اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).
Man er nan ve hanma shighe u ve er ityendezwa yô, nongo ugen ken a ve u per ityendezwa laa? Shighe ne, ve kpishi ve na jighjigh ga.
۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ
laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).
Ieren i dedoo ka u geman ishigh yough kenger sha ityoughkitaregh man imbusutariyan ga, kpa ieren i dedoo ka (ieren i dedoo) mba ve ne jighjigh a Allah, Iyange i masetyô, mbatyomov mba Shaav, ityakerada, man uprofeti shi ve ne inyaregh ki ve soo la hen tsombor ve, mbayev mba lun a ngô ga, mbaatsanev, ior mba ve lu sha zende (musafir), mbasônon kwagh, mba ve kimbin ior vev la, man mba ve ne ve inyaregh la. uityendezwa zum u uityendezwa, man ior mba ve lu a ishimawan ken ibanave man ican i yan man sha ashighe a ityav yô. Ka ior mba mimi, shi ka mbacivir Aôndo kpaa.
بَلٰى مَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ وَاتَّقٰى فَاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
balā man aufā bi‘ahdihī wattaqā fa innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
Sha mimi yô, hanma or u nan kure ityendezwa i nan shi nan lu or u civir Aôndo yô, sha mimi yô, mbacivir Aôndo doo Allah ishima.
وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ النَّبِيّٖنَ لَمَآ اٰتَيْتُكُمْ مِّنْ كِتٰبٍ وَّحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهٖ وَلَتَنْصُرُنَّهٗ ۗ قَالَ ءَاَقْرَرْتُمْ وَاَخَذْتُمْ عَلٰى ذٰلِكُمْ اِصْرِيْ ۗ قَالُوْٓا اَقْرَرْنَا ۗ قَالَ فَاشْهَدُوْا وَاَنَا۠ مَعَكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ
wa iż akhażallāhu mīṡāqan-nabiyyīna lamā ātaitukum min kitābiw wa ḥikmatin ṡumma jā'akum rasūlum muṣaddiqul limā ma‘akum latu'minunna bihī wa latanṣurunnah(ū), qāla a'aqrartum wa akhażtum ‘alā żālikum iṣrī, qālū aqrarnā, qāla fasyhadū wa ana ma‘akum minasy-syāhidīn(a).
Man (umbur), zum u Allah ngohol ikyuryan hen uprofeti la, "Shighe u Me na u takerada man kwaghfan man Ortyom una va hen a we u una taver kwagh u a lu a we la yô, u na un jighjigh sha mimi shi u wase un kpaa." Allah kaa er, "U lumun shi u lumun mzough u m lu a mi sha kwagh la kpa?" Ve gema ve kaa ér: “Se lumun.” Allah kaa er, "Nahan ne (mbaprofeti) ne er shiada man mo kpa me lu shiada vea ven."
اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا
illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).
saa di mba ve sôn mkor u hen atô wou man ior mba ve lu a mzough (bem) shin ior mba ve va hen a we man asema a ve a nenge ér ve soo u nôngon ityav a we shin nôngon num a ior vev ga la tseegh. Aluer Allah soo yô, ma a na ve tahav mbu nôngon num a we, nahan ma ve nôngo ityav a we. Kpa aluer ve de u, ve nôngo ityav a we ga shi ve na u bem (surrender) ga yô, tese ér Allah na u gbenda (u kôron ve shi wuan ve) ga.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).
Ne mba ne ne jighjigh yô! Kuren uityendezwa. I na u ian i lun a inyamtoho, saa di er a va ôr u nahan, shi i na u ian i zenden keren inyamtoho shighe u u lu ken ihram (hajj shin umrah) ga. Sha mimi yô, Allah ka a ver tindi sha kwagh u A soo la.
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).
Shi de kporom ikyua a kwagh u wanye u lun a ngô ga, saa sha gbenda u hemban lun a inja, zan zan nana kar kuman (anyom a) vesen. Shi sôr akaa a i kar la man akaa a i kar la vough vough. Se mba we or ikyav er tahav mbu nan mbu fetyô la ga. Shighe u u lu lamen yô, ôr kwagh sha mimi, aluer ka (u) tsombor wou je kpaa shi kure ityendezwa i Allah. Ka nahan A we ne kwagh er ne umbur ye.”
