قُلِ اللّٰهُ يُنَجِّيْكُمْ مِّنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ اَنْتُمْ تُشْرِكُوْنَ

qulillāhu yunajjīkum minhā wa min kulli karbin ṡumma antum tusyrikūn(a).

Абе (МухӀамад): «ТӀадегӀанав Аллагь вуго нуж балагьалдаса ва кинабго къварилъиялдаса хвасар гьарулев, амма цинги нуж (тӀадруссунел) гьесда гьоркьор ругел».

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

Ва чиясе хӀинкъи ккараб мехалъ, гьес Нижехъе дугӀа гьабула вегун, гӀодов чӀун яги чӀун, амма Нижеца гьесдаса хӀинкъи нахъе бахъун хадуб, гьев тӀадвуссун уна (къосараб нухде), жиндие тӀаде ккараб хӀинкъи (нахъе бахъеян) киданиги Нижеда гьаричӀеб гӀадин. Гьедин берцинлъула жидецаго гьабулеб жоялъул гӀорхъодаса къватӀире унел гӀадамазе.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ

innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).

ХӀакълъунго Аллагьас цӀунула иман лъурал чагӀи. ХӀакълъунго, Аллагьасе вокьуларо жиндир нигӀматазда хиянатлъи гьабулев ва гьелда капурлъарав чи.

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ

wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).

Ва гьев вуго нужее чӀаголъи гьабурав, цинги нуж чӀварав, цинги чӀаго гьавурав (къиямасеб къоялъ). ХӀакъикъаталдаги, гӀадамал руго цӀакъ щукру гьечӀел.

قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ

qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).

ТӀехьалдаса гӀелму бугев чияс абуна: «Дица духъе тах бачина дур берал къанщизегӀан», - ян. Гьединлъидал гьесда (Сулайманица) жиндирго цебе бугеб тах бихьараб мехалъ, гьес абуна: «Гьеб дир БетӀергьанасул баркаталда гьоркьоб дир хӀалбихьизе, дица баркала кьолеб бугищ яги инкар гьабулеб бугищ (Гьесул нигӀматаздаса).

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

Гьединлъидал гамида рекӀараб мехалъ, гьез Аллагьасда гьарулаан тӀубанго ракӀбацӀцӀадго (ракӀбацӀцӀадго), амма Аллагьас ракьалде щвеялдаса хвасар гьарураб мехалъ, гьелъул бакӀалда гьел (тӀадруссана) (Аллагьасда) гӀахьаллъиялде,

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

Биччанте гьез Нижеца жидее кьурал нигӀматаздаса инкар гьабизе ва риччанте гьел (гӀумру гьабизе) кеп-кепалда (куфруялда). Цинги хадуб гьезда лъала (жидерго ишазул хӀасил).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Гьезда кӀвар кьечӀищ Нижеца (гьезул улка) хирияб, хӀинкъи гьечӀеб ракь гьабураблъиялде, гьелда сверухъ ругел гӀадамаз цоцазе талавур гьабулеб букӀаниги. Щай (хӀакъикъат загьирлъун хадубги) гьел жеги гьересиялда божулел ва Аллагьасул нигӀматаздаса инкар гьабулел?

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

ГӀадамазда хӀинкъи ккараб мехалъ, гьез жидерго БетӀергьанасде ахӀула Жиндихъе тӀадруссаян (тавбу гьабеян), хадуб гьес жидее жиндирго рахӀматалъул дагьабниги бутӀа кьураб мехалъ, циндаго гьезул цо-цояз Аллагьасда гӀахьаллъи гьабула.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِ ۗوَمَنْ يَّشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

wa laqad ātainā luqmānal-ḥikmata anisykur lillāh(i), wa may yasykur fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'innallāha ganiyyun ḥamīd(un).

ХӀакъикъаталдаги Нижеца Лукмание кьуна гӀакълу, ай: «Аллагьасе щукру гьабе! (Аллагьасе) щукру гьабурав чияс жинцаго жинцаго щукру гьабула, щукру гьабичӀев чияс Аллагь вуго бищунго бечедав, бищунго рецц гьабулев».

