اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).
Mu by’ukuri, abatemera ni kimwe kuri bo, waba wowe (Muhammadi) ubaraburiye cyangwa utababuriye, ntibazemera.
وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).
Kandi ubwire inkuru nziza abemeye kandi bagakora ibikorwa byiza, ko bazahabwa ubusitani munsi y’imigezi. Igihe cyose bahawe imbuto ziturutse mu ijuru nk'ibibatunga, bavuga bati: "Ibi ni byo twahawe mbere." Bahawe (imbuto zisa). Aho ni ho babona abagore beza. Baguma muri bwo.
اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ
innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).
Mu by’ukuri, twagutumye (Muhammadi) ku kuri, nk'umutanga inkuru nziza n'umuburo, kandi ntuzabazwa (uzabazwa) ku byerekeye abatuye mu muriro.
كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Abantu (mbere) bari abantu bamwe. Hanyuma Allah yohereza abahanuzi (kugira ngo) batangaze inkuru nziza n'imiburo. Kandi aboherereza igitabo kirimo ukuri, kugira ngo bacire imanza abantu ku bintu baburanamo. Kandi abatavuga rumwe ni abahawe (igitabo), nyuma y'uko ibimenyetso bisobanutse bibagezeho, kubera ishyari hagati yabo. Bityo, ku bushake bwe, Allah ayobora abemera ukuri baburanaho. Allah ayobora uwo ashaka mu nzira igororotse.
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
Kandi nk'umuntu uhamya Torah yabanjirije iyanjye, kandi kugira ngo mbashyire mu mategeko amwe mu yo mwabujijwe. Kandi nje kubazanira ikimenyetso (igitangaza) kivuye ku Mwami wanyu. Nuko rero nimutinye Imana kandi munyumvire.
لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
Mu by’ukuri, Allah yahaye ineza abemera ubwo (Allah) yabohererezaga Intumwa (Muhammadi) ikomoka muri bo, ikabasomera imirongo yayo, ikeza roho zabo, inabigisha igitabo (Qur'an) n'ubwenge (Sunnah), nubwo mbere bari mu makosa agaragara.
رَبَّنَا وَاٰتِنَا مَا وَعَدْتَّنَا عَلٰى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيْعَادَ
rabbanā wa ātinā mā wa‘attanā ‘alā rusulika wa lā tukhzinā yaumal-qiyāmah(ti), innaka lā tukhliful-mī‘ād(a).
Nyagasani wacu, duhe ibyo wadusezeranyije binyuze ku ntumwa zawe. Kandi ntudusuzugure ku munsi w'imperuka. Mu by'ukuri, ntabwo wica isezerano na rimwe.
رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا
rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).
Intumwa zari abatanga inkuru nziza n'ababurira, kugira ngo hatazabaho impamvu y'uko abantu bajya impaka na Allah nyuma y'uko intumwa zoherejwe. Allah ni Umushoborabyose, ni Umunyebwenge.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ
yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Yemwe bantu b'igitabo! Mu by'ukuri, Intumwa yacu yageze aho muri, ibasobanurira (amategeko yacu) igihe intumwa zahagarikwaga, kugira ngo mutavuga muti: "Nta muntu waje kuri twe, nta n'umwe udutangariza inkuru nziza cyangwa umuburira." Mu by'ukuri, haje umutangariza inkuru nziza n'umuburira, kandi Allah ni We Mushoborabyose kuri byose."
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ
yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
Yewe Intumwa! Tanga ibyo Umwami wawe yaguhishuriye. Niba udakoze (ibyo wategetswe gukora) bivuze ko utarimo gutangaza ubutumwa bwe. Kandi Allah arakurinda abantu (ibyago). Mu by'ukuri, Allah ntabwo ayobora abatemera.
قُلْ اَيُّ شَيْءٍ اَكْبَرُ شَهَادَةً ۗ قُلِ اللّٰهُ ۗشَهِيْدٌۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاُوْحِيَ اِلَيَّ هٰذَا الْقُرْاٰنُ لِاُنْذِرَكُمْ بِهٖ وَمَنْۢ بَلَغَ ۗ اَىِٕنَّكُمْ لَتَشْهَدُوْنَ اَنَّ مَعَ اللّٰهِ اٰلِهَةً اُخْرٰىۗ قُلْ لَّآ اَشْهَدُ ۚ قُلْ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّاِنَّنِيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ
qul ayyu syai'in akbaru syahādah(tan), qulillāhu syahīdum bainī wa bainakum, wa ūḥiya ilayya hāżal-qur'ānu li'unżirakum bihī wa man balag(a), a'innakum latasyhadūna anna ma‘allāhi ālihatan ukhrā, qul lā asyhad(u), qul innamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa innanī barī'um mimmā tusyrikūn(a).
