्शन करिना.
قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ
qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).
म्हण (हे मुहंमद), “अल्लान तुका घाल्ली रजत म्हाका कळोवची, आनी तुवें तातूंतली कांय बेकायदेशीर आनी कांय कायदेशीर केल्या.” म्हणात, “अल्लान तुमकां (हाचे खातीर) परवानगी दिल्या काय तुमी अल्लाचेर गजाली सोदून काडटात?”
وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ
wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).
आनी मुश्रिकांनी म्हणलें, "अल्लान इत्सा केल्यार आमी ताचे सोडून हेर कितेंच उपासना करचे नात, आमी वा आमच्या बापायंक, तशेंच (वा) ताचे (परवानगे बगर) आमी खंयच्याय गजालीचेर बंदी घालचे नात." तांचे आदले लोक अशें करताले. फकत (देवाचो संदेश) स्पश्टपणान पावोवप हें प्रेषितांचें कर्तव्य न्हय?
وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ
wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).
आनी तुमची जीब "हें हलाल आनी हें हरम" अशें खोटें म्हणटा ताचे विशीं अल्लाचेर फट सोदून काडपाक सांगूं नाकात. खरेंच अल्लाचेर फट उलोवपी लोक येसस्वी जावचे नात.
يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكَۚ تَبْتَغِيْ مَرْضَاتَ اَزْوَاجِكَۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
yā ayyuhan-nabiyyu lima tuḥarrimu mā aḥallallāhu lak(a), tabtagī marḍāta azwājik(a), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
हे पैगंबर! अल्लान तुमकां जें कायदेशीर केलां तें तुमी कित्याक मना करतात? तुमकां तुमच्या बायलांक खोशी करपाची आसा? आनी अल्ला हो क्षमाशील, दयाळू.
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ
mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).
जो सगळ्या बऱ्याक आडखळ हाडटा, जो मर्यादे भायर वचून पातकांनी भरिल्लो आसता;