وَاِذَا غَشِيَهُمْ مَّوْجٌ كَالظُّلَلِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ فَمِنْهُمْ مُّقْتَصِدٌۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا كُلُّ خَتَّارٍ كَفُوْرٍ

wa iżā gasyiyahum maujun kaẓ-ẓulali da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri faminhum muqtaṣid(un), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illā kullu khattārin kafūr(in).

Ва мугӀрул гӀадал чӀахӀиял карачелаз жал гъурун ругеб мехалъ, гьез Аллагьасде ахӀула ракӀбацӀцӀадго ва ракӀбацӀцӀадго гьесда божула. Амма Аллагьас ракьалде щвеялдаса хвасар гьаридал, гьезул цо-цоял битӀараб нухдасан хьвади халат бахъинабуна. Нижер аятал инкар гьабулел чагӀи руго гӀицӀго щукру гьечӀел хиянатчагӀи.

۞ وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَا رَبَّهٗ مُنِيْبًا اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَا خَوَّلَهٗ نِعْمَةً مِّنْهُ نَسِيَ مَا كَانَ يَدْعُوْٓا اِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ وَجَعَلَ لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗ قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيْلًا ۖاِنَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِ

wa iżā massal-insāna ḍurrun da‘ā rabbahū munīban ilaihi ṡumma iżā khawwalahū ni‘matan minhu nasiya mā kāna yad‘ū ilaihi min qablu wa ja‘ala lilllāhi andādal liyuḍilla ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ bikufrika qalīlā(n), innaka min aṣḥābin-nār(i).

Инсанасде балагь ккараб мехалъ, гьес жиндирго БетӀергьанасда гьарула (кумек), гьесде тӀадвуссун (мутӀигӀлъиялдалъун); амма гьес жиндие баракат лъураб мехалъ, гьесда кӀочон тола (балагь), цебе Аллагьасда дугӀа гьабураб (балагь), ва Аллагьасе гьудулзаби гӀуцӀула, (гӀадамал) Жиндирго нухдаса къосинаризе. Абе: "Дуца нужерго капурлъиялдаса кеп гьабе цо заманаялъ, хӀакълъунго мун жужахӀалъул агьлуялда гъорлъ вукӀина".

فَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ ضُرٌّ دَعَانَاۖ ثُمَّ اِذَا خَوَّلْنٰهُ نِعْمَةً مِّنَّاۙ قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ ۗبَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa'iżā massal-insāna ḍurrun da‘ānā ṡumma iżā khawwalnāhu ni‘matam minnā, qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilm(in), bal hiya fitnatuw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Гьединлъидал инсанасда балагь ккараб мехалъ гьес Нижехъе ахӀула, цинги Нижеца гьесие нижерго нигӀматал кьураб мехалъ гьес абула: «ХӀакъикъаталдаги, дие гьеб нигӀмат кьуна гӀицӀго дир гӀакълуялъухъ балагьун», - ян. ХӀакъикъаталдаги гьеб хӀалбихьи буго, амма гӀемерисезда лъалеб гьечӀо.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

Нижеца инсанасе нигӀматал кьураб мехалъ, гьев нахъе вуссуна ва рикӀкӀалъула; амма балагь тӀаде щвараб мехалъ гӀемер дугӀа гьабула.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

Гьел нахъе руссани, цинги (ракӀалде щвезабе) Нижеца мун гьезие нухмалъулевлъун витӀун гьечӀо. Нужер тӀадаб жо батӀияб жо гуро (протокол) щвезаби гурони. ХӀакъикъаталдаги, Нижеца инсанасда Нижер рахъалдасан гурхӀел лъараб мехалъ, гьес гьеб рохелгун къабул гьабула; амма жидерго кверазул гӀамал сабаблъун гьезие къварилъи ккани (гьез гьелдаса инкар гьабила), хӀакъикъаталдаги гӀадамал цӀакъ инкар гьабулел руго (нигӀматаздаса).

اِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كَانَ مِيْقَاتًاۙ

inna yaumal-faṣli kāna mīqātā(n).

ХӀакълъунго, къиямасеб къо буго чӀезабураб заман.