وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).
yéetel ma' a jaantik le ayik'alil yaan ichile'ex ti' jump'éel bix ma' jaaji', yéetel (ma') ka sobornartik le jueces yéetel le ayik'alil je'ela', yéetel u tuukulil u páajtal a xu'ulsik yane' u ayik'alil uláak' máako'ob ti' jump'éel bix k'eban, kex a wojel.
فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ
fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).
wa ma' ta beetik beyo', túun declare ba'ate'lo' tumen Allah yéetel u mensajero. Ba'ale' wa ka arrepentir, túun tech yaan derecho ti' le principal u ayik'alil. Ma' ts'o'ok a beetik ba'ax k'aas (loob) yéetel ma' ts'o'ok u beeta'altech ba'al k'aas (loob).
وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا
wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).
yéetel ts'áa ti' le paalalo'ob mina'an u taata'obo' (leti'obe' nukuch máako'ob) u ayik'alil, ma' a k'exik le ma'alob yéetel le k'aaso', yéetel ma' a jaantik u ayik'alil junmúuch' yéetel a ayik'alil. Jach jaajile', (u k'e'exel yéetel u janal) jump'éel nojoch k'eban.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
yéetel probar le huérfanos tak ka u nojochtal utia'al u ts'o'okol u beelo'ob. Bey túuno', wa ti' a tuukule' leti'obe' yaan u na'ato'ob (ma'alob u kanáantik ayik'alil), túun k'ub u ayik'alil ti' leti'ob. yéetel ma' janal (u propiedad le huérfanos) asab te'elo' ti' le límite apropiado yéetel (ma') apresurar (ts'áik tak náachil) Ma'ili' ti' u nojochtal. Je'el máaxak (ichil le máaxo'ob kanáantiko'obo') yaan u páajtalil, túun u p'atik (u jaantik u ayik'alil le huérfano) yéetel je'el máaxak óotsil, túun je'el u páajtal u janal le propiedad bin le bix ken apropiada. Ts'o'okole', ken a k'ub le propiedad ti' leti'ob, k'a'ana'an u ts'aik testigos. yéetel Allah jach suficiente bey juntúul supervisor.
وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا
wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).
Wa a k'áat a k'ex a watan yéetel uláak' atan, ka'alikil ts'o'ok a ts'áaik ti' juntúul ti' leti'ob ya'ab ayik'alil, túun ma' a ch'a'ik mixba'al ti' leti'. ¿Yaan wa a k'amik tu ka'atéen yéetel ma' jaajil acusaciones yéetel yéetel (ku bisik) k'eban jach tu jaajil?
وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا
wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).
yéetel bix je'el u páajtal a ch'a'ik tu ka'atéen ken ts'o'ok a yantal yéetel u láak'o'ob (bey wíicham yéetel atantsil). yéetel leti'ob (a atantsile') ts'o'ok u ch'a'iko'ob jump'éel k'a'am pacto (u ts'o'okol beelo') ti' teech.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
¡Te'ex máaxo'ob ocsaj óolte'ex! Ma' a jaantike'ex u ayik'alil u láak'o'ob ti' jump'éel bix ma' jaaji', chéen ba'ale' ti' le koonolo' ku basa ti' le consentimiento mutuo ichil te'ex. yéetel ma' a kíimsik a wíinklil. Jach jaajile', Allah jach ch'a'a óotsilil ti' teech.
وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا
wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).
yéetel máax ku beetik le je'ela' ti' jump'éel bix ken u viola le ley yéetel ma' justo, To'one' yaan k ts'áik ti' le infierno. Lela' chéen ch'a'abil uti'al Allah
وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).
yéetel tumen ku beetiko'ob usura, kex jach tu jaajil ts'o'ok u prohibido ti' leti'ob, yéetel tumen ku jaantiko'ob u ayik'alil máako'ob ti' jump'éel bix ilegal (batil). Yéetel ts'o'ok k preparado utia'al le incrédulos ichil leti'ob jump'éel castigo chi'ibal.
وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).
Utia'al le xiibo'ob yéetel le ko'olelo'ob ku ookolo'obo', ch'ak u k'abo'ob (bey) retribución tumen ba'ax ts'o'ok u meentik yéetel bey jump'éel castigo tumen Allah. yéetel Allah jach yaan u páajtalil, yaan u na'at.
وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).
yéetel yaan a wilik ya'ab ti' leti'ob (judío'ob) ku competir ti' le k'eban, enemistad yéetel janal ba'alo'ob ma' limpios. jach, jach k'aas ba'ax tu beeto'ob.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).
¡Te'ex máaxo'ob ocsaj óolte'ex! Jach jaajile', ya'ab ti' le máako'obo' piadosas yéetel u monjes tu realidad consumen ayik'alil le máako'obo' ti' jump'éel bix ken falsa, ka (leti'obe') obstaculizan (le máako'obo') ti' u bejil Allah. Yéetel le máaxo'ob ku ta'akikubáa oro yéetel plata yéetel ma' u xuupik tu bejil Allah, túun ts'áa ti' leti'ob ma'alo'ob péektsil, (u yaan u k'amik) jump'éel castigo chi'ibal
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).
yéetel ma' a náats'al ti' u ayik'alil juntúul paal mina'an u taata, chéen ba'ale' ti' jump'éel ma'alo'ob (beneficio) bix ken nojochtal, ka beetik a promesas, tuméen definitivamente yaan u pitik u responsable ti' le promesas.
۞ اَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُخْسِرِيْنَ ۚ
auful-kaila wa lā takūnū minal-mukhsirīn(a).
Meyajt le p'iis yéetel ma' a beetik loob ti' u láak' máako'ob.
وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۚ
wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
yéetel ma' u beetik loob ti' wíinik ikil u xu'ulul u páajtalilo'ob yéetel ma' u beetik loob ti' le lu'uma';
وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِيْنَۙ
wailul lil-muṭaffifīn(a).
¡Óotsil ti' le máaxo'ob ku tuuso'ob (ti' le p'iis yéetel le pesaje)!
الَّذِيْنَ اِذَا اكْتَالُوْا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُوْنَۖ
allażīna iżaktālū ‘alan-nāsi yastaufūn(a).
(K'aaba') máako'ob, ken u k'amo'ob jump'éel dosis ti' uláak' máak, ku k'áatiko'ob u chu'upul,
وَاِذَا كَالُوْهُمْ اَوْ وَّزَنُوْهُمْ يُخْسِرُوْنَۗ
wa iżā kālūhum au wazanūhum yukhsirūn(a).
yéetel ken u p'iis wa u pesar (uti'al u láak'o'ob), ku tselik.
وَتَأْكُلُوْنَ التُّرَاثَ اَكْلًا لَّمًّاۙ
wa ta'kulūnat-turāṡa aklal lammā(n).
ka' jo'op' u jaantik le herencia tumen xa'ak'tik (halal yéetel haram),