Vuga uti (Muhammadi), "Ni nde uhamya ukomeye?" Vuga uti: "Allah, ni umuhamya hagati yanjye namwe. Iyi Qur'an yahishuwe kugira ngo mbahe umuburo mwebwe n'abaza kuri yo (Qur'an). Mushobora guhamya ko hari izindi mana hamwe na Allah?" Vuga uti: "Sinshobora guhamya." Vuga uti: "Mu by'ukuri, ni We wenyine Imana Ishoborabyose kandi ndi umwere ku kintu cyose mufatanya (na Allah)."
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ فَمَنْ اٰمَنَ وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), faman āmana wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).
Intumwa twohereje zari zigamije gutanga inkuru nziza no gutanga imiburo. Uwemera wese agakosora, nta bwoba kuri we kandi nta gahinda.
وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).
Ubaburire (Korani) abatinya guteranira imbere y'Umwami wabo (ku munsi w'imperuka), ko nta murengera cyangwa umuvugizi (ubafasha) ubafitiye uretse Allah, kugira ngo babone ubunyamuneza.
اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ
ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).
Ni bo (abahanuzi) bayobowe n'Imana, bityo mukurikize ubuyobozi bwabo. Vuga uti (Muhammadi), "Ntacyo ngusaba kugira ngo umpe indishyi yo gutangaza (Koruani)." Koruani si ikindi uretse umuburo ku (bantu bose) ku isi yose.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).
Kandi iki (Qur'an), igitabo twamanuye gifite imigisha myinshi, gihamya ibitabo byahishuwe mbere, bityo ukabaha umuburo (abatuye) Ummul Qura (Mecca) n'abayikikije. Abantu bemera ubuzima bwa nyuma y'urupfu barabyemera (Qur'an), kandi bahora basenga.
يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ
yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).
Yemwe itsinda ry'abajini n'abantu! Ese intumwa ntizaje muri mwe, zikabagezaho imirongo yanjye, zikababurira ku nama y'uyu munsi? Baramusubiza bati: "(Yego, turi abahamya bacu." Ariko bashutswe n'ubuzima bw'iyi si, kandi babaye abahamya ubwabo, ko ari abahakana Imana.
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ رَّبُّكُمْ ذُوْ رَحْمَةٍ وَّاسِعَةٍۚ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهٗ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
fa in każżabūka faqur rabbukum żū raḥmatiw wāsi‘ah(tin), wa lā yuraddu ba'suhū ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
Nibakubeshya rero, uvuge uti: "Nyagasani wawe afite imbabazi nyinshi, kandi igihano cye ku banyabyaha ntikibura."
كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ
kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).
(Iki ni cyo gitabo cyahishuriwe (yewe Muhamadi); ntukigireho ikibazo, kugira ngo ugitangeho umuburo kandi kibe isomo ku bemera Imana.
اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Ndabagezaho ubutumwa bw'Umwami wanjye, ndabagira inama, kandi nzi ibyo mutazi bivuye kuri Allah.
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).
Kandi se muratangaye ko urwibutso rwaturutse ku Mwami wanyu ruturutse ku muntu wo muri mwe, kugira ngo ababurire kandi mube indahemuka, kandi mubone imbabazi?
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).
Kandi muratunguwe no kuba urwibutso rwabagezeho ruturutse kuri Nyagasani wanyu binyuze ku mugabo wo muri mwe, kugira ngo ababurire? Mwibuke igihe yabashyiraga abasimbura nyuma ya ba Nuhu, akabatoranya mu mbaraga no mu bunini. Mwibuke ineza za Allah kugira ngo mugire intsinzi.
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
No ku bantu ba Samud (Twohereje) umuvandimwe wabo Saleh, aravuga ati: "Yemwe bantu banjye! Musenge Imana! Nta yindi mana (gusenga) kuri mwe uretse Yo. Mu by'ukuri, ikimenyetso gisobanutse cyabagezeho kivuye ku Mwami wanyu. Iyi ngamiya y'ingore iturutse kuri Allah ni ikimenyetso kuri mwe. Nimuyireke irishe ubutaka bw'Imana, ntimukayigireho ingaruka mbi, bitabaye ibyo muzagira imibabaro ibabaje."
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).
Hanyuma (Saleh) arabasiga, aravuga ati: "Yemwe bantu banjye! Mu by'ukuri, nababwiye ubutumwa bw'Umwami wanjye kandi ndabagira inama. Ariko ntimukunda abantu batanga inama."
وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Kandi ntimukicare mu nzira iyo ari yo yose mutera ubwoba no kubuza abemera inzira ya Allah no gushaka kuyiyobya. Mwibuke igihe mwari bake, Imana yongera umubare wanyu. Kandi mwitondere ibiba ku bakora ibyangiza.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).
Nuko Shuaib abasiga aho aravuga ati: "Yemwe bantu banjye! Mu by'ukuri, nababwiye ubutumwa bw'Umwami wanjye kandi ndabagira inama. None se nzababara nte abatemera?"
اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ
awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).
Ese ntibagaragaza ko mugenzi wabo (Muhammadi) atari umusazi, ahubwo ari umuburira usobanutse gusa?
قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).
Vuga uti (Muhammadi): "Nta bubasha mfite bwo kungirira akamaro cyangwa kwirinda ikibi keretse icyo Imana ishaka. Iyo nza kumenya ibitagaragara, nari gukora ibyiza byinshi bishoboka kandi nta kibi cyaba kimbayeho. Ndi umuburira gusa, kandi ndi umutangariza inkuru nziza abemera."
اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ
akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).
Ntibitangaje ko abantu batangazwa n'uko twahishuriye umugabo muri bo, tuti: "Burira abantu kandi ushimishe abemera ko bafite umwanya ukomeye imbere y'Imana." Abahakanyi baravuze bati: "Uyu mugabo (Muhammadi) ni umupfumu koko."
وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).
Kandi twahishuriye Musa na murumuna we tuti: "Mufate amazu menshi mu Misiri kugira ngo abantu banyu babemo, kandi mugire amazu yanyu ahantu ho gusengera, kandi musenge kandi mushimishe abemera Imana."
اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنَّنِيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌۙ
allā ta‘budū illallāh(a), innanī lakum minhu nażīruw wa basyīr(un).
kugira ngo mutagira undi musenga uretse Allah. Mu by'ukuri, njye (Muhammadi) ndi umuburira kandi nkabazanira inkuru nziza iturutse kuri we.
فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ
fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).
Rero birashoboka ko wowe (Muhammadi) ushaka kureka bimwe mu byahishuwe, kandi igituza cyawe kikaba gito kubera ibyo, kuko bazavuga bati: "Kuki ubutunzi butamumanuriwe cyangwa Malayika akaza hamwe na we?" Mu by'ukuri, uri umuburira gusa kandi Allah ni we murinzi wa byose.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).
Kandi koko, twohereje Nuhu ku bantu be, (aravuga ati): “Mu by’ukuri, ndi umuburo usobanutse kuri mwe,
اَنْ لَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ اَلِيْمٍ
allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin alīm(in).
kugira ngo udasenga undi muntu uwo ari we wese uretse Allah. Mu by'ukuri ndatinya ko uzahanwa ku munsi ubabaje cyane.
حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
Rero iyo intumwa zitagifite icyizere (ku byerekeye ukwizera kw'abantu bazo) kandi zikemera ko zabeshyewe, nibwo (intumwa) ziza kudufasha, hanyuma zizakizwa n'uwo dushaka. Kandi igihano cyacu ntigishobora kwangwa n'abanyabyaha.
وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ
wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).
Abahakanyi baravuga bati: “Kuki atabonye ikimenyetso (igitangaza) cyavuye kuri Nyagasani we?” Mu by’ukuri, uri umuburira gusa, kandi kuri buri bwoko hari umuntu utanga ubuyobozi.
كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ
każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).
Bityo, twakohereje (Muhammadi) ku bantu benshi bapfuye, kugira ngo ubasomere (Korani) twaguhishuriye, nubwo batemera Imana Nyirimpuhwe. Vuga uti: "Ni we Mwami wanjye, nta yindi mana ibaho uretse we; ni we wenyine niringira kandi ni we wenyine nicuza."
وَاَنْذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيْهِمُ الْعَذَابُۙ فَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رَبَّنَآ اَخِّرْنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۙ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَۗ اَوَلَمْ تَكُوْنُوْٓا اَقْسَمْتُمْ مِّنْ قَبْلُ مَا لَكُمْ مِّنْ زَوَالٍۙ
wa anżirin-nāsa yauma ya'tīhimul-‘ażāb(u), fa yaqūlul-lażīna ẓalamū rabbanā akhkhirnā ilā ajalin qarīb(in), nujib da‘wataka wa nattabi‘ir-rusul(a), awalam takūnū aqsamtum min qablu mā lakum min zawāl(in).
Kandi tanga umuburo (Muhammadi) ku munsi (igihe) igihano kizabageraho, hanyuma abakora ibibi bazavuga bati: "Nyagasani, duhe amahirwe (yo kugaruka ku isi) nubwo yaba akanya gato, tuzumvira uguhamagara kwawe kandi tuzakurikira intumwa." (Barabwiwe bati): "Ntabwo mwarahiye mbere (ku isi) ko mutazigera murimbuka?"
