وَمَكَرُوْا وَمَكَرَ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ ࣖ

wa makarū wa makarallāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).

Mpe bango (ba kafi) bakosaki, yango wana Allah azongisaki mabe na bokosi. Mpe Allah azali mozongisi mabe ya bokosi oyo aleki malamu.

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ اَكٰبِرَ مُجْرِمِيْهَا لِيَمْكُرُوْا فِيْهَاۗ وَمَا يَمْكُرُوْنَ اِلَّا بِاَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā fī kulli qaryatin akābira mujrimīhā liyamkurū fīhā, wa mā yamkurūna illā bi'anfusihim wa mā yasy‘urūn(a).

Mpe boye na mboka nyonso Toponi bakonzi mabe mpo na kosala bokosi kati na yango, kasi bamikosaka kaka kozanga koyeba yango.

وَاِذَا جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ قَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ حَتّٰى نُؤْتٰى مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ رُسُلُ اللّٰهِ ۘ اَللّٰهُ اَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسٰلَتَهٗۗ سَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا صَغَارٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعَذَابٌ شَدِيْدٌۢ بِمَا كَانُوْا يَمْكُرُوْنَ

wa iżā jā'athum āyatun qālū lan nu'mina ḥattā nu'tā miṡla mā ūtiya rusulullāh(i), allāhu a‘lamu ḥaiṡu yaj‘alu risālatah(ū), sayuṣībul-lażīna ajramū ṣagārun ‘indallāhi wa ‘ażābun syadīdum bimā kānū yamkurūn(a).

Mpe tango verset moko ekomi epai na bango, balobaka: «Tokondima (tokondima) te kino ekopesama na biso lokola oyo epesamaki na bantoma ya Allah ». Allah ayebi malamu esika nini atie mosala na Ye ya ntoma. Bato oyo basalaka masumu bakomemama soni liboso ya Allah mpe etumbu ya makasi mpo na bokosi oyo basali.

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

To bazali koyoka ete bazali na libateli na etumbu ya Allah (oyo bakanisaki te)? Moto moko te ayokaka libateli na etumbu ya Allah longola se baye babungi.

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

Farao alobaki: "Mpo na nini bondimi ye liboso napesa bino ndingisa? Kutu, oyo ezali mpenza mayele mabe oyo okani na engumba oyo, mpo na kobengana bafandi na yango. Na sima bokoyeba (ba conséquences ya misala na bino) .

وَاِذْ يَمْكُرُ بِكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِيُثْبِتُوْكَ اَوْ يَقْتُلُوْكَ اَوْ يُخْرِجُوْكَۗ وَيَمْكُرُوْنَ وَيَمْكُرُ اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ خَيْرُ الْمٰكِرِيْنَ

wa iż yamkuru bikal-lażīna kafarū liyuṡbitūka au yaqtulūka au yukhrijūk(a), wa yamkurūna wa yamkurullāh(u), wallāhu khairul-mākirīn(a).

Mpe (bomikundola), tango ba kafier (Quraish) bakanisaki kosala mayele mabe na yo (Muhammad) mpo na kokanga mpe kokanga yo to koboma yo, to kobengana yo. Ba créer déception mpe Allah a échouaki déception. Allah azali movengeur ya bokosi oyo aleki malamu.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

Mpe tango Topesaka bato mawa, sima ya kobetama na likama, mbala moko basalaka bokosi nionso (contre) bilembo na Biso. Loba: «Allah akozala na retribution ya mbangu koleka (mpo na bokosi wana) ». Ya solo, Baanzelu na Biso bamoni bokosi na bino.

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

Bongo bayaki epai ya tata na bango na mpokwa na kolela.

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

Na yango, tango mwasi ayokaki kofinga na bango, abengisi basi mpe abongisaki kiti mpo na bango, mpe moko na moko na bango apesaki mbeli (mpo na kokata bilei), sima alobi (na Yusuf), "Bima (milakisa) epai na bango." Tango basi bamoni ye, bakamwaki na (kitoko na ye), pe bango (kozanga koyeba) bazokisaki maboko na bango moko. Tango azali koloba, "Allah oyo aleki ya kokoka, oyo azali moto te. Oyo azali solo anzelu ya lokumu."

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

Yango ezali mwa nsango oyo emonanaka te oyo Tobimiseli bino (Muhammad); ata soki bozalaki pembeni na bango te, tango bandimaki kobongisa mayele mabe (kotia Yozefe na libulu).

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

Bongo ezali Nzambe nde abatelaka molimo nyonso na oyo esalaka (ndenge moko na basusu)? Bazali ba partenaires pona Allah. Loba: “Tótánga bizaleli na bango.” To olingi koyebisa Allah oyo ayebaki te na mabele, to (koloba na ntina na yango) ezali kaka liloba moko na mbotama. Kutu, mpo na bato oyo bazangi kondima, bokosi na bango ekomisamaka lokola kitoko, mpe bapekisami na nzela (ya malamu). Mpe oyo Allah akobungisa nzela, moto oyo akokamba ye azali te.

