اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Jach jaajile', ti' le sukbenilo'ob le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo', yéetel le alternancia áak'ab yéetel k'iin, yéetel le naves ku navegan tumen le k'áak'náabo' yéetel ba'ax beneficia le humanidad, yéetel le ja' ku Allah túuxtik tak ka'an, ka revive le lu'uma' yéetel leti' ka' u kíimile', ka k'i'itpajal ti' leti' tuláakal bin yano'ob ba'alche'ob, yéetel le k'eexpajal le iik'o'obo' yéetel le múuyalo'obo' ichil le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo' jach tu jaajil señales uti'al jump'éel kaaj ku na'atik.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Wa je'el bix juntúul máak ku máan tu tséel jump'éel lu'umil tu'ux (najo'ob) ts'o'ok u lúubul uti'al u pixik (le ruinas ti') le paak'o'obo', ku ya'alik, "Bix úuchik u ka'a kuxkíintik Allah le (lu'uma') ka' ts'o'ok u xu'ulsa'al?" Ka'aj ts'o'oke' Allah tu kíimsaj (le máako') ichil cien ja'abo'ob, ka tu ka'a líik'esaj (tu taasaj kuxtal) tu ka'atéen. Ka (Allah) tu k'áataj, "¿Buka'aj k'iin ken a p'áatal (waye')?" leti'e' (le máako') tu núukaj, "kin p'áatal (waye') jump'éel k'iin wa chúumuk k'iin." Allah tu ya'alaj, "Ma'! Ts'o'ok a kuxtal cien ja'abo'ob. Ilawil a janal yéetel a yuk'ul ma' k'expajal, ba'ale' ilawil a burro (ku ts'o'ok u suut baako'ob). Ka u páajtal k meentik teech jump'éel signo k páajtalil utia'al seres humanos. Ilawil le baako'obo' (le burro), bix k ts'áabal múuch' tu ka'atéen, ts'o'okole' k nook'o'ob yéetel bak'." Le o'olale' ka'aj chíikpaj ti' leti'e', tu ya'alaj, "in wojel Allah jach yaan u páajtalil yóok'ol tuláakal ba'al."
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
U yaakunaj le ba'ax ku k'áata'alo' ku beetik u jats'utstal tu táan le xiibo'obo': ko'olelo'ob, paalalo'ob, ya'abkach oro yéetel plata, tsíimino'ob ma'alobtako'ob, ba'alche'ob yéetel koolo'ob ku pak'iko'ob. Lelo' u ki'imak óolal u kuxtal le yóok'ol kaaba', yéetel Allah leti' le ma'alo'ob kúuchil u suut.
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
yéetel le wakaxo'ob tu beetaj; ti' leti'ob yaan ooxoj (tso'otsel tama) yéetel jejeláas beneficios utia'al tech, ka ti' leti'ob ku janal.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
Ma' wáaj a wojel je'el máaxak yaan te' ka'ano' yéetel je'el máaxak yaan te' lu'umo' ku chintal tu táan Allah, bey xan le k'iino', le luna, le eek'o'obo', le witso'obo', le che'obo', le ba'alche'ob ku t'óochpajal yéetel ya'ab ti' le máako'obo'? Ba'ale' ya'ab (máako'ob) ku náajaltiko'ob u castigarta'alo'ob. Je'el máaxak ku insultarta'al tumen Allahe', mixmáak kun nojbe'enkúunsik. Jach jaajile', Allah ku beetik je'el ba'ax u k'áat.
وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
yéetel Allah tu beetaj tuláakal u jejeláasil ba'alche'ob yéetel ja', bey u yane' ku xíimbalo'ob yóok'ol u nak'o'ob yéetel yaane' ku xíimbalo'ob yóok'ol ka'ap'éel yooko'ob, ka' jo'op' u yane' (láak'o'ob) xíimbalo'ob yóok'ol kantúul yooko'ob. Allah ku beetik ba'ax u k'áat. Jach jaajile', Allah jach yaan u páajtalil yóok'ol tuláakal ba'al.
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ
wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).
Bey xan (xan) ichil wíinik, ba'alche'ob kuxa'ano'ob ku péek yéetel ba'alche'ob yaan jejeláas boonilo'ob (yéetel u jejeláasil). ichil le máaxo'ob ku meyajo'ob ti' Allah ku ch'a'iko'ob saajkil ti' leti'e', chéen le ulama'obo'. Jach jaajile', Allah jach yaan u páajtalil, jach ku perdonar.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).
Allah tu beetaj ba'alche'ob uti'al tech, yane' uti'al u nat'ik yéetel uláak'o'ob uti'al u janal.
فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ
fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).
(Allah) Creador ti' le ka'ano' yéetel le lu'umo'. tu beetaj uti'al teech núupo'ob ti' a bin yano'ob, yéetel núupo'ob ti' u bin yano'ob ba'alche'ob (xan). tu beetaj a ya'abtal beyo'. Mina'an mixba'al je'el bix leti'e'. yéetel leti'e' le máax ku yu'ubik tuláakal ba'al, tuláakal ba'ax ku yilik.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ
wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).
ichil u chíikulo'ob (u nojchil) yaan u beeta'al le ka'ano'obo' yéetel le lu'umo' yéetel le ba'alche'ob ku t'i'itpajal tu yóok'olo'obo'. yéetel leti'e' jach yaan u páajtalil uti'al u much'ik tuláakal ba'al ken u k'áat.
وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ
wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).
yéetel leti' máax beet tuláakal ba'al tu ka'atúulal ka tu beetaj uti'al te'ex naves yéetel wakaxo'ob tu'ux ka nat'ik.
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗوَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَتَمَتَّعُوْنَ وَيَأْكُلُوْنَ كَمَا تَأْكُلُ الْاَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ
innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wal-lażīna kafarū yatamatta‘ūna wa ya'kulūna kamā ta'kulul-an‘āmu wan-nāru maṡwal lahum.
Jach jaajile', Allah yaan u k'amik le máaxo'ob ku creertiko'ob yéetel ku beetiko'ob ma'alob meyajo'ob ti' le paraíso yáanal le ku yáalkab le ríos. yéetel le máaxo'ob ma' tu creertiko'obo' ku ki'imaktal u yóolo'ob yéetel ki'imak óolal (ti' le yóok'ol kaaba') yéetel ku jaantiko'ob je'el bix u janal ba'alche'ob; yéetel (ti' le k'iino'ob ku taalo'obo') le infierno yaan u beel u kúuchil u kajtalo'ob.