هٰذَا بَلٰغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوْا بِهٖ وَلِيَعْلَمُوْٓا اَنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّلِيَذَّكَّرَ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
hāżā balāgul lin-nāsi wa liyunżarū bihī wa liya‘lamū annamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa liyażżakkara ulul-albāb(i).
Kandi iyi (Korowani) ni ibisobanuro (bitunganye) ku bantu, kugira ngo baburirwe muri ubwo buryo, kugira ngo bamenye ko ari yo Mana imwe rukumbi, kandi abantu bafite ubwenge bazirikane.
۞ نَبِّئْ عِبَادِيْٓ اَنِّيْٓ اَنَا الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُۙ
nabbi' ‘ibādī annī anal-gafūrur-raḥīm(u).
Bwira abagaragu banjye ko ndi Nyir'imbabazi, Nyir'impuhwe nyinshi,
وَاَنَّ عَذَابِيْ هُوَ الْعَذَابُ الْاَلِيْمُ
wa anna ‘ażābī huwal-‘ażābul-alīm(u).
kandi koko igihano cyanjye ni igihano kibabaza cyane.
وَقُلْ اِنِّيْٓ اَنَا النَّذِيْرُ الْمُبِيْنُۚ
wa qul innī anan-nażīrul-mubīn(u).
Kandi uvuge uti (Muhammadi): "Mu by'ukuri ndi umuburo usobanutse."
يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ
yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).
Yohereje abamarayika bazana amahishurirwa hamwe n'amategeko ye ku bo yashatse mu bagaragu be, (avuga), ari bo, "Mwibuke (abagaragu banjye) ko nta yindi mana iriho uretse njye, bityo mutinye."
تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).
Ndahiye Imana, mu by’ukuri twohereje (intumwa) ku bantu babanjirije wowe (Muhammadi), ariko Satani yarabahinduye ibikorwa byabo (bibi) biba byiza, bityo (Satani) aba umuyobozi wabo uyu munsi kandi bazahabwa igihano kibabaza cyane.
وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِۗ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ ࣖ
wa yauma nab‘aṡu fī kulli ummatin syahīdan ‘alaihim min anfusihim wa ji'nā bika syahīdan ‘alā hā'ulā'(i), wa nazzalnā ‘alaikal-kitāba tibyānal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmataw wa busyrā lil-muslimīn(a).
Kandi (wibuke) umunsi (igihe) twashyizeho umuhamya muri buri bwoko kuri bo, kandi twakuzaniye (Muhammadi) kugira ngo ube umuhamya kuri bo, kandi twagushyiriyeho igitabo (Qur'an) kugira ngo gisobanure byose, nk'ubuyobozi, ndetse n'imbabazi n'inkuru nziza ku bemera Imana (Abayisilamu).
مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا
manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).
Umuntu wese ukora ibihuje n'ubuyobozi bwa (Allah), mu by'ukuri ni ku bw'umutekano we; kandi umuntu wese uyoba, igihombo nyakuri ni ku bwe. Kandi umunyabyaha ntashobora kwihanganira ibyaha by'undi, ariko ntituzamuhana kugeza igihe twohereje intumwa.
وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ
wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).
Kandi twamanuye (Qur'an) mu kuri, kandi (Qur'an) yamanuye (izanye) ukuri, kandi twagutumye (Muhammadi), kugira ngo ube umutangazi w'inkuru nziza n'umuburira gusa.
قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ
qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).
nk'ubuyobozi bugororotse, kugira ngo aburire ibihano bibabaza cyane biturutse iruhande rwe no kubwira abemera Imana bakora ibikorwa byiza ko bazahabwa ibihembo byiza,
وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ
wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).
No kuburira abavuga bati: "Allah yafashe umwana."
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا
wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).
Kandi ntabwo twohereje intumwa ahubwo ni abatanga inkuru nziza n'ababurira, ariko abatemera baravuguruzanya mu buryo bw'ibinyoma kugira ngo bashobore gusenya ukuri, kandi bagasebya imirongo yanjye n'ibyo baburiwe.
فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِيْنَ وَتُنْذِرَ بِهٖ قَوْمًا لُّدًّا
fa innamā yassarnāhu bilisānika litubasysyira bihil-muttaqīna wa tunżira bihī qaumal luddā(n).
Mu by’ukuri rero, twayigize yoroshye (Korowani) mu rurimi rwawe (Muhammadi), kugira ngo uyikoreshe mu gutanga ubutumwa bwiza ku bantu b’abakiranutsi, kandi kugira ngo utange umuburo ku bantu batumvira.