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

Mpe ya solo, baye bazalaki liboso na bango (ba infidèles ya Mecca) basalaki bokosi, kasi bokosi nyonso ezalaki na nguya ya Allah. Ayebi oyo moto nyonso azali kosala makasi mpo na yango, mpe baoyo bandimaka Nzambe te bakoyeba mpo na nani esika ya nsuka (ya malamu) ezali.

وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ

wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).

Mpe ya solo, basali bokosi atako Allah (ayebi mpe akopesa mbano) bokosi na bango. Mpe ya solo bokosi na bango ezali na makoki te ya kosilisa bangomba.

قَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتَى اللّٰهُ بُنْيَانَهُمْ مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

qad makaral-lażīna min qablihim fa atallāhu bun-yānahum minal-qawā‘idi fa kharra ‘alaihimus-saqfu min fauqihim wa atāhumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Ya solo, baye bazalaki liboso na bango basalaki mwango, yango wana Allah abebisaki bandako na bango uta na miboko na yango, sima ba toits ekweyaki likolo na bango uta likolo, mpe minyoko eyaki epai na bango uta esika basosolaki te.

اَفَاَمِنَ الَّذِيْنَ مَكَرُوا السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّخْسِفَ اللّٰهُ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَۙ

afa aminal-lażīna makarus-sayyi'āti ay yakhsifallāhu bihimul-arḍa au ya'tiyahumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

bongo baye basalaka bokosi ya mabe bayokaka libateli (na likama) kozala kozindisama na mabele na Nzambe (Allah) elongo na bango, to (na) etumbu oyo ezali koya epai na bango uta na nzela oyo bayebi te,

ثُمَّ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى وَاَخَاهُ هٰرُوْنَ ەۙ بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

Ṡumma arsalnā mūsā wa akhāhu hārūn(a), bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

Na sima Totindaki Moize na ndeko na ye Harun na bilembo na Biso pe bilembeteli ya polele, .

وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa makarū makraw wa makarnā makraw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Mpe bakanisaki mwango, mpe Biso tosalaki mwango, nzokande bayebaki te.

فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ اَنَّا دَمَّرْنٰهُمْ وَقَوْمَهُمْ اَجْمَعِيْنَ

fanẓur kaifa kāna ‘āqibatu makrihim annā dammarnāhum wa qaumahum ajma‘īn(a).

Bongo tala nini ezalaki mbano ya mayele mabe na bango, ete Tobebisa bango mpe bato na bango banso elongo.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Mpe baye batalelami lokola bato ya bolembu balobaka na baye bazali na lolendo ete, "(Te!) Ezali mpenza bokosi (na bino) na butu mpe moi (oyo ezali kopekisa biso), ntango bozali kobenga biso tozanga kondima Allah mpe tokoma baninga na Ye." Bamonisaki mawa ntango bamonaki libebi. Mpe Totie minyɔlɔlɔ na nkingo ya baye bandimi te. Bazwaka mbano te kasi engebene na oyo basali.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعِزَّةَ فَلِلّٰهِ الْعِزَّةُ جَمِيْعًاۗ اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهٗ ۗوَالَّذِيْنَ يَمْكُرُوْنَ السَّيِّاٰتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ۗوَمَكْرُ اُولٰۤىِٕكَ هُوَ يَبُوْرُ

man kāna yurīdul-‘izzata falillāhil-‘izzatu jamī‘ā(n), ilaihi yaṣ‘adul-kalimuṭ-ṭayyibu wal-‘amaluṣ-ṣāliḥu yarfa‘uh(ū), wal-lażīna yamkurūnas-sayyi'āti lahum ‘ażābun syadīd(un), wa makru ulā'ika huwa yabūr(u).

Oyo alingi nkembo, nde (yeba) nkembo nionso ezali ya Allah. Ezali epai na Ye nde maloba malamu ekobima, mpe akotombola misala malamu. Mpo na baoyo bazali kosala mwango mabe, bakozwa etumbu ya makasi mpenza, mpe myango na bango ya mabe ekobebisama.

ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا

istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).

Mpo na lolendo na bango awa na mabele mpe mayele mabe na bango. Complot ya mabe ekoyela kaka ba oyo ba complot yango. Bazali kozela kaka décret ya baye bayaki liboso na bango. Na yango okokuta mbongwana moko te epai ya Allah, mpe okokuta te kopengwa na mobeko ya Allah.

وَمَكَرُوْا مَكْرًا كُبَّارًاۚ

wa makarū makran kubbārā(n).

mpe basalaki bokosi monene.”

اِنَّهُمْ يَكِيْدُوْنَ كَيْدًاۙ

innahum yakīdūna kaidā(n).

Ya solo, bango (bato oyo bazangi kondima) bazali kosala mayele mabe.