الَّذِيْنَ عَاهَدْتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَهُمْ فِيْ كُلِّ مَرَّةٍ وَّهُمْ لَا يَتَّقُوْنَ
allażīna ‘āhatta minhum ṡumma yanquḍūna ‘ahdahum fī kulli marratiw wa hum lā yattaqūn(a).
(Ka) mba i kange ve sha ikyuryan vea we la, nahan hanma shighe u ve er ityendezwa cii ve vihi ityendezwa ve, kpa ve gema ve cia (u Allah) ga.
اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
saa di mbacivir akombo mba ve er ikyuryan a we man ve pande (akaa a a lu ken ikyuryan la) sha anshighe kpuaa shin (shin) ve wase or u nan lu ihyom a we la tseegh, nahan hen a ve yô, kure ityendezwa ve zan zan shighe u i ver la. Sha mimi yô, mba ve civir Aôndo la doo Allah ishima.
كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ
kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).
Er nan ve mzough (u lun a mkor) vea Allah man Ortyom Na vea mbacivir mbaaôndo mbagenev la una lu, saa di mba u er mzough a ve (a ve) ikyua a Mosque u Vesen (Hudaibiyah) la, nahan er ve lu eren kwagh sha mimi hen a we yô, we kpa u er kwagh sha mimi (ve) hen a ve. Sha mimi yô, mba ve civir Aôndo la doo Allah ishima.
قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ
qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).
A (Yakob) kaa er, "Me de un una za (za) a we ga, zan zan u za bum a mo ken (iti i) Allah, er u hide a na hen a mo sha mimi, saa u (mbaihyomov) vea kase u." Ve mba eren iceghzwa kera yô, un (Yakob) kaa er, "Allah ka shiada u kwagh u se lu ôron ne."
الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ
al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).
(Ka mba ve kure ityendezwa i Allah man ve vihin i ga la, .
وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ
wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).
Shi kura ityendezwa you hen Allah zum u u er ityendezwa la man u vihi ityendezwa la ga, zum u i er ityendezwa la kera yô, shighe u u er Allah a lu orshiada wou (u ityendezwa la). Sha mimi yô, Allah fa kwagh u ne eren yô.
وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ
wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).
Shi de luun er kwase u nan sagh ikyondo i nan i i cir i taver la nahan, i hide i sambe ga. Ne gema iceghzwa yen (ikyuryan) ne hingir kwagh u tsughun ayol a en, sha ci u nongo ugen ngu u u hembe nongo ugen la yô. Allah ngu karen ne sha kwagh la tseegh, man mimi je sha iyange i mnder u shin ku la Una pase ne kwagh u ne vande gban anyiman sha mi la.
وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاۗ اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
wa lā tasytarū bi‘ahdillāhi ṡamanan qalīlā(n), innamā ‘indallāhi huwa khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).
Shi de teen ikyuryan you (a) Allah sha inyaregh ki ki lu kpuaa ga, gadia mimi je kwagh u a lu vea Allah la hemba doon we aluer u fa yô.
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).
Shi de kporom ikyua a inyaregh ki wan u orkpen ga, saa sha gbenda u hemban doon (u lun a inja) zan zan nana kar vesen, shi nana kure uityendezwa ou, gadia mimi je u ngu a ibo sha uityendezwa mbara.
وَالَّذِيْنَ هُمْ لِاَمٰنٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُوْنَ ۙ
wal-lażīna hum li'amānātihim wa ‘ahdihim rā‘ūn(a).
Man (mba ve lu a mzehemen sha mimi yô) ka mba ve kuran akaa a ve ne jighjigh a mi la man ikyuryan ve la, .
وَلَقَدْ كَانُوْا عَاهَدُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّوْنَ الْاَدْبَارَ ۗوَكَانَ عَهْدُ اللّٰهِ مَسْـُٔوْلًا
wa laqad kānū ‘āhadullāha min qablu lā yuwallūnal-adbār(a), wa kāna ‘ahdullāhi mas'ūlā(n).
(Ka) zum u ve va hen a we sha man shin inya, man zum u (mnenge wou) a cir we man ishima you i cir sha ityou man u lu a mbamhen mba kpeegh sha kwagh u Allah yô.
مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ رِجَالٌ صَدَقُوْا مَا عَاهَدُوا اللّٰهَ عَلَيْهِ ۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ قَضٰى نَحْبَهٗۙ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْتَظِرُ ۖوَمَا بَدَّلُوْا تَبْدِيْلًاۙ
minal-mu'minīna rijālun ṣadaqū mā ‘āhadullāha ‘alaih(i), faminhum man qaḍā naḥbah(ū), wa minhum may yantaẓir(u), wa mā baddalū tabdīlā(n).
Sha mimi yô, Allah fa mba ve til hen atô wou man mba ve kaa a anmgbianev vev ér, “Va nen a vese imôngo” la. Kpa ve va ityav sha anshighe kpuaa tseegh, .
اِنَّ الَّذِيْنَ يُبَايِعُوْنَكَ اِنَّمَا يُبَايِعُوْنَ اللّٰهَ ۗيَدُ اللّٰهِ فَوْقَ اَيْدِيْهِمْ ۚ فَمَنْ نَّكَثَ فَاِنَّمَا يَنْكُثُ عَلٰى نَفْسِهٖۚ وَمَنْ اَوْفٰى بِمَا عٰهَدَ عَلَيْهُ اللّٰهَ فَسَيُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ
innal-lażīna yubāyi‘ūnaka innamā yubāyi‘ūnallāh(a), yadullāhi fauqa aidīhim, faman nakaṡa fa'innamā yankuṡu ‘alā nafsih(ī), wa man aufā bimā ‘āhada ‘alaihullāha fa sayu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).
Sha er Una nyôr a mbananjighjigh mba nomso man mba kasev ken paradiso u uifi ve lu shin inya la yô. Vea lu ker gbem sha won man Una bee a mbamshi vev kera. Man kwagh la ka sha mnenge u Allah yô, ka mtsera u vesen, .
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَ تَقُوْلُوْنَ مَا لَا تَفْعَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lima taqūlūna mā lā taf‘alūn(a).
Ne mba ne ne jighjigh yô! Shighe u kasev mba nan jighjigh ve va u va moughon yemen hen a we yô, gba u ú kar (jighjigh ve u nan). Allah hemba fan kwagh u jighjigh ve u nan; Aluer u fa er ve (sha mimi) ve ne jighjigh yô, de hiden a ve hen mba ve ne jighjigh ga la (noov vev) ga. Ve mba sha tindi hen mba ve ne jighjigh ga la ga shi mba ve ne jighjigh ga la kpa mba sha tindi hen a ve ga. Shi na nen (noov vev) inyaregh ki ve ne la. Shi isholibo ngi sha ci wou sha u vôson ve ga aluer u kimbi ve inyaregh ki eren iniongo i kwasehe yô. Shi de luun a ikyar i (ivese) vea kasev mba ve ne jighjigh ga la ga; shi sôn inyaregh ki u ne un la hide a mi; man (aluer noov vev mba nan jighjigh ga her yô) ve̱ sôn inyaregh ki ve hide a mi la (hen kasev vev mba ngise ve na jighjigh la). Kape tindi u Allah A ver hen atô wen je la. Man Allah fa akaa cii, ka or u fan akaa cii.
كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا لَا تَفْعَلُوْنَ
kabura maqtan ‘indallāhi an taqūlū mā lā taf‘alūn(a).
Man aluer kwagh ngu (u hiden a inyaregh ki eren iniongo) u ne kure ga hen kasev enev mba ve yevese ve za hen mba ve ne jighjigh ga la yô, u hemba ve, nahan u na (sha kwagh u i ngohol la) hen ior mba kasev vev ve yevese la vough er inyaregh ki ve ne la nahan. Man cia nen Allah u ne ne jighjigh a Na la.
وَالَّذِيْنَ هُمْ لِاَمٰنٰتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رٰعُوْنَۖ
wal-lażīna hum li'amānātihim wa ‘ahdihim rā'ūn(a).
man mba ve cian mtsaha u Ter ve la kpaa, .